पत्र सूचना कार्यालय

ಭಾರತದ 'ನೀಲಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಗೆ ಶಕ್ತಿ: ಪಿಎಮ್‌ಎಂಎಸ್‌ವೈಗೆ 6 ವರ್ಷ

ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯವು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 3 ಕೋಟಿ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ 'ಸನ್‌ರೈಸ್ ವಲಯ'ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಇದು, ಉತ್ಪಾದನೆ, ರಫ್ತು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ನಿರಂತರ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು 'ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ'ಯನ್ನು (ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ಕ್ಕೆ ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಯೋಜನೆ 6 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಣ, ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. 2020ರಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು, ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತಡಿಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ಬಲವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 2020-21 ರಿಂದ ₹20,750 ಕೋಟಿ ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ) ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು 2026-27ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ ₹2,500 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ವಲಯದ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ (ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಣೆ) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. 2026ರ ಆಗಸ್ಟ್ 11ರ ವೇಳೆಗೆ, 2020–21 ರಿಂದ 2025–26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯು ₹9,510.89 ಕೋಟಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪಾಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ₹21,394.88 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಈ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಯೋಜನೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಆದಾಯ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಜಿವಿಎ ವೃದ್ಧಿಸುವುದು, ಮೀನುಗಾರರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ.

ಪಿಎಮ್‌ಎಂಎಸ್‌ವೈ (ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ರೂಪಾಂತರ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆಯು (ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ) ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ: ಈ ಘಟಕವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದಲೇ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಈ ಭಾಗವು ಮೀನು ತಳಿ ಸುಧಾರಣೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು, ತರಬೇತಿ, ಜಲಚರ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್, ಬಂದರುಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ, ರೋಗ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದತ್ತಾಂಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮೀನುಗಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳು (ಮೀನು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು), ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಟ್ರೇಸಬಿಲಿಟಿ (ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ), ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಸಹ-ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಲಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಸಹ-ಯೋಜನೆ

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಸಹ-ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆಯ (ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಉಪ-ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. 2023-24 ರಿಂದ 2026-27 ರವರೆಗಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ₹6,000 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕೀಕರಣ, ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸಶಕ್ತೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಸಬಿಲಿಟಿಯನ್ನು (ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ವಲಯದ ರಚನಾತ್ಮಕ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಹಾದಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೀನುಗಾರರು, ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್ ರೈತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ, ನಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

2. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ: ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾಗಶಃ ಧನಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಈ ಭಾಗವು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕರಾವಳಿ ಜಲಕೃಷಿ (ಮ್ಯಾರಿಕಲ್ಚರ್), ಪಾಚಿ (ಸೀವೀಡ್) ಬೇಸಾಯ, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲೋತ್ತರ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರುಗಳು, ಮೀನು ಇಳ hisುವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಯ್ಲೋತ್ತರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ (ಕೋಲ್ಡ್-ಚೈನ್) ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆಳಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಸಂಯೋಜಿತ ಆಧುನಿಕ ಕರಾವಳಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟು: ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಿಸ್ತರಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ: ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ

• ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ರಫ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
• ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯು 2019-20ರಲ್ಲಿದ್ದ 141.64 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 2024-25ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆಯ 197.75 ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• --ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿ ಸಾಕಣೆ (ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್) ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 58 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
• ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ರಫ್ತು 2019-20ರಲ್ಲಿದ್ದ ₹46,663 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2025-26ರಲ್ಲಿ ₹73,890 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ

• ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ₹713.80 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 12 ಸಮಗ್ರ ಅಕ್ವಾಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕಳೆದ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (2020-25), ಕಡಲಪಾಚಿ ಬೇಸಾಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ₹198.17 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಒಳನಾಡು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾಗಿ 52,058 ಜಲಾಶಯ ಪಂಜರಗಳು ಮತ್ತು 23,285.06 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಕೆರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 12,081 ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು 4,205 ಬಯೋಫ್ಲೋಕ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.
• ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2,672 ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನು ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯ ಸಬಲೀಕರಣ

ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರುಗಳು, ಮೀನು ಇಳಿಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು 28 ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಬಂದರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ/ಆಧುನೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳು, 25 ಮೀನು ಇಳಿಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು 23 ಹೂಳೆತ್ತುವಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ₹3,741.89 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ₹2,797 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರಂತೆ, ಅನುಮೋದಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• 28,489 ಮೀನು ಸಾಗಣೆ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು
• 1,394 ಸಜೀವ ಮೀನು ಮಾರಾಟ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳು, 6,018 ಮೀನು ಕಿಯಾಸ್ಕ್‌ಗಳು, 117 ಚಿಲ್ಲರೆ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು
• 775 ಶೀತಲ ಶೇಖರಣಾ ಮತ್ತು ಐಸ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ 24 ಸಗಟು ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು.

ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಕಟಾವಿನ ನಂತರದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆ, ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ

ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಯೋಜನೆ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಮುದಾಯದ ಸಬಲೀಕರಣ, ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಉತ್ತೇಜನ

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ ಮೀನುಗಾರರು ಮತ್ತು ಮೀನು ಸಾಕಣೆದಾರರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಚೌಕಾಶಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮೀನು ರೈತರ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2021–22 ರಿಂದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025–26 ರವರೆಗೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 2,195 ಎಫ್‌ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ₹544.86 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಇದು ಇಂಕುಬೇಷನ್, ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಈಕ್ವಿಟಿ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ

ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು 100 ಕರಾವಳಿ ಮೀನುಗಾರರ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು "ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕರಾವಳಿ ಮೀನುಗಾರರ ಗ್ರಾಮಗಳು" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ₹200 ಲಕ್ಷ ಯುನಿಟ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರಾವಳಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಕಟಾವಿನ ನಂತರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಯೋ-ಫ್ಲೋಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ, ಜಲ-ಸಮರ್ಥ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಳುವರಿ, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಆರ್‌ಎಎಸ್ ನೀರನ್ನು ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಮಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೀರನ್ನು ಬಳಸಿ ತೀವ್ರತರವಾದ (ಸಾಂದ್ರ) ಮೀನು ಸಾಕಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಬಯೋ-ಫ್ಲೋಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಇದು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು 'ಬಯೋ-ಫ್ಲೋಕ್' ಎಂಬ ಹೆಪ್ಪುಗಳನ್ನು (ಗುಂಪುಗಳನ್ನು) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೀರನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನೀರಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮೀನು ಸಾಕಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿದ್ದು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ "ಹಸಿರು ಸೂಪ್" ಅಥವಾ ಹೆಟೆರೊಟ್ರೋಫಿಕ್ ಕೊಳಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರ

ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೂ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ-ಎಂಕೇಎಸ್ಎಸ್‌ವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ (ಎನ್‌ಎಫ್‌ಡಿಪಿ) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಎನ್‌ಎಫ್‌ಡಿಪಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ಯೋಗ-ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಪಾಲುದಾರರ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕವಾಗಿ, ಇದು ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವಿಮೆ, ಟ್ರೇಸಬಿಲಿಟಿ (ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲ ಪತ್ತೆ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. 8 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರಂತೆ, ಎನ್‌ಎಫ್‌ಡಿಪಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ 37.01 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋಂದಣಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ನೋಂದಣಿಗಳು 37.23 ಲಕ್ಷವನ್ನು ದಾಟಿವೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ

ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಸಂಪದ ಯೋಜನೆ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶೀತಲ ಸರಪಳಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ, ಮೀನು ಸಾಕಣೆದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಜಲಚರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 14 (ಎಸ್‌ಡಿಜಿ 14: ನೀರಿನ ಅಡಿಯ ಜೀವನ) ಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಆಧುನಿಕ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ ನೀಲಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಿಎಂಎಂಎಸ್‌ವೈ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ.

References

Ministry of Fisheries, Animal Husbandry and Dairying

https://sansad.in/getFile/lsapps/loksabhaquestions/annex/188/AU1400_wqgu0V.pdf?source=lsapps

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2286997&reg=48&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2205029&reg=3&lang=1

AU3898_WKn6Y0.pdf

https://cof.gujarat.gov.in/ViewFile?fileName=5ZzVmugN0TiBNluOINM7wcaKIboe27p1WeHt%E2%9C%A47qxzBWO42UynszvkodMqi58s6jqLM26puQ%E2%9C%A45b5kcswdgvaGVqwfndgS9e2SOAr1Befbe3VReOJCVLnLPhhtseT%E2%9C%BFPdzucS8UOwM0pFg%E2%9C%A4HzBVL%E2%9C%A4W%E2%9C%BFjA%E2%99%AC%E2%99%AC

https://www.myscheme.gov.in/schemes/pmmsy

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221582&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2237418&reg=3&lang=1https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2290431&reg=3&lang=1

https://sansad.in/getFile/lsapps/loksabhaquestions/annex/188/AU1394_tAzKmS.pdf?source=lsapps https://sansad.in/getFile/lsapps/loksabhaquestions/annex/188/AU3898_WKn6Y0.pdf?source=lsapps

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221582&reg=48&lang=2

https://pmmsy.dof.gov.in/assets/documents/10%20Years%20Achievement_English.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2304929&reg=3&lang=1

https://nfdp.dof.gov.in/nfdp/#/

https://www.dof.gov.in/static/uploads/2026/06/c591f3591c5923975e7f220bcbc093f0.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2291663&reg=48&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2225765&reg=3&lang=2

PIB Backgrounders

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155080&ModuleId=3&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155173&ModuleId=3&reg=3&lang=2

Click here to see pdf

*****