ಭಾರತದ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯ
Posted On:
04 SEP 2026 2:52PM
|
ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿರುವ ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖವು 'ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ' (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನದ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಸಮೃದ್ಧ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲವಾಗಿ ಅಪಾರ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿಯು ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2070ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ' (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಪಯಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಇದು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಲಡಾಖ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಎರಡು ಭೂಉಷ್ಣ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಈ ಪಯಣದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
|
ಸುಸ್ಥಿರ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆ
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಅತ್ಯಂತ ಆಳದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಆಳದ ತೀವ್ರವಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ, ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಇಂಗಾಲದ ಇಂಧನ ಮೂಲವನ್ನು 'ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ' (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತವಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಳಸಲು ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸೌರ ಮತ್ತು ಪವನ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಮೂಲವು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಇಂಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿ'ಯನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರಸ್ತೆನಕ್ಷೆಯನ್ನು (ರೋಡ್ಮ್ಯಾಪ್) ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಭಾರತವು ಜುಲೈ 2026ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಒಎನ್ಜಿಸಿ ಎನರ್ಜಿ ಸೆಂಟರ್ ಲಡಾಖ್ನ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಭೂಉಷ್ಣ ಬಾವಿಗಳನ್ನು (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ವೆಲ್ಸ್) ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 14,000 ಅಡಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯು ತನ್ನ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಗತ ಶಾಖದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಭೂಉಷ್ಣ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1,000 ಮೀಟರ್ ಆಳದ ಈ ಎರಡು ಬಾವಿಗಳು ಜಲಾಶಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇವು ಭಾರತದ ಮೊದಲ 1-ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಭೂಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದ್ದು, ಭೂಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತವು ತನ್ನ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ನಂಬಿಕಾರ್ಹ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು: ಒಂದು ಅವಲೋಕನ
ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ) ಒಂದು ನಿರಂತರ, ಕಡಿಮೆ-ಇಂಗಾಲದ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡದ ಇಂಧನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ (ಫಾಸಿಲ್ ಫ್ಯೂಯಲ್ಸ್) ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪದರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ: ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೊರಪದರ (ಕ್ರಸ್ಟ್); ಮಧ್ಯದ ಅರೆ-ಘನ ರೂಪದ ಮ್ಯಾಂಟಲ್; ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ದ್ರವ ರೂಪದ ಹೊರಸ ತಿರುಳು ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಒಳ ತಿರುಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿರುವ ಕೇಂದ್ರಭಾಗ (ಕೋರ್). ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳದ ತಾಪಮಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ - ಕೋರ್ ಗಡಿಯ ಬಳಿ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 3700°C ತಲುಪಿದರೆ, ಕೋರ್ ತಾಪಮಾನವು 5000°C ನಿಂದ 6000°C ವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಯುರೇನಿಯಂ, ಥೋರಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ನಂತಹ ಮೂಲಧಾತುಗಳ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಕ್ಷಯಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ (ರೇಡಿಯೋಆಕ್ಟಿವ್ ಡಿಕೇ) ಹಾಗೂ ಗ್ರಹದ ರಚನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಈ ಶಾಖವು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಯಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಕಣಗಳು ಕೋರ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಹೊರಪದರದ ತಂಪಾದ ಮೇಲ್ಭಾಗದತ್ತ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಈ ಶಾಖವು ಮ್ಯಾಂಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಸಂವಹನ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು (ಕನ್ವೆಕ್ಷನ್ ಕರೆಂಟ್ಸ್) ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ನೀರು ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂವಹನ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಭೂಕಂಪಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಬಿರುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೀಳುಗಳು ಬಿಸಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹತ್ತಿರ ಚಲಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೀರು ತೂರುವಂತಹ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಬೆಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನಿಂದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಈ ಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ 'ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ' (ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಭೂಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮೇಲ್ಮೈ ಕೆಳಗೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಬಿಸಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಬೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಾಖವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಬಾವಿಗಳು ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಈ ಹಬೆಯು ಟರ್ಬೈನ್ ಅನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿ, ಜನರೇಟರ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಇಂಧನ ದಹನದ ಬದಲಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಗತ ಶಾಖವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಂತರ, ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ (ಕಾಂಡೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿ) ಮತ್ತೆ ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಮರು-ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ (ರಿ-ಇಂಜೆಕ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ವಲಯ ತಾಪನ (ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಹೀಟಿಂಗ್), ಕೃಷಿ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಕೊಠಡಿಗಳ ತಾಪನ ಹಾಗೂ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ನೇರ ಶಾಖದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
|
ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ
ಭೂಮಿಯು ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಗಿನವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ತಿರುಳು (ಇನ್ನರ್ ಕೋರ್) ಕಬ್ಬಿನ ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಲ್ನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಘನ ರೂಪದ ಚೆಂಡಿನಂತಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2,400 ಕಿ.ಮೀ ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಹೊರಗಿನ ತಿರುಳು (ಔಟರ್ ಕೋರ್) ಸುಮಾರು 2,400 ಕಿ.ಮೀ ದಪ್ಪವಿದ್ದು, ಕರಗಿದ ಕಬ್ಬಿನ ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಲ್ನ ದ್ರವ ಪದರವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ದಟ್ಟವಾದ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ ಸುಮಾರು 2,900 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪದರವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಮೇಲ್ಮೈ ಹೊರಪದರವು (ಕ್ರಸ್ಟ್) ತೆಳುವಾದ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹೊರ ಪದರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಗರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ರಿಂದ 8 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಖಂಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 24 ರಿಂದ 56 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದಪ್ಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
|
ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೆಲೆ
ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಭೂಉಷ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 381 ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದು, 10 ಭೂಉಷ್ಣ ವಲಯಗಳನ್ನು (ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು) ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸುಮಾರು 10.6 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ನಷ್ಟಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, 42 ತಾಣಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೇರ ಶಾಖದ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಈ 10 ಭೂಉಷ್ಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಭೂಉಷ್ಣ ವಲಯ, ನಾಗಾ-ಲುಸಾಯ್, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಸೋನ್ ನರ್ಮದಾ ತಾಪಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ, ಕ್ಯಾಂಬೆ ಗ್ರಾಬೆನ್, ಅರಾವಳಿ, ಮಹಾನದಿ, ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕ್ರೇಟಾನಿಕ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಅನುಕೂಲಕರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪನ ರಚನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ರಿಫ್ಟ್ ಪಲಾವಗಳು ಬಲವಾದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಇರುವ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಸೂಕ್ತ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಬಹುದು. ವರ್ಧಿತ ಭೂಉಷ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಭೂಉಷ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತಹ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿವೆ.
|
ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಭಾವಿಗಳ ಮರುಬಳಕೆ
ಪರಿತ್ಯಕ್ತ (ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ) ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಭಾವಿಗಳಿಂದಲೂ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದಕವಲ್ಲದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಭೂಉಷ್ಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕೊರೆಯುವ ಪರಿಣತಿ (ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟೈಸ್), ಬಾವಿಗಳ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
|
ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಭಾರತವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಂತದಿಂದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನ (ಫೀಲ್ಡ್ ಡೆಮಾನ್ಸ್ಟ್ರೇಷನ್) ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ರಭಸಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ, ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 2025ರ ನಡುವೆ ಐದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ನೀಡಿದೆ. ಇವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ದೇಶೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ತಾಪನ (ಹೀಟಿಂಗ್) ಮತ್ತು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ (ಕೂಲಿಂಗ್) ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿವೆ.
|
ಯೋಜನೆ
|
ಪ್ರಸ್ತುಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ
12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026 ರಂತೆ
|
|
ಅಂಕಲೇಶ್ವರ, ಗುಜರಾತ್
|
ಉತ್ಪಾದಕವಲ್ಲದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮರುಜೋಡಿಸುವ (ರೆಟ್ರೋಫಿಟ್ಟಿಂಗ್) ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ತನಿಖೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
|
|
ಗಾಂಧಿನಗರ, ಗುಜರಾತ್
|
ಸೌರ ಮತ್ತು ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಯೋಜನೆಯು ಮೂರು ಭೂಉಷ್ಣ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆದಿದ್ದು, ಇವು 70 ರಿಂದ 80°C ತಾಪಮಾನದ ಭೂಉಷ್ಣ ದ್ರವವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 50 ರಿಂದ 90 ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿವೆ.
|
|
ತವಾಂಗ್, ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
|
ಕ್ಷೇತ್ರ ತನಿಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಐದು ಭೂಉಷ್ಣ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
|
|
ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣ
|
ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಉಷ್ಣ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಕೂಲಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್) ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
|
|
ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ (ಶ್ಯಾಲೋ ಜಿಯೋಥರ್ಮಲ್ ಎನರ್ಜಿ)
|
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ತಾಪನ ಮತ್ತು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬೋರ್ಹೋಲ್ ಹೀಟ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೇಲ್ಮೈ ಭೂಉಷ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
|
ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿವೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದರೂ, ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾವಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಇಕೋಸಿಸ್ಟಮ್) ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೆರೆಯುವುದು: ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು
ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾಬೀತಾದ, ಸ್ಥಾಪಿತ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 15.67 ಗಿಗಾವ್ಯಾಟ್ ತಲುಪಿದೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸುಮಾರು 67% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಭಾರತವು ಈಗ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಅಳವಡಿಕೆಯವರೆಗೆ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಈ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ವಲಯದಾದ್ಯಂತ ಸಂಶೋಧನೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಿವೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿ, 2025
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿಯು ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಸಂಶೋಧನೆ, ಡ್ರಿಲ್ಲಿಂಗ್, ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೇರ-ಬಳಕೆಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಪನ ಮತ್ತು ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಗ್ರೌಂಡ್ ಸೋರ್ಸ್ ಹೀಟ್ ಪಂಪ್ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳೆರಡರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಭೂಉಷ್ಣ ಬಳಕೆಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಈ ನೀತಿಯು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಡೇಟಾ ರೆಪೊಸಿಟರಿ (ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರ), ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ (ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್) ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರರ ಮೂಲಕ ಆರ್-ಆರ್ಟಿಡಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ (ಅಗ್ಗದ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಗಳು
ಹಲವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನೊಂದಿಗಿನ ಸಹಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಗಮನದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರಿಹಾರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಂಘಟಿತ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯಾಮ
ಭಾರತದ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪಯಣವು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿ ನೀತಿ'ಯನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಲಡಾಖ್ನ ಪುಗಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಭೂಉಷ್ಣ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ, ಭಾರತವು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನದತ್ತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದಿದೆ. ದೇಶವು ಸುಮಾರು 10,600 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ನಷ್ಟು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೂಉಷ್ಣ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಾಪನ, ಜಿಯೋ-ಟೂರಿಸಂ (ಭೂ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ) ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯವರೆಗೆ ಇದರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ಭಾರತದ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ (ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊ) ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 2070 ರ 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ' (ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ) ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಭೂಉಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಸ್ಥಿರ, ದೇಶೀಯ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿದೆ.
References:
Ministry of New and Renewable Energy
Administration of Union Territory of Ladakh
Ministry of Information and Broadcasting
Telangana Renewable Energy Development Corporation Ltd
International Renewable Energy Agency
U.S. Department of Energy
U.S. Energy Information Administration
Click here to see pdf
*****
(Explainer ID: 159849)
आगंतुक पटल : 31
Provide suggestions / comments