Farmer's Welfare
ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿಯಾನ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದಿಂದ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲ ಕೃಷಿ ನಿರ್ಮಾಣ
Posted On:
09 MAY 2026 11:22AM
|
ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು
- ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ 2014-15 ರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ₹2,119.84 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 8.50 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಡಿ 14.35 ಲಕ್ಷ ರೈತರು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
- ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ: 2015-16 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಸುಮಾರು 109 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹26,325 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
- ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು 2025-26 ರಲ್ಲಿ 97.53 ಲಕ್ಷ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, 92.87 ಲಕ್ಷ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. 2015 ರಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 25.79 ಕೋಟಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಹವಾಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಬೆಳೆಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ 2014 ಮತ್ತು 2025 ರ ನಡುವೆ 2,996 ಹವಾಮಾನ-ನಿರೋಧಕ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
|
ಪೀಠಿಕೆ
ಭಾರತದ ನಿವ್ವಳ ಬಿತ್ತನೆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯು ದೇಶದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸುಮಾರು 40 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವುಳ್ಳ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು 2014-15ರಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು.
ತರುವಾಯ, 2018-19 ರಿಂದ,ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಅನ್ನು "ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿ-ಕೃಷ್ಣೋನ್ನತಿ ಯೋಜನೆ" ಎಂಬ ಛತ್ರಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಂದು ಉಪ-ಮಿಷನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 2022-23 ರಿಂದ ನಡೆದ ಮುಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪುನರ್ರಚನೆಯು ಇದನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವುಳ್ಳ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ನೀತಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳು
ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಅಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ-ನಿರೋಧಕ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಘಟಕ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಉಪಕ್ರಮ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯ ಬೆಂಬಲವಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಘಟಕವಿದೆ, ಇದು ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ
2014-15 ರಿಂದ ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಘಟಕವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕೃಷಿ-ಹವಾಮಾನ ವಲಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಮಾದರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೈತರ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಹುವಿಧದ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ, ಬೆಳೆ ಸರದಿ, ಅಂತರ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಪೂರಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇದು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025–26 ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಎಡಿ (ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ₹343.86 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 96,013 ರೈತರು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
|
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
NRAA ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೇಶದ ಒಣಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನ-ಆಧಾರಿತ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಥ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
|
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು
‘ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ’ ಉಪಕ್ರಮವು ನಿಖರ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಉಳಿತಾಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು (ಸಹಾಯಧನ) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಿಡಿಎಂಸಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹನಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯು ಪಾರ್ಶ್ವದ ಪೈಪ್ಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಎಮಿಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ನೇರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೇರಿನ ವಲಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೀರಿನ ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯು ಪೈಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ನೊಸೆಲ್ಗಳ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
2015-16 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು 109 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹26,325 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, 2025-26 ರಿಂದ 2029-30 ರವರೆಗಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 100 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು, ‘ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ’ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಸುಧಾರಣೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಬೆಳೆ ಉಳಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸುಸ್ಥಿರ ಮಣ್ಣಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ಲಘು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ತ ಭೂ-ಬಳಕೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಎಸ್ಎಚ್ಎಂ ಘಟಕವು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ವಿವೇಚನಾಯುತ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಪಾಳುಬೀಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆ: ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವುದು
2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯು, ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು 97.53 ಲಕ್ಷ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 92.87 ಲಕ್ಷ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 25.79 ಕೋಟಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಡ್ಗಳು ಬೆಳೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ರೈತರು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
2025 ರಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಆಯೋಗ ನಡೆಸಿದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತಿಯಾದ ಯೂರಿಯಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಿಶಾಲ ಗುರಿಗಳಿಗೂ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ರೈತರಲ್ಲಿ 68.5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೈತರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು 25.7 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ರೈತರು ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
|
ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈಗಾಗಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೆ ನಂಬರ್ ಆಧಾರಿತ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೂಬಳಕೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಗುರುತಿಸಲಾದ 6,954 ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತರಿಗೆ ಅವರ ಹೊಲದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಮತೋಲಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬಳಕೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರೈತರು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಈ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೆ, 2,023 ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
|
ಐಸಿಎಆರ್-ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃಷಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಬಲವರ್ಧನೆ
ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎನ್ಐಸಿಆರ್ಎ ಯೋಜನೆಯು ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಗೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಬರ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ತಾಪ ಅಲೆಗಳಂತಹ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
NICRA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳ ಪ್ರಕಾರ 651 ಕೃಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 310 ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು 'ಹೆಚ್ಚು' ಅಥವಾ 'ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು' ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಬೆಳೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 'ಜಿಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ತುರ್ತು ಯೋಜನೆ'ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೈತರ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, 28 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 151 ದುರ್ಬಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 448 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ 'ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಗ್ರಾಮ'ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಐಸಿಎಆರ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 2014-2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,996 ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಬೆಳೆ ತಳಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪೂರಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಾದ ನೇರ ಬಿತ್ತನೆ ಭತ್ತ, ಶೂನ್ಯ-ಉಳುಮೆ ಗೋಧಿ, ಒತ್ತಡ-ಸಹಿಷ್ಣು ಬೆಳೆಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆ ಉಳಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
|
NMSA ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ-ನೀರು-ಹವಾಮಾನದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವುದು
ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ 2030 ರ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (ಎಸ್ಡಿಜಿs) ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗುರಿ 2 (ಹಸಿವು ಮುಕ್ತ), ಗುರಿ 6 (ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ) ಮತ್ತು ಗುರಿ 13 (ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆ) ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಡಿಜಿ 2ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ: ಎನ್ಎಂಎಸ್ಎ ಯು ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಘಟಕವು ಸಮತೋಲಿತ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಡಿಜಿ 6 ರ ಅನುಸಾರ: 'ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ' ಘಟಕವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ, ನಿಖರ ನೀರು ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಡಿಜಿ 13 ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ: ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರೈತರು ಬರ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಒತ್ತಡಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ, ಎನ್ ಎಂಎಸ್ಎ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (ಎಸ್ಡಿಜಿ) ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ, ಸಮರ್ಥ ನೀರಿನ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
|
ಉಪಸಂಹಾರ
ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆ ಆಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪ್ರತಿ ಹನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಗುರಿಿತ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ, ಈ ಮಿಷನ್ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಥ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜ್ಞಾನದ ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ, ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಎಸ್ಡಿಜಿ 2, ಎಸ್ಡಿಜಿ 6 ಮತ್ತು ಎಸ್ಡಿಜಿ 13 ರ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, NMSA ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೊತೆಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
References
Ministry of Agriculture & Farmers Welfare
Ministry of Finance
United Nations
Click here to see pdf
******
(Explainer ID: 158509)
आगंतुक पटल : 188
Provide suggestions / comments