• Sitemap
  • Advance Search
Technology

ವಿಕ್ರಮ್-1: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಭವಿಷ್ಯದ ರೂಪುರೇಷೆ

ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆ

Posted On: 18 JUL 2026 10:12AM

ಒಂದು ಹೊಸ ಯುಗ: ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಭಾರತ

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ಕಕ್ಷೀಯ ರಾಕೆಟ್ ಆದ 'ವಿಕ್ರಮ್-1' ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದೇಶದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023' ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೀಗ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ತಯಾರಿಕೆ, ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ 400 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 8.4 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ಈ ವಲಯವು, 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಐದು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 40–45 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 2040 ರ ವೇಳೆಗೆ 100 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಬೆಂಬಲ, ಪೂರಕ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಓದಿ: ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಡಿಸ್ಸಿ

ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ: ವಿಕ್ರಮ್-1

  • ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ 'ವಿಕ್ರಮ್-1', ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 350 ಕೆಜಿ ತೂಕದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಕ್ಷೀಯ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಂವಹನ, ಸಂಚರಣೆ, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
  • ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಂಪೋಸಿಟ್ ರಚನೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸಾಲಿಡ್-ಫ್ಯೂಯಲ್ ಬೂಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 3ಡಿ-ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಇಂಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿಕ್ರಮ್-1, ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
  • 'ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-1 ಅನ್ನು 2026ರ ಜುಲೈ 12 ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 4ರ ನಡುವೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಿಷನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಅದು ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಈ ಮಿಷನ್ 450 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (280 ಮೈಲು) ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕೈರೂಟ್‌ನ ಸ್ಕೋಪ್ ಉಪಗ್ರಹ, ಡಿ-ಕ್ಯೂಬ್ಡ್‌ನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪೇಲೋಡ್, ಗ್ರಹಾ ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ಸೋಲಾರಸ್ ಎಸ್3 ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷೀಯ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಾಸ್ಮೋಸರ್ವ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ನ ರೋಬೋಟಿಕ್ ಆರ್ಮ್ 'ಎಂಬ್ರೇಸ್' ಸೇರಿವೆ.
  • ಈ ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾರಾಟವು ಎರಡು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಲಿದೆ — ಹೂವಿನ ಆಕಾರದ ಕಲಾಕೃತಿ "ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಲೂಮ್" ಮತ್ತು 18-ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನದ ಮೈಕ್ರೋ-ರಾಕೆಟ್. ಈ ಮೈಕ್ರೋ-ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರವರ್ತಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್, ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಮತ್ತು ಎ.ಪಿ.ಜೆ. ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ ಅವರ ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023

ಸರ್ಕಾರವು 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023' ಅನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ, ವಲಯದೊಳಗೆ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಶಾಂತಿಯುತ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ  ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯಂತ್ರಕ

'ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಅಂಡ್ ಆಥರೈಸೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್' ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಏಕ-ಕಿಟಕಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023 ರಿಂದ ಬಲಗೊಂಡಿರುವ ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಇದು ಇಸ್ರೋ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದೆ, 133 ಅಧಿಕೃತತೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು 106 ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ 2025 ನೇ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ 150 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ, ಅಗ್ರ 10 ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಅದೇ ಮೌಲ್ಯದ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಆರ್ಡರ್ ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಜೂನ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ 118 ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 189 ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನ ಯೋಜನೆಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ, ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು

1. ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ ಸೀಡ್ ಫಂಡ್ ಯೋಜನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ನವೀನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅರ್ಹ ಅರ್ಜಿದಾರರಿಗೆ ಯೋಜನೆಗೆ ₹1 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಹ ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

2. ₹1,000 ಕೋಟಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿ: ಇನ್‌- ಸ್ಪೇಸ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ವಿಸಿ ನಿಧಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಾಗ ವಲಯಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಮುಂಬರುವ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಐದು ಪಟ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು 2025-26ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಿಂದ 2029-30ನೇ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಈ ನಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು ₹100 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹250 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.

3. ₹500 ಕೋಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ನಿಧಿ: ಇನ್‌-ಸ್ಪೇಸ್‌ 'ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ನಿಧಿ'ಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ನಿಧಿಯು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು  ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ 60% ವರೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ 40% ವರೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ನಿಧಿಯು ಪ್ರತಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹25 ಕೋಟಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ

'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023', ಇಸ್ರೋದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿ 'ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್' (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್‌) ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್‌ ವಾಣಿಜ್ಯ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸಮಗ್ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿಎಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್‌ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪಿನ್-ಆಫ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವಾಗ ಉಪಗ್ರಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್‌ ತನ್ನ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 70 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿವೆ. ಜುಲೈ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್‌ ಒಟ್ಟು 141 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 138 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ/ಗ್ರಾಹಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು 3 ಭಾರತೀಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜಾಗತಿಕ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಉದಾರೀಕೃತ ಎಫ್‌ಡಿಐ ನೀತಿ

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ 'ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ'  ನೀತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಸಲು ಉದಾರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ನೀತಿಯು ಉಪಗ್ರಹ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 74 ರಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎಫ್‌ಡಿಐಗೆ, ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪೇಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎಫ್‌ಡಿಐಗೆ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎಫ್‌ಡಿಐಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯು ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಲಯ/ಚಟುವಟಿಕೆ

ವಲಯ ಮಿತಿ

ಪ್ರವೇಶ ಮಾರ್ಗ

ಉಪಗ್ರಹಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ,

ಉಪಗ್ರಹ ಡೇಟಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು,

ಗ್ರೌಂಡ್ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಯೂಸರ್ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್

100%

74% ವರೆಗೆ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ 74% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು: ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ

ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು,

ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸ್ಪೇಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ

100%

49% ವರೆಗೆ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ 49% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು: ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾರ್ಗ

ಉಪಗ್ರಹಗಳು, ಗ್ರೌಂಡ್ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಯೂಸರ್ ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್‌ಗಾಗಿ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು/ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ

100%

100% ವರೆಗೆ: ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ನೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ

ಸರ್ಕಾರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ್ಯಂತ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಖಾಸಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿವೆ.

  • ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮೀಸಲಾದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಎಲ್.ವಿ.ಎಂ3 ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎನ್.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉಡಾವಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಈ ಮಿಷನ್ ಮೂಲಕ 36 ಒನ್‌ವೆಬ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
  • ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ 'ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾರಂಭ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ ಅನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ನಿರ್ಮಿತ ರಾಕೆಟ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಐ.ಎನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ನಿಂದ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಿಷನ್, ಭವಿಷ್ಯದ ಕಕ್ಷೀಯ ಮಿಷನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಉಡಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮೂರು ಗ್ರಾಹಕ ಪೇಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ದಿತ್ತು.
  • ಮೇ 2024 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರ ('ಧನುಷ್') ದಿಂದ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಅಗ್ನಿಕುಲ್ ಕಾಸ್ಮೊಸ್ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಈ ಮಿಷನ್ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಏಕ-ತುಂಡಿನ 3ಡಿ-ಪ್ರಿಂಟೆಡ್ ಸೆಮಿ-ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
  • ಕೃಷಿ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಯೋಜನೆಗಳಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವ ಸ್ಪೇಸ್, ಸ್ಯಾಟ್‌ಶ್ಯೂರ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಿಯರ್‌ಸೈಟ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೂಹಕ್ಕಾಗಿ ಐ.ಎನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
  • ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣವು ವೇಗಗೊಂಡಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಐ.ಎನ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ₹511 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ಉದ್ಯಮ-ನೇತೃತ್ವದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಬೆಲ್ಲಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸಹ ಡಿ.ಆರ್.ಡಿ.ಒನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಹಸಿರು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, ಇದು ಸ್ವಚ್ಛ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಈ ಸಹಯೋಗದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಉದಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

ಸರ್ಕಾರದ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಖಾಸಗಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತವಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವು ಹೊಸ ಯುಗದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿದೆ. 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023', ಉದಾರೀಕೃತ ಎಫ್‌ಡಿಐ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾದ ಹಣಕಾಸು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿವೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಿವೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 'ಮಿಷನ್ ಆಗಮನ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ್-1 ಉಡಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಲ್ಲ. ಇದು ಭಾರತದ ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇಸ್ರೋ ನೇತೃತ್ವದ ಮಿಷನ್‌ಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೆಗಿನ ಈ ಪ್ರಯಾಣವು ಸರ್ಕಾರದ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರಂತರ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

References

Department of Space

 

Lok Sabha Secretariat

 

Indian Space Research Organization

In-SPACe

NewSpace India Ltd (NSIL)

Skyroot Aerospace (X)

The European Space Agency

Click here to see pdf 


 

 

(Explainer ID: 159280) आगंतुक पटल : 17
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Bengali , Assamese , Odia , Tamil , Malayalam