पत्र सूचना कार्यालय

বাহ্যিক অৰ্থনৈতিক সংকটৰ সময়ত উদ্যোগসমূহক সহায়

ভাৰত চৰকাৰে বিকশিত হৈ থকা ভূ-ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিৰ মাজতো অৰ্থনৈতিক বিকাশ অব্যাহত ৰখা, জীৱিকা সুৰক্ষিত কৰা আৰু ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ নিৰৱচ্ছিন্ন কৰি ৰখাৰ প্ৰতি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। এনে পৰিস্থিতিয়ে বিভিন্ন খণ্ডৰ যোগান শৃংখলাত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে, লজিষ্টিক্স ব্যয় বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু ব্যৱসায়সমূহৰ বাবে তাৰল্যৰ ওপৰত চাপ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। এই প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ চৰকাৰে ৫ মে’ ২০২৬ তাৰিখে জৰুৰীকালীন ক্ৰেডিট লাইন গেৰাণ্টি আঁচনি (ই.চি.এল.জি.এছ.) ৫.০ অনুমোদন কৰে।

এই আঁচনিখন ৰাষ্ট্ৰীয় ঋণ নিশ্চয়তা ট্ৰাষ্টী কোম্পানী (National Credit Guarantee Trustee Company - NCGTC) চমুকৈ এন.চি.জি.টি.চি.ৰ দ্বাৰা ৰূপায়িত কৰা হয়। ই সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠান (Member Lending Institutions – MLIs) চমুকৈ এম.এল.আই.সমূহ-ক যোগ্য ব্যৱসায়িক ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলক অতিৰিক্ত কাৰ্যকৰী মূলধন আগবঢ়োৱাৰ বাবে চৰকাৰী সমৰ্থিত ঋণ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে ২.৫৫ লাখ কোটি টকালৈকে অতিৰিক্ত ঋণ প্ৰবাহৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা।

আঁচনিখনে নিৰৱচ্ছিন্ন ঘৰুৱা উৎপাদন আৰু স্থিতিস্থাপক যোগান শৃংখলাক সমৰ্থন কৰে। ই ব্যৱসায়সমূহক নিয়োগ সংৰক্ষণ আৰু বাহ্যিক বিঘিনিৰ সময়ত অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰখাতো সহায় কৰে। ইয়াৰ উপৰি, উন্নত তাৰল্যই উদ্যোগসমূহক হ্ৰস্বম্যাদী কাৰ্যকৰী আৰু বিত্তীয় দায়বদ্ধতা পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে।

ই.চি.এল.জি.এছ.-ৰ বিকাশ

ই.চি.এল.জি.এছ. ২০২০ চনত আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত পেকেজৰ অধীনত আৰম্ভ কৰা হৈছিল। আঁচনিখনৰ লক্ষ্য আছিল ক’ভিড-১৯ মহামাৰীৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বিত্তীয় চাপ অতিক্ৰম কৰাত ব্যৱসায়সমূহক সহায় কৰা। ই সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহক ১০০% চৰকাৰী সমৰ্থিত নিশ্চয়তাৰ সহায়ত অতিৰিক্ত ঋণ আগবঢ়াবলৈ সক্ষম কৰিছিল। বিভিন্ন খণ্ডৰ পৰিৱৰ্তিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিবলৈ ই.চি.এল.জি.এছ. ক্ৰমান্বয়ে বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ মাজেৰে বিকশিত হৈছে।

• ই.চি.এল.জি.এছ. ১.০-এ ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ, ব্যৱসায়িক উদ্যোগ, মুদ্ৰা ঋণগ্ৰহণকাৰী আৰু ব্যক্তিগত ব্যৱসায়িক ঋণসমূহ সামৰি লৈছিল। ২৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০ তাৰিখে ৬০ দিনলৈকে বকেয়া থকা আৰু ৫০ কোটি টকাৰ অধিক নোহোৱা বকেয়া ঋণ থকা ঋণগ্ৰহণকাৰীসকল যোগ্য আছিল।
• ই.চি.এল.জি.এছ. ২.০-এ কামাথ কমিটিৰ দ্বাৰা চিনাক্ত কৰা ২৬টা চাপগ্ৰস্ত খণ্ড আৰু স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডলৈ পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। ২৯.০২.২০২০ তাৰিখে ৬০ দিনলৈকে বকেয়া থকা আৰু ৫০ কোটি টকাৰ ওপৰত তথা ৫০০ কোটি টকালৈকে বকেয়া ঋণ থকা ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলক ই সামৰি লৈছিল।
• ই.চি.এল.জি.এছ. ৩.০-এ আতিথ্য, ভ্ৰমণ আৰু পৰ্যটন, অবসৰ আৰু ক্ৰীড়া আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহণ খণ্ডলৈ সহায় সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। যোগ্য ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলৰ ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে ঋণ সুবিধা আছিল আৰু ২৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২০ তাৰিখে ৬০ দিনলৈকে বকেয়া আছিল।
• ই.চি.এল.জি.এছ. ৪.০-এ মহামাৰীৰ সময়ত স্বাস্থ্যসেৱা আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল। ই চিকিৎসালয়/নাৰ্ছিং হোম/ক্লিনিক/চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়/আৰু তৰল অক্সিজেন, অক্সিজেন চিলিণ্ডাৰ আদি নিৰ্মাতাসকলক সামৰি লৈছিল। যোগ্য প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে ঋণ সুবিধা আছিল আৰু ৩১ মাৰ্চ ২০২১ তাৰিখে ৯০ দিনলৈকে বকেয়া আছিল।

প্ৰতিটো পৰ্যায়ে পৰিৱৰ্তিত অৰ্থনৈতিক আৰু খণ্ডভিত্তিক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই আঁচনিখনৰ পৰিসৰ বহল কৰিছিল। ই.চি.এল.জি.এছ. ১.০-ৰ পৰা ৪.০-লৈ ১.১৯ কোটি নিশ্চয়তা জাৰি কৰা হৈছিল, যাৰ পৰিমাণ আছিল ৩.৬৮ লাখ কোটি টকা। পৰৱৰ্তী সময়ত এই আঁচনিসমূহ ৩১ মাৰ্চ ২০২৩ তাৰিখে সমাপ্ত হয়।

ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০-ৰ মুখ্য বৈশিষ্ট্যসমূহ

ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০ ৩১ মাৰ্চ ২০২৭ লৈকে, অথবা ২.৫৫ লাখ কোটি টকাৰ নিশ্চয়তা জাৰি নোহোৱালৈকে কাৰ্যকৰী থাকিব, যিটো আগতে হয়। ই এম.এছ.এম.ই., যোগ্য অনা-এম.এছ.এম.ই. ব্যৱসায়িক ঋণগ্ৰহণকাৰী আৰু নিৰ্ধাৰিত যাত্ৰী বিমান সংস্থাসমূহক সামৰি লয়। ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলে এন.চি.জি.টি.চি.-ৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত যোগ্যতাৰ চৰ্তসমূহ পূৰণ কৰিব লাগিব, যাৰ ভিতৰত একাউণ্টৰ স্থিতি আৰু অন্যান্য প্ৰযোজ্য ঋণদানৰ নিয়ম অন্তৰ্ভুক্ত। ঋণ সহায় অনুসূচিত বাণিজ্যিক বেংক, অনুসূচিত নগৰ সমবায় বেংক, বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু যোগ্য  অনা-বেংকিং বিত্তীয় কোম্পানীসমূহৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰা হয়।

• যোগ্য ঋণগ্ৰহণকাৰী: ৩১ মাৰ্চ ২০২৬ তাৰিখে সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ-ৰ পৰা বিদ্যমান কাৰ্যকৰী মূলধন সুবিধা থকা ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে এই আঁচনিখন উপলব্ধ। তেওঁলোকৰ ঋণ পৰিশোধ ৬০ দিনতকৈ অধিক সময় বকেয়া হ’ব নালাগিব। ইতিমধ্যে ৰপ্তানিকাৰকৰ বাবে ঋণ নিশ্চয়তা আঁচনি (Credit Guarantee Scheme for Exporters - CGSE) চমুকৈ চি.জি.এছ.ই.-ৰ অধীনত অতিৰিক্ত ঋণ গ্ৰহণ কৰা ঋণগ্ৰহণকাৰীসকল চি.জি.এছ.ই.-ৰ অধীনত ইতিমধ্যে গ্ৰহণ কৰা পৰিমাণলৈ ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০-ৰ অধীনত সহায়ৰ বাবে যোগ্য নহ’ব।

এই আঁচনিখন সকলো খণ্ডৰ এম.এছ.এম.ই.-ৰ বাবে উপলব্ধ। যোগ্য অনা-এম.এছ.এম.ই. ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলৰ বাবে কিছুমান খণ্ডক আঁচনিখনৰ পৰিসৰৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত অনা-বেংকিং বিত্তীয় কোম্পানীসমূহ, শক্তি (উৎপাদন, সঞ্চালন আৰু বিতৰণ), টেলিকম সেৱা প্ৰদানকাৰী, চেনী আৰু ইথানল, আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি কোম্পানীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। তালিকাখনত কাগজ আৰু কাগজজাত সামগ্ৰী, শিক্ষানুষ্ঠান, আৰু পানীয় (চাহ আৰু কফি বাদ দি) আৰু ধঁপাতো অন্তৰ্ভুক্ত। য’ত কোনো ঋণগ্ৰহণকাৰীই যোগ্য আৰু অযোগ্য দুয়োটা খণ্ডতে কাম কৰে, তাত ঋণদানকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৫–২৬-ত যোগ্য খণ্ডসমূহৰ পৰা উৎপন্ন হোৱা মুঠ ব্যৱসায়ৰ অনুপাতৰ ভিত্তিত যোগ্যতা নিৰ্ধাৰণ কৰে।

• ঋণ নিশ্চয়তা কভাৰেজ: যোগ্য এম.এছ.এম.ই.-লৈ সম্প্ৰসাৰিত ঋণৰ বাবে ১০০% নিশ্চয়তা আৰু যোগ্য অনা-এম.এছ.এম.ই.-ৰ বাবে ৯০% নিশ্চয়তা আৱৰণ।
• আঁচনিখনৰ অধীনত সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ-ৰ দ্বাৰা কোনো নিশ্চয়তা মাচুল পৰিশোধ কৰিব নালাগে।

• অতিৰিক্ত ঋণ সহায়: আঁচনিখনে বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৫–২৬-ৰ চতুৰ্থ ত্ৰৈমাসিকত সৰ্বোচ্চ পুঁজি-ভিত্তিক কাৰ্যকৰী মূলধনৰ বকেয়াৰ ২০% পৰ্যন্ত অতিৰিক্ত ঋণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, যিটো প্ৰতিজন ঋণগ্ৰহণকাৰীৰ বাবে ১০০ কোটি টকাৰ সীমাৰ অধীনত।
• ঋণৰ সুতৰ হাৰ: আঁচনিখনে নিয়ন্ত্ৰিত সুতৰ হাৰত ঋণ উপলব্ধ হোৱাটো নিশ্চিত কৰে। এম.এছ.এম.ই.-ৰ বাবে হাৰ ই.বি.এল.আৰ.-ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়, আনহাতে যোগ্য অনা-এম.এছ.এম.ই.-ৰ বাবে এম.চি.এল.আৰ.-ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে ঋণদানকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহে বেঞ্চমাৰ্কৰ ওপৰত ০.৭৫% পৰ্যন্ত অতিৰিক্ত হাৰ আৰোপ কৰিব পাৰে, যি বছৰি সৰ্বাধিক ৯%ৰ সীমাৰ অধীনত। যোগ্য অনা-বেংকিং বিত্তীয় কোম্পানীৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা ঋণৰ ক্ষেত্ৰত সুতৰ হাৰ বছৰি ১৩%তকৈ অধিক হ’ব নোৱাৰিব।

• ঋণৰ ম্যাদ: প্ৰথম ঋণ বিতৰণৰ তাৰিখৰ পৰা ঋণৰ ম্যাদ ৫ বছৰ হ’ব, যাৰ ভিতৰত ১ বছৰৰ মৰেট’ৰিয়াম থাকিব।

• যোগ্যতাৰ চৰ্ত: নিৰ্ধাৰিত যাত্ৰী বিমান পৰিবহণ খণ্ডৰ ব্যৱসায়িক উদ্যোগসমূহ যোগ্য হ’ব, যদিহে ৩১ মাৰ্চ ২০২৬ তাৰিখে সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ-ৰ পৰা তেওঁলোকৰ বকেয়া পুঁজি-ভিত্তিক আৰু পুঁজি-বহিৰ্ভূত ঋণ সুবিধা আছিল। একে তাৰিখতে ঋণ সুবিধাসমূহ ‘Standard’ (SMA-2 বাদ দি) হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ হ’ব লাগিব।
• ঋণ নিশ্চয়তা কভাৰেজ: যোগ্য নিৰ্ধাৰিত যাত্ৰী বিমান সংস্থাসমূহলৈ প্ৰদান কৰা ঋণৰ বাবে ৯০% ঋণ নিশ্চয়তা উপলব্ধ।
• আঁচনিখনৰ অধীনত সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ-ৰ দ্বাৰা কোনো নিশ্চয়তা মাচুল পৰিশোধ কৰিব নালাগে।
• অতিৰিক্ত ঋণ সহায়: নিৰ্দিষ্ট যোগ্যতাৰ চৰ্তৰ ভিত্তিত আঁচনিখনে ১০০% পৰ্যন্ত অতিৰিক্ত ঋণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে, যিটো প্ৰতিজন ঋণগ্ৰহণকাৰীৰ বাবে ১,৫০০ কোটি টকাৰ সীমাৰ অধীনত। ইয়াৰ ভিতৰত ১,০০০ কোটি টকাৰ ওপৰৰ আৰু ১,৫০০ কোটি টকালৈকে যিকোনো পৰিমাণ কেৱল প্ৰমোটাৰ/মালিকসকলৰ সমানুপাতিক ইকুইটি অৱদানৰ সৈতে অনুমোদিত হ’ব।
• ঋণৰ সুতৰ হাৰ: ঋণদানকাৰী প্ৰতিষ্ঠানে ইয়াৰ ব’ৰ্ড-অনুমোদিত নীতি অনুসৰি সুতৰ হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰিব।
• ঋণৰ ম্যাদ: প্ৰথম ঋণ বিতৰণৰ তাৰিখৰ পৰা ঋণৰ ম্যাদ ৭ বছৰ হ’ব, যাৰ ভিতৰত ২ বছৰৰ মৰেট’ৰিয়াম থাকিব।

কাৰ্যক্ষেত্ৰত  ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০

ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০-এ আৰম্ভণিৰ পৰা উৎসাহজনক অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে। ২০ আগষ্ট ২০২৬ তাৰিখলৈকে আঁচনিখনৰ অধীনত ৬,৭৩,৯৭৯টা নিশ্চয়তা জাৰি কৰা হৈছে। নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰা পৰিমাণ ২,৫০,০২৪ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে। শক্তিশালী গ্ৰহণযোগ্যতাই ঋণদান পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ মাজত আঁচনিখনৰ দ্ৰুত গ্ৰহণ প্ৰতিফলিত কৰে। সংখ্যাৰ হিচাপত এম.এছ.এম.ই.-সমূহে জাৰি কৰা সকলো নিশ্চয়তাৰ ৯৭.৩% আৰু মুঠ নিশ্চয়তা প্ৰদান কৰা পৰিমাণৰ ৮০.৭৯% লাভ কৰিছে।

যোগ্য ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলে জন সমৰ্থ পৰ্টেল (https://www.jansamarth.in/home) ৰ জৰিয়তে আঁচনিখন লাভ কৰিব পাৰে। পৰ্টেলত কেনেকৈ আবেদন কৰিব লাগে জানিবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক ।

চৰকাৰে আঁচনিখনৰ পৰিসৰ সৰ্বাধিক কৰিবলৈ সজাগতা বৃদ্ধিৰ বাবে সক্ৰিয়ভাৱে প্ৰচাৰ চলাই আছে।

• প্ৰথম পৰ্যায়: ২০ মে’ৰ পৰা ৬ জুন ২০২৬লৈ ৯টা স্থানত প্ৰচাৰ অভিযান অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল। এই অভিযানসমূহ ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ বেংকাৰ্ছ কমিটি (State Level Bankers’ Committees -SLBCs) চমুকৈ এছ.এল.বি.চি.-সমূহৰ জৰিয়তে আয়োজন কৰা হৈছিল। এন.চি.জি.টি.চি., ৰাজহুৱা খণ্ডৰ বেংকসমূহৰ মিত্ৰজোঁট, বেংক, উদ্যোগ সংস্থা আৰু উদ্যোগসমূহে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।
• দ্বিতীয় পৰ্যায়: অতিৰিক্ত ১০টা স্থানত প্ৰচাৰ অভিযান অব্যাহত আছে, যাৰ ভিতৰত ৪টা ইতিমধ্যে সম্পূৰ্ণ হৈছে। বেংক আৰু এন.বি.এফ.চি.-ৰ এক বিস্তৃত নেটৱৰ্কে ব্যাপক ভৌগোলিক আৰু খণ্ডভিত্তিক আৱৰণ নিশ্চিত কৰে। সদস্য ঋণদাতা প্ৰতিষ্ঠানসমূহ-সমূহে একাধিক যোগাযোগ মাধ্যমৰ জৰিয়তে যোগ্য ঋণগ্ৰহণকাৰীসকলৰ ওচৰলৈ অব্যাহতভাৱে গৈ আছে।

বিকাশ আৰু উদ্যোগ অব্যাহত ৰখা

ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০-এ বিশ্বব্যাপী অনিশ্চয়তাৰ সময়ছোৱাত ব্যৱসায়সমূহক সহায় কৰাৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰ দৃঢ় কৰে। ই চৰকাৰী সমৰ্থিত নিশ্চয়তাৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠানিক ঋণৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ শক্তিশালী কৰে। আঁচনিখনে উদ্যোগসমূহক কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰখা, নিয়োগ সংৰক্ষণ কৰা আৰু যোগান শৃংখলা বজাই ৰখাত সক্ষম কৰে। ব্যৱসায়িক স্থিতিস্থাপকতা বৃদ্ধি কৰি ই.চি.এল.জি.এছ. ৫.০-এ ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ গতি অব্যাহত ৰখাত অৰিহণা যোগায়।

 তথ্যসূত্ৰসমূহ  

ক্ষুদ্ৰ, লঘু আৰু মজলীয়া উদ্যোগ

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/176/AU2801.pdf?source=pqals

বিত্ত মন্ত্ৰালয়

https://financialservices.gov.in/eclgs

https://www.jansamarth.in/emergency-credit-line-guarantee-scheme

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2281936&lang=1&reg=48

https://www.youtube.com/watch?v=wM-1L0ul6c8&feature=youtu.be

ৰাষ্ট্ৰীয় ঋণ নিশ্চয়তা ট্ৰাষ্টী কোম্পানী (এন.চি.জি.টি.চি.)

https://www.ncgtc.in/en/product-details/ECLGS5/Emergency-Credit-Line-Guarantee-Scheme-(ECLGS)-5.0

https://www.ncgtc.in//content/products/0/20260728/List_of_Member_Lending_Institutions_registered_under_ECLGS_5_0_updated_as_on_28_07_26_0a13e2d38f.pdf

অন্যান্য

https://x.com/narendramodi/status/2051670602705162419?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E2051670602705162419%7Ctwgr%5E398fc64675fcb748550d0bb5161b3e6f20122582%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.pmindia.gov.in%2Fen%2Fnews_updates%2Fcabinet-approves-emergency-credit-line-guarantee-scheme-5-0%2F

https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/cabinet-approves-emergency-credit-line-guarantee-scheme-5-0/

https://sbi.bank.in/documents/71595/0/ECLGS+5.0+Operational+Guidelines+dated+08.05.2026.pdf/aa65cd2a-9c1c-ef9c-9508-b0575efec7e9?t=1778932400700

https://www.kotak.bank.in/en/stories-in-focus/loans/home-loan/eblr-interest-rate.html

https://www.bajajfinserv.in/understand-eblr-in-home-loan-interest-rate

https://www.icici.bank.in/personal-banking/blogs/loan/personal-loan/what-is-the-mclr-and-how-does-it-affect-the-economy

জৰুৰীকালীন ঋণ লাইন নিশ্চয়তা আঁচনি (ই.চি.এল.জি.এছ.) ৫.০

*****

পিআইবি গৱেষণা

RR