पत्र सूचना कार्यालय

ജി.ഐ ടാഗ് - ഇന്ത്യയുടെ തനത് ഉത്പന്നങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം

ബനാറസിലെ ഒരു നെയ്ത്തുകാരൻ ഒരു ബനാറസി സാരി നിർമ്മിക്കാൻ ആഴ്ചകൾ ചെലവഴിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായ നെയ്ത്തിൽ ഓരോ നൂലും അസാമാന്യ കൃത്യതയോടും വൈദഗ്ധ്യത്തോടും കൂടിയാണ് നെയ്യുന്നത്. ഈ വിദ്യകൾ ഒറ്റരാത്രികൊണ്ട് പഠിച്ചെടുക്കുന്നവയല്ല. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഒരു പാരമ്പര്യം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് തലമുറകളിലൂടെ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണവ.

എന്നാൽ ഇത്രയും പരിശ്രമവും കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യവും അടങ്ങിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പല ബനാറസി സാരികളും പലപ്പോഴും അവയുടെ യഥാർത്ഥ മൂല്യത്തേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്കാണ് വിറ്റഴിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു അസൽ കൈത്തറി സാരിയെ മറ്റ് അനുകരണങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ വാങ്ങുന്നവർക്ക് എപ്പോഴും കഴിഞ്ഞേക്കില്ല. ഇവിടെയാണ് ജി.ഐ ടാഗ് എന്ന രണ്ട് വാക്കുകൾ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കുന്നത്.

പരമ്പരാഗത രീതികൾ ഉപയോഗിച്ച് ബനാറസിലാണ് ഈ സാരി യഥാർത്ഥത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതെന്ന് ഒരു ജി.ഐ ടാഗ് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഇതിന്റെ ആധികാരികത, ഗുണമേന്മ, സാംസ്‌കാരിക പൈതൃകം എന്നിവ വാങ്ങുന്നവർക്ക് ഇത് ഉറപ്പുനൽകുന്നു. തൽഫലമായി അസൽ ബനാറസി സാരിക്ക് ആഭ്യന്തര, അന്തർദേശീയ വിപണികളിൽ ഗണ്യമായ ഉയർന്ന വില ലഭിക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. ഇത് നെയ്ത്തുകാർക്ക് അവരുടെ കരകൗശലത്തിന് വലിയ അംഗീകാരവും മികച്ച സാമ്പത്തിക ലാഭവും ഉറപ്പാക്കുന്നു.

ഇന്ത്യൻ പാരമ്പര്യത്തിലും സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും സുസ്ഥിരതയിലും ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം

ഒരു ജി.ഐ ടാഗ് പരമ്പരാഗത കരകൗശല വസ്തുക്കളുടെ ആധികാരികത ഉറപ്പാക്കുന്ന മുദ്രയായി പ്രവർത്തിക്കുകയും അനുകരണം, ദുരുപയോഗം, അനുമതിയില്ലാത്ത വ്യാവസായിക ഉപയോഗം എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവയെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെറുമൊരു നിയമപരമായ സംരക്ഷണത്തിനും അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ചന്നപട്ടണ കളിപ്പാട്ടങ്ങൾക്ക് (Channapatna toys) 2026-ൽ ജി.ഐ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. ഈ അംഗീകാരം കർണാടകയിലെ ചന്നപട്ടണ മേഖലയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന മരക്കളിപ്പാട്ടങ്ങൾക്ക് മാത്രമാണ് ബാധകം. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ സവിശേഷമായ ലാക്വറായർ ആർട്ട് ഉപയോഗിച്ചായിരിക്കണം ഈ കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. ഇതൊരു സാധാരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റായി തോന്നാമെങ്കിലും ഈ ടാഗിന് വിദൂരവ്യാപകമായ പ്രയോജനങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിയും.

• ഒരു ഉത്പന്നത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും സവിശേഷമായ പൈതൃകവും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ജി.ഐ.ടാഗുകൾ വാങ്ങുന്നവരിൽ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുകയും ഉത്പന്നത്തിന്റെ വിപണി ആകർഷകത്വം വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
• ഉപഭോക്താക്കൾ കൂടുതൽ ആധികാരികതയും പാരമ്പര്യവും കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യവും തേടുമ്പോൾ ജി.ഐ അംഗീകാരം ഗുണമേന്മയുടെയും സാംസ്കാരിക തനിമയുടെയും ശക്തമായ പ്രതീകമായി മാറുന്നു.
• ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യകത, കരകൗശല വിദഗ്ധർക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടാനും പ്രീമിയം വിപണികളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനും തങ്ങളുടെ വിലപേശൽ ശേഷി വർധിപ്പിക്കാനും തങ്ങളുടെ ജോലിയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന മൂല്യത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് സ്വന്തമാക്കാനും പ്രാപ്തരാക്കുന്നു.
• ഈ അംഗീകാരം സുസ്ഥിരമായ ജീവനമാർഗ്ഗ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഭാവിതലമുറകൾക്കായി ഇന്ത്യയുടെ സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക പൈതൃകവും തദ്ദേശീയ കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യവും സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലും അവ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള ഡാർജിലിംഗ് തേയിലയാണ് ഇന്ത്യയിൽ ജി.ഐ ടാഗ് ലഭിച്ച ആദ്യ ഉത്പന്നം. ഉത്പന്നത്തിനും അതിന്റെ ലോഗോയ്ക്കും ഒരുപോലെ സംരക്ഷണം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള പരമ്പരാഗത കരകൗശല വസ്തുവായ ആറന്മുള കണ്ണാടിയും തെലങ്കാനയിൽ നിന്നുള്ള പ്രശസ്ത തുണിത്തര കലയായ പോച്ചമ്പള്ളി ഇക്കത്തും ആദ്യകാല രജിസ്ട്രേഷനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കഴിഞ്ഞ 10 വർഷത്തിനിടയിൽ ജി.ഐ ടാഗുകൾക്കായി തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുള്ള അംഗീകൃത ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം 365-ൽ നിന്ന് 29,000 ആയി ഉയർന്നു (2025 ജനുവരിയിലെ കണക്കനുസരിച്ച്).

ജി.ഐ റെഗുലേഷൻ

ബൗദ്ധിക സ്വത്തിന്റെ ഒരു രൂപമെന്ന നിലയിൽ വ്യാവസായിക സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പാരിസ് കൺവെൻഷനിലും ലോക വ്യാപാര സംഘടനയുടെ ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശങ്ങളുടെ വ്യാപാര സംബന്ധിയായ വശങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കരാറിലും (TRIPS) ജി.ഐ ടാഗുകൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യയിൽ 1999-ലെ നിയമപ്രകാരം ജോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് രജിസ്ട്രിയാണ് ഇവയുടെ രജിസ്ട്രേഷനും സംരക്ഷണത്തിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നത്.

1999-ലെ ജോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ് (രജിസ്ട്രേഷൻ ആൻഡ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ) നിയമം, 2002-ൽ വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത അനുബന്ധ ചട്ടങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ നിർദ്ദിഷ്ട പ്രദേശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്പന്നങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു നിയമപരമായ ചട്ടക്കൂട് ഇന്ത്യ സ്ഥാപിച്ചു. ഈ ചട്ടക്കൂട് 2003-ൽ നിലവിൽ വരികയും 2004–05-ൽ ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷനുകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2002-ലെ ജോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് ഓഫ് ഗുഡ്സ് (രജിസ്ട്രേഷൻ ആൻഡ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ) ചട്ടങ്ങൾ 2025-ൽ ഭേദഗതി ചെയ്തു.

ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങളുള്ള പ്രധാന മേഖലകളും സംസ്ഥാനങ്ങളും

കരകൗശല ഉത്പന്നങ്ങൾ, കാർഷിക ഉത്പന്നങ്ങൾ, നിർമ്മിത ഉത്പന്നങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യ ഉത്പന്നങ്ങൾ, പ്രകൃതിദത്ത ഉത്പന്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാണ് ഇന്ത്യ.

• കരകൗശല ഉത്പന്നങ്ങൾ- ഈ നിയമത്തിന് കീഴിൽ 445 കരകൗശല ഉത്പന്നങ്ങളും 27 ഉത്പന്ന ലോഗോകളും രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട് (2025 ഡിസംബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച്). ജമ്മു കശ്മീരിൽ നിന്നുള്ള പഷ്മിന, പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ നിന്നുള്ള ബാലുചരി സാരി, ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ബനാറസ് ഗുലാബി മീനാകാരി ക്രാഫ്റ്റ് എന്നിവ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
• കാർഷിക ഉത്പന്നങ്ങൾ- ധാന്യങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, ബസ്മതി ഇതര അരി എന്നിവയുൾപ്പെടെ വൈവിധ്യമാർന്ന വിളകളിലായി 251 ഉത്പന്നങ്ങൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
• നിർമ്മിത ഉത്പന്നങ്ങൾ- നാസിക് വാലി വൈൻ, കനൗജ് പെർഫ്യൂം തുടങ്ങിയ 64 നിർമ്മിത ഉത്പന്നങ്ങൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
• ഭക്ഷ്യ ഉത്പന്നങ്ങൾ- തയാറാക്കിയതോ വേവിച്ചതോ സംസ്‌കരിച്ചതോ ആയ വിഭവങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 66 ഭക്ഷ്യ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് ജി.ഐ ടാഗ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ ബർദ്ധമാൻ മിഹിദാനയും സീതാഭോഗും, ഒഡീഷയുടെ കേന്ദ്രപാര രസബലി, ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെ പ്രശസ്തമായ തിരുപ്പതി ലഡ്ഡു എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
• പ്രകൃതിദത്ത ഉത്പന്നങ്ങൾ- മക്രന മാർബിൾ (രാജസ്ഥാൻ), ചുനാർ ബാലുവ പത്ഥർ (ഉത്തർപ്രദേശ്), പുരുലിയയിലെ അരക്ക് (പശ്ചിമ ബംഗാൾ), പന്ന ഡയമണ്ട് (മധ്യപ്രദേശ്), അംബാജി വൈറ്റ് മാർബിൾ (ഗുജറാത്ത്) എന്നീ 5 പ്രകൃതിദത്ത ഉത്പന്നങ്ങൾക്കാണ് ഇന്ത്യയിൽ ജി.ഐ ടാഗ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഇവ പൂർണ്ണമായും പ്രകൃതിദത്ത ഉത്പന്നങ്ങളാണെങ്കിലും പ്രകൃതിദത്തമായി ഉത്ഭവിക്കുന്ന നൂറുകണക്കിന് മറ്റ് വസ്തുക്കൾ കാർഷിക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിലാണ് വരുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെ പല സംസ്ഥാനങ്ങളും രാജ്യത്തിന്റെ ജി.ഐ പൈതൃകത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു. 2025 ഡിസംബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച് 81 ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങളുമായി ഉത്തർപ്രദേശാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന സംസ്ഥാനം. തമിഴ്‌നാടും (76 ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾ) മഹാരാഷ്ട്രയുമാണ് (55 ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾ) തൊട്ടുപിന്നിൽ.

ജി.ഐ ടാഗിന് പിന്നിൽ: രജിസ്ട്രേഷനും സംരക്ഷണവും പുതുക്കലും

ഒരു ഉത്പന്നത്തിന് സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അത് നിർദ്ദിഷ്ട നിയമപരവും നടപടിക്രമപരവുമായ ആവശ്യകതകൾ പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനം ആർക്കൊക്കെ അപേക്ഷിക്കാം, സംരക്ഷണം എത്രത്തോളം നീണ്ടുനിൽക്കും, ഏതൊക്കെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു ജി.ഐ ടാഗ് റദ്ദാക്കാം എന്നിവ നിർവചിക്കുന്നു.

നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള ഉത്പാദകരുടെ ഏതൊരു അസോസിയേഷനും സംഘടനാ സംവിധാനങ്ങൾക്കും അതോറിറ്റിക്കും ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷനായി അപേക്ഷിക്കാം. അപേക്ഷകൻ ഒരു നിയമപരമായ സ്ഥാപനമായിരിക്കണം. കൂടാതെ ബന്ധപ്പെട്ട ഉത്പന്നത്തിന്റെ ഉത്പാദകരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതുമായിരിക്കണം. അപേക്ഷകൻ ഉത്പാദകരുടെ അസോസിയേഷൻ അല്ലെങ്കിൽ അത് ഉത്പാദകരുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതുപോലെ, രജിസ്ട്രേഷനായി അപേക്ഷിക്കുന്ന ഒരു അതോറിറ്റിയും തങ്ങൾ ആ ഉത്പന്നത്തിന്റെ ഉത്പാദകരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

അപേക്ഷയോ മറ്റ് രേഖകളോ ജി.ഐ രജിസ്ട്രിയിൽ നേരിട്ട് ഫയൽ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. തപാൽ, രജിസ്റ്റേഡ് തപാൽ, സ്പീഡ് പോസ്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ കൊറിയർ സേവനങ്ങൾ വഴിയും അവ അയക്കാവുന്നതാണ്. ഇന്ത്യ മുഴുവൻ അധികാരപരിധിയുള്ള ജി.ഐ രജിസ്ട്രി ചെന്നൈയിലെ ജോഗ്രഫിക്കൽ ഇൻഡിക്കേഷൻസ് രജിസ്ട്രിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഒരു ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷന്റെ കാലാവധി പത്ത് വർഷത്തേക്കാണ്. എന്നാൽ കാലാകാലങ്ങളിൽ ഇത് പുതുക്കാവുന്നതാണ്.

ഒരു ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷന്റെ റദ്ദാക്കൽ, റദ്ദാക്കൽ നടപടികൾ അല്ലെങ്കിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തൽ എന്നിവ നിയമത്തിലെ വകുപ്പ് 27 അനുസരിച്ചാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ജി.ഐ റദ്ദാക്കുന്നതിനോ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിനോ വേണ്ടി ബാധിക്കപ്പെട്ട ഏതൊരു വ്യക്തിക്കും രജിസ്ട്രാർക്കോ അധികാരപ്പെട്ട അതോറിറ്റിക്കോ അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. ആവശ്യമാണെന്ന് കണ്ടാൽ രജിസ്ട്രാർക്കോ അപ്പലേറ്റ് ബോർഡിനോ സ്വമേധയായും ഇത്തരം നടപടികൾ ആരംഭിക്കാവുന്നതാണ്.

താഴെ പറയുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷൻ റദ്ദാക്കപ്പെടുകയോ ഇല്ലാതാക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യാം:

• വഞ്ചനയിലൂടെയോ തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ നൽകിയോ ആണ് ഇത് നേടിയതെങ്കിൽ.
• ഉത്ഭവിച്ച രാജ്യത്ത് ഇതിന് ഇനി സംരക്ഷണമില്ലെങ്കിലോ അല്ലെങ്കിൽ ഇത് ഉപയോഗത്തിലില്ലാതാവുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ.
• ഇതിന്റെ ഉപയോഗം ഉപഭോക്താക്കളെ വഞ്ചിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ളതോ ഏതെങ്കിലും നിയമം ലംഘിക്കുന്നതോ അപകീർത്തികരമായോ അശ്ലീലമായോ ഉള്ള കാര്യങ്ങൾ അടങ്ങിയതോ ആണെങ്കിൽ.

ജി.ഐ ടാഗിന് കരുത്തേകുന്ന പദ്ധതികളും നയങ്ങളും

അവബോധം, വിപണി പ്രവേശനം, കയറ്റുമതി, നിയമപരമായ സംരക്ഷണം എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള പദ്ധതികളിലൂടെ ഗവൺമെന്റ് ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മനിർഭർ ഭാരത്, വോക്കൽ ഫോർ ലോക്കൽ എന്നീ കാഴ്ചപ്പാടുകളുമായി ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ ശ്രമങ്ങൾ കരകൗശല വിദഗ്ധരെയും കർഷകരെയും ഉത്പന്ന നിർമ്മാണ സമൂഹങ്ങളെയും ശാക്തീകരിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ തനതായ പ്രാദേശിക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര, ആഗോള അംഗീകാരം വർധിപ്പിക്കാനും ഇവ സഹായിക്കുന്നു.

ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ദൃശ്യപരത വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും വാങ്ങുന്നവരിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും പരമ്പരാഗത ഉത്പാദകർക്ക് പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുമായി ചില പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

• പി.എം ഏക്താ മാൾ (യൂണിറ്റി മാൾ): പി.എം ഏക്താ മാളുകൾ ഒരു ജില്ല ഒരു ഉത്പന്നം (ODOP) ഉത്പന്നങ്ങൾ, ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾ, മറ്റ് കരകൗശല വസ്തുക്കൾ എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായി ഈ മാളുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് ₹5,000 കോടി നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട് (2023-24 സാമ്പത്തിക വർഷം).
• ഒരു സ്റ്റേഷൻ ഒരു ഉത്പന്നം (OSOP): OSOP പദ്ധതിക്ക് കീഴിലുള്ള റെയിൽവേ ജി.ഐ ബൂത്തുകൾ, ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനും വിൽക്കുന്നതിനുമായി പ്രത്യേക സ്റ്റാളുകൾ നൽകുന്നു. അവ പ്രാദേശിക കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, തുണിത്തരങ്ങൾ, കൈത്തറി, ഭക്ഷ്യ ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പ്രചാരം വർധിപ്പിക്കുന്നു. OSOP-കൾ കരകൗശല വിദഗ്ധർ, നെയ്ത്തുകാർ, കർഷകർ, നിർമ്മാതാക്കളുടെ ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവർക്ക് നേരിട്ടുള്ള വിപണി പ്രവേശനം നൽകുന്നു.

ജി.ഐ ക്ലസ്റ്ററുകളെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര പാതകളിലേക്ക് സംയോജിപ്പിച്ചുവരികയാണ്. ഫ്രാൻസിലെ വൈൻ ടൂറുകൾക്ക് സമാനമായി ഇന്ത്യയും ജി.ഐ ട്രെയിലുകൾ (പോച്ചമ്പള്ളി ഇക്കത്ത് നെയ്ത്ത് ഗ്രാമ സന്ദർശനം അല്ലെങ്കിൽ ഡാർജിലിംഗ് ടീ എസ്റ്റേറ്റ് ട്രെയിൽ പോലെയുള്ളവ) പരീക്ഷിച്ചുവരുന്നു. ഇത് അനുഭവവേദ്യമായ വിനോദസഞ്ചാരത്തെ ഗ്രാമീണ റീട്ടെയിലുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

2026 ജൂണിൽ അസമിൽ മുഗ സിൽക്ക് ട്രെയിൽ (Muga Silk Trail) പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിനൊപ്പം ഒരു സിൽക്ക് ടൂറിസം പാർക്കും മുഗ ഉത്സവ് ആഘോഷങ്ങളും പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത് അസമിനെ സിൽക്ക് പൈതൃക വിനോദസഞ്ചാരത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറ്റുന്നു.

ജി.ഐകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ബൗദ്ധിക സ്വത്തവകാശ സംരക്ഷണത്തിനും വ്യാവസായിക ഉപയോഗത്തിനുമായി MSME ഇന്നൊവേറ്റീവ് സ്കീമിന്റെ ഇന്റലക്ച്വൽ പ്രോപ്പർട്ടി റൈറ്റ്സ് (IPR) ഘടകത്തിന് കീഴിൽ പിന്തുണ നൽകുന്നു. ഈ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ യോഗ്യരായ അപേക്ഷകർക്ക് ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷനായി ചെലവായ യഥാർത്ഥ തുകയുടെ റീഇംബേഴ്സ്മെന്റ് (തിരികെ) ലഭിക്കും. ഈ റീഇംബേഴ്സ്മെന്റ് രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഒരു ജി.ഐക്ക് പരമാവധി ₹2 ലക്ഷം എന്ന പരിധിക്ക് വിധേയമായി ചെലവിന്റെ 100% വരെ കവർ ചെയ്യുന്നു.

ടെക്സ്റ്റൈൽ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഡെവലപ്‌മെന്റ് കമ്മീഷണറുടെ (ഹാൻഡിക്രാഫ്റ്റ്സ്) ഓഫീസ് ജി.ഐ സംരക്ഷണത്തിനായി സാമ്പത്തിക പിന്തുണ നൽകുന്നു. ജി.ഐ അവകാശങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും ജി.ഐകളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ ചെലവുകൾ കവർ ചെയ്യുന്നതിനുമായി യോഗ്യരായ അപേക്ഷകർക്ക് ₹1.5 ലക്ഷം വരെ ലഭിക്കും. കൂടാതെ നാഷണൽ ഹാൻഡ്‌ലൂം ഡെവലപ്‌മെന്റ് പ്രോഗ്രാം (NHDP), നാഷണൽ ഹാന്റിക്രാഫ്റ്റ്‌സ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് പ്രോഗ്രാം (NHDP) എന്നിവയ്ക്ക് കീഴിൽ ഗവൺമെന്റ് ഉത്പന്നങ്ങളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ഡിസൈനുകൾ/ഉത്പന്നങ്ങൾ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിലെ ചെലവുകൾ വഹിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കുന്ന ഏജൻസികളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് പരിശീലനം നൽകുന്നതിനും ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷൻ കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമായി സാമ്പത്തിക സഹായം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.

NHDP-യുടെ ഒരു ഘടകമായ ഹാൻഡ്‌ലൂം മാർക്കറ്റിംഗ് അസിസ്റ്റൻസിന് കീഴിൽ 104 ജി.ഐ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത കൈത്തറി ഉത്പന്നങ്ങൾക്കും 53 രജിസ്ട്രേഷനുകൾക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നു (2026 ജൂൺ).

അഗ്രികൾച്ചറൽ ആൻഡ് പ്രോസസ്സ്ഡ് ഫുഡ് പ്രൊഡക്ട്സ് എക്സ്പോർട്ട് ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (APEDA) ഇന്ത്യയിലെ ജി.ഐ ടാഗുള്ള കാർഷിക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ആഗോള സാന്നിധ്യം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഗുണമേന്മ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ, ശേഷി വികസനം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പിന്തുണ, വിപണി പ്രോത്സാഹനം എന്നിവയിലൂടെ ഇത് കർഷകരെയും കയറ്റുമതിക്കാരെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

2026-ൽ കർഷകർക്കും ഉത്പാദക സംഘങ്ങൾക്കുമായി പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികൾ തുറന്നുകൊടുത്തുകൊണ്ട് APEDA ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങളുടെ കയറ്റുമതി ത്വരിതപ്പെടുത്തി. പുതിയ പഴങ്ങൾ മുതൽ പരമ്പരാഗത അരിയും സംസ്‌കരിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളും വരെ, ഈ ആദ്യകാല കയറ്റുമതികൾ ഉത്പാദകർക്കുള്ള ലാഭം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ പ്രാദേശിക സവിശേഷതകളുടെ ആഗോള സാന്നിധ്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.

സൗജന്യ വ്യാപാര കരാറുകൾ (FTA) സവിശേഷമായ പ്രാദേശിക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ വിപണിപ്രവേശനം വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ജി.ഐകളുടെ മൂല്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ജി.ഐ ടാഗുകൾ ആധികാരികതയും ഉത്ഭവവും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനും കയറ്റുമതി അവസരങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താനും വ്യാപാര കരാറുകൾ സഹായിക്കുന്നു. അവയുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന പ്രാധാന്യം പ്രതിഫലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാര ചർച്ചകളിൽ ജി.ഐകൾ ഒരു പ്രധാന വിഷയമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

• ഇന്ത്യ-ഒമാൻ CEPA ഒപ്പുവെച്ചതിന് ശേഷം കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള 3 മെട്രിക് ടൺ ചെറുനാരങ്ങകൾ 2025 ഡിസംബറിൽ ഒമാനിലേക്ക് കയറ്റി അയച്ചു. ഒമാനിലേക്കുള്ള ജി.ഐ ടാഗുള്ള ചെറുനാരങ്ങകളുടെ കയറ്റുമതി ജി.ഐ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ നൽകുന്ന മൂല്യവർധനവിനെ പ്രകടമാക്കുന്നു.
• നിലവിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയന് മാത്രം നൽകിയിട്ടുള്ള മുൻഗണനയായ ഇന്ത്യൻ ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ രജിസ്ട്രേഷൻ സാധ്യമാക്കാൻ ന്യൂസിലാൻഡും പ്രതിജ്ഞാബദ്ധത അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ നീക്കം ന്യൂസിലാൻഡ് വിപണിയിൽ ഡാർജിലിംഗ് തേയില, ബസ്മതി അരി, പ്രദേശികാധിഷ്ഠിത കരകൗശല വസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗിക ജി.ഐ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കും.
• ഇന്ത്യ-ഇ.യു സൗജന്യ വ്യാപാര കരാർ (FTA) ചർച്ചകളിൽ ഇരുവിഭാഗങ്ങളും ഒരു പ്രത്യേക ജി.ഐ കരാറിനായുള്ള ചർച്ചകൾ തുടരുകയാണ്.

ജി.ഐ ടാഗുള്ള ഉത്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനും വിപണികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും കരകൗശല വിദഗ്ധരുടെയും നെയ്ത്തുകാരുടെയും ജീവനമാർഗ്ഗത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുമായി എക്സിബിഷനുകൾ, അവബോധ പരിപാടികൾ, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാര മേളകൾ എന്നിവ സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.

• കരകൗശല മേളകൾ, ദില്ലി ഹാട്ട് പരിപാടികൾ, പ്രത്യേക ജി.ഐ പ്രൊമോഷൻ പരിപാടികൾ എന്നിവ ഇത്തരം എക്സിബിഷനുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. നെയ്ത്തുകാർക്കും കരകൗശല വിദഗ്ധർക്കുമായി ഉച്ചകോടികളും സെമിനാറുകളും വർക്ക്ഷോപ്പുകളും സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
• "ജി.ഐ & ബിയോണ്ട്: വിരാസത് സേ വികാസ് തക്" പോലുള്ള പരിപാടികൾ ജി.ഐ കൈത്തറി ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പൈതൃകം, ആധികാരികത, കരകൗശല വൈദഗ്ധ്യം എന്നിവ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ആഭ്യന്തര, അന്തർദേശീയ ഉപഭോക്താക്കൾക്കിടയിൽ അവബോധം വർധിപ്പിക്കാനും ഇവ സഹായിക്കുന്നു.
• അടുത്തിടെ വേൾഡ് ഫുഡ് ഇന്ത്യ 2025, ട്രൈബൽ ബിസിനസ് കോണ്‍ക്ലേവ് 2025, ഇന്ത്യ എ.ഐ ഇംപാക്ട് സമ്മിറ്റ് 2026 എന്നിവയിൽ ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. വാരാണസി, ഡൽഹി, മുംബൈ വിമാനത്താവളങ്ങളിലും ഡൽഹി മെട്രോയിലും സ്ക്രീനുകൾ, ഡിസ്‌പ്ലേ ബോർഡുകൾ, കൺവെയർ ബെൽറ്റുകൾ എന്നിവ വഴിയും ഇവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
• ആഭ്യന്തര പരിപാടികൾക്ക് പുറമെ, ഇന്ത്യയുടെ ജി.ഐ ഉത്പന്നങ്ങളുടെ തത്സമയ പ്രദർശനങ്ങളും എക്സിബിഷനുകളും വിദേശത്തും സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്. യുകെയിലെ ബർമിംഗ്ഹാമിൽ നടന്ന ഓട്ടം ഫെയർ ഇന്റർനാഷണൽ 2024, ജർമ്മനിയിലെ ബസാർ ബെർലിൻ 2024 എന്നിവ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

മുന്നോട്ടുള്ള പാത: ഇന്ത്യയുടെ ജി.ഐ വിജയഗാഥ വിപുലീകരിക്കുന്നു

ഇന്ത്യയുടെ ജി.ഐ സംവിധാനം പാരമ്പര്യവും അവസരങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു പാലമായി വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പൈതൃകം സംരക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെയും പ്രാദേശിക ഉത്പാദകരെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിലൂടെയും ജി.ഐ ടാഗുകൾ ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക മൂല്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവ ആഭ്യന്തര, ആഗോള വിപണികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനവും വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ തനത് പ്രാദേശിക ഉത്പന്നങ്ങൾ വരുംതലമുറകൾക്കായി അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുന്നത് തുടരുന്നുവെന്ന് ഈ പരിശ്രമങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നു. 2030-ഓടെ 10,000 ജി.ഐ രജിസ്ട്രേഷനുകൾ എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പൈതൃക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്താനും തനതായ പ്രാദേശിക ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ആഗോള സാന്നിധ്യം വർധിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യ സജ്ജമാണ്.

അവലംബം

Ministry of Electronics & Information Technology

https://varanasi.nic.in/district-produce/banarasi-saree/

https://ariyalur.nic.in/geographical-indications/

Ministry of Law & Justice

https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/1981/5/A1999-48.pdf

https://ipindia.gov.in/frontend/pdf/mannual/GAZETTE_NOTIFICATION_AMENDED_GI_RULES_2025.pdf

https://www.indiacode.nic.in/handle/123456789/1981

https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/1981/1/a199948.pdf

Ministry of Tourism

https://www.incredibleindia.gov.in/en/karnataka/channapatna-toys-and-dolls

https://www.indiator.com/package/a-day-excursion-to-textile-village-pochampally-from-hyderabad

https://www.incredibleindia.gov.in/en/west-bengal/darjeeling/happy-valley-tea-estate

Ministry of Textiles

https://www.indiahandmade.com/blog/why-do-gi-tags-make-indian-handicrafts-global-and-boost-artisan-livelihoods?srsltid=AfmBOorwnYG19-Hd5LVKdyTeYtIIrcMJ_TZX-vUeJ6V61Du9bZ7Wrb4b

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2152551&reg=48&lang=2

https://x.com/TexMinIndia/status/2066117182086603038

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1579529&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2113550&reg=48&lang=2

Ministry of Commerce & Industry

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113966&reg=48&lang=2

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/187/AU2947_WBLKzd.pdf?source=pqals

https://ipindia.gov.in/frontend/pdf/gi/registered/State_wise_Registered_GI_of_India.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2239598&reg=6&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2270578&reg=3&lang=1

https://www.commerce.gov.in/files/2026-04/final_1.pdf

https://www.dpiit.gov.in/static/uploads/2026/03/863a5fef349d79a1bba316c4b51eaacb.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2206803&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2149738&reg=48&lang=2

Ministry of Micro, Small & Medium Enterprises

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2271522&reg=3&lang=1

https://innovative.msme.gov.in/Home/AboutIpr

https://ciprpf.com/msme-innovative-scheme

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2038537&reg=48&lang=2

Ministry of Development of North-East Region

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2268097&reg=48&lang=2

Ministry of Railways

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1942801&reg=48&lang=2

European Parliament

https://www.europarl.europa.eu/legislative-train/theme-a-global-europe-leveraging-our-power-and-partnerships/file-eu-india-fta-bit-and-gi-agreement?sid=10301

South Asian Journal of Management Research

https://siberindia.edu.in/journals/SAJMR/Oct-2021/Paper-5.pdf

Office of the Controller General of Patents, Designs and Trademarks & Registrar of GIs

https://ipindia.gov.in/frontend/pdf/mannual/1_31_1_manual-of-geographical-indications-practice-and-procedure.pdf

Chanakya National Law University

https://www.cnlu.ac.in/wp-content/uploads/2025/04/15-Yashna-Walia-and-Shreya-Kumar-1.pdf

IBEF

https://www.ibef.org/giofindia

https://www.ibef.org/blogs/promotion-of-geographical-indications-gis-in-india

See in PDF

***

SK