Press Note Details: Press Information Bureau

Social Welfare

ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿವರ್ತನೆ

Posted On: 06 JUN 2026 12:09PM

ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು 44 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 1.86 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದೆ. 18,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಿಗಳು ಈಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದರಕ್ಕಿಂತ 50–90% ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. 47 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. 2014ರಿಂದ 12 ಹೊಸ ಏಮ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 2014ರಿಂದ ತಾಯಂದಿರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಯರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು 78% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಸುಧಾರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಭಾರತದ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ

ಭಾರತವು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಇದು ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ.

1.39 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯ 2025 ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು, ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾರತೀಯರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೊರರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ — ಸಮಾಲೋಚನೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ — ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಯಾವುದೇ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ 1,100 ರೂ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಶೂನ್ಯ ಸ್ವಯಂ-ವೆಚ್ಚದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಜನರಿಗೆ ಮರುಕಳಿಸಿದ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಇವು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಇದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಉನ್ನತೀಕರಣಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಿವೆ. ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯವರೆಗೆ, ಭಾರತವು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಡಿಪಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನವು, ತನ್ನ ಹಲವಾರು ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಏಕೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ದಾದಿಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ 2018ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ – ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ — ಅಂದರೆ 'ದೀರ್ಘಾಯುಷಿ ಭಾರತ' — ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಜನರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್‌ನ ರಚನೆಯು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ, ಇವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉತ್ತೇಜಕ, ಗುಣಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಸ್ತಂಭ 1: ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ – ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆ (ಎಬಿ- ಪಿಎಂಜೆಎವೈ) ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು 2017ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚಗಳ ಏರಿಕೆಯಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು 2018ರಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ - ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜನ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು (ಎಬಿ- ಪಿಎಂಜೆಎವೈ) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಈಗ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಆರೋಗ್ಯ ಭರವಸೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.

ಎಬಿ- ಪಿಎಂಜೆಎವೈ, ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿವರೆಗೆ ಉಚಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿವೆ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 12 ಕೋಟಿ ಕುಟುಂಬಗಳು. ಈ ವಿಮೆಯು ಅಂತಹ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲಾಗದ ಅತಿಯಾದ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ, ಸರ್ಕಾರವು 'ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ವಯ ವಂದನಾ' ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಇದು 70 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಈ ವಿಮೆಯು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ರೋಗಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಈ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. 1,900 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 40,000 ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಬಿ- ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಜನರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾನತೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ:

44.14 ಕೋಟಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ
12.03 ಕೋಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
ರೂ. 1,80,435 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ
36,218 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ — 19,659 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು 16,559 ಖಾಸಗಿ
1.20 ಕೋಟಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ವಯ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಇವರು ರೂ. 3,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 13.84 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ (ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂತೆ)

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆ್ಯಪ್ ಪಿಎಂ-ಜೆಎವೈ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು-ನಿಲುಗಡೆ ಕೇಂದ್ರ – ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಒಎಸ್ (iOS) ಎರಡರಲ್ಲೂ 19 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು:

ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಇ-ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು
ವ್ಯಾಲೆಟ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು
ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು
ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು

ಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಅವಕಾಶ

ಬಿಹಾರದ ಮೋತಿಹಾರಿಯ ದಿನಗೂಲಿ ನೌಕರನ ಪತ್ನಿ ಸೋನಿ ಖಾತುನ್, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೃದಯದ ಕವಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪರದಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅವರ ಪತಿ ಬಿಹಾರದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ 2.5 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಸಾಲ ಪಡೆದರು, ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎಬಿ-ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಲಕ್ನೋದ ಮಲ್ಟಿ-ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೃದಯದ ಕವಾಟ ಬದಲಾವಣೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಗುಣಮುಖರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಸೋನಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಕಾಡಬಹುದಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿತು.

ಸ್ತಂಭ 2: ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ

ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಕಡಿಮೆ ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎಎಎಂಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ತಡೆಗಟ್ಟುವ, ಉತ್ತೇಜಕ, ಗುಣಪಡಿಸುವ, ಪುನರ್ವಸತಿ ಮತ್ತು ಉಪಶಮನಕಾರಿ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಎಎಂ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಮೀರಿ 12 ಉಚಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಾಯಿ, ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿ-ಮೂಗು-ಗಂಟಲು ಆರೈಕೆ, ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆಂಬಲ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲಿ-ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು, ಮೊದಲ ಹಂತದ ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಆಘಾತ ಆರೈಕೆ, ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳು ಹಾಗೂ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಎಂಗಳು ಒಟ್ಟು 540 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:

1.86 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:

1.34 ಲಕ್ಷ ಉಪ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
24,483 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
5,474 ನಗರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
12,259 ಆಯುಷ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು
9,758 ನಗರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂತೆ)

ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರಿಗೆ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ತಲುಪುವಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ರೋಗಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುತ್ತಾರೆ.

ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆ

ಅಸ್ಸಾಂನ ಬೊಂಗೈಗಾಂವ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಾಲ್ಮತಿ ಉಪಕೇಂದ್ರವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ 10 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸುಮಾರು 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮೂಲಭೂತ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು 'ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರ' ಆಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಎಎಎಂ ತನ್ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳ ತಪಾಸಣೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆಂಬಲ, ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿನ ಆರೈಕೆ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ, 2024ರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೂನ್ಯ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸಹ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿವೆ.

ಸ್ತಂಭ 3: ಪಿಎಂ-ಅಭಿಮ್‌ ಮೂಲಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ

ಕೋವಿಡ್-19 ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ರೋಗಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು, ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25, 2021 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಹೆಲ್ತ್ ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಮಿಷನ್', ಸುಸ್ಥಿರ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ವೆಚ್ಚವು 64,180 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2021-22 ರಿಂದ 2025-26 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.

ಈ ಮಿಷನ್ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ:

10 ಉನ್ನತ-ಆದ್ಯತೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ 23,224 ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:

ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 13,736 ನಗರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು.
11 ಉನ್ನತ-ಆದ್ಯತೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 3,389 ಬ್ಲಾಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಘಟಕಗಳು.
ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 744 ಸಮಗ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 631 ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೇರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಭೌತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಆಚೆಗೆ, ಪಿಎಂ-ಅಭಿಮ್‌ ಭಾರತದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು:

ಜೈವಿಕ-ಭದ್ರತಾ ಸಿದ್ಧತೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು.
ದೇಶದ 50 ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆ.
12 ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ 150 ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಕೇರ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ಸ್ತಂಭ 4: ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ (ಎಬಿಡಿಎಂ) ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಭೌತಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಷ್ಟೇ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ದೃಢವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆರೋಗ್ಯದ ದತ್ತಾಂಶದ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವುದು — ಇದರಿಂದ ಆ ದತ್ತಾಂಶವು ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಒಯ್ಯಬಹುದಾದಂತೆ ಮತ್ತು ಬಳಸಬಹುದಾದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಔಷಧಾಲಯಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಉತ್ತಮ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಸಂಚಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ತಂಭವಾದ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ (ಎಬಿಡಿಎಂ), ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಎಬಿಡಿಎಂ ನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಆಗಿದೆ — ಇದು 14-ಅಂಕಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಾಗರಿಕರ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಎಬಿಡಿಎಂ ಜಾಲದಾದ್ಯಂತ ಯಾವುದೇ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಇದು ಕಾಗದರಹಿತ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎಬಿಡಿಎಂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಭಾ ಆ್ಯಪ್, ಕ್ಯೂಆರ್ -ಆಧಾರಿತ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್ ನೋಂದಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ದೀರ್ಘ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರೋಗಿಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಆ್ಯಪ್ ಎಬಿಡಿಎಂ ನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ:

ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ 20.49 ಕೋಟಿ ನೋಂದಣಿಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ
36 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ 27,328 ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ (ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026 ರಂತೆ)

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನ: ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವುದು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನ (ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ) ತನ್ನ ಎರಡು ಉಪ-ಮಿಷನ್‌ಗಳಾದ — ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಗರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದೊಂದಿಗೆ — ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗಗಳು, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನವು (ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ) ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ, ರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಲಸಿಕಾಕರಣದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹಲವು ಗುರಿ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವ ಅಭಿಯಾನ: 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ:

7.47 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ
ದೇಶಾದ್ಯಂತ 22,349 ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪಿಎಂಎಸ್‌ಎಂಎ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ (ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂತೆ).

ಜನನಿ ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಡ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಆಧಾರಿತ ಹೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಜನನಿ ಶಿಶು ಸುರಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಉಚಿತ ಹೆರಿಗೆ, ಔಷಧಗಳು, ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವಯಂ-ವೆಚ್ಚ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. 2014 ರಲ್ಲಿ, JSSK ಅನ್ನು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವೋತ್ತರ ತೊಡಕುಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ

ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂನ ಮುಬಾಶಿರ ಅವರ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಪನಕ್ಕಾಡ್ ನಗರ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ 'ಅಧಿಕ ಅಪಾಯ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ, ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಅವರ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ಮನೆ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಭ್ರೂಣದ ಆರೋಗ್ಯ ಎರಡನ್ನೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮುಬಾಶಿರ ಅವರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ (ಧನುರ್ವಾಯು ಮತ್ತು ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ ಲಸಿಕೆ) ನೀಡಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಿಯಮಿತ ಫೋನ್ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಸಮುದಾಯದ ಈ ನೆರವಿನಿಂದಾಗಿ, ಮುಬಾಶಿರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು.

ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ತಾಯಂದಿರ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು:

ಮಾತೃ ಆರೋಗ್ಯ

ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವ ಆಶ್ವಾಸನ: ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿಗೆ ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ದಾದಿಯರ ಉಪಕ್ರಮ: ನರ್ಸ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಷನರ್ ಮಿಡ್‌ವೈವ್‌ಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮೃತಜನನ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಮೃತಜನನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರತಿ 1,000 ಜನನಗಳಿಗೆ 10 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೃತಜನನಗಳಾಗುವಂತೆ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ

ಮನೆ ಆಧಾರಿತ ನವಜಾತ ಶಿಶು ಆರೈಕೆ: ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು, ಜನನದ ನಂತರ ಆಶಾ (ASHA) ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಆರು ಬಾರಿ ಮನೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಮನೆ ಆಧಾರಿತ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆ: 3–15 ತಿಂಗಳ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ಐದು ಬಾರಿ ಮನೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿರುವ ಜನ್ಮಜಾತ ದೋಷಗಳು, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಳಂಬ, ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.

ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರ ಆರೋಗ್ಯ

ಅನಿಮಿಯಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ್: ಗರ್ಭಿಣಿಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಪೂರೈಕೆ: ಕೊರತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವಾರ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮದರ್ಸ್ ಅಬ್ಸೊಲ್ಯೂಟ್ ಅಫೆಕ್ಷನ್: ಮುಂಚೂಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಎದೆಹಾಲುಣಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಹದಿಹರೆಯದವರ ಸ್ನೇಹಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಯೋಜನೆ: ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ, ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಲೇವಾರಿ ಕ್ರಮಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್

ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಲಸಿಕಾಕರಣವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2.67 ಕೋಟಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಮತ್ತು 2.9 ಕೋಟಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು 12 ಕಾಯಿಲೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಉಚಿತ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತಹ ಲಸಿಕಾಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗಾಗಿ 'ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್' ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಚ್-ಅಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

ಮಿಷನ್ ಇಂದ್ರಧನುಷ್ ಮೂಲಕ:

ಈ ಹಿಂದೆ ಲಸಿಕೆ ಪಡೆಯದ 5.46 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು 1.32 ಕೋಟಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಲಸಿಕೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (2023-2024) ಪ್ರಕಾರ, 2023–24 ರಲ್ಲಿ 12–23 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನ ಶೇಕಡಾ 95 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಲಸಿಕಾಕರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ.

ಶೂನ್ಯ-ಡೋಸ್ ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲು — ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ — 2023 ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 0.11 ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು, 2024 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 0.06 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಭಾರತದ ಲಸಿಕಾಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ತಾಯಿಯ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ಧನುರ್ವಾಯು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ, ಇದನ್ನು ಮೇ 2015 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದೆ.

ಯು-ವಿನ್‌ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಲಸಿಕೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು 2024 ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಯು-ವಿನ್‌ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಯು-ವಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಲಸಿಕಾಕರಣದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ, ಬಾಕಿ ಇರುವ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಬಲ್ಲ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡದ ಕಾರಣ ಉಂಟಾಗುವ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

(ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರಂತೆ) 11.87 ಕೋಟಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು 3.96 ಕೋಟಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸುಮಾರು 1.15 ಕೋಟಿ ಬಾಲಕಿಯರಿಗೆ ಉಚಿತ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ಯಾಪಿಲೋಮವೈರಸ್ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.

ತಾಯಂದಿರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವತಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ, ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ.

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ

ಸರ್ಕಾರವು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕ್ಷಯರೋಗ, ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠರೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗ

ಭಾರತವು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಯರೋಗದ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಜಾಗತಿಕ ಇಳಿಕೆಯ ದರಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಬಲವಾದ ಸಮುದಾಯ ಬೆಂಬಲ ಜಾಲವು ಕ್ಷಯರೋಗದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಯಿತು.

ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ 3.78 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು 'ನಿಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ'ರು (ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು) 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು 45 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಂತೆ). ಈ ಬೆಂಬಲವು ರೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಟಿಬಿ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಟಿಬಿ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ'ವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಮುದಾಯ-ನೇತೃತ್ವದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯನ್ನು ಒಂದು 'ಜನಾಂದೋಲನ'ವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.

ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2024 ರಿಂದೀಚೆಗೆ 20 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 28 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆಯು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದ, ಈವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗದಿದ್ದ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.

ಮಲೇರಿಯಾ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಲೇರಿಯಾ ಹೊರೆ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಭಾರತವು, ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ 2017 ರಿಂದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

2016 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು 'ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟು' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು 2027 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 'ಮಲೇರಿಯಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯೋಜನೆ (2023–2027)'ಯು ಸುಧಾರಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ "ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ"ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ನೈಜ-ಸಮಯದ ದತ್ತಾಂಶ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ.

ಇತರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು

ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕ್ಷಯರೋಗ ಮತ್ತು ಮಲೇರಿಯಾವನ್ನು ಮೀರಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ — ಸೋಂಕಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿವೆ, ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ರೋಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿವೆ.

ಎಚ್‌ಐವಿ-ಏಡ್ಸ್: ತಾಯಿಯಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಸೋಂಕು ಹರಡುವ ಪ್ರಮಾಣವು 2010 ಮತ್ತು 2024 ರ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು 74.5% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಸುಮಾರು 56.5% ಇಳಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಕಾಲಾ-ಅಜರ್: 54 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 633 ಎಂಡೆಮಿಕ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 10,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ಜಪಾನೀಸ್ ಎನ್ಸೆಫಾಲಿಟಿಸ್: ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 17.6% (2014) ರಿಂದ 7.1% (2024) ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಡೆಂಗ್ಯೂ: 2024 ರಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 0.13% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.
ಲಿಂಫಾಟಿಕ್ ಫೈಲೇರಿಯಾಸಿಸ್:
- 348 ಎಂಡೆಮಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 143 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (41%) ಸಾಮೂಹಿಕ ಔಷಧ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ಇದು 15% ರಷ್ಟಿತ್ತು (MDA ಎಂದರೆ ರೋಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಇಡೀ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು).
- ಎಂಡಿಎ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ 75% (2014) ರಿಂದ 85% (2025) ಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.
ಕುಷ್ಠರೋಗ:
- ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಪ್ರತಿ 10,000 ಜನರಿಗೆ <1 ಪ್ರಕರಣ) 542 (2014-15) ರಿಂದ 638 (2024-25) ಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ.
- ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪತ್ತೆ ದರವು 2014-15 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಕ್ಕೆ 9.73 ಇದ್ದದ್ದು, 2024-25 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಕ್ಕೆ 7.0 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಕೋವಿಡ್-19 ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಭಾರತದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣ ವರದಿಯಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ ಲಸಿಕೆ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ರ್‍ಯಾಪಿಡ್ ಆಂಟಿಜೆನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು (Rapid Antigen Tests) ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಜನವರಿ 16, 2021 ರಂದು, ಭಾರತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೋವಿಡ್-19 ಲಸಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಸಿಕಾ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ವದೇಶಿ ಲಸಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 220 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಲಸಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು COWIN ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು:

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು 14 ರಿಂದ 3,400 ಕ್ಕೆ ಏರಿದವು
ಐಸಿಯುಹಾಸಿಗೆಗಳು 2,168 ರಿಂದ 1.45 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದವು
ಆಮ್ಲಜನಕ-ಬೆಂಬಲಿತ ಹಾಸಿಗೆಗಳು 50,583 ರಿಂದ 5.15 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿದವು

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ಪಿಪಿಇ ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೋವಿಡ್-19 ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಪಿಪಿಇ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಶೂನ್ಯದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿತು.

1,563 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೆಶರ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಅಡ್ಸಾರ್ಪ್ಶನ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 900 ಆಮ್ಲಜನಕ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲುಗಳು 36,840 ಟನ್‌ಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದ್ರವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದವು.

'ವ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಮೈತ್ರಿ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 100 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು — ಇದರಲ್ಲಿ 48 ದೇಶಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಲಸಿಕೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಮಾನವೀಯ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 30 ಕೋಟಿ ಡೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಅಗತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು "ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ" — ಅಂದರೆ "ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ" — ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪಾಲಿಸಿತು.

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು — ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆ, ಮಧುಮೇಹ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು — ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ 60% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೊರೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು, ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂನ 'ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವು ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆರಂಭಿಕ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ತಪಾಸಣೆ

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎನ್‌ಸಿಡಿ ಗಳ ಸಮುದಾಯ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ, ಸ್ತನ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ 60 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

35.3 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಬಾಯಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ:
- 2.3 ಲಕ್ಷ ಜನರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ
- ಸುಮಾರು 2 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ

16.5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ
8.73 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಗರ್ಭಕಂಠದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ:
- 1.1 ಲಕ್ಷ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ
- ಸುಮಾರು 97,000 ಮಂದಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ

2017 ರಿಂದ, 41.5 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ:

7.1 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು
5.7 ಕೋಟಿ ಜನರು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

41.3 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಮಧುಮೇಹದ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ:

4.7 ಕೋಟಿ ಜನರು ಮಧುಮೇಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ
3.4 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ

ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆರೈಕೆ ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಿಂದ ತೃತೀಯ ಹಂತದ ವರೆಗೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

'ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ' ಯೋಜನೆಯು 19 ರಾಜ್ಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 20 ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ 22 ಹೊಸ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನೋಂದಣಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ (ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು) ನೋಂದಣಿ ತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು ದ್ವಿತೀಯಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದ ಮಧುಮೇಹ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. 'ಎಂಡ್-ಸ್ಟೇಜ್ ರೀನಲ್ ಡಿಸೀಸ್' ಎಂಬುದು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾದ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು, ಸರ್ಕಾರವು 2016 ರಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು, ಇದು ಬಡವರಿಗೆ ಉಚಿತ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ:

31.74 ಲಕ್ಷ ರೋಗಿಗಳು ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
1,816 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 4 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಮೋಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 10,102.25 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸ್ವಯಂ-ವೆಚ್ಚದ ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ (ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂತೆ).

ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಎಬಿ-ಪಿಎಂಜೆಎವೈ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಇದು ಸಮಾಜದ ಬಡ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ: ಎನ್‌ಸಿಡಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು

ಜಡ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 2014 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ಹೊರತಾದ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಈಟ್ ರೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ

ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯು ಬೊಜ್ಜು, ಮಧುಮೇಹ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಜುಲೈ 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಈಟ್ ರೈಟ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಆಂದೋಲನವು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತವಲ್ಲದ ಆಹಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ:

182 ಸ್ವಚ್ಛ ಬೀದಿ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
546 ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
411 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ (ಜೂನ್ 5, 2026 ರಂತೆ).
2024-25 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 21 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಲೋ ಬಳಸಿದ ಅಡುಗೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ

ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್' ಜನರು ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. 'ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಂಡೇಸ್ ಆನ್ ಸೈಕಲ್' ಅಭಿಯಾನವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಲು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸರಳ, ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ 2.8 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣ

ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 13 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ದ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ 17.3% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.

ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ:

ಇದು 2009 ರಲ್ಲಿ 14.6% ಇದ್ದದ್ದು 2019 ರಲ್ಲಿ 8.5% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಯೂತ್ ಟೊಬ್ಯಾಕೊ ಸರ್ವೆ 4 & 5).

ಎನ್‌ಟಿಸಿಪಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ಚಟದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ

ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ 'ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು' ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಡಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
2016 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಬಾಕು ಕ್ವಿಟ್‌ಲೈನ್' (1800-112-356) ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಉಚಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಜೂನ್ 2016 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರವರೆಗೆ ಈ ಸಹಾಯವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ 6.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ನಿರಂತರ ಸಮಾಲೋಚನೆಯು ಕರೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ 34.5% ರಷ್ಟು ಜನರು ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಕರು ತಂಬಾಕು ಚಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು 2023 ರಲ್ಲಿ 'ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ ಯುವ ಅಭಿಯಾನ'ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು — ಇದು ಈಗ ಮೂರನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸತತವಾಗಿ ನಡೆದ 60 ದಿನಗಳ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ:

3.09 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 39,000 ಗ್ರಾಮಗಳು 'ತಂಬಾಕು ಮುಕ್ತ' ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
ದಂಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ 2.1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಂಬಾಕು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ಫಿಲಾಂತ್ರೋಪೀಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಕ್ವಿಟ್ ಲೈನ್ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಕಾಯಿಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ಅಗತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರಬೇಕು.

ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸಾರಿಗೆ

ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಔಷಧಗಳು, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಜನರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧ ಪರಿಯೋಜನೆಯು

ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಔಷಧಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ 'ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ' ಖರೀದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಬ್ರ್ಯಾಂಡೆಡ್ ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ — ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 50–80% ಅಗ್ಗವಾಗಿ — ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಅಮೃತ (ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕಸಿ ಸಾಧನಗಳು) ಫಾರ್ಮಸಿ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು ಜೀವ ರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು 50% ರಿಂದ 90% ವರೆಗಿನ ರಿಯಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿವೆ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, 255 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ 'ಅಮೃತ ಫಾರ್ಮಸಿಗಳು' 6.85 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡಿವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳು ಸುಮಾರು 8,400 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಯಂ-ವೆಚ್ಚದ (out-of-pocket) ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು 2015 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಉಚಿತ ಅಗತ್ಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಉಪಕ್ರಮ'ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಉಚಿತ ಅಗತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

ಉಪ-ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 9 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 19 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 39 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 57 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು

ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶೇಷತೆಗಳು:

ಹೆಮಟಾಲಜಿ (ರಕ್ತಶಾಸ್ತ್ರ)
ಸೀರಾಲಜಿ (ಸೀರಂ ಪರೀಕ್ಷೆ)
ಬಯೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ (ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ)
ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪ್ಯಾಥಾಲಜಿ (ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ)
ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ (ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ)
ರೇಡಿಯಾಲಜಿ (ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ)
ಕಾರ್ಡಿಯಾಲಜಿ (ಹೃದಯಶಾಸ್ತ್ರ)

ಉಚಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಉಪಕ್ರಮ

2016 ರಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಎಲ್ಲಾ 13 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಎನ್‌ಟಿಆರ್ ವೈದ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಾ' ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಉಚಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು:

1,182 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
192 ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
31 ಪ್ರದೇಶ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು
8 ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು.

ಅರ್ಹ ರೇಡಿಯಾಲಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಕೊರತೆಯಿದ್ದ 120 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಲಿ-ರೇಡಿಯಾಲಜಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಂಡುಬಂದಿತು:

ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸದ ದಿನದಂದು 45,000 ದಿಂದ 55,000 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು 1,200 ಎಕ್ಸರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಟೆಲಿ-ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 60–70 ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೊಮೊಗ್ರಫಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2015 ರ ಇದೇ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಜನವರಿ–ಜೂನ್ 2016 ರ ನಡುವೆ ಹೊರರೋಗಿಗಳ ಭೇಟಿ 16 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಒಳರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ 2.72 ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ 1,400 ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು.

ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಎಬ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನುಕರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ತುರ್ತು ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಸಹ ಸರ್ಕಾರವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತುರ್ತು ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೋಗಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

'ಡಯಲ್ 108' ಮತ್ತು 'ಡಯಲ್ 102' ಸೇವೆಗಳು 35 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಡಯಲ್ 108 ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಆಘಾತ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತದಂತಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡಯಲ್ 102 ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನನಿ ಶಿಶು ಸುರಕ್ಷಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ತುರ್ತು ಬೆಂಬಲ ವಾಹನಗಳು ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ:

3,044 ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳು
15,283 ಬೇಸಿಕ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳು
3,918 ರೋಗಿ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು, 19 ದೋಣಿಗಳು, ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ 81 ಬೈಕುಗಳು

ಜನರಿಗೆ ಅವರಿದ್ದಲ್ಲಿಯೇ ಸೇವೆ: ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು

2014 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಅಂತಿಮ ಹಂತದವರೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಭೌಗೋಳಿಕತೆಯು ಈಗ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಲ್ಲ. ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗೆ ಹಿಂದೆ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೋಡುವ ಭರವಸೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ, ಅವರು ವರ್ಚುವಲ್ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೇದಿಕೆಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ಇ-ಸಂಜೀವಿನಿ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆ

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ವೇದಿಕೆಯಾದ 'ಇ-ಸಂಜೀವಿನಿ', ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಈಗ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನಾಗರಿಕರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಉಪ-ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ಇ-ಸಂಜೀವಿನಿ'ಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟವಾದಾಗ ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.

ಈಗ, ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ದೇಶದ ಉನ್ನತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಜನರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ:

47 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರೆಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳಾದ್ಯಂತ ವೈದ್ಯರು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸೂಪರ್-ಸ್ಪೆಷಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 2.34 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್: ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ 'ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್' ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಳಂಕಿತ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು, ಈ ಸೇವೆಯು ನಗರಗಳ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ಈ ಸೇವೆಯು ಎಲ್ಲಾ 36 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಜನರು ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್ ಮೂಲಕ ದೂರವಾಣಿ ಆಧಾರಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಸೈಕೋಥೆರಪಿ, ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ರೆಫರಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು 'ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್' ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಈ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಆ್ಯಪ್ ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ, ಬಳಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಫೋನ್ ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ್ಯಪ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗೆ ಈಗ 53 ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್ ಸೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 23 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿವೆ.

ಔಷಧ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಐ-ಡ್ರೋನ್‌ ದೂರದ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೌತಿಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದವರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಈಗ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯು 2021 ರಲ್ಲಿ i-DRONE ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಔಷಧಗಳು, ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ರಕ್ತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ 7,700 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದವರೆಗೆ 22,000 ಔಷಧಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
65 ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಮಾನತೆ, ಲಭ್ಯತೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯಾದ್ಯಂತ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ.

AI-ಚಾಲಿತ 'ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಡಿಸಿಷನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್' ಇ-ಸಂಜೀವಿನಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 2023 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ ಸಿಡಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಂತರ, 28.2 ಕೋಟಿ ಇ-ಸಂಜೀವಿನಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಐ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಬೆಂಬಲದ ಪ್ರಯೋಜನ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.

ಎಐ ಉಪಕರಣಗಳು ರೋಗ ಪತ್ತೆಯ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. 'ಕಫ್ ಅಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಟಿಬಿ' ಉಪಕರಣವು ಕ್ಷಯರೋಗದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೆಮ್ಮಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 12-16% ಟಿಬಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ — ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ 1.62 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.

'ಮಧುನೇತ್ರೈ' ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಧುಮೇಹ ರೆಟಿನೋಪತಿ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ತಡೆಯಬಹುದಾದ ಕುರುಡುತನವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತಪಾಸಣೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞ ನೇತ್ರತಜ್ಞರ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 11 ರಾಜ್ಯಗಳ 38 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಇದು 14,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೆಟಿನಲ್ ಚಿತ್ರಗಳ ತಪಾಸಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ AI ನೆರವು ನೀಡಿದೆ, ಇದರಿಂದ 7,100 ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಂತೆ).

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಪಡೆ

ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾದ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ:

ಹೊಸ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಜೊತೆಗೆ 157 ಹೊಸ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ — ಇದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 15,700 ನರ್ಸಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
2014 ರಿಂದ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೀಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (ಜೂನ್ 2025 ರಂತೆ):
- ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೀಟುಗಳು: 53% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 1,27,290 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿವೆ.
- ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ನರ್ಸಿಂಗ್ ಸೀಟುಗಳು: 39% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 14,986 ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿವೆ.

ಪರ್ಯಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ

ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಜೊತೆಗೆ, 2014 ರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ.

ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ 'ಆಯುಷ್ ಸಚಿವಾಲಯ'ವು (ಆಯುರ್ವೇದ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಯುನಾನಿ, ಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

942 ಆಯುಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ (2025 ರಂತೆ).
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯುಷ್ ಮಿಷನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೈಕೆಯು ಈಗ ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯದೊಂದಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
13,093 ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಂ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಂತೆ).

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಲು, 'ಆಯುಷ್ ಗ್ರಿಡ್' ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಎಲ್ಲಾ ಆಯುಷ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತವು ಆಯುಷ್ ಅನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ 'ಆಯುಷ್ ವೀಸಾ'ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047 ರತ್ತ

ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ದೇಶವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾದ — 'ಸಬ್ ಕಾ ಸಾಥ್, ಸಬ್ ಕಾ ವಿಕಾಸ್' (ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) — ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ — ಅದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧನೆಯೂ ಹೌದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಿಲ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಬಡತನದ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡದಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದು ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದಾಗ, ಅವರು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ, ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ತಲೆಮಾರುಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಲಸಿಕಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ರೋಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗಿಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಬಲವಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವು ತನ್ನ 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @ 2047' ದೃಷ್ಟಿಕೋನದತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ — ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜೆಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಬಲಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದೆ.

References

Press Information Bureau