पत्र सूचना कार्यालय

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ କାମ କରୁଥିଲେ ଯାହାକି ସ୍ୱାଭାବିକ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗତିବିଧିରେ ସହାୟକ ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆର୍ଥିକ ସଂକଟ ଦେଖାଦେଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ସମାଧାନ ଲାଗି ଅନେକ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସାହାରା ନେଲେ। ଏଥିରେ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ, ଋଣ ଅସୁଲି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଋଣଗ୍ରହିତା ଢାଞ୍ଚା ସାମିଲ ଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମଞ୍ଚ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରାୟତଃ ତାଳମେଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଜଟିଳ ଏବଂ ସମୟସାପେକ୍ଷ ହୋଇଯାଉଥିଲା।

ଏସବୁ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ଲାଗି ସରକାର ‘ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, ୨୦୧୬’ ଆଣିଥିଲେ। ଏହା ପ୍ରଚଳିତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସାମିଲ କରିଦେଲା। ଏହି ସଂହିତା ଋଣଗ୍ରହିତାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ମଜଭୁତ କଲା ଏବଂ ସବୁ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ହିତରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ, ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଲା।

ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ବିକଶିତ ହେବା ସହିତ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଅଭିଜ୍ଞତା କେତେକ ସୁଧାର ପାଇଁ ରହିଥିବା ସୁଯୋଗକୁ ଉଜାଗର କଲା । କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପରିଣାମକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଲାଗି ଏଥିରେ ଅନେକ ସଂସ୍କାର ଅଣାଗଲା। ସଂସ୍କାରର ଏହି ନିରନ୍ତର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଫଳରେ ‘ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ, ୨୦୨୬’ ଲାଗୁ ହେଲା ଯାହାକି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏକୀକରଣର ଶୁଭାରମ୍ଭ କଲା।  

ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, ୨୦୧୬ ପ୍ରଣୟନ ପୂର୍ବରୁ, ଭାରତରେ ଦେବାଳିଆ ସମାଧାନ ଲାଗି ପରସ୍ପର ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିବା ଏକାଧିକ ଆଇନଗତ ଢାଞ୍ଚା ରହିଥିଲା । ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନଙ୍କର ମାମଲା ସମାଧାନ ଲାଗି କମ୍ପାନୀ ଆଇନ, ରୁଗ୍ଣ ଶିଳ୍ପ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ (ଏସଆଇସିଏ), ଋଣ ଅସୁଲି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଏସଏଆରଏଫଏଇଏସଆଇ ସମେତ ସୁରକ୍ଷିତ ଋଣଗ୍ରହିତା ଢାଞ୍ଚା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆଇନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ପୃଥକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଫୋରମ୍ ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା, ଯାହାର ପରିଣାମସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାୟତଃ ବିଖଣ୍ଡିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା କ୍ଷେତ୍ରାଧିକାର ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖା ଦେଉଥିଲା।

ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଦୀର୍ଘ ଓ ଅନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପଡ଼ୁଥିଲା। ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ବିଚାରାଧୀନ ରହୁଥିବା କାରଣରୁ ସଂକଟଗ୍ରସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଲା। ବିଳମ୍ବ କାରଣରୁ ଋଣଦାତାଙ୍କ ବକେୟା ଆଦାୟ କରିବାର କ୍ଷମତା ଦୁର୍ବଳ ହେଲା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ସମୟସୀମାବଦ୍ଧ ବ୍ୟବସ୍ଥାର           

ଏସବୁ ଢାଞ୍ଚାଗତ ଆହ୍ୱାନକୁ ବିଚାର କରି, ସରକାର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ସଂସ୍କାର ରୂପରେ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, ୨୦୧୬ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କଲେ ।

ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, ୨୦୧୬ କମ୍ପାନୀ, ସହଭାଗୀ ଫାର୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବାଳିଆ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ଏକୀକୃତ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ଏହା ଏକାଧିକ ଦେବାଳିଆ ଆଇନକୁ ଗୋଟିଏ ଗଠନରେ ଏକୀକୃତ କରିଥିଲା, ଯାହା ଏକ ଅଧିକ ସମନ୍ୱିତ ଏବଂ ଆକଳନଯୋଗ୍ୟ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ଏହି ସଂହିତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଏକ ଋଣକର୍ତ୍ତା-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ଏକ ଋଣଦାତା-ଚାଳିତ ସମାଧାନ ଢାଞ୍ଚା ଆଡ଼କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କେବଳ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରକ୍ରିୟାଠାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି ମୂଲ୍ୟକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା, ବ୍ୟବହାରିକ ବ୍ୟବସାୟ ଜାରି ରଖିବା ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଳିତ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ବିଳମ୍ବ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟୋଗ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟକୁ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ସଂହିତା ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା।

ଏହି ଢାଞ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଇନସଲଭେନ୍ସି ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ୍ ପ୍ରୋସେସ୍ (ସିଆଇଆରପି) ରହିଛି, ଯାହା କମ୍ପାନୀ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ଢାଞ୍ଚାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଆର୍ଥିକ ଋଣଦାତାଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ କ୍ରେଡିଟର୍ସ କମିଟି (ସିଓସି) ସମାଧାନ ଯୋଜନାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରେ। ଏହାପରେ ସେମାନେ ସଂକଟଗ୍ରସ୍ତ ସଂସ୍ଥାର ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି।

ଏହି ସଂହିତା ଜରିଆରେ ସମାଧାନ ଲାଗି ଏକ ସମୟସୀମା ଆଧାରିତ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ କରାଯାଇଥିଲା। ସିଆଇଆରପିକୁ ୧୮୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ କେତେକ ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ୩୩୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା। ଏହି ସମୟସୀମା ଆଧାରିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା, ଅନିଶ୍ଚିତକାଳୀନ ବିଳମ୍ବକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ସଂକଟଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ମୂଲ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା। ଯଦି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଢାଞ୍ଚା ଭିତରେ ସମାଧାନ ହୋଇପାରୁନାହିଁ ତା’ହେଲେ ସଂହିତାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁସାରେ ସଂସ୍ଥା  ଲିକ୍ୟୁଡେସନ ବା ପରିସମାପନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଚାଲି ଯାଇଥାଏ।

ଆଇ.ବି.ସି. ଢାଞ୍ଚାର ପ୍ରଭାବ, ଏହି ସଂହିତା ଅଧୀନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏକ ନିୟାମକ ସଂସ୍ଥାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଭାରତୀୟ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ବୋର୍ଡ (ଆଇ.ବି.ବି.ଆଇ.) ଏହି ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ଦେବାଳିଆ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ପେସାଦାର (ଆଇ.ପି.) ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ତଦାରଖ ପାଇଁ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ନିୟାମକ ପ୍ରାଧିକରଣ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ। ଏହା ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ମାନକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ।

କେଉଁମାନେ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ପେସାଦାର (ଆଇପି)?

ଆଇ.ପି.ମାନେ ସଂକଟଗ୍ରସ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି, ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ଋଣଦାତାମାନଙ୍କ ବୈଠକକୁ ସୁଗମ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସଂହିତା ଏବଂ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା ନିୟମାବଳୀର ଅନୁପାଳନ କରି ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ତଦାରଖ କରନ୍ତି ।

ଆହୁରି ମଧ୍ୟ, କର୍ପୋରେଟ କରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ମାମଲା ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ଏନସିଏଲଟି) ଦ୍ୱାରା ବିଚାର କରାଯାଏ, ଯାହା ଢାଞ୍ଚା ଅଧୀନରେ ନ୍ୟାୟିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। ଏହାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପିଲଗୁଡ଼ିକର ଶୁଣାଣି ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ ଅପିଲ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ଏନ.ସି.ଏଲ.ଏ.ଟି.) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥାଏ। ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମିଳିତ ଭାବେ ଭାରତରେ ଦେବାଳିଆପଣ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ଢାଞ୍ଚାଗତ, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି।

ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା ଲାଗୁ ହେବା ପରଠାରୁ ଭାରତର ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଋଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ଏହି ଢାଞ୍ଚା ଅସୁଲି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଉନ୍ନତ କରିଛି ଏବଂ ଋଣଦାତାଙ୍କ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ ସଂକଟଗ୍ରସ୍ତ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ଅଧିକ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା, ସଂହିତା ଅଧୀନରେ ୮,୯୮୭ ସିଆଇଆରପିକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଅନୁମୋଦିତ ସମାଧାନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ୧,୪୧୯ କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ମାମଲା ସମାଧାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଧାରା ୧୨ଏ ଅଧୀନରେ ସମାଧାନ, ଅପିଲ୍, ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ମାଧ୍ୟମରେ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ମାମଲା ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା।

ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଆଇବିସି ଅଧୀନରେ ଅନୁମୋଦିତ ସମାଧାନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଋଣଦାତାମାନେ ପ୍ରାୟ ୪.୩୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରିଥିଲେ। ଅସୁଲି ପରିସମାପନ ମୂଲ୍ୟର ୧୧୬.୮୫ ଏବଂ ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟର ୯୪.୫୬% ରୁ ଅଧିକ।

ଏହି ଢାଞ୍ଚା ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଅସୁଲି ପରିଣାମରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧାର ଆଣିଛି । ୨୦୨୪-୨୫  ପାଇଁ ଭାରତରେ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗର ଧାରା ଏବଂ ପ୍ରଗତି ଉପରେ ଆରବିଆଇ ରିପୋର୍ଟ (୨୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରକାଶିତ) ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ ଏସସିବି ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ଚ୍ୟାନେଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଦାୟ କରାଯାଇଥିବା ମୋଟ ₹୧,୦୪,୦୯୯ କୋଟି ମଧ୍ୟରୁ, କେବଳ ଆଇବିସି ₹୫୪,୫୨୮ କୋଟିର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ ରଖିଛି, ଯାହା ମୋଟ ଅସୁଲିର ୫୨.୪% ଅଟେ। ଏହା ଏସଏଆରଏଫଏଇଏସଆଇ, ଋଣ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏବଂ ଲୋକ ଅଦାଲତ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଅସୁଲି ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଥିଲା।

ଆଇଆଇଏମ ଅହମ୍ମଦାବାଦର ଏକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ ଯେ ଆଇବିସି ଅଧୀନରେ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରିଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରେ ସମାଧାନ ପରେ ଦୃଢ଼ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଋଣଦାତାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ମଞ୍ଜୁର ଦାବିର ୩୨% ଏବଂ ଲିକ୍ୱିଡେସନ୍‌ ମୂଲ୍ୟର ୧୬୮% ଭାଗ ଫେରସ୍ତ ମିଳିଛି । ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଗତି କରିଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବିକ୍ରିରେ ୭୬% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି, ତୃତୀୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଗୁଡ଼ିକ ପରିଚାଳନାଗତ ବ୍ରେକ୍‌-ଇଭିନ୍‌ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛନ୍ତି । କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚରେ ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ରୋଜଗାର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ିଛି । ଏସବୁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମୋଟ୍‌ ସମ୍ପର୍ତ୍ତିରେ ୫୦% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି, ପୁଞ୍ଜିଗତ ଖର୍ଚ୍ଚ ୧୩୦% ବଢ଼ିଛି ଏବଂ ଲାଭ ଉଦ୍ୟୋଗ ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁରୂପ ହୋଇପାରିଛି । ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ବଜାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ତିନି ଗୁଣ ବଢ଼ି ୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଯାଇଛି । ଅନ୍ୟପଟେ ୮୦% ସୁଧାର ହୋଇଛି । ଏହାବ୍ୟତୀତ ଆଇଆଇଏମ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଗୋଟିଏ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥାଏ ଯେ ଋଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ୩% ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ନିବେଶକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା କମ୍ପାନୀର କାର୍ଯ୍ୟ ପରିଚାଳନା (ପ୍ରଶାସନ)ରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧାର ଆସିଛି । ଆଇବିସି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧୀନରେ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦେଇ ଯାଇଥିବା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜ କାରବାରର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ, ଯଥା ବିକ୍ରି, ଲାଭ, ସମ୍ପତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି, ବଜାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ଲିକ୍ୱିଡିଟିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସୁଧାର କରିପାରିଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆଇଆଇଏମ୍ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବ୍ୟାପକ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା କ୍ରେଡିଟ୍ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ଆଇବିସିର ପ୍ରଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣ ଆକାଉଣ୍ଟ, ସିଆଇଆରପି, ଫାର୍ମ-ସ୍ତରୀୟ ଆର୍ଥିକ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଏନପିଏ ତଥ୍ୟ ଉପରେ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି । ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଋଣ ପରିଶୋଧ ସମୟସୂଚୀ ପାଳନ କରିବାକୁ ଆଇବିସି ଉତ୍ସାହିତ କରିଛି । ସମୀକ୍ଷା ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ, ଅଧ୍ୟୟନରେ ଟଙ୍କା ପରିମାଣ ଏବଂ ଆକାଉଣ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ 'ଓଭରଡ୍ୟୁ' ବୋଲି ବିବେଚିତ ଋଣ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହ୍ରାସ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ସେହିପରି, ' ଓଭରଡ୍ୟୁ' ବର୍ଗରୁ 'ସାଧାରଣ' ବର୍ଗକୁ ଋଣ ଆକାଉଣ୍ଟ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବାର୍ଷିକ ଅନୁପାତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା କର୍ପୋରେଟଗୁଡ଼ିକର କ୍ରେଡିଟ୍ ସଂସ୍କୃତିରେ ଉନ୍ନତିର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। 'ସାଧାରଣ' ବର୍ଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଋଣ ଆକାଉଣ୍ଟ 'ଓଭରଡ୍ୟୁ' ବର୍ଗରେ ରହିବାର ହାରାହାରି ଦିନ ସଂଖ୍ୟା ୨୪୮-୩୪୪ ଦିନରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୩୦-୮୭ ଦିନ ହୋଇଛି। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ଏବଂ ଋଣଦାତା ଉଭୟ ଯଥାଶୀଘ୍ର ଋଣ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ।

ସେହି ସମୟରେ, ପରିଚାଳନାଗତ ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଅନେକ ମାମଲାରେ ହାରାହାରି ସମାଧାନ ସମୟସୀମା ୩୩୦ ଦିନର ବୈଧାନିକ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ବିଚାରରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମାମଲା କିଛି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୂଲ୍ୟ ସର୍ବାଧିକକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।

ଏହି ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ, ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ସମାଧାନ ଢାଞ୍ଚାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସଂସ୍କାର। ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ, ୨୦୨୬ ସମେତ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଶୋଧନଗୁଡ଼ିକ ସମୟସୀମା, ସଂସ୍ଥାଗତ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଫଳାଫଳକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।

ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ କୋଡ୍ (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନ, ୨୦୨୬ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଉଥିବା ସଂସ୍କାର, ଆଇନଗତ ସଂଶୋଧନର ଏକ ଶୃଙ୍ଖଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେବାଳିଆ ଢାଞ୍ଚାର ବିକାଶ ଉପରେ ନିର୍ମିତ।

• ୨୦୧୮ ସଂଶୋଧନ: ଆବେଦନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଏବଂ ଭୋଟିଂ ସୀମାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମେତ ସମାଧାନ ଢାଞ୍ଚାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କାର ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଋଣଦାତାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ଆଇନର ଧାରା ୨୯ଏ ଅଧୀନରେ ଯୋଗ୍ୟତା ମାନଦଣ୍ଡକୁ ସଂଶୋଧିତ କରିଥିଲା।
• ୨୦୧୯ ସଂଶୋଧନ: ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ମୋଟ ୩୩୦ ଦିନର ସମୟ ସୀମା ପ୍ରଚଳନ କରି ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଛି ।
• ୨୦୨୦ ସଂଶୋଧନ: ଏଥିରେ ସମାଧାନ ପରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ସମେତ ପ୍ରମୁଖ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା କୋଭିଡ୍-୧୯ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଫଳତା ପାଇଁ ଦେବାଳିଆ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ କରିଥିଲା।
• ୨୦୨୧ ସଂଶୋଧନ: ଏମଏସଏମଇ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ତଦାରଖ ଏବଂ ନିରୀକ୍ଷଣ ସହିତ ଋଣଦାତା ଅଧିକାର ସମାଧାନକୁ ଦ୍ରୁତତର କରିପାରିବ। ଏଥିରେ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସମୟସୀମା ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା ୨୦୧୬ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆଧାର କରି ୨୦୨୬ର ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ଏହା ଦେବାଳିଆପଣ ସମାଧାନ ଏବଂ ଲିକ୍ୱିଡେସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ଆଇନଗତ ଅସ୍ପଷ୍ଟତାରୁ ଉପୁଜିଥିବା ମାମଲା ଏବଂ ପରିଚାଳନାଗତ ଆହ୍ୱାନକୁ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।

ଏହି ଆଇନ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସଂସ୍କାର ପ୍ରଚଳନ କରିଥାଏ। ଏହା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱୀକାର ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ସମୟସୀମାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରେ। ଏହା ପରିଶୋଧ ସମୟରେ ସିଓସିଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକାକୁ ବିସ୍ତାର କରେ। ଏହା ସୁରକ୍ଷା ହିତ, ପରିହାର ନେଣଦେଣ ଏବଂ ସମାଧାନ ଯୋଜନା ସହିତ ଜଡିତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ।

ଏହି ସଂଶୋଧନ ଅନୁମୋଦିତ ସମାଧାନ ଯୋଜନାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଚଳନ କରେ। ଏଥିରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାମଲାରେ ଲାଇସେନ୍ସ, ମଞ୍ଜୁରି ଏବଂ ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନର ନିରନ୍ତରତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ଠକେଇ ଏବଂ ଭୁଲ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରେ।

ଏହି ସଂଶୋଧନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବର୍ଗର କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କ୍ରେଡିଟର-ପ୍ରାରମ୍ଭିତ ଦେବାଳିଆ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପ୍ରଚଳନ। ଏହି ଆଇନ ପରିଶୋଧ ଏବଂ ବିଲୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ଅଧିକ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ କରେ।

ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ, ଏହି ସଂଶୋଧନ ଦେବାଳିଆ ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, 2016 ର ମୂଳ ଗଠନକୁ ବଜାୟ ରଖି ଦେବାଳିଆ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଅଧିକ ସମୟସୀମାବଦ୍ଧ, ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସମାଧାନ-ଭିତ୍ତିକ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।

ଏକ ନୂତନ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ୨୦୨୬ର ସଂଶୋଧନ ଆଇନ ୨୦୧୬ର ମୂଳ ଆଇନରେ ସମୟ ସହିତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୋଇଥିବା ଫାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରେ। ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ:

ପୂର୍ବରୁ: ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା, ୨୦୧୬ ଅଧୀନରେ କିଛି ବିଷୟ ଏବଂ ଅବଧାରଣା ଅପରିଭାଷିତ ଥିଲା କିମ୍ବା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପାଇଁ ସେଥିରେ ସୁଯୋଗ ଥିଲା। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ମାମଲା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ବିଳମ୍ବର କାରଣ ହୋଇଥିଲା।

ଏବେ:  ଏହି ସଂଶୋଧନରେ "ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ", "ପରିହାର କାରବାର" ଏବଂ "ଠକାମି କିମ୍ବା ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ" ଭଳି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିଭାଷା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏକ "ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀ" କୁ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମମା ପେସାଦାର ବା ଇନସଲେଭନ୍ସି ପ୍ରଫେସନାଲ, ଦେବାଳିଆ ବୃତ୍ତିଗତ ଏଜେନ୍ସି, ସୂଚନା ଉପଯୋଗୀତା ଏବଂ IBBI ସହିତ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୂଚିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ଆଇନ  "ସିକ୍ୟୋରିଟି ଇଣ୍ଟ୍ରେଷ୍ଟ’’ (ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥ)ର ଅର୍ଥକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରେ ଯେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥ କେବଳ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ରହିବ ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ପକ୍ଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା କିମ୍ବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। କେବଳ ଆଇନର କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ସୁରକ୍ଷା ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ପରିଭାଷାରୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇଛି।

ଏହି ସଂଶୋଧନ ‘‘ଆଭଏଡାନ୍ସ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ’’ (ପରିହାର କାରବାର)କୁ ମଧ୍ୟ ପରିଭାଷିତ କରେ। ଏଥିରେ ଏପରି କାରବାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯେଉଁଠାରେ ଋଣଦାତାଙ୍କୁ ଅନୁଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଏ, ମୂଲ୍ୟଠାରୁ କମ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ସମ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଏ, ଋଣଦାତାମାନଙ୍କୁ ଠକେଇ କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ଋଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ। ‘‘ଠକାମି କିମ୍ବା ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟ" କୁ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ଆଇନର ଧାରା ୬୬ ଅନୁଯାୟୀ ପୃଥକ ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି।

ପୂର୍ବରୁ: ଯଦିଓ ଦେବାଳିଆପଣ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ପାଇଁ ସମୟସୀମା ଥିଲା, ତଥାପି ବାରମ୍ବାର ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ଥର ଏହି ବିଳମ୍ବର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ମଧ୍ୟ ନଥିଲା। ଏହା ସଂହିତାର ସମୟସୀମାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଇଥିଲା।

ଏବେ : ବିଚାରକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ୧୪ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡିବ। ଯଦି ଏହି ସମୟସୀମା ଅନୁସରଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ କାରଣଗୁଡ଼ିକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ରେକର୍ଡ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଏହା ସିଷ୍ଟମରେ ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ପୂର୍ବରୁ: ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବିକଶିତ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମଧ୍ୟ ମାମଲା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇ ପାରୁଥିଲା । କିଛି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ସମୟ ପରେ ଘଟିଥିଲା ​​ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ବିନିଯୋଗ ହୋଇଥିବା ପ୍ରୟାସକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନ: ପ୍ରତ୍ୟାହାର ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ। ସିଓସି ଗଠନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ସମାଧାନ ଯୋଜନା ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବାଧାକୁ ରୋକିଥାଏ। ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ଥିରତା ଆଣିଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାରା ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ସ୍ଥଗିତ ସୁବିଧା ପରିଚାଳନା, ବିଶେଷକରି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ କିଛି ଫାଙ୍କ ଥିଲା। ଋଣଦାତାମାନେ କେତେକ ସମୟରେ ପରୋକ୍ଷ ରାସ୍ତା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାନ୍ତରାଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିପାରୁଥିଲେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ: ସଂଶୋଧନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରେ ଯେ ଦେବାଳିଆପଣ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସମାଧାନର ମାର୍ଗରେ ଥିବା କମ୍ପାନୀକୁ ସମାନ୍ତରାଳ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ସମାଧାନ ବୃତ୍ତିଗତ ନିଯୁକ୍ତିରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହଯୋଗର ଅଭାବ ପ୍ରାୟତଃ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଧୀର କରିଦେଇଥିଲା। ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉନଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନ: ସଂଶୋଧନ ଫଳରେ ସମାଧାନକାରୀ ପେସାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ସରଳ ହୋଇଛି, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିଳମ୍ବ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହା ସହଯୋଗ କରିବାର ବାଧ୍ୟତାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ, କର୍ମଚାରୀ, ପ୍ରମୋଟର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସାରା ସହାୟତା କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥାଏ। ଦ୍ରୁତ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସୂଚନା ପ୍ରବେଶ ସହିତ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ସହଯୋଗ ଉପରେ କମ୍ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଥାଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ସମାଧାନ ସମୟରେ ସିଏସି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଲିକ୍ୟୁଡେସନ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ସୃଷ୍ଟି କଲା।

ଏବେ: ସଂଶୋଧନ ଲିକ୍ୱିଡେସନ ସ୍ତରରେ ଋଣଦାତାଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ। ସେମାନଙ୍କୁ ଲିକ୍ୱିଡେସନ ବା ପରିସମାପ୍ତି ପରିଚାଳନା ତଦାରଖ କରିବାକୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପରିସମାପ୍ତିକାରୀଙ୍କୁ ବଦଳାଇବାକୁ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି। ଦେବାଳିଆ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଜୀବନଚକ୍ରରେ ଋଣଦାତାମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରୁହନ୍ତି। ଏହି ନିରନ୍ତରତା ତଦାରଖକୁ ଉନ୍ନତ କରେ ଏବଂ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ରହିବା ନିଶ୍ଚିତ କରେ।

ପୂର୍ବରୁ: ସମ୍ପତ୍ତିର ଅନୁଚିତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର, କିଛି ଋଣଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା କିମ୍ବା ଠକେଇ ଆଚରଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରବାରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟତଃ ମୁଖ୍ୟ ଦେବାଳିଆ ପ୍ରକ୍ରିୟାଠାରୁ ପୃଥକ ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ସମାଧାନ କିମ୍ବା ପରିଶୋଧ ପରେ ଏପରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରଖିବା ସମ୍ପର୍କରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନ: ସଂଶୋଧନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଦେବାଳିଆ ସମାଧାନ କିମ୍ବା ପରିଶୋଧ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ପରିହାର ନେଣଦେଣ ଏବଂ ଠକେଇ କିମ୍ବା ଭୁଲ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିପାରିବ।

ଯଦି ଏପରି କାରବାର ସମାଧାନ ପେସାଦାର କିମ୍ବା ପରିଶୋଧକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇନଥାଏ, ତେବେ ଆଇନ ଋଣଦାତା, ସଦସ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଂଶୀଦାରଙ୍କୁ ବିଚାରକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମୁଖ୍ୟତଃ କର୍ପୋରେଟ୍ ଋଣଗ୍ରହୀତାଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତି ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଥିଲା। ଏହା ଏପରି ସମ୍ପତ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସୁଲିକୁ ସୀମିତ କରିଥାଏ।

ଏବେ : ଏହି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଋଣଦାତାଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ କିଛି ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟରଙ୍କ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ। ସମ୍ପତ୍ତିର ପୁଲକୁ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପୁନରୁଦ୍ଧାରର ସମ୍ଭାବନା ଉନ୍ନତ ହୁଏ, ବିଶେଷକରି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ସହିତ ଜଡିତ ଜଟିଳ ଆର୍ଥିକ ଢାଞ୍ଚାରେ।

ପୂର୍ବରୁ: ଅସହମତ ଋଣଦାତାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ ଯେ ସମାଧାନ ଯୋଜନା ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ନିରପେକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର କରୁନାହିଁ, ଯାହା ଫଳରେ ବିବାଦ ଏବଂ ମକଦ୍ଦମା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା।

ଏବେ : ଆଇନରେ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି ଯେ ଯଦି ଏପରି ଯୋଜନାର ଆୟ ଧାରା ୫୩ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାଥମିକତା ଜଳପ୍ରପାତ ଅନୁସାରେ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଭିନ୍ନମତ ଋଣଦାତାମାନେ ଅତି କମରେ ଲିକ୍ୟୁଡେସନ୍ ମୂଲ୍ୟ କିମ୍ବା ସମାଧାନ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାପ୍ୟ ପରିମାଣର କମ୍ ପାଇବେ। ଏହା ଅଧିକ ନ୍ୟାୟତା ଆଣିଥାଏ ଏବଂ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ, ଯାହା ସମାଧାନ ଯୋଜନାକୁ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ଗ୍ରହଣୀୟ କରିଥାଏ।

ଏବେ ଆଇନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ଯେ, ଯଦି ଏହି ଯୋଜନାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଅର୍ଥରାଶିର ବିତରଣ ଧାରା ୫୩ ଅଧୀନରେ ପ୍ରାଥମିକତା ଆଧାରରେ କରାଯାଇଛି ତା’ହେଲେ ଅସହମତ ଋଣଦାତାମାନଙ୍କୁ ପରିସମାପନ ମୂଲ୍ୟ କିମ୍ବା ସମାଧାନ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବା ଅର୍ଥରାଶି ମଧ୍ୟରୁ ଯାହା କମ୍‌ ହୋଇଥିବା ତାହା ମିଳିବ।

ପୂର୍ବରୁ: ଅନୁମୋଦନ ପରେ ମଧ୍ୟ, ସମାଧାନ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଲାଇସେନ୍ସ, ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନ ଏବଂ ଅତୀତର ଦେୟତା ସହ ଜଡିତ ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ଯାହା ଅନିଶ୍ଚିତତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ଏବେ: ସଂଶୋଧନ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ଅନୁମୋଦନକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ, ଲାଇସେନ୍ସ ଏବଂ ନିୟାମକ ଅନୁମତିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଏ, ଏବଂ ଅତୀତର ଦାବିଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ପରିଚାଳନା କରାଯିବ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ସମାଧାନ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ବାସ୍ତବ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଯାଏ, ବ୍ୟବସାୟର ସଫଳ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି କରେ।

ପୂର୍ବରୁ: ଥରେ ପରିସମାପନ ବା ଲିକ୍ୱିଡେନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ନୂଆ ସମାଧାନ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନକୁ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବା ଲାଗି ସୀମିତ ପରିସର ଥିଲା। 

ଏବେ : ଏହି ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ପରିସମାପନ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକକାଳୀନ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ସୁଯୋଗ ପାଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ପରିସମାପ୍ତି ରୋକିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ଲିକ୍ୱିଡେସନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାୟତଃ ସ୍ପଷ୍ଟ ସମୟସୀମା ଏବଂ ସ୍ଥିର ତଦାରଖର ଅଭାବ ଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ବନ୍ଦ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥାଏ।

ଏବେ: ଏହି ସଂଶୋଧନରେ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସମୟସୀମା, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭୂମିକା ଏବଂ ପରିସମାପ୍ତି ସମୟରେ ଉନ୍ନତ ତଦାରଖ ପ୍ରଚଳନ କରାଯାଇଛି। ସମାଧାନ ବିଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରସ୍ଥାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଅଧିକ କ୍ରମବଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।

ପୂର୍ବରୁ: ସମସ୍ତ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ବିଚାରକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରବେଶ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଳମ୍ବକୁ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିଲା।

ଏବେ: ଏକ ନୂତନ ପଦ୍ଧତି ୠଣଦାତାଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ସମାଧାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ, ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନୁମୋଦନ ସୀମା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ସମୟସୀମାବଦ୍ଧ। ଏହା ନମନୀୟତା ପ୍ରଦାନ କରେ ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରବେଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରେ, ଯାହା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ କରିଥାଏ।

ବିଗତ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ, ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା ୨୦୧୬ ଭାରତର ଦେବାଳିଆପଣ ସମାଧାନ ଢାଞ୍ଚାକୁ ନୂଆ ଆକାର ଦେଇଛି । ଆର୍ଥିକ ସଂକଟ ଦିଗରେ ଏହା ଅଧିକ ଢାଞ୍ଚାଗତ ଏବଂ ଋଣଦାତା ପରିଚାଳିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ କରିଛି । ଏହି ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଅଭିଜ୍ଞତା, ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ଆଇନଗତ ସଂସ୍କାର ଜରିଆରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି ।

ପରିଶୋଧ ଅକ୍ଷମତା ଏବଂ ଦେବାଳିଆ ସଂହିତା ୨୦୨୬ ଏହି ବିକାଶର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଛି । ଏହି ସଂଶୋଧନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ନିଶ୍ଚିତତାରେ ସୁଧାର ଆଣିବା ଏବଂ ସମୟ-ସୀମାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେବାଳିଆପଣର ସମାଧାନ ଏବଂ ପରିସମାପନ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ଦକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇବା। ସର୍ବୋପରି, ଏହି ସଂସ୍କାର ଭାରତରେ ଏକ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଓ ଆକଳନଯୋଗ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ।

References

INSOLVENCY & BANKRUPTCY BOARD OF INDIA

https://ibbi.gov.in/?indexpagetemp=home

https://ibbi.gov.in/uploads/resources/2ce0f4a4a146d49fb96f4939aa4fbe25.pdf

https://ibbi.gov.in/BLRCReportVol1_04112015.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/whatsnew/9f9dc60d2f3d49b5ab5aed5dfad2ba1a.pdf

https://ibbi.gov.in/legal-framework/act

https://ibbi.gov.in/uploads/publication/63ca2664fde1e59fb2c438e93a0d50f6.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/publication/e42fddce80e99d28b683a7e21c81110e.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/whatsnew/7373b47de45dd16da8313f1863709fcb.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/resources/57420f272e1515f0c9c137f1a6423d78.pdf

MINISTRY OF FINANCE

https://www.pib.gov.in/newsite/printrelease.aspx?relid=145286&reg=3&lang=2#:~:text=Parliament%20passes%20the%20Insolvency%20and,are%20almost%20a%20century%20old.

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=1696288&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=110730&reg=3&lang=2#:~:text=Bankruptcy%20Reforms%20Committee,Ministry%20of%20Finance%2C%20Room%20no.

MINISTRY OF LAW & JUSTICE

https://www.indiacode.nic.in/bitstream/123456789/2154/5/A2016-31.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/legalframwork/2026-04-07-115842-i5nsk-7ed69ef2a4d23a8b0d472cc0fcd55e79.pdf

https://ibbi.gov.in/webadmin/pdf/whatsnew/2018/Aug/The%20Insolvency%20and%20Bankruptcy%20Code%20%28Second%20Amendment%29%20Act%2C%202018_2018-08-18%2018%3A42%3A09.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/legalframwork/d36301a7973451881e00492419012542.pdf

https://ibbi.gov.in/uploads/legalframwork/0150ec26cf05f06e66bd82b2ec4f6296.pdf

https://www.icsi.edu/ccgrt/research/bare-acts/corporate-laws/

MINISTRY OF CORPORATE AFFAIRS

https://ibbi.gov.in/uploads/whatsnew/press_release_of_IBC_Code-1.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2117411&reg=3&lang=2

https://ibbi.gov.in/uploads/resources/d75daa3a490fc1bc316632cd993fca06.pdf?utm

LOK SABHA

https://sansad.in/getFile/BillsTexts/LSBillTexts/Asintroduced/INSOLVENCY%20as%20intro812202584142PM.pdf?source=legislation

https://sansad.in/getFile/app/lsscommittee/Select%20Committee%20on%20The%20Insolvency%20And%20Bankruptcy%20Code%20(Amendment)%20Bill,%202025/pr_files/ENG%20Press%20Release%20-%20Report%20on%20examination%20of%20the%20IBC%20Amendment%20Bill%202025.pdf?source=app#:~:text=Shri%20Baijayant%20Panda%2C%20Chairperson%20of,its%20report%20to%20the%20Parliament.

https://sansad.in/ls/legislation/bills

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/187/AU3813_3TnFbA.pdf?source=pqals

THE INSTITUTE OF COMPANY SECRETARIES OF INDIA

https://www.icsi.edu/media/webmodules/ILP_Study_with_TP.pdf#:~:text=ii%20Page%203%20iii%20Insolvency%20occurs%20when,is%20not%20exactly%20the%20same%20as%20insolvency.

https://www.icsi.edu/ccgrt/research/bare-acts/corporate-laws/

OTHERS

https://www.newsonair.gov.in/parliament-passes-insolvency-and-bankruptcy-code-bill-2026/

https://www.mygov.in/group-issue/interim-recommendations-bankruptcy-law-reforms-committee-blrc/?page=0%2C10#:~:text=A%20Committee%20was%20formed%20under,%E2%80%A2

https://www.ey.com/en_in/insights/strategy-transactions/nine-years-of-ibc-transforming-india-s-insolvency-landscape

PIB Research