Rural Prosperity
ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচী
অন্তৰ্ভুক্তিমূলক উন্নয়নৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ সীমান্ত শক্তিশালীকৰণ
Posted On:
06 SEP 2026 10:52AM
ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচী (Vibrant Villages Programme — VVP)-এ ভাৰতৰ সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহৰ ভূমিকাক নতুন ৰূপ দিছে। এই গাঁওসমূহ এতিয়া আৰু দূৰৱৰ্তী সীমান্ত চকী নহয়। এতিয়া এইবোৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষা আৰু উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত কৌশলগত অংশীদাৰ হৈ পৰিছে। কাৰ্যসূচীটো VVP-I আৰু VVP-II-ৰ জৰিয়তে ৰূপায়ণ কৰা হৈছে, যাৰ সন্মিলিত ব্যয় হৈছে ১১,৬৩৯ কোটি টকা। ই ভাৰতৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থল সীমান্তৰ কাষৰ গাঁওসমূহত পথ সংযোগ, বিদ্যুৎ, দূৰসংযোগ, স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু জীৱিকাৰ সুযোগ সম্প্ৰসাৰণ কৰি আছে। ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচীৰ লক্ষ্য হৈছে জীৱন্ত, স্থিতিস্থাপক আৰু সমৃদ্ধিশালী সীমান্তৱৰ্তী সম্প্ৰদায় গঢ়ি তোলা। ই জীৱনৰ মান উন্নত কৰে আৰু বহনক্ষম অৰ্থনৈতিক সুযোগ সৃষ্টি কৰে। এইদৰে, ই সীমান্ত অঞ্চলসমূহত সমৃদ্ধিশালী সম্প্ৰদায়সমূহক স্থায়ী কৰি ভাৰতৰ সীমান্ত সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰে।
সীমান্তৱৰ্তী গাঁওখন কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
ভাৰতে সাতখন চুবুৰীয়া দেশৰ সৈতে ১৫,০০০ কিলোমিটাৰতকৈও অধিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থল সীমান্ত ভাগ কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত বাংলাদেশৰ সৈতে ৪,০৯৬.৭ কিলোমিটাৰ সীমান্ত হৈছে আটাইতকৈ দীঘল। ইয়াৰ পিছত চীনৰ সৈতে ৩,৪৮৮ কিলোমিটাৰ আৰু পাকিস্তানৰ সৈতে ৩,৩২৩ কিলোমিটাৰ সীমান্ত আছে। বাকী অংশ নেপাল, ম্যানমাৰ, ভূটান আৰু আফগানিস্তানে গঠন কৰে।
কেইবা দশক ধৰি বহু সীমান্তৱৰ্তী গাঁও দুৰ্গম ভূখণ্ড, দুৰ্বল সংযোগ ব্যৱস্থা, সীমিত আন্তঃগাঁথনি আৰু কমসংখ্যক জীৱিকাৰ সুযোগৰ বাবে বিচ্ছিন্ন হৈ আছিল। এই প্ৰত্যাহ্বানসমূহে গাঁওবাসীৰ বহিৰ্মুখী প্ৰব্ৰজন বৃদ্ধি কৰিছিল, যাৰ ফলত কেইবাটাও সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চল জনবসতিহীন বা অতি কম জনবসতিপূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। এই দীৰ্ঘদিনীয়া সমস্যাসমূহ সমাধানৰ বাবে ২০২৩ চনত ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচী (Vibrant Villages Programme — VVP) আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে ভাৰতৰ সীমান্তৱৰ্তী নিৰ্বাচিত গাঁওসমূহৰ সৰ্বাংগীণ উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰা। সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীসমূহৰ চকু আৰু কাণ হিচাপে সীমান্তবাসীক স্বীকৃতি দি, ই জীৱন্ত, সুৰক্ষিত আৰু সমৃদ্ধিশালী সীমান্তৱৰ্তী সম্প্ৰদায় গঢ়ি তুলিবলৈ চেষ্টা কৰে। এই কাৰ্যসূচীয়ে দৃষ্টিভংগীৰ এক পৰিৱৰ্তনো সূচায়—এই বসতিসমূহক দেশৰ ‘শেষ গাঁও’ হিচাপে নহয়, বৰং দেশৰ ‘প্ৰথম গাঁও’ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে।
উত্তৰ সীমান্তৰ গাঁওসমূহৰ পৰা আৰম্ভ কৰি চৰকাৰে পৰ্যায়ক্ৰমে সমগ্ৰ স্থল সীমান্তলৈ এই কাৰ্যসূচী সম্প্ৰসাৰিত কৰিছে। সবলীকৃত সীমান্তৱৰ্তী সম্প্ৰদায় হৈছে এক সুৰক্ষিত আৰু শক্তিশালী বিকশিত ভাৰত@২০৪৭-ৰ ভেটি।
আপুনি জানেনে?
১৯৯৯ চনৰ কাৰ্গিল অনুপ্ৰৱেশৰ প্ৰথম সতৰ্কবাণী ৰাডাৰ বা টহলদাৰী বাহিনীৰ পৰা অহা নাছিল। ৩ মে’ ১৯৯৯ তাৰিখে স্থানীয় বাসিন্দাসকলেই কাৰ্গিল খণ্ডত সন্দেহজনক গতিবিধিৰ বিষয়ে প্ৰথমে অৱগত কৰিছিল। এই ঘটনাই সীমান্ত সম্প্ৰদায়সমূহে দেশৰ বাবে প্ৰতিৰক্ষাৰ প্ৰথম শাৰী হিচাপে পালন কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক স্পষ্ট কৰে।
দুটা পৰ্যায়, এটা সীমান্ত অভিযান
চৰকাৰে ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচী (Vibrant Villages Programme — VVP) দুটা পৰ্যায়ত ৰূপায়ণ কৰি আছে, যিয়ে একেলগে ভাৰতৰ সমগ্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থল সীমান্ত সামৰি লয়। VVP-I-এ উত্তৰ সীমান্তৰ কাষৰ গাঁওসমূহ সামৰি লয়। VVP-II-এ একে পদ্ধতি আন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থল সীমান্তসমূহলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে। দুয়োটা পৰ্যায়ে একেলগে ২,৬১৬খনতকৈ অধিক গাঁও সামৰি লোৱাৰ লক্ষ্য লৈছে, যাৰ সন্মিলিত ব্যয় হৈছে ১১,৬৩৯ কোটি টকা।
দুয়োটা পৰ্যায়ৰ ৰূপৰেখা পৃথক হ’লেও ইয়াৰ উদ্দেশ্য একেটা। VVP-I হৈছে ৰাজ্যসমূহৰ সৈতে ৰূপায়ণ কৰা কেন্দ্ৰীয়ভাৱে পৃষ্ঠপোষকতাপ্ৰাপ্ত আঁচনি, আনহাতে VVP-II হৈছে সম্পূৰ্ণৰূপে কেন্দ্ৰৰ দ্বাৰা পুঁজি যোগান ধৰা কেন্দ্ৰীয় খণ্ডৰ আঁচনি। দুয়োটা পৰ্যায়ৰ পদক্ষেপে জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতি উন্নত কৰা, স্থানীয় জীৱিকা সৃষ্টি কৰা আৰু সীমান্তৱৰ্তী সম্প্ৰদায়সমূহক সবলীকৰণৰ লক্ষ্যৰে কাম কৰে। এইবোৰে ‘প্ৰথম গাঁও’-সমূহক উন্নয়নৰ জীৱন্ত কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলি দেশৰ সীমান্ত সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে কাম কৰে।
VVP-I: উত্তৰ সীমান্তৰ সম্প্ৰদায়সমূহ শক্তিশালীকৰণ
VVP-ৰ প্ৰথম পৰ্যায়টো কেন্দ্ৰীয় বাজেট ২০২২-২৩ত উত্তৰ সীমান্তৰ কাষৰ গাঁওসমূহৰ বাবে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১০ এপ্ৰিল ২০২৩ তাৰিখে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আঞ্জাও জিলাৰ কিবিথুত ইয়াক আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ৪খন ৰাজ্য আৰু ১খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ১৯খন জিলাৰ উত্তৰ সীমান্ত সংলগ্ন ৪৬টা ব্লকৰ গাঁওসমূহ চিনাক্ত কৰা হৈছিল, ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰায় ১.৪২ লাখ জনসংখ্যা সামৰি ৬৬২খন কৌশলগত গাঁৱক অগ্ৰাধিকাৰৰ ভিত্তিত সৰ্বাংগীণ উন্নয়নৰ বাবে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। এইবোৰ হৈছে অৰুণাচল প্ৰদেশ, হিমাচল প্ৰদেশ, ছিকিম, উত্তৰাখণ্ড আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল লাডাখ। এই আঁচনিখন ৪,৮০০ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে অনুমোদিত হৈছিল। ইয়াৰ অধীনত ২০২২-২৩ৰ পৰা ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ সামৰি লোৱা হৈছে। এই ধনৰাশিৰ ভিতৰত ২,৫০০ কোটি টকা পথ সংযোগৰ বাবে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। কাৰ্যসূচীটোৰ লক্ষ্য হৈছে দুৰ্গম সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহৰ উন্নয়নৰ ব্যৱধান দূৰ কৰা। ইয়াৰ জৰিয়তে দেশৰ আন ঠাইত উপলব্ধ সেৱাসমূহৰ সৈতে তুলনীয় মানসম্পন্ন আন্তঃগাঁথনি আৰু অত্যাৱশ্যকীয় সেৱা এই গাঁওসমূহলৈ আগবঢ়োৱাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে।
আপুনি জানেনে?
কিবিথুক VVP আৰম্ভ কৰাৰ বাবে ইয়াৰ কৌশলগত অৱস্থান, ইতিহাস আৰু উন্নয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বাবে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আঞ্জাও জিলাত অৱস্থিত এই গাঁওখন ভাৰতৰ পূব প্ৰান্তৰ অন্যতম পূবত অৱস্থিত বসতিপূৰ্ণ গাঁও। এই অঞ্চলত ১৯৬২ চনৰ ভাৰত-চীন যুদ্ধৰ সময়ত তীব্ৰ যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। দুৰ্গম ভূখণ্ড, সীমিত সংযোগ আৰু বহিৰ্মুখী প্ৰব্ৰজনে দীৰ্ঘদিন ধৰি উন্নয়নক বাধাগ্ৰস্ত কৰি আহিছিল। কিবিথুৰ পৰা কাৰ্যসূচীটো আৰম্ভ কৰাটোৱে দেশৰ সীমান্ত অঞ্চললৈ প্ৰথমে উন্নয়ন লৈ যোৱাৰ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগী প্ৰতিফলিত কৰিছিল।
VVP-I-ৰ অধীনৰ মুখ্য হস্তক্ষেপসমূহ
এই কাৰ্যসূচীয়ে সকলো বতৰতে ব্যৱহাৰযোগ্য পথ, খোৱাপানী, নিৰ্ভৰযোগ্য বিদ্যুৎ, ম’বাইল আৰু ইণ্টাৰনেট সংযোগ, আৰু অত্যাৱশ্যকীয় স্বাস্থ্যসেৱা আৰু শিক্ষা আন্তঃগাঁথনিক সহায় কৰে। ই জীৱিকা আৰু সামগ্ৰিক জীৱনৰ মান উন্নত কৰাৰ বাবে পৰ্যটন সুবিধা আৰু বহুমুখী সামূহিক কেন্দ্ৰসমূহৰো প্ৰসাৰ ঘটায়। জীৱিকাৰ সহায়তা হাব-এণ্ড-স্প’ক আৰ্হিত সংগঠিত কৰা হৈছে। ই সামাজিক উদ্যোগিতা, যুৱ আৰু মহিলাৰ সবলীকৰণ, পৰ্যটন আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ, আৰু ‘এক ব্লক-এক সামগ্ৰী’ উদ্যোগক উৎসাহিত কৰে। সমন্বয়ৰ জৰিয়তে VVP-I-এ সেৱা প্ৰদানৰ যি আৰ্হি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, দ্বিতীয় পৰ্যায়ে এতিয়া সেই আৰ্হি সমগ্ৰ স্থল সীমান্তলৈ লৈ গৈছে।
আপুনি জানেনে?
ভাৰতৰ সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহক প্ৰায় চাৰি দশক ধৰি সহায় আগবঢ়াই অহা হৈছে। সীমান্ত অঞ্চল উন্নয়ন কাৰ্যসূচী (Border Area Development Programme — BADP) ১৯৮৬-৮৭ চনত পশ্চিম সীমান্তত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পিছত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সীমান্তৰ পৰা প্ৰথম বসতিৰ ১০ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত থকা গাঁওসমূহলৈ ইয়াক সম্প্ৰসাৰিত কৰা হৈছিল। ইয়াৰ অধীনত ১৬খন ৰাজ্য আৰু ২খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ১১১খন জিলা সামৰি লোৱা হৈছিল আৰু ২০০৪-০৫ চনৰ পৰা ৩৯,০০০ৰো অধিক উন্নয়নমূলক কামৰ অনুমোদন দিয়া হৈছে। এই কাৰ্যসূচী এতিয়া সামৰণি পৰ্যায়ত আছে। এই ভেটিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি VVP-এ নিৰ্বাচিত সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ই নিশ্চিত কৰে যে এই গাঁওসমূহে প্ৰযোজ্য প্ৰতিটো চৰকাৰী আঁচনিৰ সুবিধা লাভ কৰে, যাৰ ফলত মানুহে নিজৰ গাঁৱতে থাকিবলৈ উৎসাহিত হয় আৰু সীমান্ত সুৰক্ষা শক্তিশালী হয়।
VVP-II: সকলো স্থল সীমান্তলৈ আৰ্হিৰ সম্প্ৰসাৰণ
কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ২ এপ্ৰিল ২০২৫ তাৰিখে VVP-II অনুমোদন কৰে। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ বিপৰীতে VVP-II-ৰ পুঁজি সম্পূৰ্ণৰূপে কেন্দ্ৰৰ পৰা যোগান ধৰা হয় আৰু ইয়াক গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ৰূপায়ণ কৰে। ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে অসমৰ কাছাৰ জিলাৰ নাথানপুৰ গাঁৱত ইয়াক আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰা হয়। আঁচনিখনৰ অধীনত ২০২৮-২৯ বিত্তীয় বৰ্ষলৈ ৬,৮৩৯ কোটি টকাৰ ব্যয় নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্থল সীমান্ত সংলগ্ন ৩৩৪টা ব্লকৰ ১,৯৫৪খন গাঁৱক সৰ্বাংগীণ উন্নয়নৰ বাবে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এই ব্লকসমূহ ১৫খন ৰাজ্য আৰু ২খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত অৱস্থিত। ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহ হৈছে অৰুণাচল প্ৰদেশ, অসম, বিহাৰ, গুজৰাট, মণিপুৰ, মেঘালয়, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, পঞ্জাব, ৰাজস্থান, ছিকিম, ত্ৰিপুৰা, উত্তৰাখণ্ড, উত্তৰ প্ৰদেশ, পশ্চিম বংগ, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল) আৰু লাডাখ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)। ইতিমধ্যে VVP-I-ৰ অধীনত সামৰি লোৱা উত্তৰ সীমান্তৰ ব্লকসমূহক প্ৰচেষ্টাৰ পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰিবলৈ ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছে।
VVP-II-ৰ অধীনৰ হস্তক্ষেপসমূহ
ভাৰত চৰকাৰে VVP-II-ৰ অধীনত সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক সৰ্বাংগীণ পেকেজ অনুমোদন কৰিছে। এই আঁচনিখনে আন্তঃগাঁথনি, সমবায় সমিতি আৰু আত্মসহায়ক গোটসমূহৰ জৰিয়তে মূল্য শৃংখলা, স্মাৰ্ট শ্ৰেণীকক্ষ, পৰ্যটন চাৰ্কিট আৰু বহনক্ষম জীৱিকাক সহায় কৰে। ই পথ সংযোগ, স্বাস্থ্যসেৱা, বিত্তীয় অন্তৰ্ভুক্তি, দক্ষতা বিকাশ আৰু দূৰসংযোগ সংযোগকো উৎসাহিত কৰে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে জীৱন-যাপনৰ পৰিস্থিতি উন্নত কৰা, জীৱিকাৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰা আৰু সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহত মানুহক থাকিবলৈ উৎসাহিত কৰা। ই এক ঐক্যবদ্ধ উন্নয়ন কাঠামোৰ অধীনত ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচীক ভাৰতৰ সমগ্ৰ স্থল সীমান্তলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে।
আপুনি জানেনে?
VVP-II-এ সমৃদ্ধিশালী আৰু সুৰক্ষিত সীমান্ত অঞ্চল গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্য ৰাখিছে। ই শক্তিশালী সীমান্ত সম্প্ৰদায়ৰ জৰিয়তে আন্তঃসীমান্ত অপৰাধ প্ৰতিৰোধ আৰু নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
আঁচনিৰ সমন্বয়ৰ জৰিয়তে উন্নয়ন প্ৰদান কৰা
VVP-ৰ ৰূপায়ণ গাঁও কাৰ্য পৰিকল্পনা (Village Action Plans)-ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। স্থানীয় প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি সীমান্ত-নিৰ্দিষ্ট, ৰাজ্য-নিৰ্দিষ্ট আৰু গাঁও-নিৰ্দিষ্ট হস্তক্ষেপৰ জৰিয়তে এই কাম সম্পন্ন কৰা হয়। কাৰ্যসূচীটোৱে এক সমন্বয়ভিত্তিক পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে, যাৰ জৰিয়তে বৰ্তমানৰ নিয়মাৱলীৰ অধীনত আঁচনিসমূহৰ পৰিপূৰ্ণতা নিশ্চিত কৰা হয়। সকলো বতৰতে ব্যৱহাৰযোগ্য পথ গ্ৰাম্য উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী গ্ৰাম চড়ক যোজনা IV-ৰ অধীনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।
সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহে সন্মুখীন হোৱা অনন্য প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি কেবিনেট সচিবৰ অধ্যক্ষতাত গঠিত উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন সমিতিয়ে আঁচনিৰ নিৰ্দেশনা শিথিল কৰাৰ পৰামৰ্শ আগবঢ়াব পাৰে। গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় হৈছে ন’ডেল মন্ত্ৰালয়। ই ৰাজ্য চৰকাৰ, জিলা প্ৰশাসন আৰু সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীসমূহৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰি সমন্বিত পৰিকল্পনা আৰু ৰূপায়ণ নিশ্চিত কৰে।
বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত প্ৰভাৱ
আৰম্ভণিৰ পৰা VVP-I-এ উত্তৰ সীমান্তৰ গাঁওসমূহত অন্তৰ্ভুক্তিমূলক আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ ভেটি স্থাপন কৰিছে।
২০২৬ চনৰ জুলাই মাহলৈকে গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ৩,০২০.৩২ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে ১,২৪৮টা প্ৰকল্পৰ অনুমোদন জনাইছে। সমন্বয়ৰ অধীনত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয় আৰু বিভাগসমূহে আৰু ১,৬৫৫টা প্ৰকল্পৰ অনুমোদন জনাইছে। ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহলৈ ৯৫৩.৪৭ কোটি টকা মুকলি কৰি দিয়া হৈছে, আনহাতে তেওঁলোকৰ দ্বাৰা ২৮৩টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হোৱা বুলি প্ৰতিবেদন দিয়া হৈছে। অনুমোদিত প্ৰকল্পসমূহৰ ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলভিত্তিক তালিকা তলত দিয়া হৈছে।
|
ক্ৰমিক নং
|
ৰাজ্য বা কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল
|
গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা অনুমোদিত প্ৰকল্প
|
|
১.
|
অৰুণাচল প্ৰদেশ
|
৮৩২
|
|
২.
|
হিমাচল প্ৰদেশ
|
৯৮
|
|
৩.
|
লাডাখ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)
|
৭৯
|
|
৪.
|
ছিকিম
|
৮৭
|
|
৫.
|
উত্তৰাখণ্ড
|
১৫২
|
|
|
মুঠ
|
১,২৪৮
|
সংযোগ: পথ আৰু দীঘলীয়া দলং
সৰ্বমুঠ ২,৪৮১.৯৩ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে ১১১টা পথ প্ৰকল্পৰ অনুমোদন দিয়া হৈছে। এই পথসমূহে পূৰ্বতে পথ সংযোগ নথকা ১৩৪খন গাঁৱক সংযোগ কৰিব। এই প্ৰকল্পসমূহৰ অধীনত মুঠ ৩৫খন দীঘলীয়া দলঙৰো অনুমোদন দিয়া হৈছে। উন্নত পথ সংযোগে এই গাঁওসমূহত যাতায়াত সহজ কৰাৰ লগতে স্থানীয় বজাৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু পৰ্যটনক সহায় কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।
আয়ৰ নতুন উৎস হিচাপে পৰ্যটন
মাটিৰ পৰ্যায়ত পৰ্যটন কাৰ্যসূচীটোৰ অন্যতম দৃশ্যমান উপাদান হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। VVP-I-ৰ অধীনত ১৪৫ কোটি টকাৰ ব্যয়ৰে ৩২৭টা পৰ্যটন প্ৰকল্প অনুমোদন কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত দৰ্শনীয় স্থান, দুঃসাহসিক পৰ্যটন, পৰিৱেশ-পৰ্যটন, পৰিৱেশ-বান্ধৱ ৰিজৰ্ট, ট্ৰেক পথ আৰু পৰ্যটন কেন্দ্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছে।
২০২৬ চনৰ ৩১ জুলাইলৈকে ৮,৮০০ৰো অধিক কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত সজাগতা অভিযান, সেৱা প্ৰদান শিবিৰ, স্বাস্থ্য আৰু পশু চিকিৎসা শিবিৰ, আৰু দক্ষতা প্ৰশিক্ষণ অন্তৰ্ভুক্ত আছে। অৰুণাচল প্ৰদেশত ২,৯৯০টা আৰু লাডাখত ২,২২১টা কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হৈছিল। উত্তৰাখণ্ডত ২,০৩৮টা, হিমাচল প্ৰদেশত ১,০৩৭টা আৰু ছিকিমত ৫৩০টা কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত হৈছিল।
আপুনি জানেনে?
বিকশিত ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজ কাৰ্যসূচী (Viksit Vibrant Village Programme)-এ সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহক ভাৰতৰ যুৱসমাজৰ বাবে জীৱন্ত শিক্ষাকেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে। ২০২৬ চনত প্ৰতিখন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ পৰা ৪০০ৰো অধিক স্বেচ্ছাসেৱকে লাডাখ, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু উত্তৰাখণ্ডৰ ৭৪খন সীমান্তৱৰ্তী গাঁৱত এসপ্তাহ সময় অতিবাহিত কৰে। তেওঁলোকে সামূহিক সেৱা, সাংস্কৃতিক বিনিময় আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ উন্নয়নমূলক কামত অংশগ্ৰহণ কৰে।
VVP: আন্তঃগাঁথনিৰ বাহিৰলৈ প্ৰভাৱ
ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচীৰ প্ৰভাৱ আন্তঃগাঁথনিৰ বাহিৰলৈ বিস্তৃত হৈ সুৰক্ষা, জীৱিকা, শাসন আৰু সম্প্ৰদায়ৰ স্থিতিস্থাপকতা শক্তিশালী কৰিছে।
সুৰক্ষা: জনবসতিপূৰ্ণ আৰু আত্মবিশ্বাসী সীমান্ত অঞ্চলটোৱে সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীসমূহৰ কামত সহায় কৰে। দুয়োটা পৰ্যায়ৰ লক্ষ্য হৈছে এক শক্তিশালী সীমান্তৱৰ্তী জনসংখ্যা গঢ়ি তোলা, যিয়ে দেশৰ বাবে এক কৌশলগত সম্পদ হিচাপে কাম কৰে।
জনগাঁথনি আৰু প্ৰত্যাৱৰ্তনমূলক প্ৰব্ৰজন: জীৱিকাৰ সুযোগ আৰু উন্নত সংযোগে পৰিয়ালসমূহক সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহত থাকিবলৈ কাৰণ প্ৰদান কৰে। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কুৰুং কুমেই, দিবাং ভেলী আৰু শি-য়োমি জিলাৰ সীমান্তৱৰ্তী গাঁওসমূহলৈ মানুহ উভতি আহিছে। ই কাৰ্যসূচীটোৰ প্ৰভাৱৰ ইংগিত বহন কৰে।
অৰ্থনীতি: সীমান্ত পৰ্যটন, সমবায় সমিতি, স্ব-সহায়ক গোট (Self-Help Groups — SHGs) আৰু কৃষক উৎপাদক সংস্থা (Farmer Producer Organisations — FPOs)-ই যিবোৰ অঞ্চলত পূৰ্বতে অৰ্থনৈতিক সুযোগ সীমিত আছিল, তেনে অঞ্চলত স্থানীয় আয়ৰ ভেটি সৃষ্টি কৰিছে। সীমান্ত সুৰক্ষা বাহিনীসমূহৰ স্থানীয় ক্ৰয়ে গাঁওখনৰ ভিতৰতে এক নিশ্চিত বজাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
শাসন: পৰিপূৰ্ণতা-ভিত্তিক পদ্ধতিয়ে এই গাঁওসমূহৰ প্ৰতিটো যোগ্য পৰিয়ালক বিদ্যমান কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক আঁচনিসমূহৰ আওতালৈ আনে। গাঁও কাৰ্য পৰিকল্পনাই একাধিক বিভাগৰ কামৰ ক্ৰম নিৰ্ধাৰণৰ বাবে জিলা প্ৰশাসনক একক সঁজুলি প্ৰদান কৰে।
সামূহিকভাৱে এই চাৰিটা দিশে এটা একক ধাৰণাক প্ৰকাশ কৰে: সীমান্ত অঞ্চলত উন্নয়ন আৰু সুৰক্ষা পৰস্পৰৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বী দাবী নহয়, বৰং দুয়োটাই পৰস্পৰক শক্তিশালী কৰে।
আপুনি জানেনে?
অৰুণাচল প্ৰদেশত ভাৰত-তিব্বত সীমান্ত আৰক্ষী (Indo-Tibetan Border Police — ITBP)-এ ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজসমূহৰ পৰা পোনপটীয়াকৈ গাখীৰ, শাক-পাচলি, কণী আৰু শস্য ক্ৰয় কৰে। এইদৰে এটা সীমান্ত চকী তাৰ কাষতে থকা কৃষিপামসমূহৰ বাবে এক নিৰ্ভৰযোগ্য গ্ৰাহকত পৰিণত হৈছে।
সংযুক্ত আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল সীমান্তৰ দিশে
ভাইব্ৰেণ্ট ভিলেজেছ কাৰ্যসূচী হৈছে ভাৰতৰ সীমান্তৱৰ্তী সম্প্ৰদায়সমূহে যাতে দেশৰ অগ্ৰগতিত সম্পূৰ্ণভাৱে অংশীদাৰ হ’ব পাৰে, তাৰ এক প্ৰতিশ্ৰুতি। উন্নত আন্তঃগাঁথনি, বহনক্ষম জীৱিকা আৰু চৰকাৰী আঁচনিসমূহৰ সমন্বয়ে ঘৰৰ ওচৰতে সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। একে সময়তে সীমান্ত পৰ্যটন আৰু স্থানীয় উদ্যোগে অঞ্চলটোৰ সম্ভাৱনাসমূহ মুকলি কৰি দিছে। এই গাঁওসমূহ অধিক জীৱন্ত, সমৃদ্ধিশালী আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল হৈ উঠাৰ লগে লগে, এইবোৰে ভাৰতৰ সীমান্তসমূহ শক্তিশালী কৰি যাব আৰু ২০৪৭ চনৰ ভিতৰত এক সুৰক্ষিত, অন্তৰ্ভুক্তিমূলক আৰু বিকশিত ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগীক আগুৱাই নিব।
তথ্যসূত্ৰসমূহ
প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়
কেবিনেট
গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়
যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰালয়
প্ৰেছ ইনফ’ৰমেশ্যন ব্যুৰো (গৱেষণা ইউনিট)
সংসাদ টিভি
pdf চাবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক
***
পিআইবি গৱেষণা
RR
(Explainer ID: 159866)
आगंतुक पटल : 43
Provide suggestions / comments