पत्र सूचना कार्यालय

ಪಿಎಂ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆ: ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯತ್ತ ಭಾರತದ ಪಯಣವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು

ವಿಶಾಲ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯು ಜನರು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯದ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಆಗಿರುವ ಪಿಎಂ ಜನ್ ಧನ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ತನ್ನ 12 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ವಿವರಣೆ: ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿ, ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಂಚಿತ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ವಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ" ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿತ್ತು. 2018 ರಲ್ಲಿ, "ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇಲ್ಲದ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ" ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದರ ಗಮನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಆ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ತಲುಪುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸೇವೆ ವಂಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು, ಅಗತ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಸಾಲ, ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಯಾರು ಅರ್ಹರು?

• ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರು ಗರಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಬಹುದೇ?

• ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗೆ ಅಥವಾ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್/ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗೆ (ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ವಿಭಾಗ) ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು.
• ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೆವೈಸಿ ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜಂಟಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಹ ತೆರೆಯಬಹುದು.

ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಯಾವ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ?

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ:

• ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್
• ಸರ್ಕಾರದ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ - ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಪಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ
• ಕಾಯಂ ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆ - ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್, ಚಾಲನಾ ಪರವಾನಗಿ, ವಿದ್ಯುತ್, ದೂರವಾಣಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಬಿಲ್
• ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಳತೆಯ ಭಾವಚಿತ್ರ
• ಸರಿಯಾಗಿ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಪಿಎಂಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ನಮೂನೆ
• ಸರ್ಕಾರವು ಸೂಚಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಇತರ ದಾಖಲೆ.

ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಉಳಿತಾಯದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ಆದಾಯ ಎಷ್ಟು?

• ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಬಡ್ಡಿದರವೇ ಪಿಎಂಜೆಡಿವೈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ ಖಾತೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಅಪಘಾತ ವಿಮೆ ಎಂದರೇನು?

• ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಎಟಿಎಂಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಿಒಎಸ್ (PoS) ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ₹1 ಲಕ್ಷದ ಅಪಘಾತ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 2018 ರ ನಂತರ ತೆರೆಯಲಾದ ಹೊಸ ಪಿಎಂಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ₹2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ) ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಫಲಾನುಭವಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ.

ಯಾವ ಓವರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ?

• ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ₹10,000 ವರೆಗೆ ಓವರ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
• ಖಾತೆಯ 6 ತಿಂಗಳ ತೃಪ್ತಿಕರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಂತರ, ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಯಾವುವು?

• ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಗಳು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜೀವನ ಜ್ಯೋತಿ ಭೀಮಾ ಯೋಜನೆ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಭೀಮಾ ಯೋಜನೆ, ಅಟಲ್ ಪಿಂಚಣಿ ಯೋಜನೆ, ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋ ಯುನಿಟ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ & ರಿಫೈನಾನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.

ಜನ್ ಧನ್ ಪ್ರಭಾವ

ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಪಿಎಂಜೆಡಿವೈ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ:

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖಾತೆಗಳು

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಗಳು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 4 ಪಟ್ಟು ಬೆಳೆದಿವೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ 14.72 ಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದ ಖಾತೆಗಳು 19 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 59.09 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 45.95 ಕೋಟಿ ಖಾತೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆ, 13.14 ಕೋಟಿ ಖಾತೆಗಳು ನಗರ ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಇದು ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ತಲುಪುವಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೇವೆ ವಂಚಿತ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಹಿಳಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಏರಿಕೆ

19 ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ 32.92 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಣಕಾಸಿನ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೈ (ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ) ಆಗುತ್ತಿರುವ ಠೇವಣಿಗಳು

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಠೇವಣಿಗಳು 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ₹15,670 ಕೋಟಿಯಿಂದ 19 ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ ₹3,16,514 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 20 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

ಈ ಏರಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉಳಿತಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸ, ಧನಾತ್ಮಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ರೂಪೇ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ವಿತರಣೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ

19 ಆಗಸ್ಟ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ 41.29 ಕೋಟಿ ರೂಪೇ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಖಾತೆ, ಅವಕಾಶಗಳ ಜಗತ್ತು

ಪಿಎಂ-ಜೆಡಿವೈ ಯೋಜನೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಜೀವಂತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ವಂಚಿತ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸಾಲ, ವಿಮೆ, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಖಾತೆಗಳು ಮತ್ತು ಠೇವಣಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಜನರ ಧನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ.

References

Prime Minister's Office

https://www.pmindia.gov.in/en/major_initiatives/pradhan-mantri-jan-dhan-yojana/

Ministry of Finance

https://pmjdy.gov.in/files/E-Documents/PMJDY_BROCHURE_ENG.pdf

https://pmjdy.gov.in/guinness-world-record

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2161432&reg=48&lang=2

https://pmjdy.gov.in/scheme

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2101428&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2161432&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=1854909&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=1952793&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2049231&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2161432&reg=48&lang=2

Ministry of Electronics and Information Technology

https://www.myscheme.gov.in/hi/schemes/pmjdy

Ministry of Information & Broadcasting

https://www.facebook.com/inbministry/videos/the-pradhan-mantri-jan-dhan-yojana-has-empowered-people-giving-them-identity-rig/1942870073774934/

Directorate of Information and Public Relations

https://www.facebook.com/diprassam/posts/financial-inclusion-in-india-is-no-longer-about-opening-bank-accounts-alone-the-/1463797019114645/

Reserve Bank of India

https://www.rbi.org.in/FinancialEducation/content/English_16042021.PDF

Bank of Baroda

https://bankofbaroda.bank.in/accounts/pradhan-mantri-jan-dhan-yojana

State Bank of India

https://sbi.bank.in/hi/web/faq-s/faq-pradhan-mantri-jan-dhan-yojana-pmjdy

Union Bank of India

https://www.unionbankofindia.bank.in/hindi/details/pradhan-mantri-jandhan-yojana

https://www.unionbankofindia.bank.in/en/details/business-correspondent-bc-model

Indian Overseas Bank

https://www.youtube.com/watch?v=VfGyhGJ-JmQ

Others

https://www.youtube.com/watch?v=HplYaTTWY78

PIB Archives

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=155102&ModuleId=3&reg=3&lang=2

Click here to see pdf 

*****