Technology
চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেমছ
প্ৰযুক্তিচালিত ভৱিষ্যতৰ ভেটি
Posted On:
31 AUG 2026 12:33PM
চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেমছ (Cyber-Physical Systems- CPS)-এ ডিজিটেল আৰু ভৌতিক জগতসমূহক সংযোগ কৰি যন্ত্ৰসমূহক বুদ্ধিৰে অনুভৱ কৰাৰ লগতে বিশ্লেষণ কৰিবলৈ আৰু সঁহাৰি দিবলৈ সক্ষম কৰে। নেশ্যনেল মিছন অন ইন্টাৰডিচিপ্লিনেৰী চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেম(NM-ICPS)-ৰ জৰিয়তে ভাৰতে এক শক্তিশালী চি.পি.এছ. (CPS) পৰিবেশতন্ত্ৰ বিকশিত কৰি আছে। এই অভিযানে গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, উদ্যোগ, চৰকাৰ আৰু গোলকীয় অংশীদাৰসকলক থলুৱা চি.পি.এছ. (CPS) ক্ষমতাৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ আৰু অনুবাদ গৱেষণা উদ্যানসমূহে গুৰুত্বপূৰ্ণ খণ্ডসমূহত গৱেষণাক প্ৰয়োগলৈ ৰূপান্তৰিত কৰি আছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে প্ৰযুক্তিচালিত, উদ্ভাৱনীমূলক আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল বিকশিত ভাৰতৰ দিশত ভাৰতৰ যাত্ৰাক সমৰ্থন কৰিছে।
চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেমসমূহৰ সবিশেষ
পৃথিৱীখন কেৱল কাৰ্য সম্পাদন কৰা যন্ত্ৰৰ পৰা অনুভৱ কৰিব পৰা, চিন্তা কৰিব পৰা আৰু সঁহাৰি দিব পৰা প্ৰণালীলৈ গতি কৰিছে। ভৌতিক আৰু ডিজিটেল জগতৰ এই একত্ৰীকৰণে চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেম (CPS) নামৰ এক নতুন প্ৰজন্মৰ বুদ্ধিমান প্ৰণালী সৃষ্টি কৰিছে।
চি.পি.এছ. (CPS)-এ সংবেদক, ছফ্টৱেৰ আৰু যোগাযোগ নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ প্ৰযুক্তিক ভৌতিক প্ৰণালীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ই যন্ত্ৰসমূহক নিজৰ পৰিবেশ অনুভৱ কৰিবলৈ, তথ্য প্ৰক্ৰিয়া কৰিবলৈ আৰু বাস্তৱ সময়ত পৰিবৰ্তিত পৰিস্থিতিৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাবলৈ সক্ষম কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে চালকবিহীন গাড়ীবোৰে সীমিত মানৱ হস্তক্ষেপৰ সৈতে ৰাস্তাত চলাচল কৰিব পাৰে। স্মাৰ্ট কাৰখানাবোৰে উৎপাদন প্ৰক্ৰিয়া নিৰীক্ষণ কৰিব পাৰে আৰু স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে কাৰ্যকলাপৰ সামঞ্জস্য কৰিব পাৰে। চিকিৎসা সঁজুলিসমূহে নিৰন্তৰভাৱে ৰোগীসকলক অনুসৰণ কৰিব পাৰে আৰু সময়োপযোগী হস্তক্ষেপত সহায় কৰিব পাৰে। স্মাৰ্ট অট্টালিকাবোৰে বাস্তৱ-সময়ৰ পৰিস্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি পোহৰ, উষ্ণতা আৰু শক্তিৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিব পাৰে। আনকি দৈনন্দিন সঁজুলিবোৰ, যেনে ৰবট পৰিষ্কাৰ কৰা আৰু ফিটনেছ ট্ৰেকাৰবোৰেও একেধৰণৰ ক্ষমতা ব্যৱহাৰ কৰে।
ইয়াৰ মূলতে চি.পি.এছ. (CPS)-এ গণনা, যোগাযোগ আৰু ভৌতিক প্ৰক্ৰিয়াসমূহক একত্ৰিত কৰে। এই একত্ৰীকৰণে এক নতুন প্ৰজন্মৰ বুদ্ধিমান, সংযুক্ত আৰু প্ৰতিক্ৰিয়াশীল প্ৰণালীৰ সৃষ্টি কৰিছে।
ভাৰত চৰকাৰৰ চি.পি.এছ. (CPS) পদক্ষেপসমূহ
যিহেতু চি.পি.এছ. (CPS)-এ ক্ৰমান্বয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃগাঁথনি আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিক গতি প্ৰদান কৰিছে, এই ক্ষেত্ৰত থলুৱা সামৰ্থ্য ভাৰতৰ বাবে কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। এই গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰি বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগে নেশ্যনেল মিছন অন ইন্টাৰডিচিপ্লিনেৰী চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেম (NM-ICPS) ৰূপায়ণ কৰি আছে। কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ন বছৰৰ বাবে ৩,৬৬০ কোটি টকা ব্যয় কৰি ২০১৮ চনত এই মিছনত অনুমোদন জনাইছিল। এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ অগ্ৰাধিকাৰমূলক খণ্ডসমূহত চি.পি.এছ. (CPS) গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু প্ৰয়োগৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে এক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকাঠামো প্ৰদান কৰে।
এই অভিযানে শিক্ষা, উদ্যোগ, চৰকাৰ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থাসমূহক এক উমৈহতীয়া মঞ্চলৈ লৈ আহিছে। এই একত্ৰীকৰণে বৈজ্ঞানিক গৱেষণাক ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰ, ঔদ্যোগিক সামৰ্থ্য আৰু উদীয়মান বজাৰৰ সুযোগৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াত গৱেষণা আৰু উন্নয়ন তথা অনুবাদমূলক গৱেষণাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি সামগ্ৰীৰ বিকাশ আৰু ষ্টাৰ্ট-আপ ইনকিউবেচনলৈকে সম্পূৰ্ণ উদ্ভাৱন যাত্ৰা সামৰি লোৱা হৈছে।
এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ উদীয়মান চি.পি.এছ. (CPS) ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰৰ প্ৰযুক্তি, মূল দক্ষতা আৰু বিশেষ প্ৰতিভা বিকাশ কৰি আছে। ই সমগ্ৰ দেশতে বিশ্বমানৰ আন্তঃবিষয়ক উৎকৃষ্টতা কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰি আছে। এই কেন্দ্ৰবোৰে উন্নত গৱেষণা, প্ৰযুক্তি বিকাশ, দক্ষতা আৰু নীতিগত কাম-কাজৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে কাম কৰে।
এই সমন্বিত দৃষ্টিভংগীৰ জৰিয়তে এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাহ্বানৰ উদ্দেশ্যে থলুৱা চি.পি.এছ. (CPS) সমাধান বিকশিত কৰাৰ বাবে ভাৰতৰ সামৰ্থ্য গঢ়ি তুলিছে। ই ভাৰতীয় গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু উদ্যোগশীলতাৰ দ্বাৰা গঠন কৰা প্ৰযুক্তিচালিত ভৱিষ্যতৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানিক ভেটি স্থাপন কৰিছে।
চাইবাৰ-ফিজিকেল ভৱিষ্যতৰ দিশে ভাৰতৰ অগ্ৰগতি
ভাৰতে চি.পি.এছ. (CPS)ক গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰৰ পৰা ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগলৈ লৈ যোৱাৰ বাবে এক ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিবেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তুলিছে। এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ বিশেষ প্ৰতিষ্ঠান, দক্ষ প্ৰতিভা আৰু উদ্যোগৰ অংশীদাৰিত্বৰ জৰিয়তে এই পৰিবেশতন্ত্ৰ বিকশিত কৰি আছে।
এই অভিযানৰ অধীনত চৰকাৰে ধাৰা ৮ কোম্পানী হিচাপে ২৫ টা প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰিছে। এই কেন্দ্ৰসমূহ সমগ্ৰ দেশৰ প্ৰধান শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৌজন্যত আয়োজিত হৈছে। প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰই চাৰিটা বিস্তৃত ক্ষেত্ৰত কাম কৰেঃ প্ৰযুক্তি বিকাশ; মানৱ সম্পদ বিকাশ আৰু দক্ষতা বিকাশ; উদ্ভাৱন, উদ্যোগশীলতা আৰু ষ্টাৰ্ট-আপ বিকাশ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা।
এই কেন্দ্ৰসমূহৰ কাম-কাজে পৰম্পৰাগত গৱেষণা কাৰ্যকলাপৰ পৰিধি অতিক্ৰম কৰিছে। এইসমূহে প্ৰযুক্তিৰ মঞ্চ বিকশিত কৰে, গৱেষণা সামগ্ৰীলৈ অনুবাদ কৰে আৰু প্ৰযুক্তি-আধাৰিত ষ্টাৰ্ট-আপসমূহৰ প্ৰতিপালন কৰে। এইসমূহে ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰত্যাহ্বান চিনাক্ত কৰিবলৈ আৰু ব্যৱহাৰিক সমাধান বিকশিত কৰিবলৈ চৰকাৰী মন্ত্ৰালয়সমূহৰ সৈতেও জড়িত হয়। এই দৃষ্টিভংগীয়ে বৈজ্ঞানিক ক্ষমতাক সমাজ আৰু অৰ্থনীতিৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।
প্ৰযুক্তি বিকাশৰ পৰা প্ৰযুক্তি অনুবাদলৈ
এই অভিযানে এতিয়া নিয়োজন আৰু বাণিজ্যিকীকৰণৰ দিশত প্ৰতিশ্ৰুতিপূৰ্ণ প্ৰযুক্তি গ্ৰহণৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ২০২৫ চনত চাৰিটা উচ্চ-কাৰ্যকৰী প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ বাছনি কৰা হৈছিল আৰু প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যান হিচাপে সমৰ্থন কৰা হৈছিল। এই উদ্যানসমূহ আই আই টি কানপুৰ, আই আই এছ চি বেংগালুৰু, আই আই টি (আই এছ এম) ধনবাদ আৰু আই আই টি ইন্দোৰত স্থাপন কৰা হৈছিল। প্ৰতিটো প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যানয়ে এক কৌশলগত প্ৰযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। আই আই টি কানপুৰে চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, আনহাতে আই আই এছ চি বেংগালুৰুৱে ৰবটিক্স আৰু এ আই চিষ্টেমৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। আই আই টি (আই এছ এম) ধনবাদে খনন প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, য’ত খনিজ লাভালাভৰ অন্বেষণ সামৰি লোৱা হয়। আই আই টি ইন্দোৰে ডিজিটেল স্বাস্থ্যসেৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। এই চাৰিটা প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যান প্ৰযুক্তি অনুবাদ আৰু বাণিজ্যিকীকৰণ ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
প্ৰযুক্তি, প্ৰতিভা আৰু উদ্যোগ গঢ়ি তোলা
এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ এক সংহত পৰিবেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তুলিছে যি ইয়াৰ প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যান ৰ জৰিয়তে প্ৰযুক্তি, প্ৰতিভা আৰু উদ্যোগক সংযোগ কৰে। ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে এই অভিযানে ১,১৪৬ টা প্ৰযুক্তি কাৰ্যক্ষম কৰিছে আৰু বৌদ্ধিক সম্পত্তি সৃষ্টি তথা অনুজ্ঞাপত্ৰক সমৰ্থন কৰিছে। ই কৃষি, স্বাস্থ্যসেৱা, খনন, চাইবাৰ সুৰক্ষা, উন্নত যোগাযোগ আৰু অৱস্থানৰ লগতে অন্যান্য ক্ষেত্ৰত ১,৩২৯ টা প্ৰযুক্তি সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰতো অৰিহণা যোগাইছে।
এই পৰিবেশতন্ত্ৰৰ মূল স্তম্ভ হৈছে মানৱ সম্পদ বিকাশ আৰু দক্ষতা বৃদ্ধি। চাণক্য (ৰাষ্ট্ৰীয় জ্ঞান উৎপাদন আৰু বিশ্লেষণৰ ব্যাপক তথা সামগ্ৰিক অগ্ৰগতি) ফেল’শ্বিপ কাৰ্যসূচীয়ে স্নাতক, স্নাতকোত্তৰ, পি এইচ ডি আৰু পোষ্ট-ডক্টৰেল গৱেষকসকলক সমৰ্থন কৰে। ই বিশেষ প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে বাস্তৱ-জগতৰ চি.পি.এছ. (CPS) প্ৰত্যাহ্বানসমূহক সম্বোধন কৰা প্ৰকল্পসমূহক পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০২৬ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে এই অভিযানে ৫,৮২৪ টা ফেল’শ্বিপ প্ৰদান কৰিছে।
বিস্তৃত দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপৰ দ্বাৰা পৰিপূৰ্ণ এই প্ৰচেষ্টাসমূহে ভাৰতৰ বিশেষ চি.পি.এছ. (CPS) প্ৰতিভা গোটক শক্তিশালী কৰে। এই অভিযানে ২.৪৬ লাখৰো অধিক পেছাদাৰীক দক্ষতা বিকাশৰ প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিছে।
এই অভিযানে গৱেষণা ভিত্তিক উদ্ভাৱনক বাণিজ্যিকীকৰণৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাত সহায় কৰি উদ্যোগশীলতাৰ প্ৰতিপালন কৰি আছে। ই ১,১৩৬ টা ষ্টাৰ্ট-আপ আৰু স্পিন-অফ গঢ়ি তোলাৰ জৰিয়তে ২৪,০০০ নিয়োগৰ সুবিধা সৃষ্টিত অৰিহণা যোগাইছে।
আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অংশীদাৰিত্বই ভাৰতৰ চি.পি.এছ. (CPS) ক্ষমতা আৰু অধিক সম্প্ৰসাৰিত কৰিছে। এই উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰি এই অভিযানে ২০০ টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা স্থাপন কৰিছে।
প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যানৰ বৰ্ধিত নেটৱৰ্কে গৱেষণা, দক্ষতা, উদ্যোগশীলতা আৰু উদ্যোগত ভাৰতৰ চি.পি.এছ. (CPS) পৰিবেশতন্ত্ৰক শক্তিশালী কৰি তুলিছে। এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ উদ্ভাৱনৰ পৰা নিয়োজন আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰৰ বাবে থলুৱা সমাধান নিৰ্মাণলৈ যাত্ৰা ত্বৰান্বিত কৰি আছে।
ভাৰতজেনঃ চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেমৰ বুদ্ধিমত্তা স্তৰ শক্তিশালী কৰা
চি.পি.এছ. (CPS) অধিক বুদ্ধিমান হোৱাৰ লগে লগে এ আই যন্ত্ৰ, মানুহ আৰু ভৌতিক পৰিবেশক সংযোগ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্তৰ হিচাপে উদ্ভৱ হৈছে। এই দিশত এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-ৰ অধীনত সমৰ্থিত ভাৰতজেনে ভাৰতীয় ভাষা আৰু প্ৰসংগ অনুসৰি সাৰ্বভৌম এ আই ক্ষমতা বিকশিত কৰি আছে।
শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ এক সংঘৰ সৈতে আই আই টি বোম্বেৰ নেতৃত্বত ভাৰতজেনে পাঠ্য, ভাষণ আৰু দৃষ্টি-ভাষা প্ৰযুক্তি বিস্তাৰ কৰিছে। ইয়াৰ শেহতীয়া পৰম-২ ফাউণ্ডেচন মডেলত ১৭ বিলিয়ন মাপকাঠি আছে আৰু ই ২২ টা অনুসূচীত ভাৰতীয় ভাষাকে সমৰ্থন কৰে।
ভাৰতজেনে ১২ টা ভাৰতীয় ভাষাক সমৰ্থন কৰা শ্ৰুতম স্পিচ-টু-টেক্সট আৰু সুকতম টেক্সট-টু-স্পিচ মডেলো বিকশিত কৰিছে। ডকবোধ ফ্ৰেমৱৰ্কৰ অধীনত বিকশিত পত্ৰমে জটিল ভাৰতীয় নথিপত্ৰসমূহত বহুভাষিক প্ৰৱেশাধিকাৰ সক্ষম কৰে।
ডমেইন-নিৰ্দিষ্ট মডেলসমূহৰ ভিতৰত আছে আয়ুৰ্বেদৰ বাবে আয়ুৰ পৰম, কৃষিৰ বাবে কৃষি পৰম আৰু ভাৰতীয় আইনী ডমেইনৰ বাবে আইনী পৰম। এই ক্ষমতাসমূহে চি.পি.এছ. (CPS)ক ভাৰতৰ ভাষিক বৈচিত্ৰ্য আৰু খণ্ড-নিৰ্দিষ্ট প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি অধিক দায়বদ্ধ কৰি তুলিব পাৰে।
থলুৱা এআইক সংযুক্ত ভৌতিক প্ৰণালীৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি, ভাৰতজেনে অধিক সুগম মানৱ-যন্ত্ৰৰ আন্তঃক্ৰিয়া সক্ষম কৰিব পাৰে। ই স্বাস্থ্যসেৱা, কৃষি, শাসন আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা স্বাৰ্থৰ প্ৰয়োগত স্থানীয়ভাৱে প্ৰাসংগিক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণকো সমৰ্থন কৰিব পাৰে। ভাৰতজেনে এনেদৰে এক সাৰ্বভৌম, বহুভাষিক আৰু বহুমুখী বুদ্ধিমত্তা স্তৰ যোগ কৰি ভাৰতৰ চি.পি.এছ. (CPS) পৰিবেশতন্ত্ৰক পূৰ্ণ কৰে।
এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS): উদ্ভাৱনক বাস্তৱ-বিশ্ব প্ৰভাৱলৈ ৰূপান্তৰ কৰা
চি.পি.এছ. (CPS)ৰ শক্তি পৰীক্ষাগাৰৰ বাহিৰৰ সমস্যা সমাধান কৰাৰ সামৰ্থ্যৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS) সমৰ্থিত প্ৰযুক্তিসমূহে এতিয়া স্বাস্থ্যসেৱা, কৃষি, খনন, যোগাযোগ, চাইবাৰ সুৰক্ষা আৰু গতিশীলতাত প্ৰত্যাহ্বানৰ মোকাবিলা কৰি আছে।
চি.পি.এছ. (CPS)-এ নিৰন্তৰ নিৰীক্ষণ, অনুকৰণ-আধাৰিত চিকিৎসা আৰু পূৰ্বৰ ৰোগ চিনাক্তকৰণক ৰূপান্তৰিত কৰি আছে। আই আই টি ইন্দোৰৰ দৃষ্টি চি.পি.এছ. (CPS) ফাউণ্ডেচনে মানৱ শৰীৰৰ ডিজিটেল যমজ চৰকডিটি (CharakDT) বিকশিত কৰিছে। ই হাঁওফাঁও, চকু আৰু হৃদয় ৰোগৰ অগ্ৰগতি অধ্যয়ন কৰিবলৈ আৰু চিকিৎসা কাৰ্যকৰীভাৱে পৰীক্ষা কৰিবলৈ অনুকৰণ কৰে।
ডিজিটেল টুইন
ডিজিটেল টুইন হৈছে এক বাস্তৱ-জগতৰ ভৌতিক বস্তু, প্ৰক্ৰিয়া বা প্ৰণালীৰ এক জীৱন্ত, ভাৰ্চুৱেল কপি। ই প্ৰকৃত বস্তুটোৱে কেনেদৰে কাম কৰে আৰু আচৰণ কৰে তাক প্ৰতিফলিত কৰিবলৈ, অনুসৰণ কৰিবলৈ আৰু অধ্যয়ন কৰিবলৈ স্মাৰ্ট ছেন্সৰৰ পৰা বাস্তৱ-সময়ৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰে।
চি.পি.এছ. (CPS)-এ কৃষকসকলক শস্য আৰু পথাৰৰ অৱস্থাৰ ওপৰত বাস্তৱ-সময়ৰ তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি সিদ্ধান্ত লোৱাত সহায় কৰিছে। আই আই টি বোম্বেৰ গৱেষকসকলে মাটি, বতৰ আৰু ক্ষুদ্ৰ জলবায়ু পৰিস্থিতি নিৰীক্ষণ কৰিবলৈ কৃষি-আই অ’ টি কৃষি ব্যৱস্থাপনা ব্যৱস্থা বিকশিত কৰিছিল। এই প্ৰযুক্তিয়ে কৃষি উৎপাদনশীলতা উন্নত কৰাৰ লগতে পানী আৰু সাৰৰ দক্ষ ব্যৱহাৰত সহায় কৰে।
খনন কাৰ্যত প্ৰায়ে বিপজ্জনক আৰু দূৰৱৰ্তী স্থান জড়িত থাকে। চি.পি.এছ. (CPS)-এ ড্ৰোন, ৰবটিক্স আৰু ৰিম’ট মনিটৰিঙৰ জৰিয়তে সুৰক্ষা উন্নত কৰি আছে। আই আই টি ধনবাদৰ (আই এছ এম) টেক্সমিন হাবত ৫০ কিলোমিটাৰপৰ্যন্ত তথ্য প্ৰেৰণ কৰিব পৰা ড্ৰোন বিকশিত কৰা হৈছে। ই বিপজ্জনক স্থানৰ সংস্পৰ্শ হ্ৰাস কৰাৰ সময়ত বাস্তৱ-সময় নিৰীক্ষণ সক্ষম কৰে।
উন্নত যোগাযোগ আৰু অৱস্থান
চি.পি.এছ. (CPS) প্ৰযুক্তিসমূহে অৱহেলিত অঞ্চলসমূহত নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু সুলভ সংযোগক সমৰ্থন কৰি আছে। এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সাফল্য হ’ল আই আই টি বেংগালুৰুত বিকশিত ৫জি-এডভান্সড অ’ আৰ এ এন মেছিভ এম আই এম অ’ ৰেডিঅ’ ইউনিট (৩২ টি আৰ আৰ ইউ)। থলুৱা প্ৰযুক্তিয়ে উচ্চ গতি, নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু ব্যয়বহুল ৫জি সংযোগ সক্ষম কৰে। দূৰৱৰ্তী অঞ্চললৈ উন্নত যোগাযোগ আন্তঃগাঁথনি সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে ই বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক।
ভৌতিক আন্তঃগাঁথনি ডিজিটেলভাৱে সংযুক্ত হোৱাৰ লগে লগে চাইবাৰ ভাবুকিৰ পৰা চি.পি.এছ. (CPS)ক সুৰক্ষিত কৰাটো ক্ৰমান্বয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। আই আই টি কানপুৰৰ আই এইচ ইউ বি এন প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ এ চি ফাউণ্ডেচনে গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃগাঁথনি আৰু চি.পি.এছ. (CPS) সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে সমাধান বিকশিত কৰি আছে। ইয়াৰ আই টি-অ’ টি সুৰক্ষা সঞ্চালন কেন্দ্ৰই নিৰন্তৰভাৱে তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু কাৰ্যকৰী প্ৰযুক্তি পৰিবেশ নিৰীক্ষণ কৰে। কেন্দ্ৰটোৱে ক্ৰিপ্ট’কাৰেন্সী-সম্পৰ্কীয় অপৰাধৰ তদন্তত আইন প্ৰৱৰ্তনকাৰী সংস্থাসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ ক্ৰিপ্ট’-ফৰেনচিক সঁজুলিবোৰো বিকশিত কৰিছে।
গতিশীলতা, ৰবটিক্স আৰু স্বায়ত্তশাসিত ব্যৱস্থা
চি.পি.এছ. (CPS)-এ নিয়ন্ত্ৰিত পৰীক্ষা আৰু বুদ্ধিমান প্ৰণালীৰ জৰিয়তে স্বায়ত্তশাসিত বাহন আৰু ড্ৰোনৰ সুৰক্ষিত নিয়োজন সক্ষম কৰি তুলিছে। আই আই টি হায়দৰাবাদৰ তিহান ফাউণ্ডেচনে স্বায়ত্তশাসিত নেভিগেচনৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰথমটো সমৰ্পিত প্ৰমাণ ক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰিছে। টেষ্টবেডে বাস্তৱ-পৃথিৱীৰ নিয়োজনৰ পূৰ্বে আকাশী আৰু স্থলজ স্বায়ত্তশাসিত বাহনবোৰক বৈধতা প্ৰদান কৰে। আই আই এছ চি বেংগালুৰুত, ৰবটিক্স আৰু স্বায়ত্তশাসিত প্ৰণালীৰ বাবে আই-হাবে বুদ্ধিমান গতিশীলতা সমাধানৰ অগ্ৰগতি কৰি আছে। ইয়াৰ আই আৰ এ এছ টি ই এপ্লিকেচনে দুৰ্ঘটনা-প্ৰৱণ স্থানসমূহ চিনাক্ত কৰে আৰু চালকসকলক বাস্তৱ-সময়ৰ সতৰ্কবাণী প্ৰদান কৰে। এই ব্যৱস্থাটো বৰ্তমান নাগপুৰত পৰীক্ষামূলকভাৱে চলোৱা হৈছে আৰু আন চহৰলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।
এই এপ্লিকেচনসমূহে প্ৰদৰ্শন কৰে যে কেনেদৰে এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ গুৰুত্বপূৰ্ণ খণ্ডসমূহৰ বাবে উন্নত গৱেষণাক ব্যৱহাৰিক সমাধানলৈ ৰূপান্তৰ কৰি আছে। থলুৱা প্ৰযুক্তি, দক্ষতা আৰু উদ্ভাৱনক সক্ষম কৰি এই অভিযানে নিৰাপদ, স্মাৰ্ট আৰু অধিক দক্ষ ব্যৱস্থাক সক্ষম কৰি তুলিছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে প্ৰযুক্তি-চালিত আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল বিকশিত ভাৰতৰ দিশত ভাৰতৰ ক্ষমতাক আগুৱাই লৈ গৈছে।
এক প্ৰযুক্তিচালিত আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল বিকশিত ভাৰতৰ দিশে
চাইবাৰ-ফিজিকেল চিষ্টেম-এ বুদ্ধিমান আন্তঃগাঁথনি আৰু উন্নত ৰাজহুৱা সেৱাৰ বাবে নতুন সম্ভাৱনা মুকলি কৰিছে। এন এম-আই চি.পি.এছ. (CPS)ৰ জৰিয়তে ভাৰতে বৈজ্ঞানিক গৱেষণাক ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়নৰ অগ্ৰাধিকাৰৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ সামৰ্থ্য গঢ়ি তুলিছে।
এই অভিযানে স্বাস্থ্যসেৱা, কৃষি, খনন, যোগাযোগ, চাইবাৰ সুৰক্ষা আৰু গতিশীলতাত থলুৱা সমাধানৰ প্ৰতিপালন কৰি আছে। ইয়াৰ প্ৰযুক্তি উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰযুক্তি অনুবাদ গৱেষণা উদ্যানয়ে গৱেষণাৰ পৰা বৈধকৰণ, নিয়োজন আৰু বাণিজ্যিকীকৰণলৈ যাত্ৰা ত্বৰান্বিত কৰি আছে।
ভাৰতজেনৰ দৰে উদ্যোগটোৱে এই উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ দৃশ্যপটত সাৰ্বভৌম, বহুভাষিক এআই ক্ষমতা যোগ কৰিছে। একেলগে, এই প্ৰচেষ্টাসমূহে সংযুক্ত প্ৰণালীসমূহক অধিক বুদ্ধিমান, সুৰক্ষিত, সুলভ আৰু ভাৰতীয় প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি সঁহাৰিশীল কৰি তুলিব পাৰে। শিক্ষা-উদ্যোগৰ মাজত শক্তিশালী অংশীদাৰীত্বই উদ্ভাৱন আৰু প্ৰযুক্তি গ্ৰহণক আৰু অধিক ত্বৰান্বিত কৰিব। দক্ষ প্ৰতিভা, ষ্টাৰ্ট-আপ আৰু গোলকীয় সহযোগিতাই উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ সামৰ্থ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰিব।
থলুৱা চি.পি.এছ. (CPS)ৰ ব্যাপক নিয়োজনে স্মাৰ্টাৰ আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ সেৱা আৰু নতুন অৰ্থনৈতিক সুযোগক সমৰ্থন কৰিব পাৰে। সেয়েহে এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)-এ প্ৰযুক্তি-চালিত, উদ্ভাৱন-নেতৃত্বাধীন আৰু আত্মনিৰ্ভৰশীল বিকশিত ভাৰতত অৰিহণা যোগাইছে।
তথ্যসূত্ৰ:
এন.এম.-আই.চি.পি.এছ.(NM-ICPS)
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়
আই আই টি মাদ্ৰাজ
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগ
pdf চাবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক
****
পিআইবি গৱেষণা
DD/RR
(Explainer ID: 159792)
आगंतुक पटल : 3
Provide suggestions / comments