पत्र सूचना कार्यालय

ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾಗುವ ಹೊಸ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2015 ರಿಂದ 2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 21% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ; ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು 28% ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿದೆ. ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2024 ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ 20 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಬಹುದಾದ  ಜನರನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 28 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. 2024ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ದೇಶದ 46,118 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ 'ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಔಷಧ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಡಾಕ್ವಿಲಿನ್, ಪ್ರಿಟೋಮಾನಿಡ್, ಲಿನೆಜೋಲಿಡ್ ಮತ್ತು ಮೊಕ್ಸಿಫ್ಲೋಕ್ಸಾಸಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ 'BPaLM' ಎಂಬ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆಮ್ಮಿನ ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ರೋಗ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು, ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ವಿಶ್ವ ಕ್ಷಯರೋಗ ದಿನ ಕ್ಷಯರೋಗದ  ವಿನಾಶಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 24 ರಂದು 'ವಿಶ್ವ ಕ್ಷಯರೋಗ ದಿನ'ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಷಯರೋಗ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಈ ದಿನವು ನಮಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. 1882 ರ ಇದೇ ದಿನದಂದು ಡಾ. ರಾಬರ್ಟ್ ಕೋಚ್ ಅವರು ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ತಾವು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಗುಣಪಡಿಸಲು ದಾರಿಯಾಯಿತು.

ಭಾರತವು ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ 'ಜಾಗತಿಕ ಕ್ಷಯರೋಗ ವರದಿ 2025'ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವರದಿಯಾಗುವ ಹೊಸ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2015 ರಿಂದ 2024ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 21% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ರೋಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತವು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು 28% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು, ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಗುರಿ-ಆಧಾರಿತ ಹಾಗೂ ಬಹುಮುಖಿ ವಿಧಾನಗಳು ಈ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಈ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗ  ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಕ್ಷಯರೋಗ ಎಂದರೇನು?

ಕ್ಷಯರೋಗವು 'ಮೈಕೋಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಟ್ಯುಬರ್ ಕ್ಯುಲೋಸಿಸ್'ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕ್ಷಯರೋಗವು ಮೆದುಳು, ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಅಥವಾ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯಂತಹ ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡಬಹುದು.

ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಾಯಿಲೆ ಬೀಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಯರೋಗದಲ್ಲಿ 'ಸುಪ್ತ ಕ್ಷಯರೋಗ' ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ಹೊಂದಿರುವವರಂತೆ ಇತರರಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಿಶುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಬೇಗನೆ ಕಾಯಿಲೆ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗವು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಬಹುದು.

ಕ್ಷಯರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದ ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ತಗುಲಿರುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇವೆ.

ಸಕ್ರಿಯ ಅಥವಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳು ಇತರರಿಗೆ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹರಡಬಹುದು. ಅವರು ಕೆಮ್ಮಿದಾಗ, ಸೀನಿದಾಗ ಅಥವಾ ಮಾತನಾಡಿದಾಗ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳು ಗಾಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಜನರು ಈ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉಸಿರಾಡಿದಾಗ ಸೋಂಕು ತಗುಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗವು ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ:

• ಕರಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ.

• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ.

• ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ.

• ದೈನಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಡನಾಟಗಳಿಂದ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಷಯರೋಗವಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಇತರರಿಗೆ ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ದೇಹದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೋಗ ಹರಡುವುದಿಲ್ಲ.

ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮಗೆ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಪರಿಚಯಸ್ಥರಿಗೆ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ:

• ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಸಂಪರ್ಕ: 1800-11-6666 ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಟಿಬಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಥಿ' ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಆ್ಯಪ್ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಹತ್ತಿರದ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಔಷಧಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

2020ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 'ಪರಿಷ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವನ್ನು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಇದು 2030ರ ಜಾಗತಿಕ ಗುರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯೂಹಾತ್ಮಕ ಯೋಜನೆ ಯ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳಾದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು – ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು – ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು – ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:

• ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು.

• ಔಷಧ-ನಿರೋಧಕ ಕ್ಷಯರೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು.

• ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದು.

• 'ನೇರ ಸೌಲಭ್ಯ ವರ್ಗಾವಣೆ' ಮತ್ತು 'ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ' ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ರೋಗಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ನೆರವು ನೀಡುವುದು.

• ರೋಗಿಗಳ ಮನೆಯವರು, ಮಕ್ಕಳು, ಎಚ್‌ಐವಿ ಸೋಂಕಿತರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು.

• ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಸೋಂಕು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು.

• ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಬಹು-ವಲಯಗಳ ಸಹಯೋಗದ ಸ್ಪಂದನೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ

NTEP ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 2022 ರಂದು **'ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ'**ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯನ್ನು ಒಂದು **'ಜನ ಆಂದೋಲನ'**ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು:

• ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು.

• ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.

• ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.

ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಪೋಷಣೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಕ್ಷಯರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸುವ ಔಷಧಗಳ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ರೋಗಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೊಟೀನ್ (ಸಸಾರಜನಕ) ಯುಕ್ತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ*'ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಪೋಷಣೆ ಯೋಜನೆ'ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನೋಂದಾಯಿತ ಕ್ಷಯರೋಗಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ 1,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2018 ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಈವರೆಗೆ, 1.38 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಒಟ್ಟು 4,454.68 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ (ಕನಿಷ್ಠ 6 ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು). ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವವರೇ 'ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ'. ಇವರು ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳ "ಸ್ನೇಹಿತರು" ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು , ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಗುಂಪುಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ 'ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ' ಆಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಚಿತ್ರ 1 - ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಲಹಂಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 2022) ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರರು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ.

ಈ 'ಟಿಬಿ ಸ್ನೇಹಿತರು' ರೋಗಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಹಾರದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರೋಗಿಗಳ ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮುಖರಾದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ನವೆಂಬರ್ 12, 2025 ರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ:

• 6,77,541 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗೆ 45 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಹಾರದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

• 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು 'ಮೈ ಭಾರತ್' (My Bharat) ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. 'ಮೈ ಭಾರತ್' ಎಂಬುದು ಯುವಜನ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಂದು ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 15-29 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕರನ್ನು ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

100 ದಿನಗಳ ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ

ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರಗತಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ **'100 ದಿನಗಳ ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ'**ವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2024 ರಂದು 33 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 347 ಆದ್ಯತೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಈ **'ಜನ ಆಂದೋಲನ'**ವು 30,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, 24 ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು 'ನಿ-ಕ್ಷಯ್ ಮಿತ್ರ'ರ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಲ್ಲಿ 'ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರ'ದ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಯಶಸ್ವಿ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಈಗ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು (ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2024 ರಿಂದ):

ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಪತ್ತೆ: ಈವರೆಗೆ 20 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಜನರನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 28 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 9 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲಕ್ಷಣರಹಿತ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ; ಈ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿತ್ತು.

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಸಾಧನೆ: ಈ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, 46,118 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು 2024ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 'ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ.

'ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ'ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 90% ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಯಾದ 88% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಹೊಸ BPaLM ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿ: ಔಷಧ-ನಿರೋಧಕ (Drug-resistant) ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಡಾಕ್ವಿಲಿನ್, ಪ್ರಿಟೋಮಾನಿಡ್, ಲಿನೆಜೋಲಿಡ್ ಮತ್ತು ಮೊಕ್ಸಿಫ್ಲೋಕ್ಸಾಸಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ 'BPaLM' ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕೇವಲ 6 ತಿಂಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ 15,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು MDR/RR-TB (ಬಹು-ಔಷಧ ನಿರೋಧಕ) ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪದ್ಧತಿಯಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷಯರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ: ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವುದರಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಕೂಡ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕ್ಷಯರೋಗದ ಸೋಂಕು ಸಕ್ರಿಯ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ 'ಕ್ಷಯರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ' ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗುರಿ-ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ನವೀನ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ, ಕ್ಷಯರೋಗಿಗಳ ಮನೆಯವರು ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಐವಿ  ಸೋಂಕಿತರಿಗೆ ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ರೋಗ ಹರಡದಂತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಈಗ ತೀವ್ರಗತಿಯ ರೋಗ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಅಭಿಯಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇತರ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು

ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳು 'ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್' ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ (ಮಾರ್ಚ್ 24, 2026 ರ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ) ಒಟ್ಟು 1,84,726 ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ-ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ನಗರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಆಯುಷ್ (ಆಯುರ್ವೇದ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಯುನಾನಿ, ಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ) ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ನಗರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಷಯರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ರೋಗ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಚಿತ್ರ 2 - ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂದಿರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕ್ಷಯರೋಗ (TB) ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2025), ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಕ್ಷಯರೋಗವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 9,800 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತ್ವರಿತ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು 107 ಕಲ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಔಷಧ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳೆಂದರೆ:

• ಸಮುದಾಯ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ  ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ 1,500 ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

• 'ನಿ-ಕ್ಷಯ್'  ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ದೂರದ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪತ್ತೆ

ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಂಡಿಪೋರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಗುರೇಜ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ—ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ 2,400 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ—NTEP ಕಾಶ್ಮೀರ ತಂಡವು ತೀವ್ರಗತಿಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ತಪಾಸಣಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಸುಧಾರಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಬೈಲ್ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ವ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ತಂಡವು ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 1,250 ಜನರನ್ನು ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವ್ಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಗ್ರಾಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರೊಂದಿಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ "ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಕಾಶ್ಮೀರ" ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರೋಗ್ಯದ ಗಮನ	AI ಪರಿಹಾರ / ಉಪಕ್ರಮ	ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು "ಚಿಕಿತ್ಸಾ" ಅನುಭವ	ವೈದ್ಯಕೀಯ / ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಭಾವ
ಕ್ಷಯರೋಗ ತಪಾಸಣೆ	ಕಫ್ ಅಗೇನ್ಸ್ಟ್ ಟಿಬಿ	ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ AI: ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ರೋಗಿಯ ಕೆಮ್ಮಿನ 3-ಸೆಕೆಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಕ್ಷಯರೋಗದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಂಪನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.	1.62+ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ತಪಾಸಣೆ; ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಗಿಂತ 12-16% ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪತ್ತೆ.
ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ	ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ	ಮುನ್ಸೂಚಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು AI ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.	ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ 27% ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ಷಯರೋ ವಿಂಗಡಣೆ	ಡೀಪ್ ಸಿಎಕ್ಸ್‌ಆರ್ (DeepCXR - ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್-ರೇ)	ರೇಡಿಯಾಲಜಿ AI (Radiology AI): ಸಂಭಾವ್ಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಗಂಟುಗಳು ಅಥವಾ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.	8 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ನಿರಂತರ ಬದ್ಧತೆ, ಸಮುದಾಯದ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ನಿಜವಾದ ಬದಲಾವಣೆ ತರಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಂದುವರಿದ ಜಾಗೃತಿ, ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೊಂದಿಗೆ, ದೇಶವು 'ಕ್ಷಯ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ' ಎಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕನಸಾಗಿಸದೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

References

Press Information Bureau:

· TB incidence in India drops by 21% from 237 per lakh population in 2015 to 187 per lakh population in 2024 – almost double the rate of decline observed globally: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2189415

· World Tuberculosis (TB) Day – 2025: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2114549

· TB is completely curable if right drugs are taken for the right duration - Director, National Tuberculosis Institute: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1808582

· Mera Yuva Bharat: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2184456

· India’s 100-Day TB Elimination Campaign: https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2081662

Others:

• Ministry of Health and Family Welfare: FAQs: https://mohfw.gov.in/?q=en/basicpage-64
• National Strategic Plan To End TB in India 2020-25: https://tbcindia.mohfw.gov.in/national-strategic-plan-to-end-tb-in-india-2020-25/
• National Tuberculosis Elimination Programme: https://dghs.mohfw.gov.in/national-tuberculosis-elimination-programme.php
• Guidance on TB Mukt Abhiyaan: https://tbcindia.mohfw.gov.in/concept-note/
• Ayushman Arogya Mandir: https://aam.mohfw.gov.in/
• Nikshay Poshan Yojana: https://www.myscheme.gov.in/hi/schemes/nikshay
• National TB Elimination Programme – Indian TB Report 2024: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://tbcindia.mohfw.gov.in/wp-content/uploads/2024/10/TB-Report_for-Web_08_10-2024-1.pdf
• Monthly support under Ni-Kshay Poshan Yojana increased from the existing ₹500 per month to ₹1000 per month for all TB patients: Shri J P Nadda: https://mohfw.gov.in/?q=/press-info/7783
• Update on TB- Mukt Bharat Abhiyan: https://www.mohfw.gov.in/?q=en/pressrelease-217
• Revised National Tuberculosis Control Programme:https://tbcindia.mohfw.gov.in/wp-content/uploads/2023/05/4193711960Social-action-plan-2013-Final-7th-Jan-14.pdf
• Revised National TB Control Programme: https://tbcindia.mohfw.gov.in/wp-content/uploads/2023/05/4773363959TOG-Chapter-1-Introduction.pdf

See in PDF

 

*****

(Explainer ID: 157927) आगंतुक पटल : 3
Provide suggestions / comments