पत्र सूचना कार्यालय

ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ತಾಣವಾಗಿ ಭಾರತ

ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಏರುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೊರೆಯು ರೋಗಿಗಳು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಜಾಗತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಉದ್ಯಮದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2022 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 115.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇದು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 286.1 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 10.8 ರಷ್ಟು ಸಂಯೋಜಿತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಉದ್ಯಮದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಸುಮಾರು 8.7 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಿರಲಿದ್ದು, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು 16.2 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ, ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಭಾರತವು ಒಂದು ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದು, ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕಾಲಾತೀತ ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ “ಹೀಲ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ” ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ, ದೇಶವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಅದರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:

• ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ : ಇದು ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯದಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ: ಇದು ಯೋಗ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಷ್ ಪದ್ಧತಿಗಳಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಎರಡು ಸ್ತಂಭಗಳು ಭಾರತದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸುಧಾರಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2020-21 ರ ಪ್ರಕಾರ:

• ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಅಗ್ರ 46 ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 10ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರ 20 ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ 12ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಅಗ್ರ 10 ಕ್ಷೇಮ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ 5ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

2025-26ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಚಿತ್ರಣ

ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, 2023-24ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 5.22 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ, ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪೂರ್ವದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಂದಾಜು 8.46 ಕೋಟಿ ನೇರ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗದ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 13.3 ರಷ್ಟಿದೆ.

2025 ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ದತ್ತಾಂಶವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವೇಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ:

• ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನ (FTAs): 2025 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು 9.15 ಮಿಲಿಯನ್ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
• ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶದ ಆಗಮನ: 2025 ರಲ್ಲಿ, 507,244 ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
• ವಲಯದ ಪಾಲು: 2025 ರ ದತ್ತಾಂಶವು ಒಟ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 5.5 ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು: 2025ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ (3,25,127 ಆಗಮನಗಳು) ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ (30,989), ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ (13,699), ಸೊಮಾಲಿಯಾ (11,506), ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ (10,231), ಓಮನ್ (9,738) ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾ (9,357) ದೇಶಗಳಿವೆ.

ಇತರ ದೇಶಗಳ ರೋಗಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ:

• ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
• ಮೂಳೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು
• ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
• ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ
• ನರರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು
• ಸೌಂದರ್ಯ ವರ್ಧಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
• ದಂತ ಆರೈಕೆ
• ಫಲವತ್ತತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
• ಆಯುಷ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಷೇಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು

ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ: ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರ

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 10ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಲಾಭದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಗುರುತಿಸಿದೆ:

ಬಲಿಷ್ಠ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಪಡೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತವು 69,364 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು (43,486 ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು 25,778 ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು) ಹೊಂದಿದ್ದು, 1.2 ಮಿಲಿಯನ್ ನೋಂದಾಯಿತ ವೈದ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ವೈದ್ಯ-ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಅಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನುರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಲಿಷ್ಠ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಎನ್‌ಎಬಿಎಚ್‌ರೋಗಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆರೈಕೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಎನ್‌ಎಬಿಎಚ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯತಾಂಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ 1,299 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಎನ್‌ಎಬಿಎಚ್‌ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೊಸೈಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಜಂಟಿ ಆಯೋಗದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2022ರ ವೇಳೆಗೆ, ನಗರವಾರು ಜೆಸಿಐ-ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವಿವರ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ನಾಶಿಕ್ ಸೇರಿವೆ.

ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಭಾರತದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ಅದರ ವೆಚ್ಚದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರವು ಸುಧಾರಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನುರಿತ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಾಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ವಿಶೇಷ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

• ಆಯುಷ್ ನೇತೃತ್ವದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಲವರ್ಧನೆ ಭಾರತವು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಆಯುಷ್ — ಆಯುರ್ವೇದ, ಯೋಗ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಯುನಾನಿ, ಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಯೋಗ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾಗಿರುವ ಭಾರತವು, ಇವುಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೈಕೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
• ಆಯುಷ್ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯ: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗಿಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 27 ಜುಲೈ 2023 ರಂದು ಮೀಸಲಾದ 'ಆಯುಷ್ ವೀಸಾ'ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಾಯಕರು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಆಯುಷ್ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬ್ಯೂರೋ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವಾದ ಐಎಸ್‌ಒ 22525 ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ: ಆಯುಷ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಮಾದಾರರು ಆಯುಷ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸುಮಾರು 27 ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಈಗ ಆಯುಷ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ 140 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
• ಜಾಗತಿಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣವು ಪ್ರಮುಖ ಆಯುಷ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಇದು ಮುಂಬೈ (2024) ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ (ಮೇ 2025) ನಡೆದ “ಆಯುಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಮನ್ವಯ: ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣದ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದ ರೂಪಾಂತರ” ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಆರೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ ಉಪ-ಮಂಡಳಿಯಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶೃಂಗಸಭೆ, 'ನೋ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ' ಮತ್ತು ಮಹಾಕುಂಭಮೇಳ 2025ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಆಯುಷ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ತಲುಪುವಿಕೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು: ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27ರ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27ರ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಂದು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಐದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಒದಗಿಸಲಿವೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿವೆ:

• ವಿಶೇಷ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಪ್ರತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಆಯುಷ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
• ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗಿನ ಆರೈಕೆ: ಸುಧಾರಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ: ಈ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಪೂರಕ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಆಧುನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

•  ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮೂರು ಹೊಸ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
•  ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆ ಆಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಡಬ್ಲುಎಚ್‌ಒ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಆಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಂಪರೆ ಎರಡನ್ನೂ ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪೂರಕ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ

ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಲಾಭವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯು ಆಡಳಿತದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ:

1. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜನಾ ಮಂಡಳಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಭರವಸೆ: ಸರ್ಕಾರವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳಿಗೆ ಎನ್‌ಎಬಿಎಚ್‌ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಸುಗಮಕಾರರ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
3. ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ: ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ರಲ್ಲಿ 20 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಿಗೆ 12 ವಾರಗಳ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಅರೆವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯೇತರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಾಣವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂವಹನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು "ಇನ್ಕ್ರೆಡಿಬಲ್ ಇಂಡಿಯಾ" ದ ಉಪ-ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು "ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ರಾಂತಿ"ಯ ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರ

ಬಲಿಷ್ಠ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೋಗಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಗಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವೆಂದರೆ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾದ ವೀಸಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇ-ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೀಸಾ ಮತ್ತು ಇ-ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಟೆಂಡೆಂಟ್ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು 172 ದೇಶಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುವವರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಇ-ಆಯುಷ್ ವೀಸಾ ಮತ್ತು ಇ-ಆಯುಷ್ ಅಟೆಂಡೆಂಟ್ ವೀಸಾಳಂತಹ ಹೊಸ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳು "ಹೀಲ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಅನುಭವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ:

• ಪರಿಷ್ಕೃತ ಎಂವಿಟಿ ಪೋರ್ಟಲ್: ಸರ್ಕಾರವು "ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ" ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು, ಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಬುಕ್ ಮಾಡಲು, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
• ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು: ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಂವಿಟಿ ಸಹಾಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಏರೋಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ಮತ್ತು ವಲಸೆ, ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಲಗೇಜ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮನ್ವಯದ ಉತ್ತೇಜನ

ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಭಾರತದ ವಿಶಾಲವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿನ ದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿ ಯೋಗ

ಯೋಗವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಯುಜ್' (ಎಂದರೆ "ಸೇರಿಸು" ಅಥವಾ "ಒಗ್ಗೂಡಿಸು") ಎಂಬ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಮೃದು ಶಕ್ತಿಯ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸು, ದೇಹ, ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮದ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

2025ರ 11ನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನವು ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. "ಒಂದು ಭೂಮಿ, ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯೋಗವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಯೋಗಕ್ಷೇಮದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿತು.

ಭಾರತವು ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಆಗಮನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಯಾಣವು ಈಗ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀಸಲಾದ ಇ-ಆಯುಷ್ ವೀಸಾ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಗಮಗೊಂಡಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದತ್ತ

ಭಾರತದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಯುಷ್‌ನಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರೋಗನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೈಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಬಲಿಷ್ಠ ಸರ್ಕಾರಿ ನೀತಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ತಲುಪುವಿಕೆಯು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ತಾಣವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಜಾಗತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿದೆ.

References

Press Information Bureau (PIB):

 https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222142&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2225423&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2153611&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221403&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221485&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2217203&reg=3&lang=2

Ministry of Tourism:
https://tourism.gov.in/wellness-medical-tourism

https://tourism.gov.in/sites/default/files/2022-05/National%20Strategy%20and%20Roadmap%20for%20Medical%20and%20Wellness%20Tourism.pdf

https://tourism.gov.in/sites/default/files/2026-02/Ministry%20of%20Tourism%20Annual%20Report_2025-26_english.pdf

National Accreditation Board for Hospitals & Healthcare Providers:

https://nabh-portal-live.s3.ap-south-1.amazonaws.com/wp-content/uploads/2026/01/21163729/NABH-Newletter-Issue-12-1.pdf

Ministry of AYUSH:

https://ayush.gov.in/assets/pdf/annualReport/DecadeAyushReport.pdf

FICCI:

https://www.ficci.in/sector/medical-value-travel-mvt?utm_

See In PDF

*****