पत्र सूचना कार्यालय

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ

ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಕಾಗದದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾದ, ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ದುಬಾರಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತ್ತು.

ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು 2007 ರಲ್ಲಿ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಮೋಡ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಕೀಲರು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಗುಮಾಸ್ತರು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದಂತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಮಿಷನ್, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ.

ಹಂತ I (2011–2015) 14,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಮೂಲಭೂತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.

ಹಂತ II (2015–2023) ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸೇವೆಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಡೇಟಾ ಗ್ರಿಡ್, ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇ-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಭೌತಿಕ ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರ) ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಈ ಹಂತವು ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಈಗ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ (2023–2027).

ದಾಖಲೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ವರ್ಚುವಲ್ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧುತೆ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್, ಕಾಗದರಹಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಈ ಹಂತವು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಹಂತದ ಎರಡು ಸಾಧನೆಗಳೆಂದರೆ:

ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ, ಪ್ರಕರಣಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿವೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಡೇಟಾ ಗ್ರಿಡ್ ಮೂಲಕ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ

ಹಂತ II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಡೇಟಾ ಗ್ರಿಡ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶಗಳು, ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಎನ್‌ಜೆಡಿಜಿ ಯು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಮೀಸಲಾದ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಒಳನೋಟವುಳ್ಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ:

• ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೀನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಹಾಗೂ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ.
• ಪ್ರವೇಶ, ವಿಚಾರಣೆ, ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ವಿಲೇವಾರಿ ಮುಂತಾದ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಂಚಿಕೆ.
• ಪಕ್ಷಕಾರರ ಅಲಭ್ಯತೆ, ಬಾಕಿ ಇರುವ ದಾಖಲೆಗಳು, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗಲು ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತಹ ವಿಳಂಬದ ಅವಧಿ.

ಬಾಕಿ ಇರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಎನ್‌ಜೆಡಿಜಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗಳಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಯೋಜನೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ದೂರಸ್ಥ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವೇಗವರ್ಧನೆ

ಹಿಂದೆ, ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ವಕೀಲರು ದೂರುಗಳು, ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅರ್ಜಿಗಳಂತಹ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗ ಈ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ/ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ:

• ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿಗಳು
• ವಕಾಲತ್ತುನಾಮಗಳ  ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ
• ದಾಖಲೆಗಳ ಇ-ಸಹಿ
• ಪ್ರಮಾಣ ವಚನಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೀಡಿಯೊ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್
• ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳು
• ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ನಿರ್ವಹಣೆ
• ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು, ಜೂನಿಯರ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದು
• ಎಲ್ಲಾ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ/ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು
• ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿವಿಧ ಮನವಿಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳು

ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಜೂನ್ 30, 2026 ರವರೆಗೆ:

• ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ 1.25 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಇ-ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ರೂ. 1,404 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ದಂಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂ. 75 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಸಮರ್ಥವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ

ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ಹಾನಿಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ದೂರಸ್ಥ ವಿಚಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಪ್ರವೇಶ

ಕಕ್ಷಿದಾರರು, ವಕೀಲರು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರು ಈಗ ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ದೂರದಿಂದಲೇ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದೆ, ಇದು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

• ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಜೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 7,553 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು 4.18 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರಸ್ಥ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿವೆ.
• 11 ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಚಲನ್‌ಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು 31 ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ – ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು 11.33 ಕೋಟಿ ಚಲನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದು, ಇದು ರೂ. 1,135.79 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ್ದಾಗಿದೆ.
• ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಾದ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ನ್ಯಾಯ ಶ್ರುತಿ', ಆರೋಪಿಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಅಭಿಯೋಜಕರು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳು ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಹಾಜರಾಗಲು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ - ಇದು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೊಲೀಸ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕ

ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣವು ಈಗ ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದೆ.

• ಐಸಿಜೆಎಸ್‌ (ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಾದ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ): ಪೊಲೀಸ್, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಕಾರಾಗೃಹಗಳು, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಯೋಜನೆ ಇಲಾಖೆಗಳು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳು, ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳು, ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ವರದಿಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೂಲಕ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್.
• ಸಿಸಿಟಿಎನ್‌ಎಸ್‌ (ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್): ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಯವರೆಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ 'ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ'-ಸಂಬಂಧಿತ ಗಡುವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಐಟಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಒ (ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳ ತನಿಖಾ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ): ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪಪಟ್ಟಿ ಗಡುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್.
• ಇ-ಸಾಕ್ಷ್ಯ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಆಪ್, ಇದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದವರೆಗೆ ಅದರ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇ-ಸಮನ್ಸ್: ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ.
• MedLEaPR (ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾನೂನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ವರದಿ): ವೈದ್ಯಕೀಯ-ಕಾನೂನು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ವರದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
• ನ್ಯಾಯ ಶ್ರುತಿ: ಆರೋಪಿಗಳು, ಸಾಕ್ಷಿಗಳು, ಪೊಲೀಸರು, ಅಭಿಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ತಜ್ಞರು ವರ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನುಡಿಯಲು ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್.
• ಇ-ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ : ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಿಂದ ಕೊನೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಕರಣ ನಿರ್ವಹಣೆ.
• ಇ-ಪ್ರಿನ್ಸನ್ : ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕ್ಲೌಡ್ ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.
• ಇ-ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್: ಸಮಯೋಚಿತ ಕಾನೂನು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಅಭಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾರ್ಯಪ್ರವಾಹ.
• ಎನ್‌ಎಎಫ್‌ಐಎಸ್‌ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬೆರಳಚ್ಚು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ): ಅಪರಾಧ ದಾಖಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಬೆರಳಚ್ಚು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ತಡೆರಹಿತ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು

ವಕೀಲರು, ಕಕ್ಷಿದಾರರು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಈಗ ಆಪ್‌ಗಳು, ಬಹುಭಾಷಾ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್, ಇಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್‌ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಸೇವೆಗಳು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ.

• ಪ್ರತಿದಿನ 4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಎಸ್‌ಎಂಎಸ್, 6 ಲಕ್ಷ ಇಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಹುಭಾಷಾ ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೇವೆಗಳ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 35 ಲಕ್ಷ ಹಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. 
• ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೇವೆಗಳ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (3.84 ಕೋಟಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು) ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿ, ಕಾರಣ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಜಸ್ಟ್‌ಐಎಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (22,594 ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು) ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
• ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳ ಜಿಪಿಎಸ್-ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಡ್ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್:
• ಜಾಮೀನುದಾರರು ಅಥವಾ ಬೇಲಿಫ್‌ಗಳು ಸಮನ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟೀಸ್‌ಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿಸಲು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಟಿಇಪಿ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ — ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ, ಜಿಪಿಎಸ್-ಶಕ್ತಗೊಂಡ ವೆಬ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಗಿದೆ. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಟಿಇಪಿಯು ಹಿಂದಿನ ನಿಧಾನವಾದ, ಕಾಗದ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇ-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುಧಾರಿತ ತಿಳುವಳಿಕೆ

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಇ-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಾಗರಿಕ ಸ್ನೇಹಿ ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿವಿಧ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಕಿಯೋಸ್ಕ್‌ಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ:

ಪ್ರಕರಣದ ಸ್ಥಿತಿ, ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕರಣದ ವಿವರಗಳ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು.

• ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವುದು.
• ಅರ್ಜಿಗಳ ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು — ಹಾರ್ಡ್ ಕಾಪಿಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದು, ಇ-ಸೈಕನ್‌ಗಳನ್ನು (ಇ-ಸೈನ್) ಜೋಡಿಸುವುದು, ಸಿಐಎಸ್‌ಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಫೈಲಿಂಗ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು.
• ಇ-ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇ-ಪಾವತಿಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
• ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಹಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
• ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು (ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್/ಐಒಎಸ್) ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು.
• ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೈಲು ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಇ-ಮುಲಾಕಾತ್ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು.
• ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ರಜೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು.
• ಜಿಲ್ಲಾ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕಾನೂನು ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು/ಸಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯಲು ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು.
• ವರ್ಚುವಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಚಲನ್ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಚಲನ್‌ಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಯುಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳು ಸೇರಿವೆ.
• ವೀಡಿಯೊ-ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸೇರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು.
• ಇಮೇಲ್, ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಚಾನಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತೀರ್ಪು/ಆದೇಶದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಎಲ್ಲಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 49 ಇ-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 2,535 ಇ-ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ (ಜೂನ್ 30, 2026 ರಂತೆ).

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು

ಮಿಷನ್‌ನ ಮೂರನೇ ಹಂತದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2027 ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಐ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆಯು ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 7,210 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 53.57 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಏಕೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕರಣ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಲಿಪ್ಯಂತರಗಳು, ಅನುವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಂಬಲವು ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:

• ಎಐ ಮತ್ತು ಎಂಎಲ್‌ ಉಪಕರಣಗಳು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ವಾದಗಳನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
• ಲೀಗ್‌ ಆರ್‌ಎಎ (ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಹಾಯಕ) ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಕಾನೂನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೋರ್ಟ್ಸ್ 2.1 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾಗದರಹಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ವಿಂಡೋವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಆದೇಶ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು ಶೃತಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪಠ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಇಎಸ್‌ಸಿಆರ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು 18 ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ — ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 83,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಂತೆ ಹಿಂದಿಗೆ 36,344 ಸೇರಿವೆ.
• ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಐ ಉಪಕರಣವು ಇ-ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ಡೇಟಾ/ಮೆಟಾಡೇಟಾವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತದೆ; ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು 200 ರೆಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಕೀಲರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇ-ಫೈಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ನಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಣವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪರಿವರ್ತಿತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಭಾರತದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಬೇಸರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು — ನೇರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಭೇಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು — ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾದ, ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಹೊಸ AI ಉಪಕರಣಗಳು ವಿವಿಧ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳ ಮೂಲಕ, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಎಲ್ಲಿಂದಲಾದರೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ, ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಇ-ಕೋರ್ಟ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಅಪಾರದರ್ಶಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಮರ್ಥ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಡೇಟಾ ಗ್ರಿಡ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಹಳೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳ 753 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಟಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಡುಕಬಹುದಾದಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಹೊಸ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಂಗವು ಹೆಚ್ಚಿದ caseload (ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹೊರೆ) ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲದು. ಮೂರನೇ ಹಂತವು 2027 ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

References:

Press Information Bureau:

• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1848737&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2238781&reg=6&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2040232&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2227720&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1951373&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1957318&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2238782&reg=1&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2223644&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2043471&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2202162&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2239467&reg=6&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2148356&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2118241&reg=48&lang=2

Ministry of Law and Justice & Others:

• https://ecommitteesci.gov.in/service/e-sewa-kendra/
• https://ecommitteesci.gov.in/nstep/
• https://scdg.sci.gov.in/scnjdg/
• https://njdg.ecourts.gov.in/hcnjdg_v2/?app_token=204f3db12173a97075a7c68857cc39db4704dfcf749a5298a3548795be328fa6
• https://njdg.ecourts.gov.in/njdg_v3//?p=home&app_token=204f3db12173a97075a7c68857cc39db4704dfcf749a5298a3548795be328fa6
• https://njdg.ecourts.gov.in/njdg_v3/
• https://www.nic.gov.in/project/national-judicial-data-grid/
• https://filing.ecourts.gov.in/pdedev/
• https://efiling.sci.gov.in/

Click here to see pdf