पत्र सूचना कार्यालय

বিগত ১২ বছৰত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ উন্নয়নৰ দৃশ্যপটত এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছে। এই পৰিৱৰ্তন বহনক্ষম নীতিগত সমৰ্থন, আন্তঃগাঁথনি সম্প্ৰসাৰণ আৰু সৰ্বাংগীন উন্নয়নৰ পদক্ষেপৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছে। উন্নত পথ , ৰে’ল, বিমান আৰু ডিজিটেল সংযোগে ভৌগোলিক বিচ্ছিন্নতা হ্ৰাস কৰিছে। ইয়াৰ উপৰিও আঞ্চলিক সংহতি আৰু অৰ্থনৈতিক প্ৰৱেশ শক্তিশালী কৰিছে। একে সময়তে পানী, অনাময়, গৃহ নিৰ্মাণ, স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষাৰ সুবিধাৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎ লাভৰ ফলত জীৱনৰ মান উন্নত হৈছে। এই উন্নতিসমূহ চহৰ আৰু গ্ৰাম্য উভয়তে দেখা যায়। ভাৰতৰ স্বচ্ছ শক্তি পৰিৱৰ্তন আৰু এক্ট ইষ্ট দৃষ্টিভংগীৰ মূল স্তম্ভ হিচাপেও এই অঞ্চলটোৱে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। এই পৰিৱৰ্তনক জলবিদ্যুৎ, গেছ আন্তঃগাঁথনি আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰি সংযোগৰ বিনিয়োগে সমৰ্থন কৰিছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহ লগ হৈ ‘অষ্টলক্ষ্মী’ক বিকশিত ভাৰতৰ ভিতৰত বহনক্ষম আৰু সৰ্বাংগীন উন্নয়নৰ আৰ্হি হিচাপে স্থান দিছে।

 

ৰূপান্তৰ কেন্দ্ৰবিন্দুত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল

য’ত পাহাৰে ডাৱৰক লগ কৰিবলৈ ওপৰলৈ হাত আগবঢ়ায় আৰু নদীয়ে সংগীত, শিল্প আৰু সাহিত্যক অনুপ্ৰাণিত কৰে, ভাৰতৰ উত্তৰ-পূবে সম্ভাৱনাৰ কাহিনী কয়। ৮খন সুকীয়া ৰাজ্যৰ বাসস্থান এই অঞ্চলটোক সামূহিকভাৱে “অষ্টলক্ষ্মী” নামেৰে জনা যায়। ভাৰতীয় পৰম্পৰাত লক্ষ্মী দেৱী সুখ, স্বাস্থ্য, সমৃদ্ধি আৰু সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক। দেৱীৰ ৮টা ভিন্ন ৰূপ বা প্ৰকাশ আছে, যিয়ে বিভিন্ন দিশ বা সমৃদ্ধিৰ উৎসক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। সামূহিকভাৱে এইবোৰক অষ্টলক্ষ্মী বুলি জনা যায়। একে মনোভাৱেৰে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৮খন ৰাজ্যৰ প্ৰত্যেকৰে নিজস্ব সুকীয়া সমৃদ্ধি আৰু বৈচিত্ৰ্য আছে। একেলগে এইসমূহ হৈ পৰে “অষ্টলক্ষ্মী”, দেশৰ সমৃদ্ধি আৰু মংগলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। অসম, অৰুণাচল প্ৰদেশ, মণিপুৰ, মেঘালয়, মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, ত্ৰিপুৰা আৰু ছিকিমে মিলি এই সজীৱ অঞ্চলটো গঠন কৰে। তেওঁলোকৰ কৌশলগত অৱস্থান আৰু চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলক ভাৰতৰ বৃদ্ধিৰ কাহিনীৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছে।

যোৱা ১২ বছৰত এই ভূ-প্ৰকৃতিৰ মাজেৰে এক নতুন অধ্যায়ৰ সূচনা হৈছে। এসময়ত দূৰৈৰ আৰু দূৰৱৰ্তী হিচাপে সংজ্ঞায়িত হোৱা এটা অঞ্চল এতিয়া অভিগম, সংযোগ আৰু সম্প্ৰসাৰিত সুযোগৰ দ্বাৰা গঢ় লৈ উঠিছে। পথ দূৰলৈ গৈ আছে, ৰে’লপথ সম্প্ৰসাৰিত হৈছে, বিমানবন্দৰ আৰু জলপথসমূহে নতুন পথ মুকলি কৰিছে। উন্নত পৰিবহন আন্তঃগাঁথনিয়ে পানী, গৃহ নিৰ্মাণ, অনাময়, শক্তি, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু শিক্ষাৰ উন্নত সুবিধা আনিছে। কেন্দ্ৰীভূত সমৰ্থন আৰু শক্তিশালী বজাৰ সংযোগৰ জৰিয়তে কৃষি আৰু গ্ৰাম্য জীৱিকাই গতি লাভ কৰিছে। প্ৰতিটো পদক্ষেপতে অগ্ৰগতি সৰ্বাংগীন, সঁহাৰিজনক আৰু স্থানীয় বাস্তৱতাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে।

২০১৪ চনৰ পৰা স্থায়ী নীতিগত সমৰ্থনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই যাত্ৰাই এক স্পষ্ট আৰু সুষম দৃষ্টিভংগী প্ৰতিফলিত কৰে। উন্নয়ন পৰিৱেশ সংবেদনশীলতা, সম্পদৰ কাৰ্যক্ষমতা, আৰু দীৰ্ঘম্যাদী বহনক্ষমতাৰ সৈতে মিল খায়। অষ্টলক্ষ্মী আজি অধিক সংযুক্ত, সক্ষম আৰু সৰ্বাংগীন বিকশিত ভাৰতৰ মূলত থিয় দিছে।

উত্তৰ-পূবৰ বাবে নিবেদিত নীতিগত প্ৰয়াস

যোৱা দশকত উত্তৰ-পূবৰ উন্নয়নক লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা নীতিগত স্থাপত্যৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হৈছে। এই পদ্ধতিয়ে নিবেদিত আঁচনি আৰু আৰ্থিক সহায়ৰ সংমিশ্ৰণ ঘটায়, যাতে উন্নয়ন অঞ্চল নিৰ্দিষ্ট আৰু ফলাফলমুখী দুয়োটা দিশতে হোৱাটো নিশ্চিত কৰে। উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়(DoNER)-এ উত্তৰ -পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যক আৰ্থিক সাহাৰ্য আগবঢ়াইছে। পাঁচখন কেন্দ্ৰীয় খণ্ড আঁচনিৰ জৰিয়তে এই কাম কৰা হৈছে। মুঠ ৩,৭৪৬টা প্ৰকল্প অনুমোদন কৰা হৈছে। ইয়াৰে ২,৭৩০টা প্ৰকল্প ২৭,৯৬৩ কোটি টকাতকৈ অধিক অনুমোদিত ব্যয়ৰে সম্পূৰ্ণ হৈছে।

PM-DevINE: লক্ষ্য আন্তঃগাঁথনি আৰু সামাজিক উন্নয়ন

উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ উন্নয়ন পদক্ষেপ (PM-DevINE)-এ উচ্চ প্ৰভাৱৰ প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে উন্নয়ন ত্বৰান্বিত কৰাৰ লক্ষ্যৰে এক বৃহৎ নীতিগত হস্তক্ষেপক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ই ২০২২–২৩ চনৰ পৰা ২০২৫–২৬ চনলৈকে ৬,৬০০ কোটি টকা ব্যয়ৰ সৈতে ১০০% কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰে চলি থকা আঁচনি । PM-DevINE আঁচনিৰ জৰিয়তে আন্তঃগাঁথনি, জীৱিকা, সামাজিক উন্নয়ন আৰু উন্নয়নমূলক ব্যৱধান পূৰণৰ সৈতে জড়িত ৪৮টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণ অব্যাহত আছে। ইতিমধ্যে ৩টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হৈছে, য’ত আছে এটা চেণ্টাৰ অৱ এক্সেলেন্স(CoE) আৰু পেচেঞ্জাৰ ৰ’পৱে চিষ্টেম(PRS)।

NESIDS – পথ

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল বিশেষ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আঁচনি (NESIDS)– পথ আচনিখন ২০১৭–১৮ চনত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে বৃদ্ধি কৰা হৈছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে দুৰ্গম অঞ্চলত প্ৰৱেশৰ উন্নতি আৰু বজাৰ সংযোগ শক্তিশালী কৰা প্ৰকল্পসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ই কৌশলগত আৰু নিৰাপত্তামূলক গুৰুত্ব থকা প্ৰকল্পসমূহক সমৰ্থন কৰে। কেৱল পথ, দলং আৰু সহায়ক আন্তঃগাঁথনিৰ দৰে ভৌতিক সম্পত্তি সৃষ্টি কৰা প্ৰস্তাৱহে পুঁজিৰ বাবে যোগ্য। পথ নিৰ্মাণ আৰু বহল কৰাৰ বাবে ৭০টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ বিপৰীতে NESIDS – Roads ৰ জৰিয়তে ৫৭টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ কাম চলি আছে।

NESIDS – পথৰ বাহিৰেও অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি (OTRI)

NESIDS– পথৰ বাহিৰেও অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি (OTRI) NESIDS কেন্দ্ৰীয় খণ্ড আঁচনিৰ এটা মূল উপাদান। আঁচনিৰ জৰিয়তে উত্তৰ-পূবৰ আঠখন ৰাজ্যকে আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহাৰ্য প্ৰদান কৰে। বিভিন্ন খণ্ডৰ মাজত ১,২৩৪টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰাথমিক আৰু মাধ্যমিক স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা, বিদ্যুৎ, পানী যোগান, পথ আৰু দলং ইত্যাদি NESIDS – OTRIৰ জৰিয়তে ৩৭৬ টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ কাম চলি আছে।

উত্তৰ-পূব পৰিষদ(NEC)ৰ আঁচনিসমূহ

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল পৰিষদ(NEC) হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে ন’ডেল এজেন্সী। NECৰ অধীনত থকা আঁচনিসমূহৰ লক্ষ্য হৈছে সামগ্ৰিক উন্নয়নত সহায় কৰা। প্ৰকল্প বাছনি নিজ নিজ ৰাজ্য চৰকাৰৰ সমন্বয়ত কৰা হয়। কাৰ্যকৰীকৰণ নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যিক বা কেন্দ্ৰীয় সংস্থাসমূহে গ্ৰহণ কৰে। NECৰ আঁচনিসমূহৰ ভিতৰত ৪৯৫টা প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ কাম চলি আছে। NECয়ে বাঁহ আৰু গাহৰি পালন, পৰ্যটন উন্নয়ন, উচ্চ শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্যসেৱা আদিৰ দৰে জীৱিকাকে ধৰি আঞ্চলিক গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰসমূহৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।জলসিঞ্চন আৰু বান নিয়ন্ত্ৰণ, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি খণ্ডৰ লগতে আন বহুতো খণ্ডৰ ১,৩৪৪টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণ হৈছে।

অসম আৰু ত্ৰিপুৰাৰ বাবে বিশেষ উন্নয়ন পেকেজ (SDPs)

অসম আৰু ত্ৰিপুৰাৰ বাবে বিশেষ উন্নয়ন পেকেজ (SDPs)ৰ লক্ষ্য হৈছে অঞ্চলটোৰ সৰ্বাংগীন উন্নয়ন আৰু শান্তি অটুট ৰখা। আন্তঃগাঁথনি আৰু জীৱিকা প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। দক্ষতা বিকাশ আৰু উদ্যোগীকৰণৰ পদক্ষেপৰ জৰিয়তে যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকল উপকৃত হ’ব। ইয়াৰ অধীনত ৪০টা প্ৰকল্প চলি আছে। এই প্ৰকল্পসমূহে প্ৰান্তীয় সম্প্ৰদায়সমূহক মূলসুঁতিলৈ আনে আৰু সামাজিক অন্তৰ্ভুক্তিক শক্তিশালী কৰাৰ লগতে পৰ্যটন আৰু স্থানীয় অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি কৰে। সম্পূৰ্ণ হোৱা কামসমূহৰ ভিতৰত আছে ৭৯টা প্ৰকল্প যেনে সংহত দক্ষতা বিকাশ কেন্দ্ৰ, আৰচিচি দলং, আৰু পথ।

এক্ট ইষ্ট নীতি আৰু কৌশলগত সংহতি

২০১৪ চনৰ পৰা ভাৰতৰ বাহ্যিক সংযোগৰ এক মূল স্তম্ভ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে এক্ট ইষ্ট নীতি। এই নীতিয়ে উত্তৰ-পূবক দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ সৈতে ভাৰতৰ সংযোগৰ কেন্দ্ৰত স্থান দিছে । ইয়াৰ কৌশলগত অৱস্থান আৰু অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনাক ই স্বীকৃতি দিয়ে। যোৱা দশকত এই নীতিয়ে সংযোগ, বাণিজ্য, সাংস্কৃতিক সংযোগ আৰু সীমান্ত আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ই এই অঞ্চলটোক ভাৰত আৰু এছ’চিয়েশ্যন অৱ চাউথ ইষ্ট এছিয়ান নেচনছ (ASEAN)ৰ মাজত এখন দলঙলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। এই পৰিৱৰ্তনে উত্তৰ-পূবক সীমান্ত অঞ্চল হিচাপে চোৱাৰ পৰা আঞ্চলিক সংহতি আৰু বৃদ্ধিৰ দুৱাৰমুখলৈ পৰিৱৰ্তন ঘটায় ।

সীমা অতিক্ৰম কৰি সংযোগ শক্তিশালী কৰা

এক্ট ইষ্ট নীতিৰ এটা কেন্দ্ৰীয় কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে সীমা অতিক্ৰম কৰি সংযোগ আন্তঃগাঁথনিৰ বিকাশ। ইয়াৰ দ্বাৰা উত্তৰ-পূবক চুবুৰীয়া দেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে। এই কাঠামোৰ অধীনত ভাৰত–ম্যানমাৰ–থাইলেণ্ড ত্ৰিপাক্ষিক ঘাইপথৰ এটা ফ্লেগশ্বিপ প্ৰকল্প আছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে মণিপুৰৰ ম’ৰেক ম্যানমাৰ হৈ থাইলেণ্ডৰ মাই ছ’টৰ সৈতে সংযোগ কৰা। এই প্ৰকল্পটোৱে সীমা অতিক্ৰম কৰি বাণিজ্য আৰু চলাচলৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমি কৰিড’ৰৰ উন্নয়ন ক্ৰমাগতভাৱে আগুৱাই লৈ গৈছে।

কালাডান মাল্টি-মডেল ট্ৰেনজিট পৰিবহন প্ৰকল্প আন এক বৃহৎ পদক্ষেপ। ইয়াৰ লক্ষ্য উত্তৰ-পূব আৰু ম্যানমাৰৰ মাজত সংযোগ বৃদ্ধি কৰা। এই প্ৰকল্পটোৱে ম্যানমাৰৰ চিটৱে বন্দৰক অন্তৰ্দেশীয় জলপথৰ জৰিয়তে পালেটৱাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ ফলত যাতায়তৰ সময় আৰু খৰচ কমি যায়, যাৰ ফলত ত্ৰিপুৰালৈ যথেষ্ট সুবিধা পোৱা যায়। সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম হ’লে এই প্ৰকল্পটোৱে চাউল, কাঠ, সাগৰীয় খাদ্য, পেট্ৰলিয়াম সামগ্ৰী আৰু বস্ত্ৰশিল্পৰ দৰে ৰপ্তানিকে ধৰি মূল সামগ্ৰীসমূহৰ চলাচলৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব। ইয়াৰ জৰিয়তে নিৰ্মাণ সামগ্ৰীৰ আমদানিও সম্ভৱ হ’ব।

বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক সংহতি বৃদ্ধি কৰা

এক্ট ইষ্ট নীতিয়ে উত্তৰ-পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ মাজত বাণিজ্যিক সংযোগ সুদৃঢ় কৰিছে। সীমান্ত বাণিজ্য বিন্দু আৰু আন্তঃগাঁথনি গঢ়ি তোলা হৈছে যাতে সামগ্ৰীৰ অধিক সুকলমে চলাচল কৰিব পৰা যায়। মৰেহৰ দৰে স্থানত সংহত চেক পোষ্ট (ICP)ৰ বিকাশে শুল্ক, অনুপ্ৰৱেশ আৰু সামগ্ৰী পৰিচালনাৰ সুবিধা উন্নত কৰিছে। এই নীতিয়ে সীমান্ত হাটৰ বিকাশকো সমৰ্থন কৰে, যিয়ে সীমান্ত সম্প্ৰদায়ৰ স্থানীয় বাণিজ্য আৰু জীৱিকাৰ প্ৰসাৰ ঘটায়। এই বজাৰসমূহে মানুহৰ মাজত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰে আৰু ক্ষুদ্ৰ পৰ্যায়ৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপক সমৰ্থন কৰে। ইয়াৰে কিছুমানৰ ভিতৰত ত্ৰিপুৰাৰ কমলাসাগৰ, মেঘালয়ৰ ভোলাগাঞ্জ ইত্যাদি সীমান্তৰ হাট আদি আছে। সংযোগ বিপ্লৱ: ভূগোলৰ সেতুবন্ধন,

যোগাযোগ বিপ্লৱ: ভূগোলৰ সেতুবন্ধন, বৃদ্ধি সক্ষম কৰা

যোগাযোগ হৈছে উত্তৰ-পূবৰ পৰিৱৰ্তনৰ অন্যতম জটিল সক্ষমকাৰী। দশক দশক ধৰি অঞ্চলটোৰ অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনা কঠিন ভূখণ্ড, সীমিত আন্তঃগাঁথনি আৰু উচ্চ লজিষ্টিক খৰচৰ বাবে বাধাগ্ৰস্ত হৈ আছিল। ২০১৪ চনৰ পৰা পৰিবহন পদ্ধতিসমূহৰ মাজেৰে এক সমন্বিত প্ৰয়াসৰ লক্ষ্য হৈছে এই গাঁথনিগত বাধাসমূহ অতিক্ৰম কৰা।

পথ আন্তঃগাঁথনি: শেষ মাইলৰ প্ৰৱেশৰ পৰা অৰ্থনৈতিক কৰিড’ৰলৈকে

পথ সংযোগে উত্তৰ-পূবত গতিশীলতাৰ মেৰুদণ্ড গঠন কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নেটৱৰ্কৰ সম্প্ৰসাৰণে এই পৰিৱৰ্তন প্ৰতিফলিত কৰে। ২০১৪ চনত মুঠ দৈৰ্ঘ্য ১০,৯০৫ কিলোমিটাৰৰ পৰা ২০২৫ চনৰ ০১ এপ্ৰিললৈকে ১৬,২০৭ কিলোমিটাৰলৈ বৃদ্ধি পাইছে ৷ এই সম্প্ৰসাৰণে আন্তঃৰাজ্যিক সংযোগৰ উন্নতি সাধন কৰিছে আৰু মূল অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰসমূহৰ মাজত যাত্ৰাৰ সময় হ্ৰাস কৰিছে।

• এই ৰূপান্তৰৰ এটা প্ৰধান চালক হৈছে ভাৰতমালা পৰিযোজন, কৰিড’ৰ ভিত্তিক ঘাইপথ উন্নয়নৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতাত হাতত হোৱা কাৰ্যসূচী। পূৰ্বৰ পদ্ধতিৰ সলনি ভাৰতমালাই অৰ্থনৈতিক কৰিড’ৰ, সীমান্ত পথ, আৰু বন্দৰ আৰু বাণিজ্যিক পথৰ সৈতে সংযোগক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। উত্তৰ-পূবত ২,১০০ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক দীঘল পথৰ প্ৰদান কৰা হৈছে , ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে ১,৮০০ কিলোমিটাৰতকৈ অধিক পথ সম্পূৰ্ণ হৈছে।
• তৃণমূল পৰ্যায়ত প্ৰধানমন্ত্ৰী গ্ৰাম সড়ক যোজনা(PMGSY)-এ গ্ৰাম্য প্ৰৱেশৰ ৰূপান্তৰ ঘটাইছে। এই আঁচনিৰ জৰিয়তে অসংলগ্ন বাসস্থানলৈ সৰ্ববতৰৰ পথৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। উত্তৰ-পূবত বিগত ১২ বছৰত PMGSYৰ অধীনত ৫০,৮৫০ কিলোমিটাৰ গ্ৰাম্য পথ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই পথসমূহে বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী সম্প্ৰদায়সমূহৰ বাবে শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু বজাৰৰ সুবিধা যথেষ্ট উন্নত কৰিছে।

ৰে’ল সংযোগ: ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰীডৰ সৈতে অঞ্চলটোক একত্ৰিত কৰা

উত্তৰ-পূবত ৰে’লৱে সংযোগে এক পৰিৱৰ্তনশীল ধৰণ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। ঐতিহাসিকভাৱে অসমৰ কিছু অংশত সীমাবদ্ধ হৈ থকা এই নেটৱৰ্ক এতিয়া ভাৰতৰ কিছুমান জটিল অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে পাহাৰীয়া ৰাজ্যলৈ সম্প্ৰসাৰিত হৈছে। ৰে’লৱেৰ বাবে বাৰ্ষিক গড় বাজেট আবণ্টন তীব্ৰভাৱে বৃদ্ধি পাইছে, ২০০৯–১৪ চনৰ ভিতৰত ২,১২২ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৬–২৭ চনত ১১,৪৮৬ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ দ্বাৰা উত্তৰ-পূবৰ ৰে’ল আন্তঃগাঁথনি সম্প্ৰসাৰণ আৰু আধুনিকীকৰণৰ ওপৰত স্থায়ী মনোনিৱেশ প্ৰতিফলিত হৈছে।

ট্ৰেক কমিচনিঙত সম্প্ৰসাৰণৰ পৰিসৰ স্পষ্ট। ২০০৯–১৪ চনৰ ভিতৰত ই ৩৩৩ কিলোমিটাৰৰ পৰা ২০১৪–২৬ চনৰ ভিতৰত ১৯০০ কিলোমিটাৰতকৈও অধিকলৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ দ্বাৰা পূৰ্বতে দুৰ্গম অঞ্চলসমূহলৈ ৰে’ল সংযোগ সম্প্ৰসাৰণৰ এক স্থায়ী প্ৰচেষ্টা প্ৰতিফলিত হয়। উত্তৰ-পূবৰ বহু ৰাজ্যই বিগত ১০ বছৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্ৰডগ’জ নেটৱৰ্কৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰিছিল। ৰে’ল বৈদ্যুতিকৰণেও শেহতীয়া বছৰবোৰত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে। অৰুণাচল প্ৰদেশ, মেঘালয়, নাগালেণ্ড, ত্ৰিপুৰা আৰু মিজোৰামত ৰে’লপথৰ ১০০% বৈদ্যুতিকৰণ সাধন হৈছে, আনহাতে অসমত সম্পূৰ্ণ বৈদ্যুতিকৰণ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ উপক্ৰম হৈছে৷ এই সম্প্ৰসাৰণে সমগ্ৰ অঞ্চলটোত কাৰ্যকৰী দক্ষতা উন্নত কৰিছে আৰু ডিজেল ট্ৰেকচনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰিছে।

নেটৱৰ্ক সম্প্ৰসাৰণৰ সমান্তৰালভাৱে সেৱা আধুনিকীকৰণো অগ্ৰগতি লাভ কৰিছে। গুৱাহাটী আৰু নতুন জলপাইগুৰিৰ মাজৰ বন্দে ভাৰত এক্সপ্ৰেছত অঞ্চলটোত অৰ্ধ-উচ্চবেগী, শক্তি-দক্ষ ৰে’লৰ প্ৰৱেশ ঘটিছে। অমৃত ভাৰত এক্সপ্ৰেছ ৰে’লৰ ৰোলআউটে যাত্ৰীসকলৰ বাবে সুলভ মূল্যৰ দীৰ্ঘ দূৰত্বৰ সংযোগৰ উন্নতি সাধন কৰিছে। অমৃত ভাৰত ষ্টেচন আঁচনিৰ অধীনত ষ্টেচনৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নীত কৰা হৈছে, উত্তৰ-পূবৰ প্ৰায় ৬০ টা ষ্টেচন পুনৰ উন্নয়নৰ বাবে চিনাক্ত কৰা হৈছে৷ ইয়াৰ ভিতৰত অসমৰ ৫০টা ষ্টেচন, ত্ৰিপুৰাৰ ৪টা ষ্টেচনো অন্তৰ্ভুক্ত। এই উন্নীতকৰণসমূহে যাত্ৰীৰ সুবিধাসমূহ, অভিগম্যতা আৰু অন্য পৰিবহন ধৰণৰ সৈতে সংহতিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

দলং আৰু সুৰংগ: প্ৰাকৃতিক বাধাৰ মাজেৰে অভিযান্ত্ৰিক সংযোগ

উত্তৰ-পূবৰ ভূগোল প্ৰধান নদী ব্যৱস্থা আৰু পাহাৰীয়া ভূখণ্ডৰ দ্বাৰা সংজ্ঞায়িত। যোৱা দশকত দলং আৰু সুৰংগৰ ৰূপত স্থায়ী, উচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন অভিযান্ত্ৰিক সমাধানৰ দিশত নিৰ্ণায়ক পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। ইয়াৰে কিছুমান হ’ল-

বগীবিল দলং: ২০১৮ চনত উদ্বোধন হোৱা বগীবিল দলং হৈছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ ওপৰেৰে সংযুক্ত পথ আৰু ৰে’ল দলং। ই অসমৰ ডিব্ৰুগড় আৰু ধেমাজি জিলাক সংযোগ কৰি দ্ৰুত আৰু অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য প্ৰৱেশৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা, বাণিজ্যৰ বাবে চহৰখন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ দিশত অৱস্থিত জনগোষ্ঠীসমূহৰ বাবে ই উপকাৰী। পৰিবহনৰ উপৰিও বগীবিল দলং আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া বগীবিল ঘাটে নদী পৰ্যটনৰ কাম-কাজত সহায় কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত নদীত ক্ৰুজ আৰু হাউচবোটৰ অভিজ্ঞতাও আছে।

ধলা–শদিয়া দলং: ২০১৭ চনত উদ্বোধন কৰা ধলা–শদিয়া দলং, যাক ভূপেন হাজৰিকা সেতু বুলিও কোৱা হয়।এই দলঙে উত্তৰ অসম আৰু পূব অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মাজত প্ৰথমটো স্থায়ী পথ সংযোগ প্ৰদান কৰে। বীম দলং হিচাপে নিৰ্মিত এই দলংখনে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ প্ৰধান উপনৈ লোহিত নদীক আগুৰি ধৰিছে। ই তিনিচুকীয়া জিলাৰ ধলাক উত্তৰ দিশৰ শদিয়াৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ৯.১৫ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এই দলংখন ৬০ টন ওজনৰ সামৰিক টেংক কঢ়িয়াই নিব পৰাকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতীয় সেনাৰ অৰ্জুন আৰু টি-৭২ মডেল আছে।

ন’নী দলং: ১১১ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ জিৰিবাম–ইম্ফল ৰে’ল প্ৰকল্পৰ অংশ মণিপুৰৰ ন’নী দলঙে দুৰ্গম উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ সংযোগৰ পৰিৱৰ্তন ঘটাব। আলিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মিত এই দলংখনৰ উচ্চতা ১৪১ মিটাৰ , যাৰ ফলত ই বিশ্বৰ আটাইতকৈ ওখ ৰে’লৱে ঘাট দলং। বৰ্তমান ১৩৯ মিটাৰ উচ্চতাৰ অভিলেখ গঢ়ি থকা মণ্টেনেগ্ৰোৰ মালা-ৰিজেকা ভায়াডাক্টক ই অতিক্ৰম কৰিব। ৭০৩ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ এই দলংখন ইয়াৰ বিশাল ঘাটৰ বাবে উন্নত হাইড্ৰ’লিক অগাৰ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। আনুমানিক ৩৭৪ কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে এই অভিলাষী ৰে’ল প্ৰকল্পটো গঢ়ি তোলা হৈছে।

চেলা সুৰংগ: ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ইটানগৰত অনুষ্ঠিত হোৱা ‘বিকশিত ভাৰত, বিকশিত উত্তৰ-পূব’ কাৰ্যসূচীৰ সময়ত দেশবাসীৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰা হৈছিল। তেজপুৰ–টাৱাং পথত বৰ্ডাৰ ৰোড অৰ্গেনাইজেশ্যন(BRO)-এ ১৩,০০০ ফুট উচ্চতাত নিৰ্মাণ কৰিছে। ৮২৫ কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে এই সুৰংটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্ত অঞ্চলত সৰ্ববতৰৰ সংযোগ নিশ্চিত কৰে। এই প্ৰকল্পটোৱে সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ বাবে উল্লেখযোগ্য কৌশলগত মূল্য ৰাখিছে আৰু লগতে অঞ্চলটোৰ আৰ্থ-সামাজিক উন্নয়নত সহায় কৰিছে। নিউ অষ্ট্ৰিয়ান টানেলিং পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা এইটোৱে প্ৰতিফলিত কৰে যে স্থায়ী অভিযান্ত্ৰিক প্ৰচেষ্টাই দূৰৱৰ্তী পাহাৰীয়া সম্প্ৰদায়সমূহক ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰে।

এই ফ্লেগশ্বিপ প্ৰকল্পসমূহৰ বাহিৰেও একাধিক দলঙে আন্তঃআঞ্চলিক সংযোগ শক্তিশালী কৰিছে। ২০১৪ চনৰ পৰা ৫০০ৰো অধিক ৰে’ল ফ্লাইঅভাৰ আৰু আণ্ডাৰ-ব্ৰিজ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত ক্ৰছিঙত নিৰাপত্তা উন্নত হৈছে আৰু ৰে’ল আৰু পথ দুয়োটাৰে চলাচল মসৃণ হৈ পৰিছে। এই প্ৰকল্পসমূহে দক্ষ, নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু জলবায়ু-স্থিতিস্থাপক আন্তঃগাঁথনিৰ দিশত পৰিৱৰ্তনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে ।

বায়ু সংযোগ: কঠিন ভূখণ্ডত প্ৰসাৰতা বৃদ্ধি কৰা

ইয়াৰ ভূখণ্ড আৰু বিচ্ছিন্ন বসতিৰ বাবে উত্তৰ-পূবত বিমান সংযোগে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। UDAN (উৰে দেশ কা আম নাগৰিক) আঁচনিখনে আঞ্চলিক বিমান পৰিবহণৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰিছে। এই আঁচনিৰ লক্ষ্য হৈছে বিমান যাত্ৰা সুলভ কৰি তোলা আৰু কম সেৱা প্ৰদান কৰা আৰু সেৱাহীন বিমানবন্দৰসমূহ সংযোগ কৰা। উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলত পাকয়ং, যোৰহাট, তেজু আদি ৮টা নতুন বিমানবন্দৰৰ উন্নয়নৰ সাক্ষী হৈ পৰিছে।ইয়াৰ লগতে প্ৰায় ৯০টা আঞ্চলিক পথ কাৰ্যকৰী কৰা হৈছে। এই পথসমূহে সৰু চহৰসমূহক আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ আৰু ডাঙৰ চহৰসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰে।

উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বিমানবন্দৰৰ সংখ্যা ২০১৪ চনত ৯ টাৰ পৰা ২০২৬ চনত ১৭ লৈ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে ৭৮% বৃদ্ধিৰ প্ৰতিফলন ঘটাইছে। বিমান সংযোগৰ ফলত যাত্ৰাৰ সময় বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পাইছে। আগতে পথেৰে কেইবা ঘণ্টা বা দিন লাগি থকা যাত্ৰাবোৰ এতিয়া ঘণ্টাৰ ভিতৰতে সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা যাব। চিকিৎসা জৰুৰীকালীন অৱস্থা, দুৰ্যোগৰ সঁহাৰি আৰু প্ৰশাসনিক প্ৰৱেশৰ বাবে ই অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। আঞ্চলিক বিমান পৰিবহনৰ সম্প্ৰসাৰণেও পৰ্যটন বৃদ্ধিত সহায় কৰিছে। পৰিৱেশ সংবেদনশীল গন্তব্যস্থানসমূহৰ উন্নত সুলভতাই পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰাখি জীৱিকাৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে।

অভ্যন্তৰীণ জলপথ: বহনক্ষম পৰিবহনৰ বাবে নদীসমূহ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণ

নদীসমূহৰ বিস্তৃত যাতায়তযোগ্য পৰিবহন নেটৱৰ্ক গঠনেৰে উত্তৰ-পূবৰ স্বাভাৱিক সুবিধা আছে। ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ-২ হিচাপে চিনাক্ত কৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰই অঞ্চলটোৰ প্ৰাথমিক আভ্যন্তৰীণ পৰিবহন কৰিড’ৰ হিচাপে কাম কৰে। ই অসমৰ মূল স্থানসমূহক সংযোগ কৰি ভাৰত-বাংলাদেশ প্ৰট’কল পথৰ জৰিয়তে উত্তৰ-পূবক মূল ভাৰতৰ সৈতে সংযোগ কৰে। এইটো এটা আভ্যন্তৰীণ জল পৰিবহন নেটৱৰ্ক যিয়ে ভাৰত আৰু বাংলাদেশৰ মাজত নিৰ্দিষ্ট নদী পথৰ জৰিয়তে মালবাহী যাতায়ত সক্ষম কৰে। গুৱাহাটী, নিমাতীঘাট, বিশ্বনাথ ঘাট, শিলঘাট আৰু গুইজানত নিৰ্দিষ্ট টাৰ্মিনেলৰ জৰিয়তেও নদী ক্ৰুজ পৰ্যটনৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। একে সময়তে বৰাক নদীৰ ৰাষ্ট্রীয় জলপথ-১৬ৰো বিকাশৰ কাম চলি আছে৷ মূল প্ৰকল্পসমূহত বাদৰপুৰ আৰু কাৰিমগঞ্জত টাৰ্মিনেল উন্নয়ন, ফেয়াৰৱে উন্নয়ন, নেভিগেশ্যন সহায়সমূহ আৰু এ্যম্ফিবিয়ান ড্ৰেজাৰ অন্তর্ভুক্ত।এই ক্ৰমবৰ্ধমান মনোযোগ প্ৰতিফলিত কৰি উত্তৰ-পূবত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথৰ সংখ্যা ২০১৪ চনত ১ৰ পৰা ২০২৪ চনত ২০লৈ বৃদ্ধি পাইছে।

ডিজিটেল সংযোগ: পৰৱৰ্তী পৰ্যায় সামৰ্থবান কৰা

উত্তৰ-পূবত এতিয়া ভৌতিক আন্তঃগাঁথনিৰ বাহিৰলৈও সম্প্ৰসাৰিত হৈছে সংযোগ। ভাৰতনেট আৰু ডিজিটেল ভাৰত নিধিৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত প্ৰকল্পকে ধৰি চৰকাৰী পুঁজিৰে একাধিক প্ৰকল্পই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ডিজিটেল সংযোগ বৃদ্ধি কৰিছে। ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ পৰ্যন্ত ৬,৩৫৫ খন গাওঁ পঞ্চায়তক দ্ৰুতবেগী ইন্টাৰনেট সেৱাৰ বাবে সেৱা-প্ৰস্তুত কৰা হৈছে। একে সময়ছোৱাত ৩,৭১৮টা মোবাইল টাৱাৰ কাৰ্যক্ষম কৰা হৈছে, যিয়ে সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ ৫,৩৬৬খন গাঁও আৰু স্থান সামৰি লৈছে। অঞ্চলটোৱে সীমিত প্ৰৱেশৰ পৰা সংহত আন্তঃগাঁথনিলৈ পৰিৱৰ্তন হৈছে। পৰিবহম পদ্ধতিৰ মাজেৰে বিনিয়োগে বিচ্ছিন্নতা হ্ৰাস কৰিছে আৰু অৰ্থনৈতিক সুযোগ উন্নত কৰিছে। অঞ্চলটো এতিয়া ভালদৰে সংযুক্ত, অধিক সুলভ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী বৃদ্ধি আৰু আঞ্চলিক সংহতিৰ বাবে স্থানত আছে।

 

শক্তি সুৰক্ষা আৰু সেউজ বৃদ্ধি

উত্তৰ-পূবৰ শক্তি উন্নয়ন স্বচ্ছ আৰু অধিক স্থিতিস্থাপক ব্যৱস্থাৰ দিশত স্থানান্তৰিত হৈছে। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদে এই শক্তি পৰিৱৰ্তনক সমৰ্থন কৰে। লক্ষ্যভিত্তিক ৰাজহুৱা বিনিয়োগে শক্তিৰ ঘাটিৰ পৰা সুৰক্ষিত আৰু বহনক্ষম কাঠামোলৈ যোৱাত সহায় কৰিছে। এই পদক্ষেপসমূহে গ্ৰীড সংযুক্ত আৰু দূৰৱৰ্তী অঞ্চল দুয়োটাই নিৰ্ভৰযোগ্য শক্তিৰ সুবিধা লাভ কৰাটো নিশ্চিত কৰে। কাৰ্বনৰ তীব্ৰতা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্যয়সাধ্যতা উন্নত কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।

জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন: স্থিৰতাৰ সৈতে নবীকৰণযোগ্য ক্ষমতা বৃদ্ধিকৰণ

উত্তৰ-পূবৰ শক্তি কৌশলত জলবিদ্যুতৰ কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা আছে। ভাৰতৰ জলবিদ্যুৎ সম্ভাৱনাৰ যথেষ্ট অংশ এই অঞ্চলৰ। শেহতীয়া বছৰবোৰত উন্নয়নমূলক কাম-কাজত গতি লাভ কৰিছে। সমগ্ৰ অঞ্চলটোত কেইবাটাও প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা হৈছে।

• ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ ইটানগৰত ২,৮৮০ মেগাৱাট শক্তিৰ দিবাং বহুমুখী জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। ইয়াক ফলপ্ৰসূ বান নিয়ন্ত্ৰণৰ সমৰ্থন কৰাৰ লগতে বিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা দেশৰ ভিতৰতে সৰ্বোচ্চ বান্ধ আন্তঃগাঁথনিৰ সৃষ্টি হ’ব। এই প্ৰকল্পটোৱে বছৰি প্ৰায় ১১,২২৩ মিলিয়ন ইউনিট জলবিদ্যুৎ উৎপাদন কৰিব, যাৰ ফলত স্বচ্ছ আৰু সেউজ শক্তিৰ নিৰ্ভৰযোগ্য যোগান নিশ্চিত হ’ব।
• অসম–অৰুণাচল প্ৰদেশ সীমান্তত ২,০০০ মেগাৱাট শক্তিৰ সোৱণশিৰি নিম্ন জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প । ইয়াক ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ৰান অৱ দ্য ৰিভাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প হিচাপে ডিজাইন কৰা হৈছে য’ত ৮টা ইউনিট পৰ্যায়ক্ৰমে আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা বছৰি প্ৰায় ৭,৪২২ মিলিয়ন ইউনিট নবীকৰণযোগ্য বিদ্যুৎ উৎপাদন হ’ব।
• উত্তৰ-পূব ভাৰতত ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰো সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে ইয়াৰ বিশাল অনাদৃত সম্ভাৱনাৰ বাবে। চৰকাৰে ২০২৬-২৭ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০৩০-৩১ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে ২,৫৮৪.৬০ কোটি টকা ব্যয়ৰে ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন আঁচনিত অনুমোদন জনাইছে। এই আঁচনিৰ জৰিয়তে সমগ্ৰ অঞ্চলটোত প্ৰায় ১৫০০ মেগাৱাট নতুন ক্ষমতা সংযোজন কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে ।

উত্তৰ-পূব গেছ গ্ৰীড: স্বচ্ছ শক্তিৰ প্ৰৱেশ আৰু আঞ্চলিক সংহতি সম্প্ৰসাৰণ

উত্তৰ-পূব গেছ গ্ৰীডে সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ স্বচ্ছ শক্তিৰ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক বৃহৎ পদক্ষেপক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ২০২০ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা এই প্ৰকল্পটো বৰ্তমান কাৰ্যকৰী হৈ আছে। সংহত পাইপলাইন নেটৱৰ্ক হিচাপে ডিজাইন কৰা ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে উত্তৰ-পূবৰ আঠখন ৰাজ্যক সংযোগ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় গেছ গ্ৰীডৰ সৈতে সংযোগ কৰা। প্ৰকল্পটোৱে প্ৰায় ১,৬৫৬ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ পাইপলাইন নেটৱৰ্কৰ কল্পনা কৰিছে, যিয়ে কঠিন ভূখণ্ডৰ মাজেৰে গেছ পৰিবহণৰ বাবে এক ঐক্যবদ্ধ ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰিছে।

প্ৰকল্পটোত এটা ডাঙৰ মাইলৰ খুঁটি অৰ্জন কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ তলত হৰাইজণ্টেল ডাইৰেকচনেল ড্ৰিলিং (HDD) পদ্ধতিৰে ২৪ ইঞ্চি ব্যাসৰ প্ৰাকৃতিক গেছৰ পাইপলাইন নিৰ্মাণ কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ ফলত এছিয়াৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ দীঘলীয়া হাইড্ৰ’কাৰ্বন পাইপলাইন নদী পাৰ হোৱাৰ লগতে বিশ্বৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় দীঘলীয়া নদী পাৰ হোৱাৰ অভিলেখ গঢ়িছে। উন্নত অভিযান্ত্ৰিক কৌশলে প্ৰকল্পটোৱে ভৌগোলিক প্ৰত্যাহ্বানসমূহ অতিক্ৰম কৰাৰ লগতে এইখিনি লাভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিছে।

উত্তৰ-পূব ভাৰতত সৌৰ আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত শক্তি

সৌৰ আৰু বিকেন্দ্ৰীকৃত শক্তি ব্যৱস্থা উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিকশিত শক্তিৰ পৰিৱেশৰ এক মূল স্তম্ভ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। এই অঞ্চলটোৱে নতুন আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা কেন্দ্ৰীভূত নীতিগত সহায় লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ইয়াৰ বাৰ্ষিক আঁচনিৰ বাজেটৰ ১০% অংশ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। মিজোৰামৰ চাম্পাই জিলাত ২০ মেগাৱাট শক্তিৰ এখন সৌৰ উদ্যান আৰম্ভ কৰা হৈছে, যাৰ ফলত গ্ৰীড সংযুক্ত সৌৰ উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত অবিৰত অগ্ৰগতি লাভ কৰা হৈছে। ঘৰুৱা পৰ্যায়ৰ গ্ৰহণ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে PM Surya Ghar দৰে আঁচনিৰ অধীনত ছাদৰ ওপৰৰ সৌৰ শক্তিক প্ৰচাৰ কৰা হয়। দূৰৱৰ্তী আৰু কঠিন ভূখণ্ডত বিদ্যুতৰ সুবিধা উন্নত কৰাৰ বাবে অফ-গ্ৰিড সৌৰ সমাধানকো উৎসাহিত কৰা হয়।

কৃষি আৰু গ্ৰাম্য জীৱিকাৰ সহায়ৰ বাবে PM-KUSUMৰ অধীনত সৌৰ পাম্পকে ধৰি বিকেন্দ্ৰীকৃত নবীকৰণযোগ্য ব্যৱস্থা নিয়োগ কৰা হৈছে। মিনি-গ্ৰিড আৰু স্বতন্ত্ৰ ব্যৱস্থাই ডিজেল ভিত্তিক শক্তি উৎপাদনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিছে। অসমত ২৫ মেগাৱাট শক্তিৰ এটা সেউজ হাইড্ৰ’জেন প্লাণ্ট গঢ়ি তোলা হৈছে, ই উদীয়মান স্বচ্ছ শক্তি প্ৰযুক্তিৰ দিশত আগতীয়া গতিৰ ইংগিত দিয়ে। দক্ষতা বিকাশৰ পদক্ষেপে সূৰ্যমিত্ৰ, বৰুণমিত্ৰ আৰু জল উৰ্জামিত্ৰ আদি বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ২০০০ৰো অধিক ব্যক্তিক প্ৰশিক্ষণ দিছে।

জল অনাময় আৰু নগৰ পৰিৱৰ্তন

বিগত ১২ বছৰত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত মৌলিক সেৱা আৰু চহৰৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত বৃহৎ উন্নতি ঘটিছে। এই পৰিৱৰ্তনে জনস্বাস্থ্য শক্তিশালী কৰাৰ লগতে সামগ্ৰিক জীৱনৰ মান উন্নত কৰিছে। জল জীৱন মিছন, স্বচ্ছ ভাৰত মিছন, আৰু PMAYৰ দৰে পদক্ষেপে গ্ৰাম্য নলৰ পানীৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিছে, অনাময় ব্যৱস্থা, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু গৃহ নিৰ্মাণৰ সুবিধা উন্নত কৰিছে। একে সময়তে স্বাস্থ্যসেৱা আৰু শিক্ষাৰ আন্তঃগাঁথনিত বিনিয়োগে সম্প্ৰদায়সমূহক অধিক স্থিতিস্থাপক আৰু সৰ্বাংগীন কৰি তুলিছে।

জল জীৱন মিছন (JJM): দুৱাৰমুখত পানী

২০১৯ চনৰ আগষ্ট মাহত আৰম্ভ হোৱা জেজেএম-এ প্ৰতিটো গ্ৰাম্য ঘৰৰ বাবে এটা কাৰ্যক্ষম ঘৰুৱা টেপ সংযোগ (FHTC) লক্ষ্য কৰি লৈছিল। সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্য, অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু মিজোৰামে ১০০% কভাৰেজ লাভ কৰিছে।

জল জীৱন অভিযানঃ উত্তৰ-পূব ভাৰতত নলৰ পানীৰ কভাৰেজ (১৭ জুন ২০২৬ তাৰিখৰ হিচাপ)

২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত JJM 2.0 অনুমোদন কৰা হৈছে।এই অভিযান ২০২৮ চনৰ ডিচেম্বৰলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে, যাৰ ব্যয় ৮.৬৯ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে। ই কেৱল পূৰ্বৰ অভিযানৰ সম্প্ৰসাৰণ নহয়। আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ পৰা প্ৰতিটো গ্ৰাম্য পৰিয়ালৰ বাবে নিৰ্ভৰযোগ্য, বহনক্ষম পানী সেৱা প্ৰদান নিশ্চিত কৰালৈ পৰিৱৰ্তন।

স্বচ্ছ গাঁও, সুস্থ জীৱন: স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান

অনাময় ব্যৱস্থাৰ সীমিত সুবিধাই এসময়ত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ২০১৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত আৰম্ভ হোৱা স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান (গ্ৰামীণ) ভাৰতক মুকলি শৌচমুক্ত (ODF) কৰিবলৈ আগবাঢ়িছিল। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ আটাইকেইখনকে ODF ঘোষণা কৰা হৈছে। ২০১৪ চনৰ পৰা ২০২৬ চনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ অঞ্চলটোত প্ৰায় ৫৭ লাখ ব্যক্তিগত ঘৰুৱা শৌচাগাৰ (IHHL) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।

স্বচ্ছ ভাৰত অভিযান(গ্ৰামীণ) দ্বিতীয় পৰ্যায় (২০২০ৰ পৰা)-এ শৌচাগাৰ নিৰ্মাণৰ পৰা ব্যৱহাৰ বজাই ৰখা আৰু আৱৰ্জনা পৰিচালনাৰ দিশলৈ গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। নতুন লক্ষ্যসমূহৰ ভিতৰত আছে কঠিন আৰু তৰল আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা, প্লাষ্টিক আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা, আৰু মলৰ বোকা পৰিশোধনৰ সৈতে ODF+ গাঁও। শীৰ্ষ প্ৰদৰ্শনকাৰী ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত আছে ছিকিম আৰু ত্ৰিপুৰা, ১০০% ODF+ গাঁও লাভ কৰিছে। মিজোৰাম আৰু ছিকিমে উৎসত আৱৰ্জনা পৃথকীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত আগবাঢ়িছে। ত্ৰিপুৰা আৰু অসমৰ মহিলা আত্মসহায়ক গোটসমূহে এতিয়া গাঁও পৰ্যায়ত আৱৰ্জনা সংগ্ৰহ পৰিচালনা কৰে, ব্যৱহাৰকাৰী মাচুল আৰু পচন সাৰ আৱৰ্জনা বিক্ৰীৰ জৰিয়তে উপাৰ্জন কৰে।

মানুহৰ বাবে আন্তঃগাঁথনি: স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা

স্বাস্থ্যসেৱাৰ আন্তঃগাঁথনি

যোৱা বাৰ বছৰত স্বাস্থ্য আন্তঃগাঁথনিৰ বিনিয়োগ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী স্বাস্থ্য সুৰক্ষা যোজনাই যোৱা দশকত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত স্বাস্থ্যসেৱাৰ আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰি তুলিছে। অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল ছায়েন্স (AIIMS) গুৱাহাটী এতিয়া সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম, অঞ্চলটোৰ প্ৰধান তৃতীয় পৰ্যায়ৰ স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে কাম কৰি আছে। কেন্দ্ৰীয় পৃষ্ঠপোষকতা আঁচনিৰ অধীনত অঞ্চলটোৰ নতুন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ বাবে ১২খন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অনুমোদন জনোৱা হৈছে। আয়ুষ্মান ভাৰত PM-JAৰ অধীনত অঞ্চলটোত (এপ্ৰিল ২০২৬) ২.৪৩ কোটিতকৈ অধিক আয়ুষ্মান কাৰ্ড সৃষ্টি কৰা হৈছে, যিয়ে ৯০০ৰো অধিক এম্পেনেলেড চিকিৎসালয়ত ৪৬ লাখৰো অধিক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তিৰ সহায় কৰিছে। ৮,২০০ৰো অধিক স্বাস্থ্য আৰু সুস্থতা কেন্দ্ৰই প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱা, নিদান আৰু মাতৃৰ যত্ন প্ৰদান কৰে। ই-সঞ্জীৱনী টেলিমেডিচিন আঠখন ৰাজ্যতে সক্ৰিয়, দূৰৱৰ্তী গাঁওসমূহক মোবাইল ভিত্তিক ভিডিঅ’ কনচালটেচনৰ জৰিয়তে চিকিৎসকৰ সৈতে সংযোগ কৰে। মুঠ ৩৮৮ জনৌষধি কেন্দ্ৰই সুলভ মূল্যৰ ঔষধ প্ৰদান কৰাৰ লগতে পকেটৰ বাহিৰত ব্যয় হ্ৰাস কৰে।

শিক্ষাৰ আন্তঃগাঁথনি

সমগ্ৰ শিক্ষা আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পদক্ষেপৰ অধীনত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত বিদ্যালয় আৰু উচ্চ শিক্ষাৰ আন্তঃগাঁথনি ক্ৰমাগতভাৱে সম্প্ৰসাৰিত হৈছে। বৰ্তমান অঞ্চলটোত প্ৰাথমিক আৰু উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা খণ্ডৰ ৯৬,৪৯৬খন বিদ্যালয়, ৭৯খন বিশ্ববিদ্যালয়, ১,০০১খন মহাবিদ্যালয়, ২২৪খন স্বতন্ত্ৰ উচ্চ আৰু কাৰিকৰী শিক্ষানুষ্ঠান, ১১খন কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ১১০খন ওদ্যোগিক প্ৰশিক্ষণ প্ৰতিষ্ঠান (ITI) আছে। বহু কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয় আৰু নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ লগতে ২০২৬ চনলৈকে দূৰৱৰ্তী আৰু জনজাতীয় জিলাসমূহত প্ৰায় ৪৮খন একলব্য আদৰ্শ আৱাসিক বিদ্যালয়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে। IIT গুৱাহাটী, NIT ছিকিম, আৰু NIT নাগালেণ্ডে আঞ্চলিক উদ্ভাৱন আৰু দক্ষ কৰ্মশক্তিৰ বিকাশত সহায় কৰিছে। উচ্চ শিক্ষাত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ নামভৰ্তি ৯.৩৬ লাখ (২০১৪-১৫)ৰ পৰা ১২.০২ লাখ (২০২১-২২)লৈ বৃদ্ধি পাইছে। ৰাষ্ট্ৰীয় এপ্ৰেণ্টিছশ্বিপ প্ৰমোচন আঁচনিৰ অধীনত ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ ভিতৰত ৪৭,১১৬ জন এপ্ৰেণ্টিছ নিয়োজিত হৈছিল আৰু ৩৩,৮৪৯ জন প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।অঞ্চলটোৰ সমগ্ৰ বিদ্যালয়সমূহত মুঠ ৬২২টা অটল টিংকাৰিং লেব স্থাপন কৰা হৈছে, যিয়ে উদ্ভাৱন আৰু বৈজ্ঞানিক শিক্ষণক প্ৰসাৰিত কৰিছে।

প্ৰতিটো মূৰৰ ওপৰত এখন চালিঃ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে গৃহ নিৰ্মাণ

২০১৬ চনত আৰম্ভ হোৱা প্ৰধানমন্ত্ৰী আৱাস যোজনাই (গ্ৰামীণ) যোগ্য গ্ৰাম্য পৰিয়ালক পকা ঘৰ নিৰ্মাণৰ বাবে আৰ্থিক সাহাৰ্য প্ৰদান কৰে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহে অধিক ইউনিট খৰচ লাভ কৰে। ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যত PMAY-Gৰ অধীনত ২৮ লাখৰো অধিক ঘৰ সম্পূৰ্ণ হৈছে। হিতাধিকাৰীসকলে স্বচ্ছ ভাৰত অভিযানৰ অধীনত এটা শৌচাগাৰ, জল জীৱন মিছনৰ অধীনত এটা টেপ সংযোগ, উজ্জ্বলা যোজনাৰ অধীনত LPG সংযোগ, সৌভাগ্যৰ অধীনত বিদ্যুৎ লাভ কৰে। সৌভাগ্য আঁচনিৰ অধীনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যতে ১০০% ঘৰুৱা বৈদুতিকৰণ সম্ভৱ হৈছে, যাৰ ফলত প্ৰতিটো ঘৰতে বিদ্যুৎ যোগান ধৰাটো নিশ্চিত কৰা হৈছে।

নগৰ অঞ্চলত PMAY-URBAN অৰ্থনৈতিকভাৱে দুৰ্বল অংশ (EWS) আৰু কম আয়ৰ গোট (LIG)ক ৩.২৪ লাখ ঘৰ প্ৰদান কৰিছে। হিতাধিকাৰী-নেতৃত্বাধীন নিৰ্মাণ (BLC) উপাদানে পৰিয়ালসমূহক নিজৰ ঘৰ নিৰ্মাণ বা উন্নীতকৰণৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ আৰ্থিক সাহাৰ্য লাভ কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। এইটো উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বৈচিত্ৰময় নিৰ্মাণ পৰম্পৰা আৰু ঘৰৰ ডিজাইন আৰু সামগ্ৰীৰ ক্ষেত্ৰত স্থানীয় পছন্দৰ লগত খাপ খাই পৰে। ২০২৪ চনত আৰম্ভ হোৱা PMAY-Urban 2.0ৰ অধীনত উত্তৰ-পূবৰ চহৰসমূহৰ অতিৰিক্ত নগৰীয়া পৰিয়ালসমূহক সামৰি লোৱা হৈছে।

 

উত্ত্ৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ কৃষি আৰু সংশ্লিষ্ট খণ্ড

ভাৰতৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনীতিত কৃষি আৰু সংশ্লিষ্ট কাৰ্যকলাপে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। এই অঞ্চলত চহকী কৃষি-জলবায়ু বৈচিত্ৰ্য, প্ৰচুৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ, অধিক বৰষুণ আৰু উল্লেখযোগ্য জৈৱ বৈচিত্ৰ্য আছে। ইয়াৰ ফলত বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ, বহনক্ষম কৃষি উন্নয়নৰ শক্তিশালী সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি হৈছে। উদ্যান শস্য, মীনপালন, পশুপালন, জৈৱিক কৃষি, বাঁহ খেতি, বনভিত্তিক জীৱিকা আদিয়ে সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ৰাজ্যসমূহৰ গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদান গঠন কৰে।

মীনপালনৰ নেতৃত্বত গ্ৰাম্য বৃদ্ধি

উত্তৰ-পূব অঞ্চল(NER)ত আভ্যন্তৰীণ মাছৰ উৎপাদন ২০১৪-১৫ চনত ৪.০৩ লাখ টনৰ পৰা ২০২৪-২৫ চনত ৬.৭৮ লাখ টনলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ই ৬৮%তকৈ অধিক বৃদ্ধিক প্ৰতিফলিত কৰে। অঞ্চলটোৰ মুঠ আভ্যন্তৰীণ মাছ উৎপাদনৰ ৭০% তকৈ অধিক অংশ হিচাপে অসমে সৰ্বাধিক অৱদান আগবঢ়াই আছে। একে সময়ছোৱাতে অসমৰ আভ্যন্তৰীণ মাছৰ উৎপাদন ২.৮৩ লাখ টনৰ পৰা ৫.২৯ লাখ টনলৈ যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে।

মীন উন্নয়ন শক্তিশালী আৰু মাছমৰীয়াৰ জীৱিকা উন্নত কৰাৰ বাবে মীন বিভাগে কেইবাটাও পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে, যেনে-

• মাছমৰীয়াৰ বাবে ৩,৮২৩ খন কিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ড অনুমোদন জনাইছে ।
• প্ৰধানমন্ত্ৰী মৎস্য সম্পাদ যোজনাৰ অধীনত ৭০টা বিনোদনমূলক মীন ইউনিটত অনুমোদন জনায় ।
• ৫০১ টা মীন পালক উৎপাদক সংস্থা (FFPO)ক মুঠ প্ৰকল্প ব্যয় ১২২.৪০ কোটি টকাত অনুমোদন জনায়।
• মীন খণ্ডৰ ভিতৰত বৈচিত্ৰ্যতা আৰু আয়ৰ সৃষ্টিৰ বাবে প্ৰধানমন্ত্ৰী মৎস্য সম্পাদ যোজনাৰ অধীনত ৬৪৪টা অলংকাৰিক মীন ইউনিটত অনুমোদন জনায় ।

দুগ্ধ আৰু পশুধন ব্যৱস্থাৰ ৰূপান্তৰ

ৰাষ্ট্ৰীয় গকুল মিছনৰ অধীনত অসমৰ গুৱাহাটীত ২৮.৯৩ কোটি টকাৰ বিনিয়োগেৰে NERৰ প্ৰথমটো In Vitro Fertilization (IVF) পৰীক্ষাগাৰ স্থাপন কৰা হয়। ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত উদ্বোধন কৰা এই সুবিধাই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ৰাজ্যসমূহত দুগ্ধ উন্নয়ন শক্তিশালী কৰাৰ লগতে গৰুৰ জিনীয় বিজ্ঞান উন্নত কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে । অঞ্চলটোৰ পশুধন আৰু দুগ্ধ খণ্ডতো ধাৰাবাহিকভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। NERত মুঠ কণী উৎপাদন ২০১৪-১৫ চনত ১০,০৯৮ লাখৰ পৰা ২০২১ চনত ১২,১৪৫ লাখলৈ বৃদ্ধি পাইছে। একেদৰে ২০১৪-১৫ চনত গাখীৰৰ উৎপাদন ১,২৯৩.৫ হাজাৰ টনৰ পৰা ২০২৪-২৫ চনত ১,৭৩৯.৯ হাজাৰ টনলৈ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে দুগ্ধ উৎপাদন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত পশুধন কাৰ্যকলাপৰ স্থায়ী সম্প্ৰসাৰণ।

সাঁচিগছৰ অৰ্থনীতি আৰু ৰপ্তানি সম্প্ৰসাৰণ

২০২৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে ভাৰতত প্ৰায় ১৫ কোটি সাঁচিগছ আছে, ইয়াৰ প্ৰায় ৯০% গছ উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহত অৱস্থিত। সাঁচিগছৰ খেতি বাগিচা আৰু কৃষি বনানীকৰণ কাৰ্যসূচীৰ সৈতে একত্ৰিত কৰা হয়। কেৱল ত্ৰিপুৰাৰ সাঁচিগছৰ বজাৰখনৰ বাৰ্ষিক ব্যৱসায়ৰ সম্ভাৱনা প্ৰায় ২,০০০ কোটি টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে ৷ সাঁচিগছৰ চিপছৰ ৰপ্তানি কোটা ছয়গুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পাই ২৫ হাজাৰ কিলোগ্ৰামৰ পৰা ১.৫১ লাখ কিলোগ্ৰামলৈ বৃদ্ধি পাইছে। একেদৰে ২০২৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত সাঁচিগছৰ তেলৰ ৰপ্তানিৰ কোটা ১,০৫০ কিলোগ্ৰামৰ পৰা ৭,০৫০ কিলোগ্ৰামলৈ বৃদ্ধি পাইছে।

চৰকাৰী নেতৃত্বত কৃষি ৰূপান্তৰ

উত্তৰ-পূব অঞ্চলৰ কৃষি আৰু সংশ্লিষ্ট খণ্ডসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ বাবে চৰকাৰে একাধিক লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ আঁচনি আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ পদক্ষেপ ৰূপায়ণ কৰিছে। এই হস্তক্ষেপসমূহে কৃষকৰ কল্যাণ উন্নত কৰা, উৎপাদনশীলতা বৃদ্ধি কৰা, বহনক্ষমতাক প্ৰসাৰ কৰা, বজাৰৰ প্ৰৱেশ শক্তিশালী কৰা আৰু গ্ৰাম্য জীৱিকা সম্প্ৰসাৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

খাদ্য তেলৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযান (NMEO)

নেশ্যনেল মিছন অন ইডিবল অইল (NMEO) ৰ অধীনত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আঠখন ৰাজ্যত বাজেট নিষেধাজ্ঞা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। ২০২১–২২ বিত্তীয় বৰ্ষত ই প্ৰায় ১৭০ কোটি টকাৰ পৰা ২০২৪–২৫ বিত্তীয় বৰ্ষত প্ৰায় ৪৭৫ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ দ্বাৰা অঞ্চল নিৰ্দিষ্ট কৃষি উন্নয়নৰ জৰিয়তে তৈলবীজ উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু আমদানিৰ নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ ওপৰত নীতিগতভাৱে বৃদ্ধি পোৱা গুৰুত্ব প্ৰতিফলিত হয়।

প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধি (PM-KISAN)

প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ সন্মান নিধিয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতত কৃষকৰ বাবে আয়-সহায়ক এক বৃহৎ পদক্ষেপ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। ২০২৬ চনৰ মে’ পৰ্যন্ত সমগ্ৰ অঞ্চলটোত এই আঁচনিৰ অধীনত মুঠ ২৬.৯৮ লাখ হিতাধিকাৰী পঞ্জীয়ন কৰা হৈছিল। ২০২৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মুকলি কৰা ১৯ সংখ্যক কিস্তিৰ সময়ত এই আঁচনিৰ অধীনত মহিলা কৃষকসকলে উল্লেখযোগ্য অংশগ্ৰহণ লাভ কৰে। মুঠ পঞ্জীয়নভুক্ত হিতাধিকাৰীৰ ভিতৰত ১৯ তম কিস্তিৰ অধীনত ১০.০৮ লাখতকৈ অধিক মহিলা হিতাধিকাৰীয়ে সহায় লাভ কৰে। অসমত দেশৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক মহিলা হিতাধিকাৰীৰ ৰিপৰ্ট পোৱা গৈছে, যিয়ে আনুষ্ঠানিক কৃষি সহায়ক ব্যৱস্থাত মহিলাৰ অন্তৰ্ভুক্তি সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ইংগিত দিয়ে।

প্ৰধানমন্ত্ৰী কিষাণ উৰ্জা সুৰক্ষা এৱম উত্তৰ মহাভিযান (PM-KUSUM)

PM-KUSUM আঁচনিখনে অঞ্চলটোৰ নবীকৰণযোগ্য শক্তিভিত্তিক কৃষি আন্তঃগাঁথনিৰ প্ৰসাৰত অৰিহণা যোগাইছে। ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে উত্তৰ-পূবৰ ৰাজ্যসমূহৰ বাবে মুঠ ৫৮.২ কোটি টকা মুকলি কৰা হৈছিল। এই আঁচনিৰ অধীনত মুকলি কৰা ধনৰ সৰ্বাধিক অংশ ত্ৰিপুৰাৰ।

প্ৰধানমন্ত্ৰী ফচল বীমা যোজনা (PMFBY)

প্ৰধানমন্ত্ৰী ফচল বীমা যোজনা(PMFBY)ই অঞ্চলটোত বিপদ প্ৰশমন আৰু শস্য বীমা কভাৰেজ শক্তিশালী কৰিছে। ২০২৫ চনৰ খাৰিফ আৰু ৰবি সংযুক্ত বতৰত এই আঁচনিখনে সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ১১.৪৪ লাখতকৈ অধিক হিতাধিকাৰীক সামৰি লৈছিল। ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে অঞ্চলটোৰ পৰা ৭৮ লাখৰো অধিক কৃষকৰ আবেদনৰ বীমা কৰা হৈছে। ইয়াৰ দ্বাৰা শস্যৰ বীমা ব্যৱস্থাৰ প্ৰসাৰ আৰু অধিক গ্ৰহণৰ ইংগিত পোৱা যায়।

উত্তৰ-পূবৰ বাবে মিছন জৈৱিক মূল্য শৃংখল উন্নয়ন (MOVCD-NER)

উত্তৰ-পূবৰ বাবে মিছন জৈৱিক মূল্য শৃংখল উন্নয়ন(MOVCD-NER)-এ জৈৱিক কৃষি আৰু মূল্য শৃংখলৰ সংহতিৰ প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰিছে। ২০২৬ চনৰ মে’ মাহলৈকে প্ৰায় ২.৩৬ লাখ হেক্টৰ ভূমি এই আঁচনিৰ অধীনত অনা হৈছিল, যাৰ ফলত প্ৰায় ২.৭০ লাখ কৃষক উপকৃত হৈছিল। মুঠ ১,৪৯২ কোটি টকাৰ বিত্তীয় মুক্তিয়ে ৪৭৯টা কৃষক-উৎপাদক সংস্থা (FPO) গঠনত সহায় কৰিছে , যাৰ ফলত সামূহিক বিপণন, প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰৰ সংযোগ শক্তিশালী হৈছে।

কৃষি UDAN আঁচনি

কৃষি UDAN আঁচনিৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ পৰা নষ্ট হ’ব পৰা কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ বাবে বায়ুভিত্তিক লজিষ্টিক আৰু বজাৰ সংযোগৰ উন্নতি সাধন কৰা হৈছে। এই আঁচনিৰ অধীনত ৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে সংযুক্ত ৫৮টা বিমানবন্দৰৰ ভিতৰত ২৫টা বিমানবন্দৰে NERৰ ব্যৱস্থা কৰে । ইয়াৰ উপৰিও অঞ্চলটোৰ দুটা বিমানবন্দৰত শীতল মজুতকৰণৰ সুবিধা সজ্জিত কৰা হৈছে, যিয়ে দক্ষ পৰিবহণত সহায় কৰিছে আৰু চপোৱাৰ পিছৰ লোকচান হ্ৰাস কৰিছে।

বন ধন বিকাশ যোজনা

বন ধন বিকাশ যোজনাই উত্তৰ-পূব অঞ্চলত বনভিত্তিক জীৱিকা আৰু জনজাতীয় উদ্যোগীকৰণক সহায় কৰিছে। ২০২৬ চনৰ মে’ মাহলৈকে এই আঁচনিখনে প্ৰায় ৩.৩ লাখ সংগ্ৰাহকক উপকৃত কৰিছিল আৰু ১৯,১৫৫টা আত্মসহায়ক গোট (SHG)ক সহায় কৰিছিল।

উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত উদ্ভাৱন, ভৌগোলিক সূচক(GI Tagging) আৰু কৃষি উদ্যোগীকৰণ

২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলত ৮৯টা ভৌগোলিক সূচক (GI Tag) পঞ্জীয়নভুক্ত সামগ্ৰী হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও অহা দুবছৰত GI Taggingৰ বাবে ১৫০টা সামগ্ৰী চিনাক্ত কৰা হৈছে। কুইন আনাৰস, লাকাডং হালধি, বিজলকীয়া আৰু ডাঙৰ ইলাচিকে ধৰি কেইবাটাও GI Tag কৰা ফল আৰু মছলাৰ বাবে এই অঞ্চল পৰিচিত। ইয়াৰ দ্বাৰা অঞ্চলটোৰ অঞ্চলটোৰ সমৃদ্ধ কৃষি-বৈচিত্র্য আৰু বিশেষ কৃষি সম্ভাৱনাসমূহ প্ৰতিফলিত হয়। ২০১৪ চনৰ পৰা উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক কৃষি বিপণন নিগম(NERAMAC) অঞ্চলটোৰ ১৩টা কৃষি উদ্যানজাত সামগ্ৰীৰ ভৌগোলিক সূচক পঞ্জীয়নৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিছে ।

NERAMAC-এ বজাৰত বিক্ৰী কৰা প্ৰচেছড কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ পৰিসৰ ২০২১ চনৰ ভিতৰত ৩৮ৰ পৰা ৭৫টাতকৈ অধিক সামগ্ৰীলৈ বৃদ্ধি পাইছে।এইটোৱে খণ্ডটোৰ ভিতৰত বৈচিত্ৰ্য আৰু মূল্য সংযোজনৰ ইংগিত দিয়ে। ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহলৈকে নেৰামকে ২২০টা কৃষক-উৎপাদক সংস্থা (FPO)ক সমৰ্থন কৰিছিল, যিয়ে সমগ্ৰ NERৰ ৩৭,০০০ তকৈ অধিক কৃষকক সামৰি লৈছিল। ২০২৪–২৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ সময়ছোৱাত নেৰামকে অঞ্চলটোৰ পৰা ৬০০ মেট্ৰিক টনতকৈ অধিক কৃষি উদ্যান শস্যৰ উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও NERAMAC-এ প্ৰধানমন্ত্ৰী কৌশল বিকাশ যোজনাৰ চতুৰ্থ পৰ্যায় ( PMKVY 4.0)ৰ অধীনত ১৪,৬৭৫ গৰাকী প্ৰাৰ্থীক প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে। তদুপৰি খেতি চপোৱাৰ পিছৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু বজাৰ সংযোগ শক্তিশালী কৰাৰ বাবে তিনিটা সৌৰশক্তিচালিত শীতল মজুতকৰণৰ সুবিধা স্থাপন কৰা হয়।

২০২৫ চনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল পৰিষদ(NEC)-এ বিভিন্ন আঞ্চলিক উন্নয়ন আঁচনিৰ অধীনত ২৩৬.৫৩ কোটি টকাৰ ২৫টা বাঁহ-খণ্ডৰ প্ৰকল্প অনুমোদন জনাইছিল। এই পদক্ষেপসমূহে সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবত বাঁহ ভিত্তিক জীৱিকা, মূল্য সংযোজন আৰু ঔদ্যোগিক বৃদ্ধিত সহায় কৰে। মোবাইল ভিত্তিক কৃষি পৰামৰ্শদাতা সেৱাই উত্তৰ-পূবৰ ছখন ৰাজ্যৰ ২০২৭খন গাঁৱৰ ৩৫,৫০৯ জন কৃষককো প্ৰযুক্তি-সক্ষম কৃষি সহায় আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ উপৰিও কেন্দ্ৰীয় কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধীনত মণিপুৰৰ সমষ্টিগত মহাবিদ্যালয়সমূহৰ মাজেৰে ছটা প্ৰাকৃতিক কৃষি ইউনিট স্থাপন কৰা হৈছিল।

এই পদক্ষেপসমূহে একেলগে গ্ৰাম্য জীৱিকা শক্তিশালী কৰিছে, বহনক্ষম কৃষি পদ্ধতিক উৎসাহিত কৰিছে আৰু সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ সৰ্বাংগীন উন্নয়নত সহায় কৰিছে।

শক্তিশালী আৰু সংযুক্ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দিশত

১২ বছৰীয়া কেন্দ্ৰীভূত প্ৰচেষ্টাই উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ উন্নয়নৰ পৰিৱেশক নতুন ৰূপ দিছে। সংযোগ, শক্তি, মৌলিক সেৱা আৰু জীৱিকাৰ উন্নতিয়ে একেলগে কাম কৰি এটা শক্তিশালী আৰু অধিক সংহত অঞ্চল সৃষ্টি কৰিছে। নীতিগত সমৰ্থন আৰু স্থায়ী বিনিয়োগে নিশ্চিত কৰিছে যে অগ্ৰগতি সমগ্ৰ খণ্ডতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ আৰু দৃশ্যমান। একে সময়তে এই বৃদ্ধি ভাৰসাম্যৰ ওপৰত আধাৰিত। পৰিৱেশগত বিবেচনা আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতি সন্মানৰ সমান্তৰালভাৱে উন্নয়ন আগবাঢ়িছে। ইয়াৰ ফলত এনে ফলাফল গঢ়ি তোলাত সহায় হৈছে যিবোৰ কেৱল প্ৰভাৱশালী নহয়, দীৰ্ঘম্যাদীভাৱেও বহনক্ষম। ভাৰতৰ ভিতৰত আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ সৈতে এই অঞ্চলটোৱে নিজৰ সংযোগ শক্তিশালী কৰাৰ লগে লগে ই বাণিজ্য, গতিশীলতা আৰু সহযোগিতাৰ বাবে নতুন পথ মুকলি কৰিছে। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলে নিজকে সুযোগ আৰু নিয়োজিত হোৱাৰ দুৱাৰমুখ হিচাপে অবিৰতভাৱে স্থান দিছে। ‘অষ্টলক্ষ্মী’য়ে আজি এনে এক অঞ্চল প্ৰতিফলিত কৰিছে যিটো অধিক সংযুক্ত, অধিক স্থিতিস্থাপক আৰু ভৱিষ্যতৰ বাবে অধিক প্ৰস্তুত। ইয়াৰ অবিৰত অগ্ৰগতি সুষম, সৰ্বাংগীন আৰু আগন্তুক দৃষ্টিকোণশীল ‘বিকশিত ভাৰত’ গঢ়ি তোলাৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ থাকিব।

তথ্যসূত্ৰসমূহ

 

প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2081659&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1927894&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1557286&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1919772&reg=3&lang=2

 

ড’নাৰ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2238832&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2226314&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2247696&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2209534&reg=3&lang=2

https://risingnortheast.in/wp-content/uploads/2023/05/Sector-Profile_Agri_Low-Res.pdf

https://risingnortheast.in/wp-content/uploads/2025/05/Edu.pdf

https://nesetu.mdoner.gov.in/projects/project-list?scheme=pmdevine&status=Completed

https://nesetu.mdoner.gov.in/projects/project-list?scheme=NesidsR&status=Completed

https://nesetu.mdoner.gov.in/projects/project-list?scheme=NesidsO&status=Completed

https://nesetu.mdoner.gov.in/projects/project-list?scheme=schemesofnec&status=Completed

https://nesetu.mdoner.gov.in/projects/project-list?scheme=specialpackage&status=Completed

 

ৰে’ল মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222767&reg=3&lang=2

বন্দৰ, জাহাজ আৰু জলপথ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=1795821&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2142948&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2205166&reg=3&lang=1

https://iwai.nic.in/sites/default/files/indo-inward-outward/2464640048sam_Part1-61841935_1.pdf

https://shipmin.gov.in/sites/default/files/IWT%202022%2023%20APPROVED.pdf

পথ পৰিবহন আৰু ঘাইপথ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=162117®=3&lang=2

শক্তি মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2013022®=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2207797®=3&lang=1

নতুন আৰু নবীকৰণযোগ্য শক্তি মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2130793&reg=3&lang=2

জল শক্তি মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/annex/260/AU2007.pdf?source=pqars

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1630399&reg=3&lang=2

https://ejalshakti.gov.in/jjmreport/jjmindia.aspx

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1959918&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2226996&reg=3&lang=2

গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/187/AU473_bCgMMw.pdf?source=pqals

অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰীসভা সমিতি (CCEA)

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1598709&reg=3&lang=2

বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়

https://www.mea.gov.in/rajya-sabha.htm?dtl/30799/QUESTION+NO1127+STATUS+OF+TRILATERAL+HIGHWAY+PROJECT

https://www.pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=133837&reg=3&lang=2

কৃষি আৰু কৃষক কল্যাণ মন্ত্ৰালয়

https://pmfby.gov.in/adminStatistics/dashboard

https://agriwelfare.gov.in/Documents/AR_Eng_2024_25.pdf

https://www.icfa.org.in/assets/img/souvenirs/ner-untapped-potential.pdf

https://www.manage.gov.in/publications/eBooks/Agri-Allied%20Sector%20Entrepreneurship%20Opportunities%20in%20North%20East.pdf

মীন, পশুপালন আৰু দুগ্ধ মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/annex/270/AS355_qctvv9.pdf?source=pqars

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2212290&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2225760&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1988232&reg=3&lang=2

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/184/AS258_n1BiQ1.pdf?source=pqals

স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/1715/AU1320.pdf?source=pqals

https://dashboard.nha.gov.in/public/

https://nhsrcindia.org/AB-HWCs-map-table

ৰাসায়নিক আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2203000&reg=3&lang=1

শিক্ষা মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/annex/267/AU3550_veZhIN.pdf?source=pqars

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1999713&reg=3&lang=2

জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2238355&reg=3&lang=2

পৰিকল্পনা মন্ত্ৰালয়

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/186/AU2908_9qeAFp.pdf?source=pqals

প্ৰেছ ইনফ’ৰমেশ্যন ব্যুৰো

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?ModuleId=3&NoteId=155194&id=155194&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2215690&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2214640&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=152025&ModuleId=3&reg=3&lang=2

অন্যন্য

https://tcp.assam.gov.in/portlets/north-eastern-council-nec-scheme-0

https://dibrugarh.assam.gov.in/tourist-place-detail/276

https://tinsukia.assam.gov.in/tourist-place-detail/275

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2255609&reg=3&lang=2

https://aimapp2.aim.gov.in/aic/files/List%20of%20selected%20Smart%20Cities.pdf\

https://noney.nic.in/tourist-place/world-highest-railway-bridge-noney/

https://indiainvestmentgrid.gov.in/opportunities/nip-project/701346

PDF চাবলৈ ক্লিক কৰক

***

পিআইবি গৱেষণা

(Explainer ID: 158971) आगंतुक पटल : 11
Provide suggestions / comments