पत्र सूचना कार्यालय

Security

ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭದ್ರತೆ

ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳ ಒಂದು ದಶಕ

ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ 'ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ'ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂಜಾಗ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಸರ್ಕಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಕಾವಲನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತೆರಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು.

ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವು ಮೂರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, 'ವಿಶ್ವಾಸ' – ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, 'ವಿಕಾಸ' – ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ದೃಢವಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು. ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, 'ಜನ-ಕಲ್ಯಾಣ' – ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನವು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಮಿಲಿಟರಿಯ ನಿಖರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇವು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಚೂಪಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಗುಪ್ತಚರ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇವು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ದಾಖಲೆಯು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ದೇಶದ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. 2014ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದಶಕಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕೊರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಹರಿಯದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅದು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ನಾವು ಏನನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ನಮಗೆ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸರ್ಕಾರ ಎದುರಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವುಗಳಲ್ಲ; ಅವು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದವು.

ಸವಾಲುಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶ

2014ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತ್ತು. ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಹಲವು ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ (2004–2014) ಒಟ್ಟು 7,217 ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 92,000 ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಬದಲಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಟರ್-ಸರ್ವಿಸಸ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್, ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ, ಜೈಷ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಹಿಜ್ಬುಲ್ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್‌ನಂತಹ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಈ ಉಗ್ರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 2008ರ ಮುಂಬೈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 166 ಮಂದಿ ಬಲಿಯಾದರು, ಇದನ್ನು ISIನ ಸಕ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ ಉಗ್ರರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಭೀಕರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಂಬಲರ್ಹವಾದ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಯಾರನ್ನೂ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಲಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದವು ದೇಶದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. 2010ರಿಂದ 2014ರವರೆಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ 2,654 ಕಲ್ಲುತೂರಾಟದ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಓವರ್-ಗ್ರೌಂಡ್ ವರ್ಕರ್ ಜಾಲಗಳು ನುಸುಳುವ ಉಗ್ರರಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆರ್ಟಿಕಲ್ 370ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂದಿನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ, ಭದ್ರತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿತ್ತು.

ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು, ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಸಂವಹನ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಡಾರ್ಕ್ ವೆಬ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ, ನೇಮಕಾತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.

2014ರ ನಂತರ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ್ದು ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ಚಿಂತನೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿತು. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರವು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ದಾಳಿಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಈ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾದ ವಿರೋಧಿ ಕ್ರಮಗಳು, ಸೈಬರ್ ನಿಗಾ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಮನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.

ಯಾವುದೇ ಮಾನದಂಡದಿಂದ ನೋಡಿದರೂ, 2014ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಬಂದ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸರವು ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನದಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು; ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು; ದಂಗೆಗಳು ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು 'ಭಯೋತ್ಪಾದಕ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿತ್ತು. ಈ ಸವಾಲುಗಳ ತೀವ್ರತೆಯು ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು.

ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿ: ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ 'ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ'ಯ ಹೊಸ ಯುಗ

ಸರ್ಕಾರವು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದಲೇ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ 'ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ' ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಚಲ ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಆಗಿರದೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಇಡೀ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.

ಈ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ತಂಭವು ಕಠಿಣ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ದೂರಗಾಮಿ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಎರಡನೆಯ ಸ್ತಂಭವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು, ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಮೂರನೆಯ ಸ್ತಂಭವು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಮಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗಡಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ತಂಭವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ದೃಢವಾದ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.

ಈ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುಧಾರಣೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥಗಳು, ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದವು. ಆ ಕ್ರೋಡೀಕರಣವು 'ಪ್ರಹಾರ್': ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

'ಪ್ರಹಾರ್'  ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮನ್ವಯ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾದ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಔಪಚಾರಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ನಂತರದ ವಿಭಾಗಗಳು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಭಾರತವು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತಾ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಸಕ್ರಿಯ, ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತ-ಚಾಲಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನತ್ತ ಸಾಗಿತು ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಸ್ತಂಭ 1: ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ

ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಅಡಿಪಾಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. 2014 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ, ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿವೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿವೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿವೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2019

UAPA ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಈ ದಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಸಂಸತ್ತು 2 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು 14 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಕೇವಲ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ 'ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು' ಎಂದು ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಹೆಸರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಎನ್‌ಐಎ) ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು. ಇದು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಎನ್‌ಐಎ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ನಕಲಿ ಕರೆನ್ಸಿ, ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಎನ್‌ಐಎ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು 57ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಮಸೂದ್ ಅಜರ್, ಹಫೀಜ್ ಸಯೀದ್, ಝಕಿ-ಉರ್-ರೆಹಮಾನ್ ಲಖ್ವಿ, ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ, ಮತ್ತು ಗುರುಪತ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಪನ್ನುನ್ (ಸಿಖ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್), ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ನಿಜ್ಜರ್ (ಖಲಿಸ್ತಾನ್ ಟೈಗರ್ ಫೋರ್ಸ್) ಮತ್ತು ವಾಧ್ವಾ ಸಿಂಗ್ ಬಬ್ಬರ್ (ಬಬ್ಬರ್ ಖಾಲ್ಸಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್) ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಖಲಿಸ್ತಾನಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಐಎ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2019

ಎನ್‌ಐಎ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಎನ್‌ಐಎ ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ಭಾರತದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನವ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಎನ್‌ಐಎ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇರವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಪಿಎಂಎಲ್‌ಎ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಮಾಡಲಾದ ಸರಣಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ಹವಾಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಖಲಿಸ್ತಾನಿ ಜಾಲಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಆಧಾರಿತ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲಾಗುವ ಸುಲಿಗೆಯ ಹಣದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಸೇರಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌), 2023 - ದಂಡನಾ ಕಾನೂನಿನ ಹೊಸ ಯುಗ

ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌), 2023, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ, 1860ನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇದು 1 ಜುಲೈ 2024 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಹೊಸ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಾಶ, ಅಪಹರಣ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಚಲಾವಣೆಯಂತಹ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಏಕತೆ, ಸಮಗ್ರತೆ, ಭದ್ರತೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಯಾವುದೇ ಕೃತ್ಯ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯವು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಈ ಕಾನೂನು ಮರಣದಂಡನೆ ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ.

ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌ ಸಂಚು ರೂಪಿಸುವುದು, ನೇಮಕಾತಿ, ತರಬೇತಿ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವುದು (ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಭಾರತದ ಕಾನೂನು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019

ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2019, ಅಕ್ರಮ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ನಿಷೇಧಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ಅಕ್ರಮ ಸಾಗಣೆ, ಅಕ್ರಮ ಸ್ವಾಧೀನ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವವರಿಗೆ ಇದು ತೀವ್ರ ದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂದೂಕುಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ದಂಗೆಕೋರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತು.

ಈ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕ್ರಮಗಳು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಭಾರತದ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾನೂನು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಸ್ತಂಭ 2: ಹೊಸ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ

ದೃಢವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ತನಿಖಾ, ಗುಪ್ತಚರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ತ್ವರಿತ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಉತ್ತಮ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ - ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ

2008ರ ಮುಂಬೈ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಎನ್‌ಐಎ ಕಾಯ್ದೆ, 2008ರ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ' (ಎನ್‌ಐಎ), ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವುದು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ನಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳು, ಸೈಬರ್ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ - ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ

2014 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಎನ್‌ಐಎಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ಐಎಯ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯು 2014-15 ರಲ್ಲಿ ₹91.32 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2024-25 ರಲ್ಲಿ ₹394.66 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ.

ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ವಿಶೇಷ ಎನ್‌ಐಎ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 47 ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 6 ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿನ ವಲಯ ಕಚೇರಿಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ 21 ಶಾಖಾ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. 2014 ರ ನಂತರ ಎನ್‌ಐಎ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿದ 32 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಆದರೆ 2014 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದ್ದು, 2019 ರಿಂದ 108 ಆಂತರಿಕ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ 4,471 ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ದತ್ತಾಂಶ ಸಮ್ಮಿಳನ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ' ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಸುಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ದತ್ತಾಂಶ-ಆಧಾರಿತ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 'ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ'ದ ಜೊತೆಗಿನ ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಮಲ್ಟಿ-ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಮನ್ವಯ

ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ 'ಮಲ್ಟಿ-ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್' ನೈಜ ಸಮಯದ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುಪ್ತಚರ, ಭದ್ರತೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 28 ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಡಿ ತರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಸುಗಮ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. MAC  ಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 'ಸಬ್ಸಿಡಿಯರಿ ಮಲ್ಟಿ-ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು' ರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ, MAC-SMAC ಜಾಲದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಮ್ಮಿಳನ ಚೌಕಟ್ಟು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗ ದೂರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಘಟಕಗಳವರೆಗೂ ತಲುಪುವ ವರ್ಧಿತ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ನೈಜ ಸಮಯದ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಈ ಜಾಲವು ₹500 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ವರ್ಧಿತ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ವೇಗದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಾಧನಗಳು, ಗುಪ್ತಚರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯ ವೇಗ, ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. ಈ ಪ್ರಗತಿಯು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಭಾರತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಗ್ರಿಡ್

ಎನ್‌ಎಟಿಜಿಆರ್‌ಐಡಿ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಲಸೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಟೆಲಿಕಾಂ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭದ್ರತಾ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು, ಹಣಕಾಸಿನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ವೇಗದ, ಗುಪ್ತಚರ-ಆಧಾರಿತ ತನಿಖೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಎನ್‌ಎಟಿಜಿಆರ್‌ಐಡಿ ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಜಾಲ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

CCTNS ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಶಂಕಿತರ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿ ಅಂತರವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ 17,798 ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಷ್ಕೃತ CCTNS 2.0 ಅನ್ನು 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯು ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಯೋಜಿತ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ-ನೇತೃತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ವರ್ಧಿತ ಸಮನ್ವಯ, ಸುಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದ ಜಾರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ, ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ.

ಸ್ತಂಭ 3: ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು — ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು

ದಶಕಗಳಿಂದ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ನಿರಂತರ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. 2014 ರಿಂದ, ದೇಶವು ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ-ಆಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಖರತೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ 2016

2016ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29ರ ಸರ್ಜಿಕಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಉರಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಯ ಆಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಉಡಾವಣಾ ನೆಲೆಗಳ ಕುರಿತು ಲಭ್ಯವಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನುಸುಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಭಾರತವು ಸಿದ್ಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಬೆಲೆ ತೆರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ದಾಳಿಗಳು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಂಯಮದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ-ಆಧಾರಿತ ಧೋರಣೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದವು.

ಬಾಲಾಕೋಟ್ ವಾಯುದಾಳಿ 2019

2019ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರ ಪುಲ್ವಾಮಾ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಭಾರತವು 2019ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 26ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಾಲಾಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ನಿಖರವಾದ ವಾಯುದಾಳಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಬಾಲಾಕೋಟ್ ವಾಯುದಾಳಿಯು ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ವಿಕಸನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು; ಇದು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.

ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್, 2025

2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನ ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಭಾರತವು 2025ರ ಮೇ 7ರಂದು 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ರಮಿತ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿರುವ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್, ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ತ್ವರಿತ, ನಿಖರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತದ ನೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವು. ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳು ತ್ವರಿತ, ಅಳತೆಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಹು ಆಯಾಮದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ತತ್ವವನ್ನು ಇವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಇದು ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ಸ್ತಂಭ 4: ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟು

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯು ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆದರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಶೀಯ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಬಲವಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಕ್ರಮ

ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್‌ ಎನ್ನುವುದು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ್-ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದಾಗಿನಿಂದ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಯಲಿಗೆಳೆಯಲು ಭಾರತವು ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್‌ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ, ಇದು ಅದರ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಜಾಲಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನಿಗಾ ಇರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಧಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ್ದು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಹಣಕಾಸು ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಧಿ ತಡೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಂತರ್-ಸರ್ಕಾರಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್'ನೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು, ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ 'ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಕೋಶ' ವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದೆ.

'ನೋ ಮನಿ ಫಾರ್ ಟೆರರ್' ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಸಮ್ಮೇಳನ

ಏಪ್ರಿಲ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ 'ನೋ ಮನಿ ಫಾರ್ ಟೆರರ್' ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಸಮ್ಮೇಳನವು, ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತದ ನಿಯೋಗವು, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಗ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಎಫ್‌ಟಿಎಫ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯೇತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು.

ಭಾರತವು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 3ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು (18-19 ನವೆಂಬರ್ 2022) ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಆರು ಸ್ತಂಭಗಳ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಧಿ ತಡೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು; ಇದು ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ, ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ, ಆಸ್ತಿ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ ಯುಎಪಿಎ, ಬಲಪಡಿಸಿದ ಎನ್‌ಐಎ ಮತ್ತು ಪುನರ್ರಚಿಸಿದ ಹಣಕಾಸಿನ ಗುಪ್ತಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಇದು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿತು.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಗ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ

ಭಾರತವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಸಮಗ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಾವೇಶ'ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಘೋಷಣೆ

ಒಂದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಚೀನಾದ ವೀಟೋ ಅಧಿಕಾರದ ನಂತರ, ಮೇ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜೈಶ್-ಎ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮಸೂದ್ ಅಜರ್‌ನನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದಕನೆಂದು ಘೋಷಿಸುವಂತೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿತು. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಆಸ್ತಿ ಜಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತು.

ತಹವ್ವುರ್ ರಾಣಾ ಹಸ್ತಾಂತರ (2025)

ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 ರಲ್ಲಿ 26/11 ಮುಂಬೈ ದಾಳಿಯ ಆರೋಪಿ ತಹವ್ವುರ್ ಹುಸೇನ್ ರಾಣಾನನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಇದು ದಾಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಚಿನ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಎನ್‌ಐಎಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಸಹಕಾರ

ಭಾರತವು 27 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು 5 ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳ (SCO, BIMSTEC, BRICS, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ (EU), QUAD-CTWG) ಜೊತೆಗೆ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಟುನೀಶಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂವಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಮನ್ವಯ

2025ರ ಜನವರಿ 7ರಂದು 'ಭಾರತ್‌ಪೋಲ್' ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಿಬಿಐ ಅನ್ನು (ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಟರ್ಪೋಲ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯೂರೋ ಆಗಿ) ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ, ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ, ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

12 ವರ್ಷಗಳ ಸುಧಾರಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು - ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಶ್ವಾಸ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತೆ

ನಿರಂತರ ಬಹುಆಯಾಮದ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 140 ಕೋಟಿ ಭಾರತೀಯರ ನಡುವೆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. 2014ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಕ್ರಮಗಳು ಸಂಘರ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ದೇಶವು ಕಡಿಮೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ದಂಗೆಕೋರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ; ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಸಾವುನೋವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗವು ಪುನಃ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಭದ್ರತಾ ಸುಧಾರಣೆ

ಕಲಂ 370 ರದ್ದತಿಯ ನಂತರ, ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವು ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. 2004–2014ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 7,217 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳು 2014–2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,242 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು 2018ರಲ್ಲಿ 228 ರಿಂದ 2025ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 12ಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿವೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳು 2018ರಲ್ಲಿ 55 ರಿಂದ 2025ರಲ್ಲಿ 28ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ 2018ರಲ್ಲಿ 91 ಇದ್ದದ್ದು 2025ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 16ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ; ಇದು ಶೇಕಡಾ 82ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ: 2004 ಮತ್ತು 2014ರ ನಡುವೆ 1,060 ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, 2015 ಮತ್ತು 2025ರ ನಡುವೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 542ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪಡೆಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಲ್ಲು ತೂರಾಟದ ಘಟನೆಗಳು, 2010 ಮತ್ತು 2014ರ ನಡುವೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 2,654 ರಷ್ಟಿದ್ದವು, ಇವು 2020ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 87ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾದವು ಮತ್ತು 2022ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಶೂನ್ಯದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಸುಧಾರಿತ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ, ಸುಮಾರು ₹80,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 63 ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ₹51,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 53 ಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿದೆ. ಸಂಘಟಿತ ಮುಷ್ಕರಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2018ರಲ್ಲಿ 52 ಘಟನೆಗಳಿದ್ದದ್ದು, 2023 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರವರೆಗೆ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಥಿರತೆಯು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ; 2019 ರಿಂದ ಮೇ 2026 ರವರೆಗೆ 41,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕಳೆದ 4 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಯಡಿ 9.81 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರವು 2024 ರಲ್ಲಿ 2.3 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಇದು ಅದರ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಒಳಹರಿವು ಪ್ರದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲಿನ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಶಾಂತಿ, ಸ್ಥಿರತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿರುವಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬರುವ ಹೂಡಿಕೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವೇಗಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಏಳು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ₹8,000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದರೆ, 2016-17 ಮತ್ತು 2025-26 ರ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಸುಮಾರು ₹18,000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ದೇಶದ ಒಳನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಗ್ಗುವಿಕೆ - ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ

ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಳನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾಗಿರುವುದು.

ಬಲವಾದ ಗುಪ್ತಚರ ಜಾಲಗಳು ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಅಂತರ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯವು ವೇಗದ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಗುರಿ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಚುಗಳನ್ನು ಅವು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನವೇ ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಈ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನವು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದಾಳಿಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

2013 ರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸ್ಫೋಟಗಳ ನಂತರದ ದಶಕವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ, ಮುಂಬೈ ರೈಲು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸ್ಫೋಟಗಳು ಮತ್ತು 26/11 ರ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಹಿಂದಿನ ದಶಕಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ಐಎ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮಯೋಚಿತ ಕ್ರಮದಿಂದ ಐಎಸ್‌ಐಎಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಅನೇಕ ಸಂಚುಗಳನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಭಾರತದ ಗುಪ್ತಚರ-ನೇತೃತ್ವದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು.

ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2014 ಮತ್ತು 2018 ರ ನಡುವೆ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದವು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಈ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆಯು ಸುಧಾರಿತ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ಭದ್ರತಾ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳು, ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಸಾವುನೋವುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವರ್ಧನೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲಿನ ನಾಗರಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಶೂನ್ಯ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ನೀತಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ತಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ಐಎ, ಐಬಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಗಳಂತಹ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಸ್ತೃತ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಹಾಗೂ ಗುಪ್ತಚರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಏಕೀಕರಣ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿದ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ, ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕವಾಗಿ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತದ್ದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗೆ ಸತತವಾಗಿ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

References

Ministry of Home Affairs (MHA)

• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/PRAHAAREnglish_23022026.pdf
• https://www.mha.gov.in/en/page/individual-terrorists-under-uapa
• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2022-08/THENATIONALINVESTIGATIONAGENCYACT2008_03032020%5B1%5D.pdf
• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2022-10/TheArmsAmendmentAct2019%5B1%5D.pdf
• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/250883_english_01042024.pdf
• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/AREnglish_24032026.pdf
• https://www.mha.gov.in/MHA1/Par2017/pdfs/par2025-pdfs/LS04022025/252.pdf
• https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2023-03/NE_Insurgency_profile.pdf
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2149811&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999556&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/FeaturesDeatils.aspx?NoteId=151186&ModuleId=2&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2039065&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2197532&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2082757&reg=3&lang=2·
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2141356&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2083245&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2083243&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2238241&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1567516&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2149811&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Vishwakarma%20Yojana%2C%205%2C184%20youth%20clubs,crore%20worth%20of%20investment%20has
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Shri%20Amit%20Shah%20stated%20that,He%20further%20said%20that%20by
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2146397&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1921679&reg=3&lang=2#:~:text=Several%20peace%20accords%20have%20also,Thedisturbed%20areas%20under%20Armed%20Forces
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2086818&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Shri%20Amit%20Shah%20said%20that,from%20the%20Government%20of%20India
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2042124&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2226448&lang=1&reg=3&utm
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2128748&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1547615
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1575578&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1575752&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=124781&reg=3&lang=2
• pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1875394
• pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1590829
• pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1875394
• pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1876948
• pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1876940
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1498467&reg=48&lang=2

Ministry of Defence

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200966&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2129141&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1547615&reg=3&lang=2

Ministry of External Affairs (MEA)

• https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/34538/Thirteen+years+of+seeking+justice+for+the+victims+of+2611+Mumbai+terror+attacks
• https://www.mea.gov.in/media-briefings?dtl/27446/Transcript_of_Joint_Briefing_by_MEA_and_MoD_September_29_2016
• https://www.mea.gov.in/media-briefings.htm?dtl/31090/Statement+by+Foreign+Secretary+on+26+February+2019+on+the+Strike+on+JeM+training+camp+at+Balakot
• https://www.mea.gov.in/media-briefings.htm?dtl/31233/official+spokespersons+response+to+media+query+on+chinas+lifting+the+hold+on+terrorist+designation+of+masood+azhar+by+the+1267+sanctions+committee+of+the+un
• https://www.mea.gov.in/bilateral-documents?dtl/37682
• https://www.mea.gov.in/press-releases?dtl/37823/16th_Meeting_of_IndiaUK_Joint_Working_Group_on_Counter_Terroris
• https://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/35840/Delhi_Declaration_on_countering_the_use_of_new_and_emerging_technologies_for_terrorist_purposes

National Investigation Agency (NIA)

• https://nia.gov.in/uapa
•  https://nia.gov.in/nia-secures-successful-extradition-2611-mumbai-terror-attack-mastermind-tahawwur-rana-us

Enforcement Directorate (ED)

• https://enforcementdirectorate.gov.in/acts-and-rules/pmla/

PIB Global Affairs

•  https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154898&ModuleId=3&reg=3&lang=2

United Nations

•  https://www.un.org/en/ga/sixth/79/pdfs/statements/int_terrorism/04mtg_india.pdf

Click to See PDF

*****