पत्र सूचना कार्यालय

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು: ದೇಶೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಸಣ್ಣ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ನೀತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ, ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ಇವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ವಲಯದ ಅವಲೋಕನ

ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ಸುಮಾರು 31.1% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಒಟ್ಟು ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ 48.58% ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 35.4% ರಷ್ಟನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಲಯವು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 7.47 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅಂದಾಜು 32.8 ಕೋಟಿ ಜನರಿಗೆ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಕೃಷಿಯ ನಂತರ ಉದ್ಯೋಗದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.

ಈ ಉದ್ಯಮಗಳ ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ, ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ನೋಂದಾಯಿತವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಂಬಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ನೋಂದಣಿ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವೇಗಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 'ಉದ್ಯಮ್' ಮತ್ತು 'ಉದ್ಯಮ್ ಅಸಿಸ್ಟ್' ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ 7.9 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಕ್ರಮಗಳು

 ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಲ ದೊರೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ.

ಸಾಲ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಾಲ ಖಾತ್ರಿ ನಿಧಿ ಟ್ರಸ್ಟ್' ಮೂಲಕ ಸಾಲ ಖಾತ್ರಿ  ಯೋಜನೆಯನ್ನು  ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲದ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹಣಕಾಸು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

2025-26ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ಖಾತ್ರಿ  ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ₹5 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹10 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2025 ರಂದು ಅಥವಾ ನಂತರ ಅನುಮೋದಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ತೃತೀಯಲಿಂಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ನಡೆಸುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 1, 2025 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ, ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ 10% ರಿಯಾಯಿತಿ ಮತ್ತು 85% ವರೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ ಖಾತ್ರಿ  ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ.

ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತ ನಿಧಿ

 'ಫಂಡ್ ಆಫ್ ಫಂಡ್ಸ್' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ₹50,000 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತ ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿಧಿಯು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ₹10,000 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಗೂ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವ ₹40,000 ಕೋಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು 'ಮದರ್ ಫಂಡ್-ಡಾಟರ್ ಫಂಡ್' ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೆಬಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕೆಟಗರಿ-II ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಫಂಡ್ ಆದ 'ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಸಿ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಫಂಡ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್' ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ನವೆಂಬರ್ 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐ ನಿಧಿಯು ₹15,442 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 682 ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ. ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ರಿಸ್ಕ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತ ನಿಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ₹2,000 ಕೋಟಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ತುರ್ತು ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ ಖಾತ್ರಿ  ಯೋಜನೆ

ಇಸಿಎಲ್‌ಜಿಎಸ್‌ (2020) ಯೋಜನೆಯು ಅರ್ಹ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಡಚಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಜನವರಿ 2023ರ ವೇಳೆಗೆ, ಇಸಿಎಲ್‌ಜಿಎಸ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹3.61 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಗ್ಯಾರಂಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 1.19 ಕೋಟಿ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನ ನೀಡಿದೆ. ಎಸ್‌ಬಿಐ ಸಂಶೋಧನಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಸುಮಾರು 14.6 ಲಕ್ಷ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಖಾತೆಗಳು ಎನ್‌ಪಿಎ ಆಗದಂತೆ ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 98.3% ಖಾತೆಗಳು ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸುಮಾರು ₹2.2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಾಲದ ಖಾತೆಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ನಂತರ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ

ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೀಮಿತ ದುಡಿಯುವ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಬಲವಾದ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

MSMED ಕಾಯ್ದೆ, 2006 — ಪಾವತಿ ರಕ್ಷಣೆ

ಅತಿಸಣ್ಣ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2006, ವಿಳಂಬಿತ ಪಾವತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ, ಖರೀದಿದಾರರು ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 45 ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ (ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಗರಿಷ್ಠ 45 ದಿನಗಳು). ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 161 'ಅತಿಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಮಂಡಳಿ'ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಮಾಧಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಾನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿಳಂಬಿತ ಪಾವತಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಂಬಂಧಿತ ಎಂಎಸ್‌ಇಎಫ್‌ಸಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಭೌತಿಕ ಭೇಟಿ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಬರಬೇಕಾದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಜೂನ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾದ ಉಪ-ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮೇ 2020 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ₹1,65,034 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿಳಂಬಿತ ಪಾವತಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಡಿಜಿಟಲೀಕೃತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಲು ತಗಲುವ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯದ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳು ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ದಾಖಲಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅನೌಪಚಾರಿಕತೆಯು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲ, ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರವು ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಉದ್ಯಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ್ ಅಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್  

ಜನವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಉದ್ಯಮ್ ಅಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್, ಔಪಚಾರಿಕ ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತಹ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯದ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವೇಗಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎರಡೂ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 7.9 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯಮಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4.72 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 3.21 ಕೋಟಿ ಉದ್ಯಮ್ ಅಸಿಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ

ಜುಲೈ 2021 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಮಗಳು 'ಉದ್ಯಮ್ ನೋಂದಣಿ ಪೋರ್ಟಲ್'ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯದ ಸಾಲ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿತು.

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ

ಉದ್ಯಮಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಒಂದು ಹಂತದ ವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದಾಗ), ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಏಕೀಕರಣವು ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು, ವೇಗವಾಗಿ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಬೆಂಬಲ

'ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಇದು ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಬಲೀಕರಣವು ಸುಧಾರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ, ಉತ್ತಮ ಹಣಕಾಸು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು

 ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣ, ಹಣಕಾಸು ನೆರವು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:

• ಉದ್ಯಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು 'ಉದ್ಯಮ್ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ'ಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇರುವ ವೇದಿಕೆ.
• ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಇ-ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ವೇದಿಕೆ.
• ಟ್ರೆಡ್ಸ್: ವಿವಿಧ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರಕುಪಟ್ಟಿ ಆಧಾರಿತ ಹಣಕಾಸು ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
• ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್: ದೂರುಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ವೇದಿಕೆ.
• ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಂಬಂಧ್: ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಇರುವ ಪೋರ್ಟಲ್.
• ಪಿಎಂಇಜಿಪಿ ಪೋರ್ಟಲ್ (ಪಿಎಂಇಜಿಪಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌): ಪಿಎಂಇಜಿಪಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇರುವ ವೇದಿಕೆ.
• ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪೋರ್ಟಲ್: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ವೇದಿಕೆ.
• ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರ ಪೋರ್ಟಲ್: ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಇರುವ ವೇದಿಕೆ.

ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ಉತ್ತೇಜನಾ ಯೋಜನೆಗಳು

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಜನೆ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಇಜಿಪಿ)

ಪಿಎಂಇಜಿಪಿ ಎಂಬುದು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ 'ಸಾಲ-ಸಂಯೋಜಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿ' ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ಖಾದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಆಯೋಗ' ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಇದು ಕೆವಿಐಸಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಕೆವಿಐಬಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಯೇತರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

'ಮಾರ್ಜಿನ್ ಮನಿ' ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಅರ್ಹವಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚವು ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ₹50 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸೇವೆ/ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಕ್ಕೆ ₹20 ಲಕ್ಷವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಜಿನ್ ಮನಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಯು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವಾಗಿದ್ದು, ಹೊಸ ಕಿರು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳ ಮೇಲೆ 'ಬ್ಯಾಕ್-ಎಂಡೆಡ್' ಸಬ್ಸಿಡಿಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ 35% ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 25% ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2021-22 ರಿಂದ 2025-26 ರವರೆಗೆ, ಪಿಎಂಇಜಿP ಯೋಜನೆಯು 5.8 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಜನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ₹60,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ₹13,450 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತದ 'ಮಾರ್ಜಿನ್ ಮನಿ' ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು 36.3 ಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಸೃಜನೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆ

ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆ (2023) ತಮ್ಮ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 18 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ' ಮತ್ತು ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ  ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 5-7 ದಿನಗಳ ಮೂಲಭೂತ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು 15 ದಿನ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯ ಸುಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದಿನಕ್ಕೆ ₹500 ರಂತೆ ಶಿಷ್ಯವೇತನವನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಇ-ವೋಚರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ₹15,000 ವರೆಗಿನ ಉಪಕರಣದ ಕಿಟ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದ ₹3 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ₹1 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ₹2 ಲಕ್ಷದ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 18 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು 30 ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಾಲಗಳನ್ನು 5% ರ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರವು 8% ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 2026ರ ವೇಳೆಗೆ, 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಪಿಎಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ 26.7 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಕೌಶಲ್ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 23.7 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮೂಲಭೂತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಮಾರು ₹5,050 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸುಮಾರು 5.9 ಲಕ್ಷ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಪಕರಣದ ಕಿಟ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ 25.8 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇ-ವೋಚರ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಬಲಿಷ್ಠ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ

ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಧಾನವು ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ, ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ, ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹10,000 ಕೋಟಿಗಳ ಎಸ್‌ಎಂಇ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐ ನಿಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಂಚಿಕೆಗಳು ಬಂಡವಾಳಸ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಡ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ವಲಯದ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಮನ್ವಯವು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಲಿದೆ. ಇದು ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಕಿರು ಉದ್ಯಮದ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲುದಾರರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ.

References

Ministry of Finance

https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/echapter.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=1898880&reg=3&lang=2

MSME

https://dashboard.msme.gov.in/?utm

https://www.cgtmse.in/Home/VS/3

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2099687&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2209712&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2238984&reg=6&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1943193&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=172056&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1881703&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2153722&reg=3&lang=2

https://msme.gov.in/1-prime-ministers-employment-generation-programme-pmegp

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1795121&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1959098&reg=3&lang=2

DD News

https://ddnews.gov.in/en/union-budget-2026-27-puts-msmes-at-the-core-of-indias-global-growth-strategy/

Click here for pdf file

*****