• Sitemap
  • Advance Search
Security

ৰাষ্ট্ৰৰ সুৰক্ষা

সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে ভাৰতৰ শূন্য সহনশীলতাৰ ১২ বছৰ

Posted On: 19 JUN 2026 10:35AM

বিগত ১২ বছৰৰ বিস্তৃত সন্ত্রাসবিৰোধী পৰিৱৰ্তনে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদৰ প্ৰতি দৃঢ় শূন্য সহনশীলতাৰ মনোভাৱ প্ৰতিফলিত কৰে। শক্তিশালী আইনী পৰিকাঠামো, প্ৰতিষ্ঠানিক সংস্কাৰ আৰু চোৰাংচোৱা সংহতিৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক সংস্থাসমূহৰ মাজত সমন্বয় যথেষ্ট উন্নত হৈছে। সীমান্ত অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে কেন্দ্ৰীভূত কাৰ্য, বিত্তীয় নেটৱৰ্ক ভাঙি পেলোৱা, আৰু আৰক্ষী আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীৰ আধুনিকীকৰণে ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ স্থাপত্যক শক্তিশালী কৰিছে। চাইবাৰ নিৰাপত্তাৰ স ক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণে উদীয়মান ডিজিটেল ভাবুকিৰ বিৰুদ্ধে প্ৰস্তুতি আৰু অধিক শক্তিশালী কৰিছে। এই স্থায়ী প্ৰচেষ্টাসমূহে আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাৰ সূচকসমূহৰ জুখিব পৰা উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত অৰিহণা যোগাইছে, য’ত আছে সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড হ্ৰাস, সাধাৰণ নাগৰিক আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীৰ মাজত হতাহতি হ্ৰাস, আৰু জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা, উন্নয়নৰ ফলাফল আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্থায়ীত্ব উন্নত কৰা।

সুনিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্ত আৰু নিৰ্ণায়ক কাৰ্যকলাপৰ এটা দশক

যোৱা ১২ বছৰত ভাৰতে নিজৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ অন্যতম ব্যাপক পৰিৱৰ্তন সাধন কৰিছে। চৰকাৰে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে শূন্য সহনশীলতাৰ নীতি গ্ৰহণ কৰিছে। প্ৰতিক্ৰিয়াশীল সঁহাৰিৰ উৰ্ধত গৈ সক্ৰিয়, চৰকাৰৰ সকলো দৃষ্টিভংগী গঢ়ি তুলিছে। সন্ত্ৰাসবাদক আৰ্থিক সাহাৰ্য প্ৰদান কৰা নেটৱৰ্কসমূহ উৎখাত কৰা হৈছে। তদন্তকাৰী সংস্থাসমূহক ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হৈছে। সীমান্তৰ পৰ্যবেক্ষণ শক্তিশালী কৰা হৈছে। নিৰাপত্তা প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ মাজত সমন্বয় বৃদ্ধি কৰা হৈছে। কূটনৈতিক পদক্ষেপে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চত ভাৰতৰ কণ্ঠক উন্নীত কৰিছে যিয়ে সন্ত্ৰাসবাদৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰ বিশ্বব্যাপী ব্যয় বৃদ্ধি কৰিছে।

ভাৰতৰ ১২ বছৰীয়া স্থায়ী প্ৰচেষ্টাই এনে এক ৰূপান্তৰৰ সৃষ্টি কৰিছে যিটো তিনিটা আন্তঃসংলগ্ন ফলাফলৰ জৰিয়তে বুজিব পৰা যায়। বিশ্বাস হৈছে নিৰ্ণায়ক কাৰ্যৰ জৰিয়তে জনসাধাৰণৰ আস্থা পুনৰুদ্ধাৰ, বিকাশ হৈছে এক শক্তিশালী আইনী আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক সুৰক্ষা স্থাপত্যৰ বিকাশ আৰু জন-কল্যাণ হৈছে এক সুৰক্ষিত পৰিৱেশৰ সৃষ্টি, য'ত বিকাশ, মৰ্যাদা, সাধাৰণ জীৱন প্ৰফুল্লিত হৈ উঠিব পাৰে।

এই ফলাফলবোৰ হঠাৎ নাইবা আকস্মিক নাছিল। কূটনীতিৰ সীমাত উপনীত হ’লে সামৰিক নিখুঁততাৰে কাম কৰাৰ ইচ্ছাৰ জৰিয়তে সেইবোৰ গঢ়ি তোলা হৈছে। এইবোৰ অনুসন্ধানকাৰী সংস্থাক ভাল উপকৰণ আৰু বেছি বিস্তৃত সক্ষমতা দিয়া জোৰদাৰ আইন পৰিৱৰ্তনৰ পৰা আহিছে। প্ৰযুক্তি-চালিত চোৰাংচোৱা মঞ্চৰ জৰিয়তে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল যিয়ে দেশৰ নিৰাপত্তা যন্ত্ৰক বাস্তৱ সময়ত সংযোগ কৰিছে। এই সময়ছোৱাত ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অভিলেখে এনে এখন ৰাষ্ট্ৰক প্ৰতিফলিত কৰিছে যিয়ে সন্ত্ৰাসবাদ নিয়ন্ত্ৰণৰ পৰা ইয়াক টিকাই ৰখা চৰ্তসমূহ ভাঙি পেলোৱালৈকে নিৰ্ণায়কভাৱে আগবাঢ়িছে।

অৱশ্যে এই সকলোবোৰৰ আৰম্ভণি কোনো পূৰ্বধাৰণাৰ অবিহনে হোৱা নাছিল । ২০১৪ চনৰ মে’ মাহত যেতিয়া চৰকাৰে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল, তেতিয়া দশক দশক ধৰি চলি অহা অৱহেলা, প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱধান আৰু অমীমাংসিত সংঘাতৰ দ্বাৰা গঢ় লৈ উঠা নিৰাপত্তা পৰিৱেশ উত্তৰাধিকাৰত লাভ কৰিছিল। চৰকাৰে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহ সাধাৰণ নাছিল। এইসমূহ প্ৰণালীবদ্ধ, একেলগে হোৱা আৰু গুৰুতৰ আছিল।

প্ৰত্যাহ্বানৰ পৰিৱেশ

২০১৪ চনত ভাৰতে এটা সংযোগবিন্দুত থিয় হৈছিল। আভ্যন্তৰীণ সুৰক্ষা পৰিৱেশ বেলেগ বেলেগ ক্ষেত্ৰত গভীৰভাৱে ভাঙি পৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বৰ দশকত (২০০৪২০১৪) ,২১৭টা সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড সংঘটিত হৈছিল চাৰি দশকত সন্ত্ৰাসবাদ, বিদ্ৰোহ আৰু উগ্ৰবাদৰ ফলত প্ৰায় ৯২,০০০ নাগৰিকে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল। প্ৰত্যাহ্বানমূলক পৰিৱেশটোৱে ক্ৰমান্বয়ে সংস্কাৰ নহয়, ব্যৱস্থাগত ৰূপান্তৰৰ দাবী কৰিছিল।

জম্মু-কাশ্মীৰত নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখাৰ সিপাৰৰ পৰা অনুপ্ৰৱেশ এক স্থায়ী আৰু ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা প্ৰত্যাহ্বান হৈ আহিছে। পাকিস্তানৰ আন্তঃসেৱা চোৰাংচোৱা সংস্থা(ISI)-এ লস্কৰ-ই-তৈবা(LeT), জেইছ-ই-মহম্মদ(JeM) আৰু হিজবুল মুজাহিদীন(HM)কে ধৰি নিৰ্দিষ্ট সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনসমূহক প্ৰশিক্ষণ, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু আৰ্থিক সহায় আগবঢ়ায়। ইয়াৰ পিছত এই সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনসমূহৰ সহায়ত ৰাষ্ট্ৰৰ শান্তি আৰু স্থিতিশীলতাক অস্থিৰ কৰি তোলা হয়। ২০০৮ চনত মুম্বাই আক্ৰমণত ১৬৬ জন লোকৰ প্ৰাণহানি হৈছিল। এনে সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ডই ৰাষ্ট্ৰ-অনুদিত সন্ত্ৰাসবাদৰ বিপৰ্যয়জনক সম্ভাৱনা প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, তথাপিও বিশ্বাসযোগ্য প্ৰতিৰোধ নীতিৰ অভাৱত জবাবদিহিতা একপ্ৰকাৰ লুকাই আছিল।

একে সময়তে সীমা অতিক্ৰম কৰা সমৰ্থন আৰু স্থানীয় সংগঠন নেটৱৰ্কৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত কাশ্মীৰৰ বিচ্ছিন্নতাবাদে দেশৰ শান্তি আৰু শাসন ব্যৱস্থাৰ প্ৰতি এক ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০১০ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে প্ৰতি বছৰে গড়ে ২,৬৫৪টা সংগঠিত শিলগুটি নিক্ষেপৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল অভাৰ-গ্ৰাউণ্ড ৱৰ্কাৰ (OGW) নেটৱৰ্কে অনুপ্ৰৱেশকাৰী উগ্ৰপন্থীসকলক সক্ৰিয় সহায় আগবঢ়াইছিল। পূৰ্বতে ৩৭০ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত পৰিচালিত ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক কাঠামোৱে এনে গাঁথনিগত পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিছিল যিয়ে ফলপ্ৰসূ শাসন আৰু নিৰাপত্তা সঁহাৰিক জটিল কৰি তুলিছিল।

সন্ত্ৰাসবাদী গোটসমূহেও প্ৰচাৰ, ভৰ্তি, অৰ্থ যোগান আৰু কাৰ্য পৰিচালনাৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে ছ’চিয়েল মিডিয়া, সংকেতৰ সৈতে যোগাযোগৰ প্লেটফৰ্ম, ডাৰ্ক ৱেব আৰু ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সী ব্যৱহাৰ কৰিছিল।

২০১৪ চনৰ পিছত ইছলামিক ষ্টেট (ISIS)ৰ বিশ্বব্যাপী উত্থানে ভাৰতৰ নিৰাপত্তাজনিত উদ্বেগক এক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিলে। অনলাইন উগ্ৰবাদ আৰু উগ্ৰপন্থী অপপ্ৰচাৰৰ উত্থানে ভাৰতীয় নাগৰিকসকলৰ মাজত নিযুক্তিৰ আশংকাৰ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু অসামৰিক স্থানক লক্ষ্য কৰি স্ব-কট্টৰপন্থীৰ দ্বাৰা কম তীব্ৰতাসম্পন্ন আক্ৰমণৰ ভাবুকি বৃদ্ধি কৰিছিল। এই বৰ্ধিত ভাবুকিৰ পৰিৱেশৰ বাবে নিৰাপত্তা সংস্থাসমূহৰ বাবে কট্টৰপন্থী বিৰোধী গতিবিধি, চাইবাৰ নিৰীক্ষণ আৰু চোৰাংচোৱা সমন্বয়ৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সামৰ্থ বিকশিত কৰাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল।

যিকোনো মাপকাঠীত ২০১৪ চনত উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰা নিৰাপত্তাৰ পৰিৱেশটো আছিল অসাধাৰণ প্ৰত্যাহ্বানমূলক। পূৰ্বৰ দশকত হাজাৰ হাজাৰ সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড সংঘটিত হৈছিল; জম্মু-কাশ্মীৰত অনুপ্ৰৱেশ আৰু সন্ত্ৰাসবাদ অবিৰত হৈ থাকিল; বিদ্ৰোহে বহুতো প্ৰাণ কাঢ়ি নিলে; আৰু আইনী কাঠামোৰ ভিতৰত ব্যক্তিক সন্ত্ৰাসবাদী হিচাপে ঘোষণা কৰাৰ ক্ষমতাৰ লগতে বহু গুৰুত্বপূর্ণ ব্যৱস্থাৰ অভাৱ আছিল। এই প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ পৰিসৰৰ বাবে ভাৰতৰ নিৰাপত্তা সিদ্ধান্ত, প্ৰতিষ্ঠানিক ক্ষমতা আৰু কাৰ্যকৰী সঁহাৰি ব্যৱস্থাৰ মৌলিক পৰিৱৰ্তনৰ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।

ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী নীতিঃ সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে শূন্য সহনশীলতাৰ নতুন যুগ

কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ প্ৰথম দিনাৰ পৰাই চৰকাৰে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে শূন্য সহনশীলতাৰ একক, অটল নীতি অনুসৰণ কৰিছিল। উদ্দেশ্য আছিল কেৱল সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাই নহয়, সন্ত্ৰাসবাদী পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ সম্পূৰ্ণ যোগান শৃংখল ভাঙি পেলোৱা। মূল ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত আছে সন্ত্ৰাসবাদী আৰু সহায়ক কাঠামোৰ বিৰুদ্ধে স্থায়ী ব্যৱস্থা গ্ৰহণ, সন্ত্ৰাসবাদী বিত্তীয় দমন, প্ৰতিৰোধমূলক অভিযান, অনুপ্ৰৱেশ প্ৰতিৰোধ, বিদ্ৰোহ বিৰোধী গ্ৰীড শক্তিশালী কৰা, নিৰাপত্তা সঁজুলিৰ আধুনিকীকৰণ, CASO অভিযান তীব্ৰতৰ কৰা, বাস্তৱ সময়ৰ চোৰাংচোৱা বিনিময়, কৌশলগত তালাচী আৰু শান্তি আৰু স্থিতিশীলতা বজাই ৰাখিবলৈ অঞ্চলসমূহ্ত দিনে-নিশাই নিয়ন্ত্ৰণ।

 

১২ বছৰৰ ভিতৰত এই কৌশলে চাৰিটা সুকীয়া স্তম্ভৰ মাজেৰে গঢ় লৈ উঠিল। প্ৰথম স্তম্ভটোৱে সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী শক্তিশালী আইন আৰু সুদূৰপ্ৰসাৰী আইনী সংস্কাৰৰ জৰিয়তে আইনগত সবলীকৰণ গঢ়ি তুলিলে। দ্বিতীয় স্তম্ভটোৱে প্ৰতিষ্ঠান, চোৰাংচোৱা নেটৱৰ্ক আৰু তদন্তমূলক ক্ষমতাক শক্তিশালী কৰিলে। তৃতীয় স্তম্ভটোৱে সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে নিৰ্ণায়ক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ মতবাদ স্থাপন কৰিছিল আৰু সীমা ব্যৱস্থাপনা বৃদ্ধি কৰিলে। চতুৰ্থ স্তম্ভটোৱে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাত ভাৰতৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰি এক শক্তিশালী বহুপক্ষীয় আৰু কূটনৈতিক সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী স্থাপত্য নিৰ্মাণ কৰিছিল

এই চাৰিটা স্তম্ভ সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত হৈ ওলাই অহা নাছিল। এইসনূহক ক্ৰমান্বয়ে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল, কাৰ্যকৰীভাৱে পৰীক্ষা কৰা হৈছিল আৰু অভিজ্ঞতাৰ জৰিয়তে পৰিশোধন কৰা হৈছিল। ২০২৬ চনৰ ভিতৰত ১২ বছৰীয়া বিধান সংস্কাৰ, প্ৰতিষ্ঠানিক নিৰ্মাণ, কাৰ্যকৰী সিদ্ধান্ত আৰু কূটনৈতিক নিয়োজিততাই সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অনুশীলনৰ এক গোটৰ সৃষ্টি কৰিছিল যিটো সংহিতাকৰণ কৰিব পৰাকৈ যথেষ্ট আছিল। সেই সংহিতাকৰণ প্ৰহাৰ: ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উগ্ৰবাদ-বিৰোধী নীতি আৰু কৌশল(PRAHAAR)ৰ ৰূপত আহিছিল।

 

PRAHAARএ পূৰ্বৰ দশকত নিৰ্মিত সিদ্ধান্তসমূহক অধিক্ৰমণ নকৰে। বৰঞ্চ ১২ বছৰীয়া শাসন ব্যৱস্থাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা নীতি আৰু পদ্ধতিসমূহক একত্ৰিত, পদ্ধতিগত আৰু আনুষ্ঠানিক মতবাদী প্ৰকাশ দিয়ে। প্ৰতিৰোধ, দ্ৰুত সঁহাৰি, সমগ্ৰ চৰকাৰৰ সহযোগিতা, মানৱ অধিকাৰ ভিত্তিক প্ৰক্ৰিয়া আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ একত্ৰিত কৰি পূৰ্বৰ ১২ বছৰে বাস্তৱত প্ৰদৰ্শন কৰা সকলো কথাকে আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰকাশ কৰা এক ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰীয় মতবাদত একত্ৰিত কৰে।

পৰৱৰ্তী অংশবোৰে প্ৰত্যেকটাকৈ চাৰিটা মূল স্তম্ভৰ প্ৰতিটোকে বিতংভাৱে পৰীক্ষা কৰি চায়। একেলগে, এইবোৰে ভাৰত কেনেকৈ প্ৰতিক্ৰিয়াশীল নিৰাপত্তা দৃষ্টিভংগীৰ পৰা আগ্ৰাসী, স্থিৰ, আৰু নীতি-ভিত্তিক সন্ত্রাস-বিৰোধী ধাৰাৰ দিশে আগবাঢ়িলে তাৰ কথা কয়।

স্তম্ভ : আইনগত সবলীকৰণ

সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী কাৰ্যকৰীতাৰ বাবে এক শক্তিশালী আইনী ভেটিৰ প্ৰয়োজন। ২০১৪ চনৰ পৰা চৰকাৰে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত, বিচাৰ আৰু প্ৰতিৰোধক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে বৃহৎ আইনগত সংস্কাৰ হাতত লৈছে। এই ব্যৱস্থাসমূহে নিৰাপত্তা সংস্থাসমূহক ক্ষমতা প্ৰদান কৰিছে, সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আইনসমূহ কঠোৰ কৰিছে, সন্ত্ৰাসবাদৰ বিত্তীয় সাহাৰ্যত ব্যাঘাত জন্মাইছে আৰু বৰ্ধিত নিৰাপত্তাজনিত ভাবুকিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ ভাৰতৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছে।

 

অবৈধ কাৰ্যকলাপ (প্ৰতিৰোধ) সংশোধনী আইন, ২০১৯ (UAPA)

UAPA সংশোধনে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু তদন্তকাৰী সংস্থাসমূহৰ ক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণ কৰি ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আইনী কাঠামোক শক্তিশালী কৰি তুলিলে। এয়া এইটো দশকৰ আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য বিধান সংস্কাৰ যাক ২০১৯ চনৰ আগষ্টত সংসদে গৃহীত কৰা আৰু ২০১৯ চনৰ ১৪ আগষ্টত অধিসূচনা কৰা হৈছিল।

এই সংশোধনীৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰক এই আইনৰ অধীনত কেৱল সংগঠনক নহয় ব্যক্তিক সন্ত্ৰাসবাদী হিচাপে চিহ্নিত কৰাৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হয়। এই সংশোধনীৰ জৰিয়তে পৰিদৰ্শক আৰু তাৰ ওপৰৰ পদবীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা(NIA)ৰ বিষয়াসকলকো সন্ত্ৰাসবাদৰ গোচৰৰ তদন্তৰ ক্ষমতা প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও NIAৰ সঞ্চালক প্ৰধানক সন্ত্ৰাসবাদৰ সৈতে জড়িত সম্পত্তি জব্দ বা সংলগ্ন কৰাৰ অনুমোদন দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই আইনখনে মানৱ সৰবৰাহৰ, জাল মুদ্ৰা, চাইবাৰ সন্ত্ৰাসবাদ আৰু ভাৰতৰ বাহিৰত সংঘটিত হোৱা অপৰাধৰ সৈতে জড়িত গোচৰৰ তদন্তৰ বাবে NIAৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।

এই সংশোধনী বলবৎ হোৱাৰ পিছৰে পৰা চৰকাৰে ৫৭ জনতকৈ অধিক ব্যক্তিক সন্ত্ৰাসবাদী হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত আছে মাছুদ আজহাৰ (JeM), হাফিজ ছয়ীদ (LeT), জাকি-উৰ-ৰেহমান লখৱী (LeT), ডাউদ ইব্ৰাহিম আৰু গুৰপতৱন্ত সিং পান্নু (Sikhs for Justice), হৰদীপ সিং নিজ্জৰ (Khalistan Tiger Force) আৰু ৱাধাৱা সিং বব্বৰ (Babbar Khalsa International)কে ধৰি মূল খালিস্তানী কৰ্মীসকল।

ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা সংশোধনী আইন, ২০১৯

NIAৰ ন্যায়িক কাৰ্যভাৰ সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে সংশোধন কৰা হৈছিল ইয়াৰ সংশোধনী আইন। ভাৰতৰ বাহিৰত ভাৰতৰ স্বাৰ্থৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত হোৱা সন্ত্ৰাস সম্পৰ্কীয় অপৰাধৰ তদন্ত কৰিবলৈ এতিয়া এই সংস্থাটো সক্ষম হৈছে। ইয়াৰ অনুসন্ধান ক্ষমতা বিস্তৃত কৰি বিস্ফোৰক পদাৰ্থৰ সৈতে জড়িত মানৱ সৰবৰাহৰ লগতে চাইবাৰ সন্ত্ৰাসবাদকো সামৰি লোৱা হৈছে। এই সংশোধনীৰ জৰিয়তে NIAৰ সঞ্চালক প্ৰধানৰ কৰ্তৃত্বও সম্প্ৰসাৰণ কৰা হৈছে যাতে সংস্থাটোৰ তদন্তত থকা গোচৰসমূহত সম্পত্তি জব্দ আৰু বাজেয়াপ্ত কৰাৰ অনুমতি প্ৰদান কৰিব পাৰে।

ধন সৰবৰাহ প্ৰতিৰোধ আইন (PMLA) বিধানসমূহ শক্তিশালী কৰা

PMLAৰ একেৰাহে সংশোধনীৰ ফলত বিধিবলবৎকাৰী সঞ্চালকালয় (ED)ক সন্ত্ৰাসবাদৰ সৈতে জড়িত সম্পত্তিৰ সন্ধান, ফ্ৰীজ আৰু জব্দ কৰাৰ বাবে কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰা হৈছে য’ত আছে জম্মু-কাশ্মীৰৰ হাৱালা চেনেল, খালিস্তানী নেটৱৰ্কৰ দ্বাৰা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সী-ভিত্তিক বিত্তীয় সাহাৰ্য আৰু নিষিদ্ধ সংস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত গেংষ্টাৰ নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ধন দাবীৰ ধন।

ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা (BNS), ২০২৩ - দণ্ডবিধিৰ এক নতুন যুগ

ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা (BNS), ২০২৩-এ ভাৰতীয় দণ্ডবিধি, ১৮৬০ৰ ঠাই লয়। ২০২৪ চনৰ জুলাইৰ পৰা BNS বলবৎ হয়। ইয়াত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সন্ত্ৰাসবাদ আৰু সংগঠিত অপৰাধৰ সংজ্ঞাও নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে আৰু নতুন অপৰাধ আইনৰ অধীনত কঠোৰ শাস্তিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।

মাৰাত্মক হিংসা, জটিল আন্তঃগাঁথনি ধ্বংস, অপহৰণ বা জাল নোটৰ প্ৰচলন আদি উপায়েৰে ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব, ঐক্য, অখণ্ডতা, নিৰাপত্তা বা অৰ্থনৈতিক স্থিতিশীলতাৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা যিকোনো কাম সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্য বুলি BNS-এ সংজ্ঞায়িত কৰিছে। সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যৰ ফলত মৃত্যু হোৱাৰ ফলত দিবলগা শাস্তি BNSত মৃত্যুদণ্ড বা যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ কথা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। অন্যান্য সন্ত্ৰাসবাদী অপৰাধৰ ক্ষেত্ৰত নূন্যতম পাঁচ বছৰৰ পৰা যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডৰ কঠোৰ শাস্তি প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা আছে।

BNS-এ এক ব্যাপক পন্থা গ্ৰহণ কৰে য’ত ষড়যন্ত্ৰ, নিযুক্তি, প্ৰশিক্ষণ, সন্ত্ৰাসবাদীক আশ্ৰয় দিয়া (সীমিত ৰেহাইৰ সৈতে) আৰু সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপৰ পৰা আহৰণ কৰা সম্পত্তি বা উপাৰ্জন কৰাৰ ধাৰণাক অপৰাধমূলক বুলি গণ্য কৰে। এই বিধানসমূহে সন্ত্ৰাসবাদ আৰু সংগঠিত অপৰাধ প্ৰতিৰোধ, তদন্ত আৰু গোচৰ চলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ আইনী ক্ষমতাক যথেষ্ট শক্তিশালী কৰে।

অস্ত্ৰ (সংশোধনী) আইন, ২০১৯

অস্ত্ৰ (সংশোধনী) আইন, ২০১৯ য়ে অবৈধ অস্ত্ৰৰ নেটৱৰ্কক লক্ষ্য কৰি সন্ত্ৰাসবাদ, বিদ্ৰোহ আৰু সংগঠিত অপৰাধৰ প্ৰতি ভাৰতৰ সঁহাৰি শক্তিশালী কৰে। এই আইনখনে অবৈধ সৰবৰাহ, অবৈধ দখল, নিৰ্মাণ, বিক্ৰী আৰু নিষিদ্ধ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ আৰু বোমা-বাৰুদ হস্তান্তৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত কঠোৰ শাস্তি প্ৰৱৰ্তন কৰে। ইয়াৰ উপৰিও নিৰাপত্তা বাহিনীৰ পৰা অস্ত্ৰ চুৰি আৰু সংগঠিত অপৰাধ ছিণ্ডিকেটৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ বাবে কঠোৰ শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়। সীমা অতিক্ৰম কৰি অস্ত্ৰ সৰবৰাহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি আৰু ডিজিটেল অনুজ্ঞাপত্ৰ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ অনুসন্ধান ক্ষমতা উন্নত কৰি এই আইনখনে সমগ্ৰ দেশতে সন্ত্ৰাসবাদী আৰু বিদ্ৰোহীৰ কাৰ্যকলাপ বজাই ৰখা এক জটিল যোগান শৃংখলত ব্যাঘাত জন্মায়।

এই আইনগত ব্যৱস্থাসমূহে ভাৰতৰ নিৰাপত্তা আৰু তদন্তকাৰী সংস্থাসমূহক উদীয়মান নিৰাপত্তাজনিত প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ আধুনিক আইনী সঁজুলিৰে সজ্জিত কৰিছে। সংস্কাৰে প্ৰতিষ্ঠানিক ক্ষমতা শক্তিশালী কৰিছে, আন্তঃসংস্থা সমন্বয় উন্নত কৰিছে আৰু সন্ত্ৰাসবাদৰ প্ৰতি নিৰ্ণায়কভাৱে সঁহাৰি জনোৱাৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছে।

স্তম্ভ : নতুন ভাৰতৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানসমূহ শক্তিশালী কৰা

শক্তিশালী প্ৰতিষ্ঠানসমূহ হৈছে এক ফলপ্ৰসূ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ কাঠামোৰ মেৰুদণ্ড। যোৱা ১২ বছৰত ভাৰতে নিজৰ তদন্ত, চোৰাংচোৱা, আৰু বিধি বলৱৎকাৰী সংস্থাসমূহক আধুনিকীকৰণত বিনিয়োগ কৰিছে যাতে বৰ্ধিত সন্ত্ৰাসবাদমূলক ভাবুকিৰ দ্ৰুত গতিত ধৰা পেলোৱা, উন্নত সমন্বয় আৰু অধিক ফলপ্ৰসূ সঁহাৰি নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়।

ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা- সামৰ্থ্য বৃদ্ধি

মুম্বাই সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা আইন, ২০০৮ৰ জৰিয়তে প্ৰতিষ্ঠা হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা (NIA) হৈছে ভাৰতৰ প্ৰধান সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী তদন্ত সংস্থা। সন্ত্ৰাসবাদ, সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপৰ বিত্তীয় সাহাৰ্য, সন্ত্ৰাসবাদীৰে সম্পৰ্ক থকা সংগঠিত অপৰাধ, চাইবাৰ সন্ত্ৰাসবাদ, ভাৰতৰ সাৰ্বভৌমত্ব আৰু অখণ্ডতাৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা অন্যান্য অপৰাধকে ধৰি ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাক প্ৰভাৱিত কৰা অপৰাধৰ তদন্ত আৰু গোচৰ চলাবলৈ NIAক দায়িত্ব দিয়া হৈছে।

 

২০১৪ চনৰ পৰা চৰকাৰে NIA কাৰ্যভাৰ, কাৰ্যকৰী ক্ষমতা আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক আন্তঃগাঁথনি যথেষ্ট শক্তিশালী কৰিছে। NIA বাজেট আবণ্টন ৫০ লাখ টকাৰ পৰা বৃদ্ধি পালে। ২০১৪-১৫ চনত ৯১.৩২ কোটি টকা হৈছিল। ২০২৪-২৫ চনত ৩৯৪.৬৬ কোটি টকা এটা দশকত চাৰিগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি।

বিচাৰ ক্ষিপ্ৰ কৰাৰ বাবে আৰু দোষী সাব্যস্ত হোৱাৰ হাৰ উন্নত কৰাৰ বাবে বিশেষ NIA আদালতৰ দেশজোৰা নেটৱৰ্ক স্থাপন কৰা হৈছে। ৰাজ্যবোৰত ৪৭খন আৰু কেন্দ্ৰ শাসিত অঞ্চলসমূহত ৬খন এনেধৰণৰ আদালত চলোৱাৰ ব্যৱস্থাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। জম্মু আৰু গুৱাহাটীৰ মণ্ডল কাৰ্যালয়ৰ সহায়ত সমগ্ৰ দেশতে ২১ টা শাখা কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে সংস্থাটোৱে নিজৰ পদাংক সম্প্ৰসাৰণ কৰিছে। ২০১৪ চনৰ পিছত NIAই সন্ত্ৰাসবাদী বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ ৩২টা গোচৰ পঞ্জীয়ন কৰিছিল, আনহাতে ২০১৪ চনৰ আগতে এটাও গোচৰ পঞ্জীয়ন হোৱা নাছিল

 

২০১৯ চনৰ পৰা ১০৮টা ইন-হাউছ প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ৪,৪৭১ জন বিষয়া উপকৃত হৈছে। ৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাস তথ্যকোষ সংযোজন আৰু বিশ্লেষণ কেন্দ্ৰ (NTDFAC) স্থাপনৰ ফলত উন্নত বিশ্লেষণৰ জৰিয়তে তথ্য-চালিত তদন্ত বৃদ্ধি পোৱাৰ বিপৰীতে ফৰেনছিক বিজ্ঞান সেৱা সঞ্চালকালয় (DFSS)ৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সমন্বয়ৰ ফলত বৈজ্ঞানিক প্ৰমাণ সংগ্ৰহ আৰু ফৰেনছিক পৰীক্ষা শক্তিশালী হৈছে।

আপুনি জানেনে: NIA এতিয়া বিশ্বজুৰি বিখ্যাত তদন্তকাৰী সংস্থা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে, ' দোষী সাব্যস্ত হোৱাৰ হাৰ ৯২.৭০%

মাল্টি-এজেন্সী চেণ্টাৰ (MAC) আৰু চোৰাংচোৱা সংহতি

ইন্টেলিজেন্স  ব্যুৰো (IB)ৰ অধীনত কাম কৰা মাল্টি এজেন্সী চেণ্টাৰ (MAC)য়ে বাস্তৱ সময়ৰ চোৰাংচোৱা বিনিময় আৰু সমন্বয়ৰ বাবে ভাৰতৰ শীৰ্ষ মঞ্চ হিচাপে কাম কৰে। চোৰাংচোৱা, নিৰাপত্তা, প্ৰতিৰক্ষা আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাকে ধৰি ২৮টা কেন্দ্ৰীয় আৰু ৰাজ্যিক সংস্থাক একত্ৰিত কৰি সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ তথ্যৰ নিৰৱচ্ছিন্ন আদান-প্ৰদানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। MACক ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহত অৱস্থিত ছাবচিডিয়েৰী মাল্টি এজেন্সী চেণ্টাৰ(SMAC)সমূহৰ দ্বাৰা সমৰ্থন কৰা হৈছে, যিয়ে স্থানীয় চোৰাংচোৱাৰ তথ্যসমূহ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰে আৰু ৰাজ্যিক আৰক্ষী আৰু অন্যান্য ক্ষেত্ৰ সংস্থাসমূহৰ সৈতে সমন্বয় নিশ্চিত কৰে।

যোৱা দশকত ভাৰতৰ চোৰাংচোৱা সংযোজন স্থাপত্যক MAC-SMAC নেটৱৰ্কৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু আধুনিকীকৰণৰ জৰিয়তে যথেষ্ট শক্তিশালী কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থাই এতিয়া দূৰৱৰ্তী জিলা আৰু কাৰ্যকৰী ইউনিটসমূহলৈ বিস্তৃত বৰ্ধিত শেষ মাইলৰ সংযোগৰ সৈতে সুৰক্ষিত, বাস্তৱ সময়ৰ চোৰাংচোৱা অংশীদাৰিত্ব প্ৰদান কৰে। শেহতীয়াকৈ নেটৱৰ্কটোৱে ৫০০ কোটি টকাৰ মূলধনী বিনিয়োগৰ সহায়ত এক বৃহৎ প্ৰযুক্তিগত উন্নীতকৰণৰ সন্মুখীন হৈছে। উন্নত হাৰ্ডৱেৰ আন্তঃগাঁথনি, দ্ৰুত নে'টৱৰ্ক ক্ষমতাসমূহ, আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) আৰু মেচিন লাৰ্নিং (ML)-সামৰ্থৱান বিশ্লেষণাত্মক সঁজুলিসমূহে চোৰাংচোৱা মূল্যায়ন আৰু ভাবুকি ধৰা পেলোৱাৰ গতি, সঠিকতা আৰু ফলপ্ৰসূতা যথেষ্ট উন্নত কৰিছে। এই উন্নতিসমূহে আন্তঃসংস্থা সমন্বয় শক্তিশালী কৰিছে আৰু উদীয়মান নিৰাপত্তাজনিত ভাবুকিৰ প্ৰতিৰোধ আৰু প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিছে।

আপুনি জানেনে: গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে ২০২৫ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত মাল্টি এজেন্সী চেণ্টাৰ (MAC) কাঠামোৰ অধীনত চাইবাৰ মাল্টি এজেন্সী চেণ্টাৰ (CyMAC) স্থাপন কৰিছিল চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ ভাবুকি, চাইবাৰ চোৰাংচোৱাগিৰি, উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ অপব্যৱহাৰ আৰু ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাক প্ৰভাৱিত কৰা অন্যান্য চাইবাৰ বিপদৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ CyMAC- বাস্তৱ সময়ৰ সমন্বয় আৰু চোৰাংচোৱা বিনিময়ৰ বাবে এক নিৰ্দিষ্ট মঞ্চ হিচাপে কাম কৰে।

ৰাষ্ট্ৰীয় চোৰাংচোৱা গ্ৰীড (NATGRID)

NATGRID হৈছে এটা নিৰাপদ চোৰাংচোৱা-বিনিময় মঞ্চ যিয়ে অনুপ্ৰৱেশ, বেংকিং, টেলিকম আৰু ভ্ৰমণ ৰেকৰ্ডকে ধৰি একাধিক চৰকাৰী ডাটাবেছক অনুমোদিত নিৰাপত্তা আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাৰ সৈতে সংযোগ কৰে। জটিল তথ্যৰ বাস্তৱ সময়ৰ প্ৰৱেশ সক্ষম কৰে, সংস্থাসমূহক সন্দেহজনক ব্যক্তিক চিনাক্ত কৰাত সহায় কৰে, সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্ক উন্মোচন কৰে, বিত্তীয় পথ অনুসৰণ কৰে আৰু দ্ৰুত, চোৰাংচোৱা-নেতৃত্বাধীন তদন্তক সমৰ্থন কৰে। বিভিন্ন উৎসৰ পৰা তথ্য একত্ৰিত কৰি NATGRID ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ স্থাপত্যৰ এক মূল স্তম্ভত পৰিণত হৈছে।

আপুনি জানেনে: ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে NATGRID-এ ১১টা কেন্দ্ৰীয় ব্যৱহাৰকাৰী সংস্থা, সকলো ২৮খন ৰাজ্য আৰু ৮খন কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আৰক্ষী বাহিনী, আৰু ১১টা তথ্য প্ৰদানকাৰী সংস্থাক এটা সুৰক্ষিত চোৰাংচোৱা-বিনিময় মঞ্চৰ জৰিয়তে সংযোগ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও NIA আৰু ৰাজ্যিক ATSৰ মাজত নিৰৱচ্ছিন্ন তথ্য বিনিময়ৰ সুবিধাৰ বাবে সংগঠিত অপৰাধ নেটৱৰ্ক ডাটাবেছ (OCND) বিকশিত কৰি আছে, আনহাতে ইয়াৰ উন্নত বিশ্লেষণ সঁজুলি GANDIVA-এ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী আৰু অপৰাধমূলক তদন্তক সমৰ্থন কৰিবলৈ বহু উৎসৰ তথ্য সংগ্ৰহ আৰু চোৰাংচোৱা বিশ্লেষণ সক্ষম কৰে।

অপৰাধ আৰু অপৰাধী অনুসৰণ নেটৱৰ্ক আৰু ব্যৱস্থা (CCTNS)

ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত CCTNS ৰূপায়ণ কৰা হৈছে, যাৰ ফলত অপৰাধী আৰু সন্ত্ৰাসবাদী সন্দেহযুক্ত লোকৰ তথ্য আন্তঃৰাজ্যিকভাৱে ভাগ-বতৰা কৰিব পৰা যায়। ইয়াৰ ফলত সেই সকলো তথ্যৰ বাধাবোৰ যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে, যি পূৰ্বে ৰাজ্যসমূহৰ সীমাৰ পাৰ হোৱা সমন্বিত কাৰ্যক সীমিত কৰিছিল। ভাৰতৰ সকলো ১৭,৭৯৮খন আৰক্ষী থানাক সংযোগ কৰা AI-চালিত ইক'ছিষ্টেমৰ সৈতে CCTNS 2.0ৰ নতুন সংস্কৰণ ২০২৪ চনত মুকলি কৰা হৈছিল।

আপুনি জানিছিলনে?

ভাৰতে ২০২১ চনৰ পৰা ২০২৬ চনৰ ভিতৰত নিজৰ আৰক্ষী আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীক আধুনিকীকৰণৰ বাবে ৬,৩০০ কোটি টকাৰো অধিক বিনিয়োগ কৰিছে, যাৰ ফলত দেশৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী ক্ষমতা শক্তিশালী হৈছে। আৰক্ষীৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে ৰাজ্যসমূহক সহায় (ASUMP) আঁচনিৰ অধীনত ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আৰক্ষী বাহিনীক আধুনিক অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, চোৱাচিতা প্ৰযুক্তি, কাউণ্টাৰ-আইইডি সঁজুলি, ফৰেনছিক আন্তঃগাঁথনি আৰু উন্নত যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰে সজ্জিত কৰিবলৈ ৪,৮৪৬ কোটি টকা আবণ্টন দিয়া হৈছে। একে সময়তে আধুনিকীকৰণ পৰিকল্পনা-চতুৰ্থ (,৫২৩ কোটি টকা) উন্নত চোৱাচিতা ব্যৱস্থা আৰু সুৰক্ষা সামগ্ৰীৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰীয় সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীৰ কাৰ্যকৰী প্ৰস্তুতি বৃদ্ধি কৰিছে। এই বিনিয়োগসমূহে ভাবুকি ধৰা পেলোৱা, চোৰাংচোৱা ভিত্তিক অভিযান, দ্ৰুত সঁহাৰিৰ ক্ষমতা আৰু সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপ প্ৰতিৰোধ আৰু নিষ্ক্ৰিয় কৰাৰ ক্ষমতা উন্নত কৰে।

প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ শক্তিশালীকৰণে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী স্থাপত্যক অধিক সংহত, প্ৰযুক্তি-চালিত আৰু চোৰাংচোৱা-নেতৃত্বাধীন ব্যৱস্থালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে। বৰ্ধিত সমন্বয়, উন্নত বিশ্লেষণাত্মক ক্ষমতা আৰু আধুনিকীকৃত বলবৎকৰণ ব্যৱস্থাই নিৰাপত্তাজনিত ভাবুকি প্ৰতিৰোধ, তদন্ত আৰু প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱাৰ বাবে দেশৰ ক্ষমতা যথেষ্ট উন্নত কৰিছে।

৩য় স্তম্ভ: সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে অভিযানকৌশলগত মতবাদৰ পৰিৱৰ্তন

দশক দশক ধৰি ভাৰতে সীমান্তৰ সিপাৰৰ পৰা পৃষ্ঠপোষকতা আৰু সমৰ্থন লাভ কৰা অবিৰত সীমা অতিক্ৰম কৰা সন্ত্ৰাসবাদৰ সন্মুখীন হৈছিল। ২০১৪ চনৰ পৰা দেশখনে সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনোৱা আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা ৰক্ষাৰ বাবে সামৰিক নিখুঁততা, কৌশলগত সংকেত প্ৰদান আৰু কূটনৈতিক ব্যৱস্থাৰ সংমিশ্ৰণেৰে অধিক আত্মবিশ্বাসী আৰু প্ৰতিৰোধ ভিত্তিক নিৰাপত্তা মতবাদ গ্ৰহণ কৰিছে।

চাৰ্জিকেল ষ্ট্ৰাইক ২০১৬

২০১৬ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰৰ চাৰ্জিকেল ষ্ট্ৰাইকে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী কৌশলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মুহূৰ্ত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। URI সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ আৰু নিয়ন্ত্ৰণ ৰেখা(LOC)ৰ সিপাৰে সন্ত্ৰাসবাদী লঞ্চ পেডত বিশ্বাসযোগ্য চোৰাংচোৱাৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতীয় সেনাই ভাৰতত অনুপ্ৰৱেশৰ বাবে সাজু হোৱা সন্ত্ৰাসবাদীক লক্ষ্য কৰি নিখুঁত আক্ৰমণ চলায়। এই অভিযানে সীমা অতিক্ৰম কৰা সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ ভাৰতৰ ইচ্ছুকতা প্ৰদৰ্শন কৰাৰ লগতে সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপৰ সমৰ্থন আৰু সুবিধা প্ৰদান কৰাসকলক নিঃশেষ কৰাৰ নতুন মতবাদ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। এই ষ্ট্ৰাইকে কৌশলগত সংযমৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় আৰু প্ৰতিৰোধ ভিত্তিক পন্থালৈ স্পষ্ট পৰিৱৰ্তনৰ সংকেত দিছিল।

 

বালাকোট এয়াৰষ্ট্ৰাইক ২০১৯

২০১৯ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুলৱামা সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত ভাৰতে ২০১৯ চনৰ ২৬ ফেব্ৰুৱাৰীত পাকিস্তানৰ বালাকোটত থকা এটা বৃহৎ জেইছ-ই-মহম্মদ (JeM) প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰৰ বিৰুদ্ধে নিখুঁত বিমান আক্ৰমণ চলায়। আগতীয়া সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ সন্দৰ্ভত বিশ্বাসযোগ্য চোৰাংচোৱাৰ ভিত্তিত এই অভিযানত সন্ত্ৰাসবাদী আন্তঃগাঁথনি আৰু প্ৰশিক্ষণ শিবিৰসমূহক লক্ষ্য কৰি অসামৰিক লোকৰ হতাহতিৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ সক্ষম হয়। বালাকোট এয়াৰ ষ্ট্ৰাইকে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী মতবাদত এক উল্লেখযোগ্য বিৱৰ্তন ঘটাইছিল, যিয়ে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদী ভাবুকিৰ বিৰুদ্ধে পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ দোষীক জবাবদিহি কৰাৰ সংকল্প প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।

অপাৰেচন সিন্দুৰ, ২০২৫

২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ পহলগাম সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ভাৰতে ২০২৫ চনৰ মে’ত অপাৰেচন সিন্দুৰ আৰম্ভ কৰে। পাকিস্তান আৰু পাকিস্তান অধিকৃত জম্মু-কাশ্মীৰৰ সন্ত্ৰাসবাদী আন্তঃগাঁথনিক লক্ষ্য কৰা হৈছিল। এই অভিযানে ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদৰ ভাবুকিৰ উৎপত্তিস্থলৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰাৰ সংকল্প প্ৰদৰ্শন কৰে। অপাৰেচন সিন্দুৰে সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ প্ৰতি দ্ৰুত, নিখুঁত আৰু সমানুপাতিক সঁহাৰিৰ ভাৰতৰ নীতিক শক্তিশালী কৰি তুলিলে।

এই অভিযানসমূহে সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদৰ প্ৰতি ভাৰতৰ উত্তৰৰ এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটালে। এটা স্পষ্ট নীতি স্থাপন কৰা হৈছিল যে আতংকবাদী আক্ৰমণৰ ফলত তৎকালীন, পৰিকল্পিত আৰু বহুমুখী কাৰ্য গ্ৰহণ কৰা হ'ব, যাৰ জৰিয়তে আতংকবাদ ৰোধ কৰাৰ ক্ষমতা শক্তিশালী হ'ব আৰু নিজৰ নাগৰিক আৰু সার্বভৌমত্বৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি ভাৰতৰ প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু অধিক দৃঢ় হ'ব।

নং স্তম্ভ: বহুপক্ষীয় আৰু কূটনৈতিক সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী স্থাপত্য

সন্ত্ৰাসবাদ হৈছে এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাবুকি যিটো কেৱল ঘৰুৱা ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে পৰাস্ত কৰিব নোৱাৰি। যোৱা দশকত ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বব্যাপী সহমত গঢ়ি তোলা, সন্ত্ৰাসবাদী পুঁজিৰ নেটৱৰ্কত ব্যাঘাত জন্মাবলৈ আৰু নিৰাপত্তা আৰু ন্যায়ৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে বহুপক্ষীয় সংযোগৰ সৈতে শক্তিশালী কূটনীতিৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাইছে।

ফাইনেন্সিয়েল একচন টাস্ক ৰ্চ (FATF) কাৰ্য

ধন সৰবৰাহ আৰু সন্ত্ৰাসবাদী বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ বাবে FATF হৈছে বিশ্বৰ প্ৰধান আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা। ২০১০ চনত সদস্য হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদী বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বব্যাপী পদক্ষেপ শক্তিশালী কৰাৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সন্ত্ৰাসবাদক উদঙাই দিয়াৰ বাবে FATFৰ মঞ্চক সক্ৰিয়ভাৱে ব্যৱহাৰ কৰি আহিছে।

 

ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদীক পাকিস্তানৰ আৰ্থিক সহায় ৰোধ কৰাৰ বাবে দেশখনৰ অসফলতাৰ কথা নিৰন্তৰ প্ৰকাশ কৰিছে, যিয়ে ইয়াৰ ভূখণ্ডৰ পৰা চলি থকা সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্কসমূহৰ ওপৰত স্থায়ী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰীক্ষণত অৰিহণা যোগাইছে। একে সময়তে ভাৰতে নিজৰ ঘৰুৱা ধন সৰবৰাহ বিৰোধী আৰু সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী বিত্তীয় সাহাৰ্য শক্তিশালী কৰি সন্ত্ৰাসবাদী পুঁজিৰ নেটৱৰ্কক বিঘ্নিত কৰাৰ বিশ্বব্যাপী প্ৰচেষ্টাত আগশাৰীৰ কণ্ঠস্বৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিলে। চৰকাৰে ধন সৰবৰাহৰ বিৰোধী আৰু CFT বিষয়ৰ সৈতে জড়িত আন্তঃচৰকাৰী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা ফাইনেন্সিয়েল একচন টাস্ক ফ’ৰ্চ (FATF)ৰ সৈতে সমন্বয় স্থাপনৰ বাবে গৃহ মন্ত্ৰালয়ত কম্বেটিং ফাইনেন্সিং অৱ টেৰৰিজম চেল (CFT Cell) গঠন কৰিছে।

No Money for Terror(NMFT) মন্ত্ৰী সন্মিলন

২০১৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহত পেৰিছত আৰম্ভ হোৱা আৰু ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মেলবৰ্ণত চলা No Money for Terror (NMFT) মন্ত্ৰী সন্মিলনে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বব্যাপী সহযোগিতা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক মূল মঞ্চ প্ৰদান কৰিছিল। মেলবৰ্ণ সন্মিলনত কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীৰ নেতৃত্বত ভাৰতৰ প্ৰতিনিধি দলে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাসবাদৰ সৰ্বাংগীন সন্ধি (CCIT) আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনায় আৰু ফাইনেন্সিয়েল একচন টাস্ক ফৰ্চ (FATF)ৰ মানদণ্ড নিৰপেক্ষ আৰু অৰাজনৈতিকভাৱে বলবৎ কৰাৰ পোষকতা কৰে।

২০২২ চনৰ ১৮–১৯ নৱেম্বৰত ভাৰতে নতুন দিল্লীত তৃতীয় সন্মিলন আয়োজন কৰিছিল চৰকাৰে ভাৰতৰ ছয় স্তম্ভযুক্ত সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী বিত্তীয় কৌশল, শক্তিশালী আইন আৰু নিৰীক্ষণ, চোৰাংচোৱা-বিনিময়, সম্পত্তি বাজেয়াপ্ত, নতুন প্ৰযুক্তিৰ অপব্যৱহাৰ ৰোধ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সংশোধিত UAPA, শক্তিশালী NIA আৰু পুনৰ অভিমুখী বিত্তীয় চোৰাংচোৱা তথ্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হয়।

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাসবাদ সম্পৰ্কীয় বিস্তৃত সন্ধি (CCIT)

ভাৰতে প্ৰথমে ১৯৯৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাসবাদ সম্পৰ্কীয় বিস্তৃত সন্ধি (CCIT) প্ৰস্তাৱ কৰিছিল আৰু সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে এক সাৰ্বজনীন আইনী কাঠামো স্থাপনৰ বাবে ইয়াক আগতীয়াকৈ গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান অব্যাহত ৰাখিছে।

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ দ্বাৰা পাকিস্তান ভিত্তিক সন্ত্ৰাসবাদীৰ বাবে মনোনয়ন

চীনৰ এদশকৰো অধিক সময়ৰ ভেটোৰ পিছত ভাৰতে ২০১৯ চনৰ মে’ মাহত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদে JeMৰ মুৰব্বী মাছুদ আজহাৰক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাসবাদী হিচাপে চিহ্নিত কৰাত সফলতা লাভ কৰে।

তাহাব্বুৰ ৰানা প্ৰত্যাৰ্পণ (২০২৫)

২০২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ২৬/১১ মুম্বাই আক্ৰমণৰ অভিযুক্ত টাহাব্বুৰ হুছেইন ৰানাক আমেৰিকাৰ পৰা ভাৰতলৈ প্ৰত্যাৰ্পণ কৰাৰ ফলত এক বৃহৎ অগ্ৰগতি লাভ কৰা হয়, যাৰ ফলত NIA-এ এই আক্ৰমণৰ আঁৰৰ সম্পূৰ্ণ ষড়যন্ত্ৰৰ নতুন তদন্ত কৰিবলৈ সক্ষম হয়।

দ্বিপাক্ষিক আৰু বহুপক্ষীয় সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী সহযোগিতা

ভাৰতৰ ২৭খন দেশ আৰু ৫খন বহুপক্ষীয় মঞ্চ (SCO, BIMSTEC, BRICS, European Union (EU), QUAD-CTWG)ৰ সৈতে Joint Working Groups on Counter-Terrorism (JWG-CT) সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যক্ষম হৈ আছে ; আৰু টিউনিছিয়াৰ সৈতে ষ্টেণ্ড-এল’ন ডাইলগ অব্যাহত আছে।

আপুনি জানিছিলনে?

ভাৰতে Joint Working Groups (JWG)ৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী সহযোগিতা গভীৰ কৰি তুলিলে। ২০২৪ চনত ভাৰতে ৱাশ্বিংটন ডি চিত ২০ সংখ্যক ভাৰত–আমেৰিকাৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী JWG আৰু নতুন দিল্লীত ১৬ সংখ্যক ভাৰত–ইউ কে JWG অনুষ্ঠিত কৰে। এই আলোচনাসমূহে সন্ত্ৰাসবাদৰ পুঁজি, সীমা অতিক্ৰম কৰি সন্ত্ৰাসবাদ, অনলাইন উগ্ৰবাদ আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তি সম্পৰ্কীয় নিৰাপত্তাজনিত ভাবুকিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।

INTERPOL সৈতে সমন্বয়

BHARATPOL পৰ্টেলটো ২০২৫ চনৰ জানুৱাৰীত মুকলি কৰা হৈছিল। ই ভাৰতৰ সকলো আইন প্ৰয়োগকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ সৈতে CBIক একক মঞ্চত সংযোগ কৰে, যিয়ে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠিত অপৰাধ, নিচাযুক্ত দ্ৰব্য সৰবৰাহ, অস্ত্ৰ, চাইবাৰ অপৰাধ, অৰ্থনৈতিক জালিয়াতি, শিশু পৰ্ণগ্ৰাফী আৰু সন্ত্ৰাসবাদকে আদি ক্ষেত্ৰসমূহ সামৰি লয়।

আপুনি জানেনে?

সন্ত্ৰাসবাদী উদ্দেশ্যৰ বাবে নতুন আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ প্ৰতিহত কৰাৰ দিল্লী ঘোষণাপত্ৰখন ২০২২ চনৰ ২৯ অক্টোবৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী সমিতিয়ে, ভাৰতৰ CTCৰ অধ্যক্ষতাত মুম্বাই আৰু নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত বিশেষ বৈঠকত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গ্ৰহণ কৰে।

ঘোষণাপত্ৰখনে মানৱবিহীন আকাশী ব্যৱস্থা (ড্ৰোন) অপব্যৱহাৰ, চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্ম আৰু পেমেণ্ট প্ৰযুক্তিকে ধৰি তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ সন্ত্ৰাসবাদী শোষণ  আৰু ডিজিটেল চেনেলৰ জৰিয়তে সন্ত্ৰাসবাদৰ বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ তিনিটা প্ৰধান ভাবুকি ক্ষেত্ৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।

ইয়াত ডিজিটেল সন্ত্ৰাসবাদৰ ভাবুকি প্ৰতিহত কৰাত সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহক সহায় কৰিবলৈ অবাধ্যতামূলক নিৰ্দেশনামূলক নীতিৰ কাঠামো নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল, আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিসমূহৰ সন্ত্ৰাসবাদী শোষণৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ পৰামৰ্শৰ খচৰা প্ৰস্তুত কৰাৰ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। এই ঘোষণাই ভাৰতৰ দীৰ্ঘদিনীয়া স্থিতিক পুনৰ দৃঢ় কৰি তুলিছে যে সকলো ধৰণৰ সন্ত্ৰাসবাদ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ বাবে অন্যতম ভয়াৱহ ভাবুকি।

 

ভাৰতৰ কূটনৈতিক প্ৰচেষ্টাই সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী গতিবিধিক গোলকীয় প্ৰাথমিকতা হিচাপে স্থাপন কৰিছে আৰু সন্ত্রাসবাদী তত্ব আৰু তেওঁলোকৰ পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জবাবদিহিতা শক্তিশালী কৰিছে। বহুপক্ষীয় মঞ্চ আৰু কৌশলগত অংশীদাৰিত্বত স্থায়ীভাৱে জড়িত হৈ ভাৰতে বিশ্ব সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী এজেণ্ডা গঢ় দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত আগশাৰীৰ কণ্ঠস্বৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।

১২ বছৰীয়া সংস্কাৰৰ ফলাফলআস্থা বৃদ্ধি, অধিক নিৰাপত্তা

স্থায়ী বহুমাত্ৰিক পদক্ষেপ আৰু অব্যাহত থকা সামগ্ৰিক সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিগত ১২ বছৰত ১৪০ কোটি ভাৰতীয়ৰ মাজত আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাৰ পৰিৱেশ শক্তিশালী কৰাত আৰু আস্থা বৃদ্ধি কৰাত সফল হ’ল। ২০১৪ চনৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা ব্যৱস্থাসমূহে সংঘাতৰ প্ৰতিটো মঞ্চতে জুখিব পৰা ফলাফল দিছে। দেশখনত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ আৰু বিদ্ৰোহীৰ কাণ্ড কম হৈছে, অসামৰিক আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীৰ হতাহতিৰ সংখ্যা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে, উন্নয়নৰ গতি পুনৰ তীব্ৰ হৈছে।

 

৩৭০ অনুচ্ছেদ বাতিল হোৱাৰ পিছত যোৱা দশকত জম্মু-কাশ্মীৰত নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য উন্নতি হৈছে। ২০০৪২০১৪ চনৰ ভিতৰত সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড ,২১৭ৰ পৰা ২০১৪২০২৪ চনৰ ভিতৰত ,২৪২লৈ হ্ৰাস পাইছে তদুপৰি সন্ত্ৰাসবাদীৰ উদ্যোগত সংঘটিত ঘটনাসমূহো ২০১৮ চনত ২২৮ৰ পৰা ২০২৫ চনত মাত্ৰ ১২টালৈ উল্লেখনীয়ভাৱে হ্ৰাস পাইছে, যিয়ে ভাৰতৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী কৌশলৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ফলপ্ৰসূতা আৰু অঞ্চলটোত শান্তি আৰু স্থিতিশীলতা পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰতিফলন ঘটাইছে।

 

সন্ত্ৰাসবাদ সম্পৰ্কীয় কাণ্ডত অসামৰিক লোকৰ মৃত্যুৰ সংখ্যা ২০১৮ চনত ৫৫ৰ পৰা ২০২৫ চনত ২৮লৈ হ্ৰাস পাইছে। নিৰাপত্তা বাহিনীৰ লোকৰ মৃত্যু আৰু অধিক তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে, ২০১৮ চনত ৯১ৰ পৰা ২০২৫ চনত মাত্ৰ ১৬লৈ, ৮২ শতাংশতকৈ অধিক হ্ৰাস পাইছে। দীৰ্ঘম্যাদী ধাৰাটোও সমানেই উল্লেখযোগ্য: য’ত ২০০৪ চনৰ পৰা ২০১৪ চনৰ ভিতৰত ১০৬০ জন নিৰাপত্তাৰক্ষীয়ে প্ৰাণ হেৰুৱাইছিল যদিও ২০১৫ চনৰ পৰা ২০২৫ চনৰ ভিতৰত এই সংখ্যা ৫৪২ জনলৈ হ্ৰাস পাইছে, যিয়ে সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী অভিযান আৰু বাহিনী সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ফলপ্ৰসূতাক প্ৰতিফলিত কৰিছে।

২০১০ চনৰ পৰা ২০১৪ চনৰ ভিতৰত বছৰি গড়ে প্ৰায় ২,৬৫৪ টা শিলগুটি নিক্ষেপৰ কাণ্ড হৈছিল। ২০১৪ চনৰ পৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত ৮৭ শতাংশতকৈ অধিক হ্ৰাস পাইছে আৰু ২০২২ চনৰ পৰা শূন্যৰ ওচৰত আছে। এই অগ্ৰগতিৰ প্ৰতিফলন ঘটাই প্ৰায় ৮০,০০০ কোটি টকাৰ ৬৩টা ডাঙৰ উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদন কৰা হয়, ইয়াৰে ৫১,০০০ কোটি টকাতকৈ অধিক বিনিয়োগ কৰা হৈছে আৰু ৫৩টা প্ৰকল্প সম্পূৰ্ণৰূপে সম্পূৰ্ণ হৈছে।

 

জম্মু-কাশ্মীৰৰ জনজীৱন লক্ষণীয়ভাৱে স্বাভাৱিক অৱস্থালৈ ঘূৰি অহাৰ সাক্ষী হৈছে। ২০১৮ চনত সংগঠিত ধৰ্মঘট আৰু বন্ধৰ সংখ্যা ২০২৩ চনৰ পৰা ২০২৬ চনৰ এপ্ৰিললৈকে শূন্যলৈ হ্ৰাস পাইছে। উন্নত স্থিতিশীলতাই নিয়োগ সৃষ্টিৰ ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰিছে, ২০১৯ চনৰ মে’২০২৬ চনৰ ভিতৰত ৪১,০০০ৰো অধিক চৰকাৰী চাকৰিৰ সৃষ্টি হৈছে আৰু কেৱল যোৱা বছৰত আত্মনিয়োগ আঁচনিৰ অধীনত আত্মনিয়োগৰ সুযোগ ৯.৮১ লাখতকৈ অধিক লোকলৈ বৃদ্ধি পাইছে।

২০২৪ চনত জম্মু-কাশ্মীৰত ২.৩ কোটিৰো অধিক পৰ্যটকৰ আগমন ঘটিছিল, যিটো ইয়াৰ ইতিহাসত এতিয়ালৈকে সৰ্বাধিক। দৰ্শনাৰ্থীৰ এই অভূতপূৰ্ব প্ৰবাহে অঞ্চলটোৰ নিৰাপত্তা পৰিৱেশৰ ওপৰত ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পোৱা আস্থা প্ৰতিফলিত কৰে আৰু স্থলভাগত শান্তি, স্থিতিশীলতা আৰু স্বাভাৱিকতাৰ অন্যতম স্পষ্ট সূচক হিচাপে থিয় দিছে।

 

যোৱা কিছু বছৰত জম্মু-কাশ্মীৰলৈ বিনিয়োগৰ প্ৰবাহ লক্ষণীয়ভাৱে ত্বৰান্বিত হৈছে। সাত দশকত এই অঞ্চলটোৱে প্ৰায় ৮,০০০ কোটি টকা বিনিয়োগ লাভ কৰাৰ বিপৰীতে কেৱল ২০১৬-১৭ আৰু ২০২৫-২৬ চনৰ ভিতৰত প্ৰায় ১৮,০০০ কোটি টকা লাভ কৰে, যিয়ে বিনিয়োগকাৰীৰ আস্থা বৃদ্ধি আৰু ব্যৱসায়িক পৰিৱেশৰ উন্নতিৰ প্ৰতিফলন ঘটায়

অভ্যন্তৰীণ এলেকাত আতঙ্কবাদী কাৰ্যকলাপৰ হ্ৰাস - পূর্ব-প্রতিৰোধৰ জৰিয়তে প্ৰতিষেধন

ভাৰতৰ অন্তঃপ্ৰদেশত হোৱা সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপ বিগত দশকত যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। এটা ডাঙৰ কাৰক হৈছে প্ৰতিক্ৰিয়াশীল উত্তৰৰ পৰা সক্ৰিয় প্ৰতিৰোধলৈ পৰিৱৰ্তন।

শক্তিশালী চোৰাংচোৱা নেটৱৰ্কে ভাবুকি ধৰা পেলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত উন্নতি সাধন কৰিছে। চোৰাংচোৱা সংস্থাসমূহৰ উন্নত সমন্বয়ই দ্ৰুত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ সক্ষম কৰিছে। প্ৰযুক্তি-চালিত চোৰাংচোৱাগিৰি আৰু লক্ষ্যভিত্তিক অভিযানে সংঘটিত হোৱাৰ পূৰ্বে সন্ত্ৰাসবাদী পৰিকল্পনাক বিঘ্নিত কৰাত সহায় কৰিছে। এই প্ৰতিৰোধমূলক পদ্ধতিয়ে নগৰ কেন্দ্ৰসমূহত নিৰাপত্তা শক্তিশালী কৰাৰ লগতে জীৱন বিপদাপন্ন কৰা ডাঙৰ আক্ৰমণৰ আশংকা হ্ৰাস কৰিছে।

২০১৩ চনৰ হায়দৰাবাদ বিস্ফোৰণৰ পিছৰ দশকত নগৰীয়া বৃহৎ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ প্ৰায় সম্পূৰ্ণ অনুপস্থিতি দেখা গৈছে। পূৰ্বৰ দশকৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ বিপৰীত, য’ত সংসদ আক্ৰমণ, মুম্বাই ৰে’ল বোমা বিস্ফোৰণ, হায়দৰাবাদ বিস্ফোৰণ আৰু ২৬/১১ আক্ৰমণৰ দৰে ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। NIA আৰু ৰাজ্যিক চোৰাংচোৱা সংস্থাসমূহে সময়মতে ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ জৰিয়তে ISISৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত একাধিক ষড়যন্ত্ৰ বিফল হৈছিল। এই অভিযানসমূহে ভাৰতৰ চোৰাংচোৱা-নেতৃত্বাধীন সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী স্থাপত্যৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ফলপ্ৰসূতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে।

ফলত ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৮ চনৰ ভিতৰত আভ্যন্তৰীণ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ মাত্ৰা অতি কম আছিল, মাত্ৰ বিচ্ছিন্ন কাণ্ডৰ বাতৰিহে প্ৰকাশ পাইছিল। এই ধাৰাবাহিক হ্ৰাসে সমগ্ৰ দেশতে উন্নত প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু শক্তিশালী নিৰাপত্তা সমন্বয়ৰ প্ৰতিফলন ঘটায়।

 

বছৰ

সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ সংখ্যা

নিহত সাধাৰণ নাগৰিকৰ সংখ্যা

সন্ত্ৰাসবিৰোধী কাৰ্যত নিহত নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ সংখ্যা

২০১৪ চনত

০৩

০৪

--

২০১৫ চনত

০১

০৩

০৪

২০১৬ চন

০১

০১

০৭

২০১৭ চনত

--

--

--

২০১৮ চনত

০১

০৩

--

 

স্থায়ী সংস্কাৰ আৰু সমগ্ৰ চৰকাৰৰ দৃষ্টিভংগীৰ জৰিয়তে ভাৰতে আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তা বহু পৰিমাণে শক্তিশালী কৰিছে। সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড, উগ্ৰপন্থী হিংসা, আৰু হতাহতিৰ সংখ্যা তীব্ৰভাৱে হ্ৰাস পাইছে। প্ৰতিষ্ঠানিক ক্ষমতা বৃদ্ধিয়ে জনসাধাৰণৰ সুৰক্ষা উন্নত কৰিছে, অৰ্থনৈতিক উন্নয়নত সহায় কৰিছে, আৰু শাসনৰ প্ৰতি নাগৰিকৰ আস্থা শক্তিশালী কৰিছে

 

উপসংহাৰ

বিগত ১২ বছৰত ভাৰতে সন্ত্ৰাসবাদৰ প্ৰতি শূন্য সহনশীলতাৰ নীতিৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈ নিজৰ সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী স্থাপত্যৰ এক ব্যাপক পৰিৱৰ্তন হাতত লৈছে। চৰকাৰে আইনী কাঠামো শক্তিশালী কৰিছে, তদন্তকাৰী প্ৰতিষ্ঠানসমূহ আধুনিকীকৰণ কৰিছে আৰু আন্তঃসংস্থা সমন্বয় বৃদ্ধি কৰিছে যাতে ভাবুকিসমূহ সময়মতে ধৰা পেলোৱা আৰু বিঘ্নিত কৰাটো নিশ্চিত কৰিব পৰা যায়। NIA, IB, আৰু ৰাজ্যিক আৰক্ষী বাহিনীৰ দৰে সংস্থাসমূহক উন্নত প্ৰযুক্তি, সম্প্ৰসাৰিত অধিকাৰক্ষেত্ৰ আৰু উন্নত ফৰেনছিক আৰু চোৰাংচোৱা ক্ষমতাৰ দ্বাৰা সবলীকৰণ কৰা হৈছে। বাস্তৱ সময়ৰ তথ্য সংহতি প্লেটফৰ্ম আৰু উন্নীতকৃত যোগাযোগ ব্যৱস্থাই কাৰ্যকৰী দক্ষতা আৰু অধিক উন্নত কৰিছে। একে সময়তে কূটনৈতিক আৰু বহুপক্ষীয় যোগাযোগে সন্ত্ৰাসবাদী নেটৱৰ্ক আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰা ভাবুকিৰ বিত্তীয় সাহাৰ্যৰ বিৰুদ্ধে বিশ্বব্যাপী সহযোগিতাক শক্তিশালী কৰিছে। এই স্থায়ী প্ৰচেষ্টাসমূহে সন্ত্ৰাসবাদী কাণ্ড বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিছে, আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তা উন্নত কৰিছে আৰু জনসাধাৰণৰ আস্থা বৃদ্ধি কৰিছে। এই পদ্ধতিয়ে প্ৰতিক্ৰিয়াশীল সঁহাৰিৰ পৰা সক্ৰিয় প্ৰতিৰোধলৈ পৰিৱৰ্তন প্ৰতিফলিত কৰে, যাতে ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা পৰিৱেশৰ মাজেৰে বিকশিত প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈ ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা স্থিতিস্থাপক, অভিযোজিত আৰু ভৱিষ্যতৰ বাবে সাজু হৈ থকাটো নিশ্চিত কৰে, যাৰ ফলত স্থিতিস্থাপকতাক অহৰহ শক্তিশালী কৰা হয়।

 

তথ্যসূত্ৰসমূহ

গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/PRAHAAREnglish_23022026.pdf

https://www.mha.gov.in/en/page/individual-terrorists-under-uapa

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2022-08/THENATIONALINVESTIGATIONAGENCYACT2008_03032020%5B1%5D.pdf

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2022-10/TheArmsAmendmentAct2019%5B1%5D.pdf

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/250883_english_01042024.pdf

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/AREnglish_24032026.pdf

https://www.mha.gov.in/MHA1/Par2017/pdfs/par2025-pdfs/LS04022025/252.pdf

https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2023-03/NE_Insurgency_profile.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2149811&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1999556&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/FeaturesDeatils.aspx?NoteId=151186&ModuleId=2&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2039065&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2197532&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2082757&reg=3&lang=2·

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2141356&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2083245&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2083243&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2238241&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1567516&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2149811&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Vishwakarma%20Yojana%2C%205%2C184%20youth%20clubs,crore%20worth%20of%20investment%20has

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Shri%20Amit%20Shah%20stated%20that,He%20further%20said%20that%20by

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2146397&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1921679&reg=3&lang=2#:~:text=Several%20peace%20accords%20have%20also,Thedisturbed%20areas%20under%20Armed%20Forces

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2086818&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113902&reg=3&lang=2#:~:text=Shri%20Amit%20Shah%20said%20that,from%20the%20Government%20of%20India

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2042124&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2226448&lang=1&reg=3&utm

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2128748&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1547615

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1575578&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1575752&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=124781&reg=3&lang=2

pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1875394

pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1590829

pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1875394

pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1876948

pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1876940

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1498467&reg=48&lang=2

প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200966&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2129141&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1547615&reg=3&lang=2

বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় (MEA)

https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/34538/Thirteen+years+of+seeking+justice+for+the+victims+of+2611+Mumbai+terror+attacks

https://www.mea.gov.in/media-briefings?dtl/27446/Transcript_of_Joint_Briefing_by_MEA_and_MoD_September_29_2016

https://www.mea.gov.in/media-briefings.htm?dtl/31090/Statement+by+Foreign+Secretary+on+26+February+2019+on+the+Strike+on+JeM+training+camp+at+Balakot

https://www.mea.gov.in/media-briefings.htm?dtl/31233/official+spokespersons+response+to+media+query+on+chinas+lifting+the+hold+on+terrorist+designation+of+masood+azhar+by+the+1267+sanctions+committee+of+the+un

https://www.mea.gov.in/bilateral-documents?dtl/37682

https://www.mea.gov.in/press-releases?dtl/37823/16th_Meeting_of_IndiaUK_Joint_Working_Group_on_Counter_Terroris

https://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/35840/Delhi_Declaration_on_countering_the_use_of_new_and_emerging_technologies_for_terrorist_purposes

ৰাষ্ট্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থা

https://nia.gov.in/uapa

https://nia.gov.in/nia-secures-successful-extradition-2611-mumbai-terror-attack-mastermind-tahawwur-rana-us

বিধি বলবৎকাৰী সঞ্চালকালয়

https://enforcementdirectorate.gov.in/acts-and-rules/pmla/

পিআইবি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিক্ৰমা

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154898&ModuleId=3&reg=3&lang=2

ৰাষ্ট্ৰসংঘ

https://www.un.org/en/ga/sixth/79/pdfs/statements/int_terrorism/04mtg_india.pdf

 

PDF চাবলৈ ক্লিক কৰক

***

পিআইবি গৱেষণ

(Explainer ID: 158956) आगंतुक पटल : 21
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , हिन्दी , Bengali