पत्र सूचना कार्यालय

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿ

ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ "ರಾಟೆಯ ಚಕ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ವಲಯವು ಉತ್ಪಾದನಾ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. 2025 ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖಾತೆಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವಲಯವು ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಯ ಸುಮಾರು 2% ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಜಿವಿಎ ಯ ಸುಮಾರು 11% ನಷ್ಟಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಾಗತಿಕ ಜವಳಿ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತ, ಜಗತ್ತಿನ ಆರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯವು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ 45 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಮಾಣ, ರಫ್ತು ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಯತ್ತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮವು ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ವಲಯದಾದ್ಯಂತ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು  ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಜವಳಿ ಕರಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯು ವ್ಯಾಪಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವ ವರ್ತುಲಾಕಾರ

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ವರ್ತುಲಾಕಾರವು ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ, ಮರುಬಳಕೆ, ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ.

• ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಸುಮಾರು 7.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶೀಯ ಪೂರ್ವ-ಬಳಕೆದಾರ  (ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ) ಮತ್ತು ನಂತರದ-ಬಳಕೆದಾರರ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
• ಒಟ್ಟು ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದ 70% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮರುಪಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ, ಅಪ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್, ಡೌನ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಪುನರ್ಬಳಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪೂರ್ವ-ಬಳಕೆದಾರರ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 95% ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತ ಮೌಲ್ಯ-ಸರಪಳಿ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನೂಲುವ ವಲಯವು ಕ್ಲೋಸ್ಡ್-ಲೂಪ್ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನೂಲುವಿಕೆಯ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ನಂತರದ-ಬಳಕೆದಾರರ  ಜವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ವರ್ತುಲಾಕಾರವು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಿಂಗಡಣಾ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 55% ಅನ್ನು ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ (ಕಸದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ) ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು 40-45 ಲಕ್ಷ ಜನರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಕ್ರದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಈಗ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.

ಇನ್‌ಪುಟ್ ಹಂತ: ನಾರು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆ

ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯು ಇನ್‌ಪುಟ್ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾರು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಪರಿಸರದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾವಯವ ನಾರುಗಳು, ಹೊಸ ಕಾಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕಡೆಗೆ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಾವಯವ ನಾರು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು

ಭಾರತದ ಸಾವಯವ ನಾರು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಯತ್ನವು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಬೆಂಬಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಬಲಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.

ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:

ಇದು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. NPOP ಮಾನದಂಡಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಸಸ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಾವಯವ ಹತ್ತಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಜೂಟ್-ಐಕೇರ್: ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೆಣಬು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 2015 ರಲ್ಲಿ 'ಜೂಟ್-ಐಕೇರ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಣಬಿನ ನಾರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ನಾರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸುಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, 7 ರಾಜ್ಯಗಳ 130 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಂದ 10 ರಾಜ್ಯಗಳ 289 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 2024-25ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.11 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 2.15 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ನ್ಯೂ ಏಜ್ ಫೈಬರ್ ಮಿಷನ್: ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮಿಷನ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಕಿರು-ಮಿಷನ್ ಆಗಿರುವ ಇದು, ಸಂಬಂಧಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್ ಭಾರತವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಾರು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾರು ಯೋಜನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಾರುಗಳು, ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಕಾಲದ ನಾರುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾರು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ನಾರು ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಆಮದು ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಜವಳಿ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಕ್ರಮಗಳು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಮೊದಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ: ಅಂದರೆ ವಸ್ತುಗಳ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಜವಳಿ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು

• ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು: ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕುರಿತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಗಮನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

"ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಫ್ಯಾಶನ್ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು" ಅಂತಹ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಂಟು ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಫ್ಯಾಶನ್ ಹೌಸ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ 400 ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 1,47,000 tCO2eq ಅನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು 10,530 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದ ಉಡುಪು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

• ಅಪಾಯಕಾರಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಬಣ್ಣ ಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ಸಿಡಿನ್-ಆಧಾರಿತ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲವಣಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 70 ಅಜೋ ಬಣ್ಣಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ; ಇದು ಮಾನವನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಪರ್ಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪೊಲ್ಯೂಟಂಟ್ಸ್ (ಪಿಒಪಿಗಳು - ಶಾಶ್ವತ ಸಾವಯವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು) ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.

ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತ: ಜವಳಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆ

ನೀರು, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ತೀವ್ರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಜವಳಿ ವಲಯದ ಪರಿಸರದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಮಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಮರ್ಥ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ, ವರ್ತುಲಾಕಾರ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಜವಳಿ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳು

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮೆಗಾ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ರೀಜನ್ ಮತ್ತು ಅಪಾರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ರಫ್ತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ, ಸಂಯೋಜಿತ ಜವಳಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು '5F' ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಸುತ್ತ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ: ಫಾರ್ಮ್ ಟು ಫೈಬರ್ ಟು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಟು ಫ್ಯಾಶನ್ ಟು ಫಾರಿನ್ (ಕೃಷಿಯಿಂದ ನಾರಿಗೆ, ನಾರಿನಿಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಫ್ಯಾಶನ್‌ಗೆ, ಫ್ಯಾಶನ್‌ನಿಂದ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ). ಈ ವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಜವಳಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಮನ್ ಎಫ್ಲುಯೆಂಟ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಏಳು ಪಿಎಂ ಮಿತ್ರ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 2027-28 ರವರೆಗೆ ₹4,445 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವಿರುದುನಗರ; ತೆಲಂಗಾಣದ ವಾರಂಗಲ್; ಗುಜರಾತ್‌ನ ನವಸಾರಿ; ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಬುರಗಿ; ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಧಾರ್; ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ನೋ; ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ತಾಣಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ₹27,434 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ SPVಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಎಎಂಪಿಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಂಬಲ

ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2023-24 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 80% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳ ಪಾಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಎಎಂಪಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು 2023 ರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗಾಗಿ ಎಂಎಸ್‌ಇ-ಗಿಫ್ಟ್‌ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಇ-ಎಸ್‌ಪಿಐಸಿಇ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಸಹಾಯಧನದಂತಹ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.

• ಎಂಎಸ್‌ಇ-ಗಿಫ್ಟ್‌: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನದ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ₹2 ಕೋಟಿವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ವಾರ್ಷಿಕ 2% ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ, 75% ಸಾಲ ಖಾತರಿ ಕವರೇಜ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಐಇಸಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
• ಎಂಎಸ್‌ಇ-ಎಸ್‌ಪಿಐಸಿಇ (ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಎಂಎಸ್‌ಇ ಯೋಜನೆ): ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಾಗ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ಅರ್ಹ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ 25% ಬಂಡವಾಳ ಸಹಾಯಧನ, ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾಗೃತಿ ಪ್ರಚಾರ.

ಭಾರತೀಯ ಇಂಗಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ವಲಯ

ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು, ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್, ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಐಸಿಎಂ ಅನುಸರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜವಳಿ ವಲಯದ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ಕೋಪ್-1 ಮತ್ತು ಸ್ಕೋಪ್-2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

ಸ್ಕೋಪ್-1 ಮತ್ತು ಸ್ಕೋಪ್-2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ

• ಸ್ಕೋಪ್-1 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ : ಇವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಬಾಯ್ಲರ್‌ಗಳು, ಫರ್ನೇಸ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು.
• ಸ್ಕೋಪ್-2 ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ: ಇವು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಖರೀದಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್, ಉಗಿ, ಶಾಖ ಅಥವಾ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರೋಕ್ಷ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಳಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ಗುರಿಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಘಟಕಗಳು 'ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು' ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆಧಾರಿತ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ

ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಚ್ಛ ಜವಳಿ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೀರು ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಬೆಸ್ಟ್ ಅವೈಲಬಲ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್/ಕಾಂಪ್ರೆಹೆನ್ಸಿವ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್' ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪರಿವರ್ತನೆಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ.

ಟೆಕ್ಸ್ ಇಕೋ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುಸ್ಥಿರತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಹಸಿರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ಪಾದನಾ ನಂತರದ ಹಂತ: ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ

ಜವಳಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ನಂತರದ ಹಂತವು ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ತುಲಾಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಉತ್ತಮ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಚೇತರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಚೇತರಿಕೆ

ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯಿದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2026, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಿಯಮಗಳು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ ಉತ್ಪಾದಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಸಮರ್ಥ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.

ಇವು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗದ ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಂತಿಮ-ಬಳಕೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಂಧನ ತಯಾರಿಸುವ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಘನ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳು, ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಪಡೆದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು 5% ರಿಂದ 15% ಕ್ಕೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಎನ್‌ಟಿಟಿಎಂ ಬೆಂಬಲ

ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ಸ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಸ್ಥಿರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಜೈವಿಕ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಹಸಿರು ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಫೈಬರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಜವಳಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗಮನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಜವಳಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ವಿಸರ್ಜನಾ ಮಾನದಂಡಗಳು

ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜನೆಗಾಗಿ ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜವಳಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಎಫ್ಲುಯೆಂಟ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾಮನ್ ಎಫ್ಲುಯೆಂಟ್ ಟ್ರೀಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಇದು ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ನಿಗದಿತ ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್

2026 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್" ವರದಿಯು ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಡೇಟಾ-ಆಧಾರಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ವರ್ತುಲಾಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಜವಳಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ, ಅಪ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಚೇತರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಈ ವರದಿಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಚಾರದ ಹಂತ: ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ

ಜವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾನದಂಡಗಳು, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಂಬಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು

• ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಸರ-ಲೇಬಲಿಂಗ್: 2024 ರ 'ಇಕೋ-ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೀಮ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ 'ಇಕೋ ಮಾರ್ಕ್' ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ 13 ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ 'ಇಕೋ-ಮಾರ್ಕ್' ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬಳಕೆ, ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಇಂಧನ ಬಳಕೆ, ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಜವಳಿಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ: ಜವಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಾಂಡ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, 'ಕಸ್ತೂರಿ ಕಾಟನ್' ಮತ್ತು 'ಸಿಲ್ಕ್ ಮಾರ್ಕ್' ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹತ್ತಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

ಇಂತಹ ಮಾನದಂಡಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಪ್‌ಸೈಕಲ್ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ತೇಜನ

ಜವಳಿ ಸಮಿತಿ, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಇ-ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ನಡುವೆ 2024 ರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಪ್‌ಸೈಕಲ್ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಜವಳಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ತುಲಾಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಾಗ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾಗೃತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

• ಎಸ್‌ಯುಆರ್‌ಇ (ಸಸ್ಟೈನಬಲ್ ರೆಸಲ್ಯೂಶನ್): ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಡುಪು ಉದ್ಯಮದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸುಸ್ಥಿರತಾ ಬದ್ಧತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಲೋಥಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ರಿಲಯನ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಸ್ಥಿರ ಪದ್ಧತಿಗಳತ್ತ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
• ಸರ್ಕಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಭಿಯಾನ: ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಸರ್ಕಲ್ ಬ್ಯಾಕ್' ಅಭಿಯಾನವು ಸೇರಿದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಜವಳಿ ಮರುಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. 'ಭಾರತ ಟೆಕ್ಸ್ 2024' ಮತ್ತು 2025 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ವಸ್ತ್ರ ಕಥಾ'ದಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ.
• ಸುಸ್ಥಿರ ಜವಳಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಎಸ್‌ಜಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್: ಸುಸ್ಥಿರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಪರಿಸರ, ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದು ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 'ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್ ಸಂವಾದ' ಮತ್ತು 'ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಂ' ನಂತಹ ಉದ್ಯಮ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ ಟೆಕ್ಸ್: ಜವಳಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮುನ್ನಡೆ

ಭಾರತ ಟೆಕ್ಸ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಜವಳಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಫೈಬರ್ ಮತ್ತು ನೂಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಉಡುಪುಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ನೇತೃತ್ವದ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳವರೆಗೆ ಇಡೀ ಜವಳಿ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸಮಗ್ರ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

2024 ಮತ್ತು 2025ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅದರ ಮೊದಲ ಎರಡು ಆವೃತ್ತಿಗಳ ನಂತರ, 'ಭಾರತ ಟೆಕ್ಸ್ 2026' ಅನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಉದ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಜ್ಞಾನ ಅಧಿವೇಶನಗಳು, ರಿವರ್ಸ್ ಬೈಯರ್-ಸೆಲ್ಲರ್ ಭೇಟಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರಲಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಜವಳಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಳಿ, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯ

ಭಾರತದ ಜವಳಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವು ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಿಪಾಯದಷ್ಟೇ ಆಳವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೂರಿದೆ. ಶತಮಾನಗಳಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮರುಬಳಕೆ, ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಈಗ 'ವರ್ತುಲಾಕಾರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉತ್ತಮ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದ ಜವಳಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ವರ್ತುಲಾಕಾರವು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಿವರ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜವಳಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

References:

Ministry of Textiles

https://www.texmin.gov.in/static/uploads/2026/03/407c2f186a2044a4497c9c9803d16a2c.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2208051&lang=1&reg=6

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2244420&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222481&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2152544&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2227424&reg=3&lang=2

https://www.texmin.gov.in/static/uploads/2025/12/b56180fbde3114759a80f793979efe32.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221486&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2241104&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2244420&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2237705&reg=3&lang=2

https://www.texmin.gov.in/offerings/schemes-and-services/details/pm-mitra-MzNzMTMtQWa

https://www.texmin.gov.in/static/uploads/2025/12/c865d599cae0c357c02d247a8a82d24e.pdf

https://www.texmin.gov.in/offerings/schemes-and-services/details/integrated-processing-development-scheme-ipds-YjN0MTMtQWa

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2237779&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200825&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2204546&lang=2&reg=3

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2238148&reg=3&lang=2

https://www.texmin.gov.in/static/uploads/2026/03/407c2f186a2044a4497c9c9803d16a2c.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2263024&reg=48&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2155461&lang=2&reg=3

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2208051&reg=48&lang=2

Ministry of Finance

https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/echapter.pdf

Ministry of Commerce & Industry

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2009892&reg=3&lang=2

Ministry of Micro, Small & medium Enterprises

https://ramp.msme.gov.in/ramp/about-ramp.php

https://ramp.msme.gov.in/ramp/gift-scheme.php

https://ramp.msme.gov.in/ramp/spice-scheme.php

Ministry of Environment, Forest and Climate Change

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2217239&lang=1&reg=3

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2219676&lang=1&reg=3

https://moef.gov.in/storage/tender/1727787383.pdf

Ministry of Housing & Urban Affairs

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2249256&reg=48&lang=2

EAC-PM

https://eacpm.gov.in/wp-content/uploads/2023/07/17-Indias-Tryst-with-a-Circular-Economy.pdf

Press Information Bureau

https://blogs.pib.gov.in/iframeblogs.aspx?feaid=291

APEDA

https://organic.apeda.gov.in/npop

Bureau of Indian Standards

https://www.services.bis.gov.in/php/BIS_2.0/bisconnect/knowyourstandards/ecomark/isdetails/MTY=

Others

https://cdn.climatepolicyradar.org/navigator/IND/2023/eliminating-hazardous-chemicals-from-textile-fashion-supply-chains-in-india_e3453b045394a53488885461edb58f44.pdf

https://www.mckinsey.com/featured-insights/mckinsey-explainers/what-are-scope-1-2-and-3-emissions

https://www.sustainableresolution.com/about

Click here to see pdf

*****