Security
ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ
ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು
Posted On:
01 AUG 2026 11:16AM
|
ಭಾರತವು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದಿಂದ (ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ನಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಶರಣಾದ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಿಂದ ಈ ರೂಪಾಂತರವು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಸಮನ್ವಯದ ವಿಧಾನವು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು, ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಕೈಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
|
ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ಹೊಸ ಯುಗ
ಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ, ಭಾರತವು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದ (ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ) ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಇದು ದೂರದ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತವಾದ ಸವಾಲಾಗಿರದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವಿಶಾಲ ಭರವಸೆಯಿಂದ ವಂಚಿತವಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ನೈಜ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂಸಾಚಾರವು ನಿರಂತರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026 ರಂದು ಇದು ಬದಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ದೇಶವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಕ್ಸಲಿಸಂ ಮುಕ್ತವಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 2014 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, 'ರೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್' (ಕೆಂಪು ಕಾರಿಡಾರ್) ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚದುರಿದ ಮತ್ತು ಘಟನೆ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಸಮಸ್ಯೆಯ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಬದಲು ಕೇವಲ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ತರುವಾಯ, ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸಿದ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶರಣು ಹಾಗೂ ಪುನರ್ವಸತಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಮುದಾಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯೆಂದರೆ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು, ದೂರ It ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಕಲ್ಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಘನತೆ, ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾರ್ಗವೂ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಭದ್ರತೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿಸಿತು. ನಂಬಿಕೆಯು ಕಲ್ಯಾಣ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿತು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಇದು ಪ್ರಗತಿಯ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ ಸರಪಳಿಯಾಗಿತ್ತು.
ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು
ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ರಾಜ್ಯದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಮೂಲಕ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸ್ಪಂದನೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಈ ವಿಧಾನವು ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.
2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ
ಮಾವೋವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, 1967 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಕ್ಸಲ್ಬರಿ ದಂಗೆಯಿಂದ ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇದರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು: ಅಧಿಕಾರವು ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನಕ್ಸಲರ ಶೇಕಡಾ 92 ರಷ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪೊಲೀಸ್ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಗಳಿಂದ ಲೂಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಉಗ್ರವಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 2004 ರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ (ಮಾವೋವಾದಿ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು, ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
2004 ರಿಂದ 2014ರ ದಶಕವು ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 1,936 ಹಿಂಸಾಚಾರ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು 720 ನಾಗರಿಕರ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ 2010 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ತನ್ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಈ ಪೂರ್ಣ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 17,542 ಹಿಂಸಾಚಾರ ಘಟನೆಗಳು, 1,913 ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು 5,019 ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಬ್ಬಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಗಿನ ಸರ್ಕಾರವು 2009 ರಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ: ಹರಿದ ಹಂಚಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಏಕೀಕೃತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದವರೆಗೆ
ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು 2015 ರಲ್ಲಿ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ' ಅನುಮೋದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಹಿಂದಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಧಾನದ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು, ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚ, ವಿಶೇಷ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರ ನೆರವು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುದಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರತೆಯ ಜತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನೂ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸಿಎ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ₹4,289.20 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಪೀಡಿತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು, ವಿಶೇಷ ಗುಪ್ತಚರ ಶಾಖೆಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ₹1,761 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.
2014-15 ರಿಂದ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ತರಬೇತಿ, ಶರಣಾದ ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದಿ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ, ಹಾಗೂ ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅನುಕಂಪದ ನೆರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚದ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ₹3,805.04 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಭಾರತವು ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ವಿರುದ್ಧ ಮಾತುಕತೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಎಂಬ ಮೂರುಮುಖಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದು ನೀತಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ನ ಭಯ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದಿಂದ ಭಾರತವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 24, 2024 ರಂದು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026 ರೊಳಗೆ ದೇಶವನ್ನು ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು. ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಬಲವಾದ ಸಮನ್ವಯ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಭದ್ರತಾ ಜಾಲದ ನಿರ್ಮಾಣ
ಸರ್ಕಾರವು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಮನ್ವಯದ ಮೂಲಕ ನಕ್ಸಲ್ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಭದ್ರತಾ ಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತುಂಬಿತು. ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು 'ರೆಡ್ ಕಾರಿಡಾರ್' (ಕೆಂಪು ಕಾರಿಡಾರ್) ನಾದ್ಯಂತ ರಾಜ್ಯದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಚಲನಶೀಲತೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ದಂಗೆಕೋರರ ನಿಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.
2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕೇವಲ 66 ಇದ್ದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ 663 ಬಲಪಡಿಸಿದ (ಕೋಟೆ ಮಾದರಿಯ) ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭದ್ರತಾ ಜಾಲವನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲು, ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ದೂರದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಕಳೆದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 408 ಹೊಸ ಸಿಎಪಿಎಫ್ ಭದ್ರತಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ 68 ರಾತ್ರಿ-ಇಳಿಯುವ ಹೆಲಿಪ್ಯಾಡ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸೈನಿಕರ ಚಲನೆ, ಗಾಯಗೊಂಡವರ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿತು. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ 400 ಬುಲೆಟ್-ಪ್ರೂಫ್ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟ-ನಿರೋಧಕ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ 5 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಣ್ಯ ಪಡೆಗಳ ಏಕೀಕರಣ: ಕೋಬ್ರಾ, ಡಿಆರ್ಜಿ, ಎಸ್ಟಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ಸ್
ಕೋಬ್ರಾ (ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಕಮಾಂಡೋ ಬೆಟಾಲಿಯನ್), ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್, ಜಿಲ್ಲಾ ಮೀಸಲು ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಜಾಗುವಾರ್, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಪೊಲೀಸ್ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರೇಹೌಂಡ್ಸ್ನಂತಹ ಗಣ್ಯ ರಾಜ್ಯ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಒಂದು ಪದರುಪದರವಾದ, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಆರ್ಜಿ, ಎಸ್ಟಿಎಫ್, ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್ ಮತ್ತು ಕೋಬ್ರಾ ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ತರಬೇತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಜ್ಞಾ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ಬಲವಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಆಟದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಅಂಶ (ಗೇಮ್ ಚೇಂಜರ್)
2014ರ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಕ್ಸಲ್ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಮಾನವರಹಿತ ವೈಮಾನಿಕ ವಾಹನಗಳು, ಡ್ರೋನ್ಗಳು, ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು AI-ಆಧಾರಿತ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಳ-ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್-ಲಾಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು, ಸಂವಹನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಇನ್ಪುಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು.
ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು
ಸರ್ಕಾರದ "ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ, ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ" ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅದ್ಭುತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ನಿರಂತರ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ-ಆಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಮರಳಿ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್, ಆಪರೇಷನ್ ಆಕ್ಟೋಪಸ್, ಆಪರೇಷನ್ ಡಬಲ್ ಬುಲ್, ಆಪರೇಷನ್ ಥಂಡರ್ಸ್ಟಾರ್ಮ್, ಆಪರೇಷನ್ ಭಿಂಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಆಪರೇಷನ್ ಚಕ್ರಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಣಿ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವೋವಾದಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾವೋವಾದಿ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು, 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ಶರಣಾಗತಿಗಳ ತೀವ್ರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಆಪರೇಷನ್ ಡಬಲ್ ಬುಲ್ನಿಂದಾಗಿ ಗುಮ್ಲಾ, ಲೋಹರ್ದಗಾ ಮತ್ತು ಲತೇಹರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತVಾದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಬಾಧಿತವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು, ಉಗ್ರರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತೆ, ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.
ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ (ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಜಾಲಗಳ ದಿಗ್ಬಂಧನ)
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಗ್ರವಾದ 'ಎಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಮ್ಮುಖ ವಿಧಾನ' ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇದು 'ಸಮಗ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಧಾನ' ಎನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು 'ಸಮಗ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ' ಆಯಿತು.
ನಕ್ಸಲ್ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎನ್ಐಎ 40 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು 12 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 40 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 111 ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ 98 ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ,ಎನ್ಐಎಪ್ರಕರಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 112 ತಲುಪಿದ್ದು, 100 ಆರೋಪಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕಂಬಳಿ
ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢವಾದ ಭದ್ರತಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಧಾನವು ಪೂರಕವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದೆ: "ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸುವವರಿಗೆ ಕೆಂಪು ಕಂಬಳಿ ಸ್ವಾಗತವಿದೆ." ಶರಣಾಗುವ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯವರಿಗೆ ತಲಾ ₹5 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ₹2.5 ಲಕ್ಷದ ತಕ್ಷಣದ ಅನುದಾನ ಸಿಗಲಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ 36 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ₹10,000 ಮಾಸಿಕ ಸ್ಟೈಫಂಡ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶರಣಾಗತಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹50,000 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಗುಂಪು ಶರಣಾಗತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಹಾರವೂ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಪುನರ್ವಸತಿ ನೀತಿಯು ಶರಣಾಗತಿಗಳ ಸ್ಥಿರ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಕೇವಲ 2025 ರೊಂದರಲ್ಲೇ 2,337 ನಕ್ಸಲರು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ 2024 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ನಡುವೆ 3,927 ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳು ಶರಣಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪುನರ್ವಸತಿ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಾಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಮರಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಿರಂತರ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯ ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೃಢಪಡಿಸಿವೆ. ಜುಲೈ 28, 2026 ರಂದು, 'ನಯೀ ದಿಶಾ, ನಯೀ ಪಹಲ್' ನಕ್ಸಲ್ ವಿರೋಧಿ ಅಭಿಯಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಹಾನ್ ಮತ್ತು ಲತೇಹರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ 16 ಸಕ್ರಿಯ ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಶರಣಾದರು. ಶರಣಾದ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಮಾಂಡರ್, ಮೂವರು ವಲಯ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳು, ಮೂವರು ಉಪ-ವಲಯ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳು, ಆರು ಪ್ರದೇಶ ಕಮಾಂಡರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮೂವರು ಕ್ಯಾಡರ್ ಮಟ್ಟದ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 11 ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಬಂದೂಕುಗಳು, 38 ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ಗಳು ಮತ್ತು 1,562 ಸುತ್ತಿನ ಗುಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಶರಣಾದರು.
ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಜುಲೈ 29, 2026 ರಂದು, ಒಟ್ಟು 49 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇತರ ಎಂಟು ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಬಿಜಾಪುರ ಪೊಲೀಸರ ಮುಂದೆ ಶರಣಾದರು, ಇದು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧದ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಅದೇ ದಿನ, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಧನ್ಬಾದ್-ಗಿರಿಧಿ ಗಡಿಯಿಂದ 1 ಕೋಟಿ ರೂ. ಬಹುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಉನ್ನತ ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಟ್ಬ್ಯೂರೋ ಸದಸ್ಯನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದವು. ಗುಪ್ತಚರ ಆಧಾರಿತ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 15 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಬಹುಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯ, ಒಬ್ಬ ಮಾವೋವಾದಿ ಕ್ಯಾಡರ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಸಹ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಭದ್ರತಾ ಸಾಧನೆಗಳು ಕೇವಲ ಶಾಂತಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಲಪಡಿಸಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು CAPF ಶಿಬಿರ ಮತ್ತು ಶರಣಾದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಕ್ಯಾಡರ್ ಹಿಂದೆ ತಲುಪಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಭದ್ರತೆಯು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ರಸ್ತೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ಈ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯೇ ನಂತರದ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.
ಹೊಸ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣ: ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ
ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವು ಕೇವಲ ನಕ್ಸಲರನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಲಭ್ಯವು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಡ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು, ಇದರಿಂದ ಅವರ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಉಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ಹಂತವು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು.
ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ: ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳಾದ ರಸ್ತೆ ಅಗತ್ಯತೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 15,189 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕ: ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಕಾಂ ಸಂಪರ್ಕವು ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು 9,497 ಟವರ್ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, 96% ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳು (46,592 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ 44,728 ಗ್ರಾಮಗಳು) ಈಗ ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸೇವೆಗಳ ಆನ್ಲೈನ್ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಡಬ್ಲುಇ-ಪೀಡಿತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2015 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ನಡುವೆ, 1,804 ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ, 1,321 ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, 74,720 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 6,025 ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 259 ಏಕಲವ್ಯ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 179 ಇಎಂಆರ್ಎಸ್ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 47 ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 49 ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 800 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ದೂರದ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. 90,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕೀಕರಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಡಬುಇ-ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2014 ರಿಂದ, ಒಟ್ಟು 37,655 ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ನಾಗರಿಕ ಕ್ರಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸಿಎಪಿಎಫ್ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು, ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ.
2014 ರಿಂದ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ 221.88 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಅಂದರೆ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳು, ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್ಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ಶಾಲೆಗಳು, ನೇರವಾಗಿ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು. ಇದು ನಿಜವಾದ ಕಲ್ಯಾಣ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನವೋದಯವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಿರಂತರ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಸಂಪರ್ಕವು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
|
ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ: ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 37 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು 'ಲೆಗಸಿ ಮತ್ತು ಥ್ರಸ್ಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು' ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೂ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಣ್ಗಾವಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 'ಕಾಳಜಿಯ ಜಿಲ್ಲೆ' ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
|
ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಘನತೆ
ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಎಳೆಯು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಮೈಲಿ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಅಗತ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ, ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲ್ಯಾಣದ ಮೇಲಿನ ನಿರಂತರ ಗಮನವು ಎಲ್ಡಬುಇನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ದೂರದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ.
ಶರಣಾದ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಜೀವನೋಪಾಯ ನೆರವು, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದೆ. ನಕ್ಸಲ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತವಾದ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶರಣಾದ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 12ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಅನೇಕ ಗುರಿ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿದವು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯು ಭದ್ರತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು. ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರ ನೆರವಿನ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಬಹು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮುಖಗೊಳಿಸಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣವು ರೂಪಾಂತರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಏಕಲವ್ಯ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಧಿತ ಬೆಂಬಲವು, ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದಿಂದ ಬಾಧಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸತಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಪಿಎಂ-ಜನ್ಮನ್ ಉಪಕ್ರಮವು ವಾಸಸ್ಥಳ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಿತು, ಇದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಧರ್ತಿ ಆಬಾ ಜಂಜಾತಿಯ ಗ್ರಾಮ ಉತ್ಕರ್ಷ ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಾರಂಭವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
ಬಹು ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನ: ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಪಯಣ
ದಶಕಗಳಿಂದ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರದೇಶವು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಕ್ಸಲ್ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಸೀಮಿತ ಸಂಪರ್ಕ, ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಉಗ್ರವಾದಿ ಗುಂಪುಗಳು ಬಲವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮನ್ವಯತೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
2017ರಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರಿಯಾ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ರಚನೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಆಯಿತು. ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಬಿಜಾಪುರ, ಸುಕ್ಮಾ ಮತ್ತು ದಂತೇವಾಡದ ಸುಮಾರು 400 ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರು ಸೇರಿದಂತೆ 11 ತೀವ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು, ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದಂತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬಸ್ತಾರ್, ಬಿಜಾಪುರ, ದಂತೇವಾಡ, ಸುಕ್ಮಾ, ನಾರಾಯಣಪುರ, ಕಾಂತೇರ್ (ಕಂಕೇರ್) ಮತ್ತು ಕೊಂಡಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಸ್ತಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ 3,240 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು 889 ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿದ್ದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡವು.
ಸರ್ಕಾರವು ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆಯ ಮೇಲೂ ಗಮನಹರಿಸಿತು. ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ 20 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಅನುದಾನದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 3,000 ಶರಣಾದ ಕ್ಯಾಡರ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಚಕ್ರವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಹಾದಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತಾ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು 'ಶಹೀದ್ ವೀರ್ ಗುಂಡಾ ಧೂರ್ ಸೇವಾ ಡೇರಾ' ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಕೃಷಿ ಬೆಂಬಲ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಸುಮಾರು 70 ಸಿಎಪಿಎಫ್ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೀರ ಗುಂಡಾಧುರ್ ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ನೇಟನಾರ್ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯು, ಹಿಂದೆ ಉಗ್ರವಾದದಿಂದ ಬಾಧಿತವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆಡಳಿತವು ಮರುಳುತ್ತಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಮಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣದ ಜೊತೆಗೆ, 'ಬಸ್ತಾರ್ ಪಾಂಡುಮ್' ಮತ್ತು 'ಬಸ್ತಾರ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್' ನಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುರುತನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದವು. ಈ ವೇದಿಕೆಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದವು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.
ಬಸ್ತಾರ್ನ ಈ ರೂಪಾಂತರವು ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಬಲೀಕರಣವಾದಾಗ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಸ್ಥಳೀಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಂಘರ್ಷಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಅನುಭವವು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ದಶಕದ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು
ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದಿಂದ ಬಾಧಿತವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2014 ರಲ್ಲಿ 126 ಇದ್ದದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸೊನ್ನೆಗೆ (ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ) ಇಳಿದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತವಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸಹ 35 ರಿಂದ ಸೊನ್ನೆಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ಇದು ಭದ್ರತಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.
ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿದೆ. 2010 ನೇ ವರ್ಷವು ನಕ್ಸಲಿಸಮ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 1,936 ನಕ್ಸಲ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು 1,005 ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಅಂದಿನಿಂದ, ನಿರಂತರ ಭದ್ರತಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದವು. ನಕ್ಸಲ್-ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆಗಳು 2014 ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ 870 ರಿಂದ 2026 ರಲ್ಲಿ (ಜುಲೈ 29 ರಂತೆ) ಕೇವಲ 33 ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದವು. ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾವುನೋವುಗಳು 310 ರಿಂದ 11 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದವು.
ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಥನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಧ್ಯಾಯ
ಭಾರತವು ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತ ಭಾರತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವುದು ದೇಶದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯಶಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ನಾಯಕತ್ವ, ನಿರಂತರ ನೀತಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪುನರ್ವಸತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಬಹುಆಯಾಮದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಎಡಪಂಥೀಯ ತೀವ್ರವಾದದ ಕಡೆಗಿನ ತನ್ನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯತ್ತ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಪಯಣ ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಂಡಾಯದ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
References:
Click here to see pdf
*****
(Explainer ID: 159410)
आगंतुक पटल : 23
Provide suggestions / comments