Farmer's Welfare
'ਗੋਬਰਧਨ': ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ
Posted On:
06 AUG 2026 8:17PM
|
ਕੇਂਦਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਯੋਜਨਾ “ਗੋਬਰਧਨ-ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (CBG) " ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਬਜਟ 23,731 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਢਾਂਚੇ ਰਾਹੀਂ , ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਬਾਇਓਗੈਸ ਦੀ ਯਕੀਨੀ ਖਰੀਦ, ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ, ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਤੱਕ ਅਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਕੇ CBG ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘਰੇਲੂ CBG ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ, ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮੀਆਂ , ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼, "ਵੈਸਟ ਟੂ ਵੈਲਥ" ਉੱਦਮਾਂ ਅਤੇ "ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ" ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ।
|
ਗੋਬਰਧਨ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਕਚਰੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਤਪ੍ਰੇਰਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ
ਭਾਰਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਯਾਤ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਤਰਜੀਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲੀਆ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਲ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਰਲ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ (LNG) ਆਯਾਤ ਦਾ ਲਗਭਗ 55 ਤੋਂ 60 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 6 ਅਗਸਤ, 2026 ਨੂੰ 23,731 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖਰਚੇ ਨਾਲ 'ਗੋਬਰਧਨ' ( ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਕੂਲਰ ਬਾਇਓ-ਊਰਜਾ ਯੋਜਨਾ) ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
"ਗੈਲਵੇਨਾਈਜ਼ਿੰਗ ਆਰਗੈਨਿਕ ਬਾਇਓ-ਐਗਰੋ ਰਿਸੋਰਸਿਜ਼ ਧਨ" (ਗੋਬਰਧਨ) ਸਕੀਮ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2018 ਵਿੱਚ ਸਵੱਛ ਭਾਰਤ ਮਿਸ਼ਨ (ਗ੍ਰਾਮੀਣ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਠੋਸ ਅਤੇ ਤਰਲ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ (SWM) ਦੇ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ, ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਬਜ਼ਾਰ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ-ਨੂੰ ਬਾਇਓਗੈਸ ਅਤੇ ਬਾਇਓ-ਸਲਰੀ (ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ) ਵਿੱਚ ਬਦਲਣਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੋ ਸਕੇ।
ਪਹਿਲਾਂ, ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (CBG) ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਚਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ। ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੀ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਧਾਰ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਨੀਤੀ, ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2035-36 ਤੱਕ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (ਸੀਬੀਜੀ) ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਊਰਜਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਯਕੀਨੀ ਮੰਗ, ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਅਤੇ ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ, ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਲੋਨ ਗਰੰਟੀ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹੀਂ, 'ਗੋਬਰਧਨ' ਯੋਜਨਾ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੀਬੀਡੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।
ਉਦੇਸ਼:
- ਘਰੇਲੂ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (ਸੀਬੀਜੀ) ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧਾਉਣਾ
- ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ
- ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸਰਕੂਲਰ ਜੈਵਿਕ-ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ
ਨੋਡਲ ਮੰਤਰਾਲਾ: ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਆਦ: ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2035-36
ਕੁੱਲ ਖਰਚ: 23,731 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ
ਪਹੁੰਚ:
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਕਚਰਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ।
- ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।
- ਭਾਰਤੀ ਕਿਸਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣਨਗੇ।
ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਧਾਰ ਤੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ
ਵਰ੍ਹਿਆ ਦੌਰਾਨ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੀਬੀਜੀ ਸੈਕਟਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ:
- ਕਿਫਾਇਤੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪ (SATAT) ਪਹਿਲਕਦਮੀ
- ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਲਈ ਮਾਰਕਿਟ ਵਿਕਾਸ ਸਹਾਇਤਾ (ਐੱਮਡੀਏ) ਯੋਜਨਾ
- ਬਾਇਓਮਾਸ ਐਗਰੀਗੇਸ਼ਨ ਮਸ਼ੀਨਰੀ (BAM) ਸਕੀਮ
- ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (ਡੀਪੀਆਈ) ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਇਓਐਨਰਜੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਧੀਨ ਸੀਬੀਜੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ (ਸੀਐੱਫਏ)।
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਬਾਇਓਮਾਸ ਐਗਰੀਗੇਸ਼ਨ ਮਸ਼ੀਨਰੀ (BAM) ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਓਮਾਸ ਐਗਰੀਗੇਸ਼ਨ ਉਪਕਰਣ ਖਰੀਦਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਕੁੱਲ ਖਰਚ 564.75 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ। 16 ਮਾਰਚ, 2026 ਤੱਕ, ਲਗਭਗ 248 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ 37 ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੀਬੀਜੀ ਦੀ ਸੁਚਾਰੂ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024-25 ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2028-29 ਤੱਕ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ 994.5 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਕੁੱਲ ਖਰਚ ਨਾਲ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ (DPI) ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ 56.31 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ।
ਖਾਦ ਵਿਭਾਗ ਗੋਬਰਧਨ ਅਤੇ ਸੀਬੀਜੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਐੱਮਡੀਏ ਸਕੀਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਫਰਮੈਂਟੇਡ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ, ਤਰਲ ਫਰਮੈਂਟੇਡ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਅਤੇ ਫਾਸਫੇਟ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ 'ਤੇ 1,500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
4 ਮਾਰਚ, 2026 ਤੱਕ, ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਖਾਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ 120 ਸੀਬੀਜੀ/ਬਾਇਓਗੈਸ ਪਲਾਂਟ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਆਪ੍ਰੇਟਰਾਂਣਦਰਮਿਆਨ 44 ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਫਰਵਰੀ 2025 ਅਤੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, 24 ਖਾਦ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ 15,690 ਕਿਸਾਨ ਸੈਮੀਨਾਰ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕੈਂਪ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ।
ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICAR) ਦੁਆਰਾ 11.79 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 28 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ, ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿਕਾਸ ਸਹਾਇਤਾ ਵਜੋਂ 111.72 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2024-25 ਵਿੱਚ 28 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 83.72 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ।
"ਗੋਬਰਧਨ" ਹੁਣ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਸੀਬੀਡੀ ਮੁੱਲ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਰਣਨੀਤਕ ਮੌਕਾ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਮੰਗ ਆਵਾਜਾਈ, ਘਰੇਲੂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੀਬੀਜੀ ਘਰੇਲੂ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਉਤਪਾਦਨ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ। ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ 40,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ ।
ਸੀਬੀਜੀ ਰਸਾਇਣਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਗੈਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਬਾਲਣਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਗੈਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
ਹਰੇਕ CBG ਪਲਾਂਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੈਵਿਕ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕੂਲਰ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਵੱਛ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਆਵਾਜਾਈ, ਪਲਾਂਟ ਸੰਚਾਲਨ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਬਰਧਨ ਦੇ ਅਧੀਨ 6 ਵਿਕਾਸ ਇੰਜਨ
'ਗੋਬਰਧਨ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਾਪਣਯੋਗ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ ਲਈ, ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਛੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 1: ਸੀਬੀਜੀ ਦੀ ਯਕੀਨੀ ਖਰੀਦ
"ਗੋਬਰਧਨ" ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਮਾਨਯੋਗ ਬਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀਬੀਜੀ ਆਫਟੇਕ ਭਰੋਸਾ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੈਸ ਵੰਡ (ਸੀਜੀਡੀ) ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸੂਚਿਤ ਸੀਬੀਜੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ :
- ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਵਿੱਚ 3%
- ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027-28 ਵਿੱਚ 4%
- ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2028-29 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਐਨਜੀ (ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ) ਅਤੇ ਪੀਐੱਨਜੀ (ਘਰੇਲੂ) ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ 5%
ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਸੰਕੇਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੈਸ ਵੰਡ (CGD) ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਇਕਸਾਰ ਲਾਗੂਕਰਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ, ਸਮਰੱਥਾ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 2: ਸਥਿਰ CBG ਕੀਮਤ ਢਾਂਚਾ
'ਗੋਬਰਧਨ' ਸਕੀਮ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਮਤ 2,110 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਮਿਲੀਅਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਥਰਮਲ ਯੂਨਿਟ (mmBtu) ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 105 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ CBG ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਕਿਟ-ਅਧਾਰਿਤ ਲਾਗਤ-ਵੰਡ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਾਲੀਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਕੀਮਤੀ ਢਾਂਚਾ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਆਮਦਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ, ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰਿਟਰਨ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਪਾਰਕ ਨੀਂਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 3: ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਯੋਗ ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਸੀਬੀਜੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀਬੀਜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ (ਟੀਪੀਡੀ) ਤੱਕ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਹ ਸਹਾਇਤਾ ਮੁੱਖ ਪਲਾਂਟ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ, ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਜੋੜਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੁੱਲ-ਚੇਨ ਸੰਪਤੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬ੍ਰਾਊਨਫੀਲਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੂੰਜੀ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗਾ, ਵਿੱਤੀ ਹੱਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿਕਾਸਕਾਰਾਂ, MSME, ਸਹਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਵਧਾਏਗਾ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 4: ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ
ਇਹ ਸਕੀਮ ਸੀਬੀਜੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਨੂੰ ਟਰੰਕ ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗੈਸ ਵੰਡ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਕਲੱਸਟਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਅਲੋਨ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਿਹਤਰ ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਗੈਸ ਡਿਲੀਵਰੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗੀ, ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਧਾਏਗੀ, ਬਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇਗੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀਬੀਜੀ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 5: ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ "ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਵਿਧੀ" ਕਰਜ਼ਾਦਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ ਅਤੇ ਯੋਗ MSME-ਅਧਾਰਿਤ ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿੱਤ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਕਰਜ਼ਿਆਂ 'ਤੇ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦੀ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਕਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ ।
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਜੋਖਮ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਵਿੱਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗੀ, ਜਮਾਂਦਰੂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਏਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ MSMEs, ਮਹਿਲਾ ਉੱਦਮੀਆਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਅਤੇ ਉੱਦਮੀ CBG ਉਦਯੋਗ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।
ਕੰਪੋਨੈਂਟ 6: ਸੀਬੀਜੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਵਿੱਤ ਫੰਡ
'ਗੋਬਰਧਨ' ਸਕੀਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ CBG ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮੁੱਲ-ਚੇਨਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ 'CBG ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਚੈਲੇਂਜ ਫੰਡ' ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ।
ਇਹ ਫੰਡ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗਾ:
- ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਮੈਪਿੰਗ
- ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ
- ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰੀ ਸੀਬੀਜੀ ਵਿਕਾਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ
- ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ
- ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦਾ ਮੁੱਲ ਵਾਧਾ
- ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ
' ਗੋਬਰਧਨ ' ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਨਤੀਜੇ
"ਗੋਬਰਧਨ" ਯੋਜਨਾ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਗਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ 'ਤੇ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਡੀ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨਤੀਜੇ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ:
- ਘਰੇਲੂ ਸੀਬੀਜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵੱਛ ਗੈਸ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਥੰਮ੍ਹ ਬਣਾਏਗਾ।
- ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਗੈਸ ਦੇ ਈਂਧਣਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਕੇ ਵਧੇਰੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ।
- ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ, ਸਥਿਰ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਿੱਤ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਿਤ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲਹਿਰ।
- ਕਿਸਾਨਾਂ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮੀਆਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੇਂਡੂ ਜੀਵਨ-ਨਿਰਬਾਹ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ।
- ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਗੋਬਰ, ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਇਓਮਾਸ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ।
- ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਣ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਉਤਪਾਦਕ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ।
- FOM ਅਤੇ LFOM ਦੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਉਤਪਾਦਨ, ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ।
- ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ, ਡਿਜੀਟਲ ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਰਲ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਅਸਾਨ ਲਾਗੂਕਰਨ।
ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲਾਭ
'ਗੋਬਰਧਨ' ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੇ ਦਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ:
- ਇਸ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਡੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵਧੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਨਿੱਜੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
- ਦਰਾਮਦਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ 40,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ।
- ਸਵੱਛ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਗੈਸ 10 MMT ਜੈਵਿਕ ਇੰਧਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲਵੇਗੀ।
- ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਡੀਪੀ ਵਿੱਚ 75,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ।
- ਪੂਰੀ ਵੈਲਿਊ-ਚੇਨ ਵਿੱਚ 1.5 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ ।
- ਇਹ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਲੈਂਡਫਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਕੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ 40 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਟਾਏਗਾ ।
- 250 ਐੱਮਐੱਮਟੀ ਜੈਵਿਕ ਖਾਦ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
'ਗੋਬਰਧਨ' ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀਬੀਜੀ ਜਾਂ ਬਾਇਓ-ਸੀਐੱਨਜੀ ਪਲਾਂਟ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ 'ਗੋਬਰਧਨ' ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ ( gobardhan.eil.co.in) ਰਾਹੀਂ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਤੋਂ ਲਾਭ ਅਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੰਬਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
'ਗੋਬਰਧਨ' ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪੋਰਟਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ , 6 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 1,908 ਕੰਪ੍ਰੈਸਡ ਬਾਇਓਗੈਸ (CBG)/ਬਾਇਓ-CNG ਪਲਾਂਟ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, 217 ਪਲਾਂਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਨ ਅਤੇ 0.4 ਮਿਲੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕਿਊਬਿਕ ਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ (MMSCMD) ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ , ਜਦੋਂ ਕਿ 339 ਪਲਾਂਟ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹਨ।
'ਗੋਬਰਧਨ' : ਭਾਰਤ ਦੀ ਗੋਲਾਕਾਰ ਜੈਵਿਕ-ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣਾ
"ਗੋਬਰਧਨ" ਭਾਰਤ ਦੇ ਭਰਪੂਰ ਜੈਵਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ, ਪੇਂਡੂ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯਕੀਨੀ ਮੰਗ, ਸਥਿਰ ਕੀਮਤਾਂ, ਪੂੰਜੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪਾਈਪਲਾਈਨ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ , ਇਹ ਯੋਜਨਾ CBG ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲੀਆ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ , "ਗੋਬਰਧਨ" ਯੋਜਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੀਬੀਜੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ ਉਦਯੋਗ ਵੱਲ ਵਧਾਏਗੀ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਉੱਦਮਾਂ, "ਵੇਸਟ ਟੂ ਵੈਲਥ", "ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ" ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਤੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ।
ਹਵਾਲਾ:
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਜਲ ਸ਼ਕਤੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਖਾਦ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਪੀਡੀਐਫ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਪੀਆਈਬੀ ਖੋਜ
***********
ਪੀਕੇ/ਕੇਸੀ/ਐਸਕੇ/ਏਕੇ
(Explainer ID: 159569)
आगंतुक पटल : 37
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें:
English