पत्र सूचना कार्यालय

 এটা নতুন যুগ: বৈশ্বিক মহাকাশ কেন্দ্ৰ হিচাপে ভাৰতৰ উত্থান

ভাৰতৰ মহাকাশ খণ্ডই ভাৰত চৰকাৰৰ দূৰদৰ্শী সংস্কাৰৰ জৰিয়তে এক ঐতিহাসিক ৰূপান্তৰৰ মাজেৰে অগ্ৰসৰ হৈছে। স্কাইৰুট এৰ'স্পেছে ভাৰতৰ প্ৰথমটো ব্যক্তিগতভাৱে বিকশিত কক্ষপথীয় ৰকেট বিক্ৰম-১ (Vikram-1) উৎক্ষেপণৰ প্ৰস্তুতি চলোৱাৰ লগে লগে, দেশখনৰ দ্ৰুত বিকাশমান ব্যক্তিগত মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰই এই সংস্কাৰসমূহৰ প্ৰভাৱ স্পষ্টভাৱে প্ৰদৰ্শন কৰিছে। ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩-এ সমগ্ৰ মহাকাশ মূল্য শৃংখলাটো ব্যক্তিগত অংশগ্ৰহণৰ বাবে মুকলি কৰি দিছে, যাৰ ফলত সমগ্ৰ মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰত উদ্ভাৱন, বিনিয়োগ আৰু উদ্যোগক উৎসাহিত কৰা হৈছে। ভাৰতীয় উদ্যোগসমূহে এতিয়া উপগ্ৰহ নিৰ্মাণ, উৎক্ষেপণ সেৱা, মহাকাশ প্ৰয়োগ আৰু নিম্নধাৰাৰ সেৱাসমূহত অংশগ্ৰহণ কৰি আছে।

এই সংস্কাৰসমূহৰ প্ৰভাৱ ইতিমধ্যে পৰিসংখ্যাত স্পষ্টভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছে। ২০১৪ চনত মাত্ৰ এটা ষ্টাৰ্টআপ থকাৰ বিপৰীতে, ২০২৬ চনত ভাৰতৰ মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপ পৰিৱেশতন্ত্ৰত এইসমূহৰ সংখ্যা ৪০০-ৰো অধিকলৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে সমগ্ৰ মহাকাশ খণ্ডত ব্যক্তিগত অংশগ্ৰহণ আৰু উদ্ভাৱনৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণক প্ৰতিফলিত কৰে।

চৰকাৰী সংস্কাৰসমূহে ভাৰতৰ মহাকাশ অৰ্থনীতিৰ বৃদ্ধিও ত্বৰান্বিত কৰি আছে। বৰ্তমান প্ৰায় ৮.৪ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ মূল্যৰ এই খণ্ডটোৱে ২০৩০ চনৰ ভিতৰত পাঁচগুণ বৃদ্ধি পাই ৪০–৪৫ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰলৈ উন্নীত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ উপৰিও ২০৪০ চনৰ ভিতৰত ইয়াক ১০০ বিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰলৈ লৈ যোৱাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। চৰকাৰৰ অব্যাহত সমৰ্থন, অনুকূল নিয়ামক ব্যৱস্থা আৰু শক্তিশালী ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্বই এই বৃদ্ধিক অব্যাহতভাৱে গতি প্ৰদান কৰি আছে, যাৰ ফলত ভাৰত মহাকাশ প্ৰযুক্তি, উৎপাদন, উদ্ভাৱন আৰু বাণিজ্যিক মহাকাশ কাৰ্যকলাপৰ এক বৈশ্বিক কেন্দ্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। ভাৰতৰ মহাকাশ ভৱিষ্যত গঢ়ি তোলাৰ ওপৰত অধিক পঢ়ক: INDIA'S SPACE ODYSSEY

ভাৰতৰ মহাকাশ খণ্ডত ব্যক্তিগত অংশগ্ৰহণ সক্ষম কৰি তোলা মুখ্য সংস্কাৰসমূহ

ভাৰত চৰকাৰে মহাকাশ খণ্ডত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ অংশগ্ৰহণ সম্প্ৰসাৰণ আৰু উদ্ভাৱনৰ নতুন সুযোগ উন্মোচনৰ উদ্দেশ্যে একাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰমূলক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে।

ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩

ভাৰত চৰকাৰে ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩ অধিসূচিত কৰিছে, যাৰ জৰিয়তে বে-চৰকাৰী সত্তাসমূহ (Non-Government Entities–NGEs)-ক সমগ্ৰ মহাকাশ মূল্য শৃংখলাত অংশগ্ৰহণৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। এই পদক্ষেপে ভাৰতত মহাকাশ-সম্পৰ্কীয় কাৰ্যকলাপত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বাবে নতুন দুৱাৰ মুকলি কৰিছে। এই নীতিৰ লক্ষ্য হৈছে প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱনক ত্বৰান্বিত কৰা, যাতে এই খণ্ডত নতুন চিন্তা, নতুন ধাৰণা আৰু অগ্ৰগতিৰ সৃষ্টি হয়।

ইয়াৰ সমান্তৰালভাৱে, এই নীতিয়ে মহাকাশৰ শান্তিপূৰ্ণ অনুসন্ধানক সমৰ্থন কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাকো উৎসাহিত কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, এই পদক্ষেপসমূহে ভাৰতত অধিক মুকলি, অন্তৰ্ভুক্তিমূলক আৰু গতিশীল মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ দিশত এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা কৰিছে।

একক-উয়িণ্ড’ (Single-Window) মহাকাশ নিয়ামক

ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ প্ৰসাৰ আৰু অনুমোদন কেন্দ্ৰ (Indian National Space Promotion and Authorisation Centre – IN-SPACe)-এ এক স্বায়ত্তশাসিত একক-উয়িণ্ড’ সংস্থা হিচাপে চৰকাৰী সত্তা আৰু বে-চৰকাৰী সত্তা (NGEs)-ৰ মহাকাশ-সম্পৰ্কীয় কাৰ্যকলাপক অনুমোদন আৰু প্ৰসাৰিত কৰাৰ দায়িত্ব পালন কৰি আছে। ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩-ৰ জৰিয়তে অধিক শক্তিশালী হোৱা IN-SPACe-এ এক স্থিৰ আৰু পূৰ্বানুমানযোগ্য নিয়ামক কাঠামো প্ৰদান কৰাৰ লগতে উদ্যোগসমূহৰ আৰম্ভণিৰ পৰা অন্তিম পৰ্যায়লৈ অংশগ্ৰহণ সহজ কৰি তোলে। ইয়াৰ উপৰিও, ই ISRO-ৰ সুবিধা, প্ৰযুক্তি আৰু কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞতাৰ সুবিধা লাভ কৰাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে আৰু স্বচ্ছ নিৰ্দেশনাৰ জৰিয়তে অনুমোদন প্ৰক্ৰিয়াক সৰলীকৃত কৰে। ২০২৬ চনৰ জুন মাহলৈকে, IN-SPACe-এ ৪,৫০০-ৰো অধিক সংস্থা পঞ্জীয়ন কৰিছে, ১৩৩টা অনুমোদন জাৰি কৰিছে আৰু ১০৬খন বুজাবুজিৰ চুক্তি (MoUs) স্বাক্ষৰ কৰিছে।

ইয়াৰ উপৰিও, ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে, IN-SPACe-এ ২০২৫ বৰ্ষপঞ্জী বৰ্ষত ভাৰতীয় মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপসমূহত ১৫০ মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰ বিনিয়োগ সহজসাধ্য কৰিছে, য'ত শীৰ্ষ ১০টা ষ্টাৰ্টআপে একে মূল্যৰ নিশ্চিত অৰ্ডাৰ বুক লাভ কৰিছে। ২০২৬ চনৰ জুন মাহলৈকে, IN-SPACe-এ ১১৮খন প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ চুক্তি সহজসাধ্য কৰাৰ লগতে ১৮৯খন যৌথ প্ৰকল্প ৰূপায়ণ পৰিকল্পনা (JPIPs), প্ৰযুক্তি অংশীদাৰিত্ব চুক্তি (TPAs) আৰু ব্যৱসায়িক অংশীদাৰিত্ব চুক্তি (BPAs) স্বাক্ষৰ কৰিছে, যাৰ ফলত প্ৰযুক্তিৰ বাণিজ্যিকীকৰণ আৰু উদ্যোগিক সহযোগিতা ত্বৰান্বিত হৈছে।

ব্যক্তিগত বিনিয়োগক ত্বৰান্বিত কৰা

• IN-SPACe বীজ পুঁজি আঁচনি: এই আঁচনিয়ে মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপ আৰু ক্ষুদ্ৰ তথা সৰু উদ্যোগ (Micro and Small Enterprises)-সমূহক প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত আৰ্থিক সহায় আগবঢ়ায়। ই তেওঁলোকক উদ্ভাৱনীমূলক মহাকাশ প্ৰযুক্তি আৰু বিভিন্ন ব্যৱহাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগ বিকাশত সহায় কৰে। ইয়াৰ উপৰিও, এই আঁচনিয়ে যোগ্য আবেদনকাৰীসকলক সৰ্বাধিক ১ কোটি টকা অনুদান প্ৰদান কৰে। কেৱল পুঁজিৰ সহায়েই নহয়, ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিকাশৰ বাবে পৰামৰ্শদান, প্ৰশিক্ষণ আৰু নেটৱৰ্কিং সহায়ো প্ৰদান কৰা হয়। লগতে, কৃষি-সম্পৰ্কীয় প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত কাম কৰা ভাৰতীয় মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপসমূহকো এই আঁচনিৰ অধীনত অনুদান প্ৰদান কৰা হয়। মহাকাশ প্ৰযুক্তি-ভিত্তিক দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা আৰু নগৰ উন্নয়নৰ সমাধানসমূহকো এই আঁচনিয়ে সমৰ্থন কৰে।
• ১,০০০ কোটি টকাৰ ভেঞ্চাৰ কেপিটেল (VC) পুঁজি: IN-SPACe-ৰ অধীনত ₹১,০০০ কোটি টকাৰ ভেঞ্চাৰ কেপিটেল (VC) পুঁজি ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মহাকাশ অংশগ্ৰহণ ত্বৰান্বিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে গঠন কৰা হৈছে। এই পুঁজিয়ে মহাকাশ প্ৰযুক্তি আৰু সংশ্লিষ্ট ক্ষেত্ৰত কাম কৰা সম্ভাৱনাময় ষ্টাৰ্টআপসমূহক প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ মূলধন প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ লগতে ই এই খণ্ডলৈ ব্যক্তিগত বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰাৰ লগতে দেশীয় মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিকাশকো সমৰ্থন কৰে। এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে অহা দশকৰ ভিতৰত ভাৰতৰ মহাকাশ অৰ্থনীতি পাঁচগুণ বৃদ্ধি কৰা। এই পুঁজি ২০২৫–২৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০২৯–৩০ বিত্তীয় বৰ্ষলৈকে পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত পৰ্যায়ক্ৰমে বিনিয়োগ কৰা হ'ব। এই পুঁজিৰ অধীনত বছৰি ১০০ কোটি টকাৰ পৰা ২৫০ কোটি টকালৈকে বিনিয়োগ কৰা হ'ব।
• ৫০০ কোটি টকাৰ প্ৰযুক্তি গ্ৰহণ পুঁজি (Technology Adoption Fund–TAF): IN-SPACe-এ প্ৰযুক্তি গ্ৰহণ পুঁজি (Technology Adoption Fund–TAF) আৰম্ভ কৰিছে। এই পুঁজিৰ লক্ষ্য হৈছে বে-চৰকাৰী সত্তাৰ দ্বাৰা বিকশিত স্বদেশীয় মহাকাশ প্ৰযুক্তিসমূহৰ প্ৰয়োগ ত্বৰান্বিত কৰা। ইয়াৰ লগতে ই প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ প্ৰযুক্তিসমূহক বজাৰৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে কাৰ্যক্ষম সামগ্ৰীলৈ ৰূপান্তৰ কৰাত সহায় কৰে। এই আঁচনিৰ অধীনত ষ্টাৰ্টআপ আৰু MSME-সমূহক প্ৰকল্প ব্যয়ৰ ৬০% পৰ্যন্ত পুঁজি প্ৰদান কৰা হয়। বৃহৎ উদ্যোগসমূহে তেওঁলোকৰ প্ৰকল্প ব্যয়ৰ ৪০% পৰ্যন্ত পুঁজি লাভ কৰিব পাৰে। এই সহায় প্ৰতি প্ৰকল্পত সৰ্বাধিক ২৫ কোটি টকা সীমাৰ অধীনত প্ৰদান কৰা হয়।

ভাৰতৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ বাণিজ্যিকীকৰণ

ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩-এ নিউস্পেচ ইণ্ডিয়া লিমিটেড (NewSpace India Limited–NSIL)-ক ISRO-ৰ বাণিজ্যিক শাখা হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰিছে। NSIL-এ বাণিজ্যিক নীতিৰ আধাৰত মহাকাশ ব্যৱস্থাসমূহ উৎপাদন আৰু সংগ্ৰহ কৰে। ই চৰকাৰী সত্তা আৰু বে-চৰকাৰী সত্তা উভয়কে শেষ পৰ্যায়লৈ মহাকাশ সমাধান প্ৰদান কৰে। NSIL-এ PSLV-ৰ উৎপাদনীকৰণ আৰু ক্ষুদ্ৰ উপগ্ৰহ প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত অংশগ্ৰহণ অধিক সম্প্ৰসাৰিত কৰে। ইয়াৰ উপৰিও, ই উপগ্ৰহ সেৱাসমূহ সমৰ্থন কৰাৰ লগতে মহাকাশ সামগ্ৰী আৰু স্পিন-অফ প্ৰযুক্তিৰ বিপণনো কৰে।

বছৰ বছৰ ধৰি NSIL-ৰ ৰাজহ দহগুণ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে বৈশ্বিক মহাকাশ খণ্ডত ইয়াৰ বৰ্ধিত বাণিজ্যিক উপস্থিতিক প্ৰতিফলিত কৰে। ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে, ৭০খনতকৈ অধিক প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ চুক্তিৰ জৰিয়তে ISRO-দ্বাৰা বিকশিত প্ৰযুক্তিসমূহ উদ্যোগখণ্ডলৈ হস্তান্তৰ কৰা হৈছে, যাৰ ফলত সেয়া দ্ৰুতগতিত বাণিজ্যিকীকৰণ হৈছে। ২০২৬ চনৰ জুলাই মাহলৈকে, NSIL-এ মুঠ ১৪১টা উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কৰিছে, যাৰ ভিতৰত ১৩৮টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়/গ্ৰাহক উপগ্ৰহ আৰু ৩টা ভাৰতীয় উপগ্ৰহ অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ ফলত ভাৰতে এক বিশ্বাসযোগ্য বৈশ্বিক উৎক্ষেপণ সেৱা প্ৰদানকাৰী হিচাপে নিজৰ স্থান অধিক শক্তিশালী কৰিছে।

মহাকাশ খণ্ডৰ বাবে উদাৰীকৃত প্ৰত্যক্ষ বৈদেশিক বিনিয়োগ (FDI) নীতি

মহাকাশ খণ্ডৰ প্ৰত্যক্ষ বৈদেশিক বিনিয়োগ (FDI) নীতিক অধিক বিনিয়োগকাৰী-বান্ধৱ কৰি তুলিবলৈ উদাৰীকৰণ কৰা হৈছে। সংশোধিত নীতি অনুসৰি উপগ্ৰহ নিৰ্মাণ আৰু পৰিচালনা ক্ষেত্ৰত ৭৪% পৰ্যন্ত স্বয়ংক্ৰিয় FDI, উৎক্ষেপণ বাহন আৰু মহাকাশ বন্দৰ (Spaceports)-ৰ ক্ষেত্ৰত ৪৯% পৰ্যন্ত স্বয়ংক্ৰিয় FDI, আৰু উপগ্ৰহৰ উপাদান আৰু উপ-ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ ক্ষেত্ৰত ১০০% স্বয়ংক্ৰিয় FDIৰ অনুমতি দিয়া হৈছে। এই সংস্কাৰৰ ফলত বিনিয়োগ বৃদ্ধি, প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ, সহযোগিতামূলক গৱেষণা আৰু ভাৰতৰ মহাকাশ খণ্ডত ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতাক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ আশা কৰা হৈছে।

 এই সংস্কাৰসমূহে অধিক শক্তিশালী, গতিশীল আৰু উদ্যোগ-অনুকূল মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰতিফলিত কৰে, যিয়ে উদ্যোগক উৎসাহিত কৰে, বিকাশ ত্বৰান্বিত কৰে আৰু বৈশ্বিক পৰ্যায়ত ভাৰতৰ স্থান অধিক সুদৃঢ় কৰে।

নীতিৰ পৰা অগ্ৰগতিলৈ

চৰকাৰী সংস্কাৰসমূহে ভাৰতৰ মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰত উদ্ভাৱন, ব্যক্তিগত অংশগ্ৰহণ আৰু বাণিজ্যিক সুযোগৰ দুৱাৰ মুকলি কৰিছে। এই সংস্কাৰসমূহে উৎক্ষেপণ সেৱা, স্বদেশীয় প্ৰযুক্তি বিকাশ, ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব আৰু প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰৰ ক্ষেত্ৰত দৃশ্যমান ফলাফল প্ৰদান কৰিছে।

NSIL-এ অক্টোবৰ ২০২২ত ভাৰতৰ প্ৰথম নিবেদিত বাণিজ্যিক LVM3 অভিযান সফলভাৱে সম্পন্ন কৰি ভাৰতৰ বাণিজ্যিক উৎক্ষেপণ ক্ষমতাক অধিক শক্তিশালী কৰে। এই অভিযানত OneWeb-ৰ ৩৬টা উপগ্ৰহ নিম্ন পৃথিৱী কক্ষপথত (LEO) উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল, যাৰ ফলত বৈশ্বিক উৎক্ষেপণ সেৱাৰ বজাৰত ভাৰতৰ স্থান অধিক সুদৃঢ় হয়।

বিক্ৰম-এছ (Vikram-S)-ক নৱেম্বৰ ২০২২ত মিছন প্ৰাৰম্ভ (Mission Prarambh)-ৰ অধীনত উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল। বিক্ৰম-এছ আছিল ভাৰতৰ প্ৰথম ব্যক্তিগতভাৱে বিকশিত ৰকেট আৰু IN-SPACe-ৰ অনুমোদনপ্ৰাপ্ত দেশৰ প্ৰথম ব্যক্তিগত উৎক্ষেপণ। এই প্ৰযুক্তি প্ৰদৰ্শনমূলক অভিযানত ভৱিষ্যতৰ কক্ষপথীয় অভিযানসমূহৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎক্ষেপণ প্ৰযুক্তি যাচাই কৰিবলৈ সংবেদক (Sensors) সংযোজিত তিনিটা গ্ৰাহক পেল'ড কঢ়িয়াই নিয়া হৈছিল।

Agnikul Cosmos-এ মে' ২০২৪ত শ্ৰীহৰিকোটাত অৱস্থিত ভাৰতৰ প্ৰথম ব্যক্তিগত উৎক্ষেপণ মঞ্চ ‘ধনুষ’ (Dhanush)-ৰ পৰা ৰকেট উৎক্ষেপণ কৰা প্ৰথম বে-চৰকাৰী সত্তা হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই অভিযানে বিশ্বৰ প্ৰথম একখণ্ডীয়া (Single-piece) 3D-প্ৰিণ্টেড ছেমি-ক্ৰায়'জেনিক ৰকেট ইঞ্জিন-ৰো সফল প্ৰদৰ্শন কৰে।

IN-SPACe-এ Pixxel-ৰ নেতৃত্বত, Dhruva Space, SatSure Analytics India আৰু Piersight Space-ৰ অংশীদাৰিত্বত পৃথিৱী পৰ্যবেক্ষণ উপগ্ৰহ নক্ষত্ৰমণ্ডল (Earth Observation Satellite Constellation)-ৰ বাবে এটা ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব (PPP) অনুমোদন কৰিছে। এই পদক্ষেপে কৃষি, দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা, জলবায়ু নিৰীক্ষণ আৰু নগৰ পৰিকল্পনাৰ দৰে ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ অধিক শক্তিশালী কৰিব।

প্ৰযুক্তিৰ বাণিজ্যিকীকৰণো দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত IN-SPACe-এ ₹৫১১ কোটি মূল্যৰ ১০ বছৰৰ SSLV প্ৰযুক্তি হস্তান্তৰ চুক্তি হিন্দুস্তান এৰ'ন'টিক্স লিমিটেড (HAL)-লৈ সহজসাধ্য কৰে, যাৰ ফলত উদ্যোগ-নেতৃত্বাধীন উৎপাদন আৰু উৎক্ষেপণ সেৱাৰ পথ প্ৰশস্ত হয়। Bellatrix Aerospace-এ DRDO-ৰ Technology Development Fund-ৰ অধীনত এটা স্বদেশীয় Green Propulsion System-ৰ সফল প্ৰদৰ্শনো কৰে, যিয়ে পৰিষ্কাৰ প্ৰচালন প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে স্বদেশীয় সক্ষমতা অধিক শক্তিশালী কৰিছে।

এই সহযোগিতামূলক পৰিৱেশতন্ত্ৰই ভাৰতক এক বৈশ্বিক মহাকাশ প্ৰযুক্তি কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে।

আগন্তুক পথ

ভাৰতৰ মহাকাশ খণ্ডই চৰকাৰ-নেতৃত্বাধীন সংস্কাৰ আৰু এক সজীৱ ব্যক্তিগত পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ জৰিয়তে এক নতুন যুগৰ দিশে অগ্ৰসৰ হৈছে। ভাৰতীয় মহাকাশ নীতি ২০২৩, উদাৰীকৃত প্ৰত্যক্ষ বৈদেশিক বিনিয়োগ (FDI) নীতি আৰু বিশেষ পুঁজি সহায় আঁচনিসমূহে সমগ্ৰ মহাকাশ মূল্য শৃংখলাটো সম্ভাৱনাময় সকলো অংশগ্ৰহণকাৰীৰ বাবে মুকলি কৰি দিছে। এই সংস্কাৰসমূহে দ্ৰুত বৃদ্ধি পোৱা ষ্টাৰ্টআপ, স্বদেশীয় উদ্ভাৱন আৰু সম্প্ৰসাৰিত বাণিজ্যিক কাৰ্যকলাপৰ জৰিয়তে এক গতিশীল মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰ গঢ়ি তুলিছে।

ইয়াৰ উপৰিও, মিছন আগমনৰ অধীনত বিক্ৰম-১ উৎক্ষেপণৰ বাবে সাজু হোৱাৰ লগে লগে, ই কেৱল এক প্ৰযুক্তিগত মাইলৰ খুঁটাকেই প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে। ই ভাৰতৰ ব্যক্তিগত মহাকাশ উদ্যোগৰ বৰ্ধিত আত্মবিশ্বাস আৰু সক্ষমতাৰো প্ৰতিফলন। ISRO-নেতৃত্বাধীন অভিযানৰ পৰা এক সমৃদ্ধিশালী মহাকাশ পৰিৱেশতন্ত্ৰলৈ ভাৰতৰ এই যাত্ৰাই চৰকাৰৰ সংস্কাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ সফলতাক প্ৰতিফলিত কৰে। অব্যাহত নীতিগত সমৰ্থন, ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰিত্ব আৰু প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱনৰ জৰিয়তে ভাৰত বৈশ্বিক মহাকাশ শক্তি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰাৰ লগতে ভৱিষ্যতৰ মহাকাশ অৰ্থনীতিৰ অন্যতম চালিকাশক্তি হিচাপেও সুপ্ৰতিষ্ঠিত হ'বলৈ সুসজ্জিত।

তথ্যসূত্ৰ

মহাকাশ বিভাগ

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2100276&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2027137&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2011633&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2248424&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2205844&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2271728&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2227023&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2115883&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2226236&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2198271&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2001210&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2018758&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=1876714&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2220433&reg=48&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2248424&reg=48&lang=2

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2276117&reg=3&lang=1

লোকসভা সচিবালয়

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2245313&reg=48&lang=2

ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা

• https://www.isro.gov.in/Reforms.html
• https://www.isro.gov.in/media_isro/pdf/IndianSpacePolicy2023.pdf
• https://www.isro.gov.in/profile.html
• https://www.isro.gov.in/ISRO_Transfers_IMS1SatelliteBus.html
• https://www.isro.gov.in/ForeignSatellites.html

ইন-স্পেচই (In-SPACe)

• https://www.inspace.gov.in/inspace?id=inspace_about_inspace
• https://www.inspace.gov.in/inspace?id=inspace_taf

নিউস্পেচ ইণ্ডিয়া লিমিটেড- এনএছআইএল (NewSpace India Ltd - NSIL)

• https://www.nsilindia.co.in/Aboutus

স্কাইৰুট এৰ'স্পেচ (Skyroot Aerospace) এক্স (X)

• https://x.com/SkyrootA

ইউৰোপীয় মহাকাশ সংস্থা

• https://www.esa.int/Enabling_Support/Space_Transportation/Types_of_orbits

pdf চাবলৈ ইয়াত ক্লিক কৰক

****

পিআইবি গৱেষণা