पत्र सूचना कार्यालय

કી ટેકવેઝ

ભારતના પરિવર્તનના કેન્દ્રમાં રહેઠાણ

લાખો ભારતીય પરિવારો માટે, ઘર હોવું એ સ્થિરતા, સુરક્ષા અને જીવનભરના રોકાણનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. જેમ જેમ ભારતના શહેરોનો વિકાસ થાય છે અને શહેરી આકાંક્ષાઓ વિસ્તરે છે, તેમ તેમ આવાસ સામાજિક સુખાકારી અને આર્થિક પ્રગતિનું કેન્દ્રબિંદુ બની ગયું છે, જે બાંધકામ, માળખાગત સુવિધાઓ અને સંલગ્ન ક્ષેત્રોમાં રોજગાર અને પ્રવૃત્તિને ટેકો આપે છે.

ઘરની માલિકીને વ્યક્તિગત સીમાચિહ્નરૂપ અને સમાવિષ્ટ માળખાગત વિકાસ માટે પાયા તરીકે જોવામાં આવે છે. વર્ષોથી, સ્થિર નીતિગત ધ્યાનથી સસ્તા અને મધ્યમ આવક ધરાવતા વર્ગોમાં રહેઠાણ પુરવઠાને મજબૂત બનાવવામાં આવ્યો છે, દેશભરના નગરો અને શહેરોમાં મોટી સંખ્યામાં પ્રોજેક્ટ્સ આવી રહ્યા છે. આમાંના ઘણા પ્રોજેક્ટ્સ નાણાકીય અને અન્ય અવરોધોને કારણે અટકી જાય છે.

લેગસી અટકેલા રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સના પુનર્વસન પર એક નિષ્ણાત સમિતિ ( MoHUA , 2023)એ અવલોકન કર્યું કે રિયલ એસ્ટેટ પ્રોજેક્ટ્સમાં તણાવ મોટાભાગે નાણાકીય સદ્ધરતામાં અંતરને કારણે ઉદ્ભવે છે, જેના પરિણામે ઘણીવાર ખર્ચમાં વધારો થાય છે અને વિલંબ થાય છે. સમિતિએ પ્રાથમિકતા ધિરાણના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો અને પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવા માટે SWAMIH ફંડ માટે સક્રિય ભૂમિકાની ભલામણ કરી . મૂળ સિદ્ધાંત સ્પષ્ટ હતો: જ્યાં સુધી અટકેલા વિકાસને પૂર્ણતા સુધી પહોંચાડવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી હાઉસિંગ સપ્લાયમાં ઇચ્છિત વિસ્તરણ સંપૂર્ણપણે સાકાર થઈ શકશે નહીં .

SWAMIHના રૂપમાં એક લક્ષિત હસ્તક્ષેપ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો ભારત સરકાર. 2019 માં શરૂ કરાયેલ, સસ્તું અને મધ્યમ આવક ધરાવતા હાઉસિંગ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડ માટે ખાસ વિંડો નાણાકીય અવરોધોથી પ્રભાવિત હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સને છેલ્લા માઇલ સુધી ધિરાણ પૂરું પાડે છે. શરૂઆત કરતાં પૂર્ણતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, SWAMIH આંશિક રીતે બાંધેલા માળખાને ડિલિવર કરેલા ઘરોમાં રૂપાંતરિત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, હાલના ઘર ખરીદનારાઓના હિતોનું રક્ષણ કરે છે અને હાઉસિંગ ક્ષેત્રમાં વિશ્વાસ મજબૂત કરે છે. આ પહેલ પરિણામ-આધારિત માળખાકીય સહાય તરફના વ્યાપક પરિવર્તનને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જ્યાં સફળતા ફક્ત રોકાણ દ્વારા જ નહીં, પરંતુ સમયસર ડિલિવરી અને લોકોના જીવન પર મૂર્ત અસર દ્વારા માપવામાં આવે છે.

સ્વામીહનો પોર્ટફોલિયો 20 શહેરો અને 12 રાજ્યોમાં 146 થી વધુ રહેણાંક પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ કરે છે , જે સ્વામીહને દેશના સૌથી મોટા રહેણાંક- કેન્દ્રિત તણાવ નિવારણ પ્લેટફોર્મ તરીકે સ્થાન આપે છે . આ હસ્તક્ષેપો દ્વારા, ફંડ 1 લાખથી વધુ ઘરો પૂરા પાડવાની સુવિધા આપશે, જે 2.38 લાખથી વધુ લોકોને રાહત આપશે તેવી અપેક્ષા છે . મૂળ સ્વામીહ ફંડની સફળતાના આધારે , સરકારે 2025-26 ના બજેટમાં જાહેરાત કરી હતી કે દેશભરમાં અટકેલા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સને પૂર્ણ કરવામાં વધુ વેગ આપવા માટે સ્વામીહ ફંડ-2 ની સ્થાપના કરવામાં આવશે.

ભારતની હાઉસિંગ પોલિસી ઇકોસિસ્ટમ

ભારતની હાઉસિંગ વ્યૂહરચના એક સંકલિત નીતિ ઇકોસિસ્ટમ તરીકે વિકસિત થઈ છે , જે આવકના વિભાગો, ભૌગોલિક વિસ્તારો અને વિકાસના તબક્કાઓમાં રહેઠાણની જરૂરિયાતોને સંબોધે છે. આ અભિગમ હાઉસિંગ સર્જન, પોષણક્ષમતા સપોર્ટ, ભાડા ઉકેલો અને પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવાની પદ્ધતિઓને જોડે છે . એકસાથે, આ નીતિઓ હાઉસિંગ ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા, આત્મવિશ્વાસ અને સાતત્યને મજબૂત બનાવે છે.

• આવાસ નિર્માણ અને સુલભતા: પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજના - શહેરી (PMAY-U)

પાત્ર પરિવારો, ખાસ કરીને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS), ઓછી આવક જૂથો (LIG) અને મધ્યમ આવક જૂથો (MIG) માટે પાકા આવાસોની સુલભતા મેળવી શકાય .

• કવરેજ અને સમાવેશકતાનું વિસ્તરણ: PMAY-U 2.0

PMAY-U 2.0 આગામી તબક્કામાં વધારાના એક કરોડ પરિવારોને હાઉસિંગ સપોર્ટ આપવા માટે અગાઉના શિક્ષણ પર આધારિત છે . આ યોજનામાં ₹10 લાખ કરોડનું રોકાણ શામેલ છે અને તેનો અમલ 1 સપ્ટેમ્બર 2024 થી શરૂ થતા 5 વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન કરવામાં આવશે. આ યોજના પાત્રતાનો વિસ્તાર કરે છે અને લાભાર્થી શ્રેણીઓનો વ્યાપક સમૂહ સમાવે છે, જેમાં સંવેદનશીલ અને ખાસ જૂથોનો સમાવેશ થાય છે.

• પૂરક તરીકે ભાડાના મકાનો: પોષણક્ષમ ભાડાના મકાનો સંકુલ (ARHCs)

લવચીક આવાસ વિકલ્પોની જરૂરિયાતને ઓળખીને , સ્થળાંતર કરનારાઓ અને શહેરી કામદારો માટે પ્રતિષ્ઠિત ભાડાની રહેઠાણ પૂરી પાડવા માટે ARHCs શરૂ કરવામાં આવ્યા હતા. આ પહેલ ભાગીદારી દ્વારા હાલના સરકારી આવાસ સ્ટોક અને નવા વિકાસ બંનેનો લાભ લે છે.

• જે પહેલાથી જ બંધાઈ ગયું છે તેને પૂર્ણ કરવું: સ્વામીની ભૂમિકા

જ્યારે મુખ્ય મિશન નિર્માણ અને સુલભતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, ત્યારે SWAMIH હાઉસિંગ જીવનચક્રના અંતિમ તબક્કાને સંબોધિત કરીને એક વિશિષ્ટ ભૂમિકા ભજવે છે - ખાતરી કરે છે કે વિકાસ હેઠળના ઘરો પૂર્ણ થાય અને ઘર ખરીદનારાઓને સોંપવામાં આવે. ભારત સરકાર, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો અને LIC તરફથી ₹15,531 કરોડના કુલ ભંડોળ દ્વારા સમર્થિત, આ ભંડોળ દેશભરમાં અટકેલા અને તણાવપૂર્ણ રહેણાંક વિકાસને પૂર્ણ કરવા માટે ધિરાણ પૂરું પાડે છે.

અટકેલા પ્રોજેક્ટ્સથી ડિલિવર થયેલા ઘરો સુધી: સ્વામીહની જરૂરિયાત

SBI વેન્ચર્સ દ્વારા કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસ મુજબ, SWAMIH ના લોન્ચ પહેલા, લગભગ 90% અટકેલા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સ - લગભગ 1,509 પ્રોજેક્ટ્સ જેમાં આશરે 4.58 લાખ હાઉસિંગ યુનિટ્સનો સમાવેશ થાય છે , તે સસ્તા અને મધ્યમ આવક ધરાવતા વર્ગોમાં કેન્દ્રિત હતા, જેને પૂર્ણ કરવા માટે ~₹55,000 કરોડના ભંડોળની જરૂર હતી. આ પડકારના પ્રમાણને ઓળખીને , SWAMIH ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફંડની સ્થાપના તણાવપૂર્ણ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સમાં પ્રવાહિતાને અનલૉક કરવા અને નાણાકીય દબાણ ઘટાડવા માટે કરવામાં આવી હતી. આ પહેલ રહેણાંક રિયલ એસ્ટેટ ઇકોસિસ્ટમ અને તેના સંલગ્ન ક્ષેત્રો જેમ કે બાંધકામ, મકાન સામગ્રી અને નાણાકીય સેવાઓને ટેકો આપે છે.

2021માં દેખાઈ, જ્યારે ઉપનગરીય મુંબઈમાં રિવાલી પાર્ક ખાતે ઘર ખરીદનારાઓને કબજો સોંપવામાં આવ્યો. રિવાલી પાર્ક SWAMIH ભંડોળ સાથે પૂર્ણ થયેલો દેશનો પ્રથમ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ બન્યો . આ એક વળાંક હતો, જે દર્શાવે છે કે SWAMIH ના સમર્થનથી અધૂરા સ્થળોને રહેવા યોગ્ય ઘરોમાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત કરી શકાય છે. માર્ચ 2023 સુધીમાં , SWAMIH એ 22,500 થી વધુ ઘરો પૂરા પાડ્યા હતા, જે ફંડના અમલીકરણમાં પ્રારંભિક સીમાચિહ્નરૂપ છે. આ પ્રગતિ વધતી રહી, ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં 58,000 થી વધુ ઘરો પૂરા પાડવામાં આવ્યા , જે ફંડની જમીન પર થતી અસરના વધતા સ્કેલ પર ભાર મૂકે છે.

સ્વામીહની રચનાને સમજવી

SWAMIH એક સરકાર-સમર્થિત રોકાણ ભંડોળ તરીકે કાર્ય કરે છે જે ખાસ કરીને અટકેલા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સને ટેકો આપવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. તે બહુવિધ રોકાણકારો પાસેથી મૂડી એકઠી કરે છે અને તેને પ્રાથમિકતા દેવા તરીકે એવા પ્રોજેક્ટ્સમાં જમા કરે છે જે શક્ય હોય પરંતુ ભંડોળના અભાવે વિલંબિત હોય. ભારત સરકાર ભંડોળના પ્રાયોજક તરીકે નાણાં મંત્રાલયના આર્થિક બાબતોના વિભાગ સાથે કાર્ય કરે છે, જે દેખરેખ અને વ્યૂહાત્મક દિશા માટે જવાબદાર છે. વ્યાવસાયિક ભંડોળ વ્યવસ્થાપન SBICAP વેન્ચર્સ લિમિટેડ દ્વારા સંભાળવામાં આવે છે , જે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાની સંપૂર્ણ માલિકીની પેટાકંપની છે, જે ભંડોળના ઉપયોગ અને દેખરેખમાં સંસ્થાકીય કઠોરતા અને નાણાકીય શિસ્તની ખાતરી કરે છે.

SWAMIH એ કેટેગરી-II વૈકલ્પિક રોકાણ ભંડોળ છે. વૈકલ્પિક રોકાણ ભંડોળ (AIF) એ ભારતમાં સ્થાપિત અથવા સમાવિષ્ટ કોઈપણ ભંડોળનો ઉલ્લેખ કરે છે જે ખાનગી રીતે એકત્રિત રોકાણ વાહન તરીકે કાર્ય કરે છે. તે સ્થાનિક હોય કે વિદેશી, સુસંસ્કૃત રોકાણકારો પાસેથી મૂડી એકત્ર કરે છે અને સ્પષ્ટ રીતે વ્યાખ્યાયિત રોકાણ નીતિ અનુસાર આ ભંડોળનું રોકાણ કરે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય તેના રોકાણકારો માટે વળતર ઉત્પન્ન કરવાનો છે. કેટેગરી II AIF માં રિયલ એસ્ટેટ ભંડોળ, ખાનગી ઇક્વિટી ભંડોળ, ડિસ્ટ્રેસ્ડ એસેટ્સ માટે ભંડોળ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે . અટકેલા રહેણાંક આવાસ પ્રોજેક્ટ્સને પૂર્ણ કરવા માટે પ્રાથમિકતા દેવા ધિરાણને સરળ બનાવવાના સ્પષ્ટ હેતુ સાથે સિક્યોરિટીઝ એન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ ઓફ ઇન્ડિયા (SEBI) ના નિયમો હેઠળ બનાવવામાં આવ્યું છે, તે ભારતમાં તેના પ્રકારનું પ્રથમ સામાજિક અસર રોકાણ વાહન છે.

લાયકાત: સ્વામીહ ભંડોળ માટે શું લાયક ઠરે છે

SWAMIH હેઠળ ભંડોળ માટે વિચારણા હેઠળના પ્રોજેક્ટ્સ નીચેના પાત્રતા માપદંડોને પૂર્ણ કરવા આવશ્યક છે:

1. પૂરતા ભંડોળના અભાવે અટકી ગયું

ફક્ત એવા પ્રોજેક્ટ્સ જે અપૂરતા ભંડોળના કારણે અટકી ગયા છે અથવા વિલંબિત થયા છે તે જ SWAMIH સહાય માટે પાત્ર છે.

2. રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ( RERA)-રજિસ્ટર્ડ પ્રોજેક્ટ્સ

SWAMIH ભંડોળ મેળવવા માંગતા તમામ પ્રોજેક્ટ્સ રિયલ એસ્ટેટ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી હેઠળ નોંધાયેલા હોવા જોઈએ .

૩. પોષણક્ષમ અને મધ્યમ આવક ધરાવતી આવાસ શ્રેણી

લાયક પ્રોજેક્ટ્સ એફોર્ડેબલ હાઉસિંગ અથવા મિડલ-ઇન્કમ હાઉસિંગ સેગમેન્ટમાં આવવા જોઈએ, જેને 200 ચોરસ મીટર RERA કાર્પેટ એરિયાથી વધુ ન હોય તેવા કોઈપણ હાઉસિંગ યુનિટ તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે અને તેની કિંમત નીચે મુજબ છે (લાગુ પડતું હોય તેમ):

• મુંબઈ મેટ્રોપોલિટન રિજનમાં 2 કરોડ રૂપિયાથી ઓછું.
• રાષ્ટ્રીય રાજધાની ક્ષેત્ર, ચેન્નાઈ, કોલકાતા, પુણે, હૈદરાબાદ, બેંગ્લોર અને અમદાવાદમાં INR 1.5 કરોડથી ઓછા.
• બાકીના ભારતમાં INR 1 કરોડથી ઓછું.

4. નેટ વર્થ પોઝિટિવ પ્રોજેક્ટ્સ

પ્રોજેક્ટ્સ નેટવર્થ પોઝિટિવ હોવા જોઈએ, એટલે કે એવા પ્રોજેક્ટ્સ જ્યાં પ્રાપ્તિપાત્ર વસ્તુઓનું મૂલ્ય અને ન વેચાયેલી ઇન્વેન્ટરીનું મૂલ્ય પ્રોજેક્ટ-સ્તર પર પૂર્ણ થવાના ખર્ચ અને બાકી જવાબદારીઓ કરતા વધારે હોય.

5. પૂર્ણ થવાના આરે આવેલા પ્રોજેક્ટ્સને પ્રાથમિકતા

બાંધકામના અદ્યતન તબક્કામાં હોય અને પૂર્ણતાની નજીક હોય તેવા પ્રોજેક્ટ્સને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે છે.

રોકાણોનો વ્યાપ વધારવા માટે, નોન-પર્ફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA) તરીકે વર્ગીકૃત કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સ તેમજ નેશનલ કંપની લો ટ્રિબ્યુનલ (NCLT ) સમક્ષ કાર્યવાહી હેઠળના પ્રોજેક્ટ્સ પણ વિચારણા માટે પાત્ર છે . તમામ ભંડોળ અરજીઓની તપાસ ફંડની રોકાણ સમિતિ દ્વારા વિગતવાર યોગ્ય તપાસ અને હાલના ધિરાણકર્તાઓ અને કાનૂની સલાહકારો સાથે પરામર્શ પછી કરવામાં આવે છે. NCLT સમક્ષ કોર્પોરેટ નાદારી ઠરાવ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થતા પ્રોજેક્ટ્સ જ્યાં સુધી રિઝોલ્યુશન પ્લાનને ક્રેડિટર્સ કમિટી દ્વારા મંજૂર અથવા નકારવામાં ન આવે ત્યાં સુધી ભંડોળ માટે પાત્ર છે.

સીમાચિહ્નો અને અમલીકરણ: સ્વામીએ શું પ્રાપ્ત કર્યું છે

વર્ષોથી, ફંડે સામાજિક પરિણામો અને નાણાકીય શિસ્ત વચ્ચે મજબૂત સંતુલન જાળવી રાખીને બાકી રહેલા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સને પુનર્જીવિત કરવામાં સતત પ્રગતિ દર્શાવી છે. મજબૂત શાસન, સક્રિય સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને નજીકની દેખરેખ દ્વારા, તેણે દેશભરમાં હાઉસિંગ, રોજગાર અને આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં મોટા પાયે અસર પહોંચાડી છે.

• 15 ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં, 146 પ્રોજેક્ટ્સમાં 58,000 થી વધુ ઘરો પૂર્ણ થયા છે . આમાં પુનર્વસન અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS) શ્રેણી હેઠળ 7,000 થી વધુ એકમોનો સમાવેશ થાય છે .
• મજબૂત શાસન અને સક્રિય સંપત્તિ વ્યવસ્થાપનને કારણે SWAMIH તેના રોકાણોને પુનઃપ્રાપ્ત કરવામાં સક્ષમ બન્યું છે, જેના પરિણામે 55 સંપૂર્ણ એક્ઝિટ અને 44 આંશિક એક્ઝિટ થયા છે , જે અસરકારક પ્રોજેક્ટ રિઝોલ્યુશનને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
• આ ફંડે દેશભરમાં 146 પ્રોજેક્ટ્સમાં 49,500 કરોડથી વધુની મૂડી ઉભી કરી છે , જે 9 કરોડ ચોરસ ફૂટથી વધુ વિકાસ વિસ્તારને આવરી લે છે, જેમાં 44% ઓછી આવક ધરાવતા જૂથ અને મધ્યમ આવક ધરાવતા જૂથના આવાસ માટે સમર્પિત છે.
• આ હસ્તક્ષેપોથી 30,000 થી વધુ કુશળ અને અકુશળ કામદારો માટે રોજગારીનું સર્જન થયું છે.
• ફંડની પ્રવૃત્તિઓએ GST, સરકારી લેણાં અને સ્ટેમ્પ ડ્યુટી વસૂલાત દ્વારા કેન્દ્ર અને રાજ્યને અંદાજે ₹6,900 કરોડથી વધુની આવકનું યોગદાન આપ્યું છે.
• અટકેલા પ્રોજેક્ટ્સના પુનરુત્થાનને કારણે બાંધકામ સામગ્રીની નોંધપાત્ર માંગ વધી છે, જેમાં 20 લાખ ટનથી વધુ સિમેન્ટ અને 5.5 લાખ મેટ્રિક ટન સ્ટીલનો સમાવેશ થાય છે .
• ટકાઉપણાના પ્રયાસોના પરિણામે 1.06 લાખથી વધુ વૃક્ષોનો ઉમેરો થયો છે , જેના કારણે પ્રોજેક્ટ સ્થળોએ હરિયાળા આવરણમાં વધારો થયો છે.
• લગભગ 50% હિસ્સો રોકાણકારોને પરત કરી દેવામાં આવ્યો છે, જે નાણાકીય સમજદારી સાથે સામાજિક પ્રભાવ જાળવવાની ફંડની ક્ષમતાને પ્રકાશિત કરે છે.
• ભારત સરકારે અત્યાર સુધીમાં SWAMIH પ્રોજેક્ટ્સમાં આશરે ₹7,000 કરોડનું રોકાણ કર્યું છે, જેમાંથી લગભગ ₹3,500 કરોડ પહેલાથી જ વસૂલ કરવામાં આવ્યા છે અને સરકારને પરત કરવામાં આવ્યા છે, જે ભંડોળની નાણાકીય ટકાઉપણું દર્શાવે છે.

સ્વામી કાર્યમાં: ઘરો પહોંચાડવા, આત્મવિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવો

સ્વામીની અસર સૌથી વધુ સ્પષ્ટ રીતે એવા પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે જે લાંબા વિલંબથી સમયસર પૂર્ણ થયા, હજારો પરિવારોને ઘરો પૂરા પાડ્યા અને નાણાકીય શિસ્ત અને બજારનો વિશ્વાસ સુનિશ્ચિત કર્યો. આમાંની કેટલીક સફળતાની વાર્તાઓ નીચે દર્શાવેલ છે.

એસએસ લીફ, ગુડગાંવ

એસએસ લીફ ગુડગાંવમાં એક રહેણાંક વિકાસ છે, જેમાં 670 એકમો છે. 2012 માં શરૂ કરાયેલ, રોકડ-પ્રવાહના અસંતુલન અને નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપની (NBFC) કટોકટીને કારણે આ પ્રોજેક્ટ લગભગ પાંચ વર્ષ વિલંબિત થયો હતો.

સ્વામીએ સપ્ટેમ્બર 2020 માં રોકાણ કર્યું જેથી પ્રોજેક્ટ ઝડપથી પૂર્ણ થઈ શકે. જૂન 2022 સુધીમાં પ્રોજેક્ટને સંપૂર્ણ ઓક્યુપન્સી સર્ટિફિકેટ મળી ગયું.

અસર અને પરિણામો

• રોકાણના 2 વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયો
• 62 નવા યુનિટ વેચાયા; લગભગ ₹164 કરોડ એકઠા થયા
• વિક્રેતાઓની બાકી રકમ મંજૂર થઈ અને કર્મચારીઓની ચૂકવણી સ્થિર થઈ
• 670 ઘર ખરીદનારાઓને તેમના ઘરોનો કબજો મળ્યો

મંત્રી સેરેનિટી, બેંગલુરુ

મંત્રી સેરેનિટી એ બેંગલુરુમાં સ્થિત એક વિશાળ મધ્યમ આવક ધરાવતા રહેણાંક વિકાસ પ્રોજેક્ટ છે, જેમાં આશરે 1,800 આવાસોનો સમાવેશ થાય છે. 2011 માં શરૂ કરાયેલા આ પ્રોજેક્ટમાં ભંડોળની મર્યાદાઓ, ધીમા વેચાણ અને નબળા રોકડ પ્રવાહને કારણે લગભગ ત્રણથી ચાર વર્ષનો વિલંબ થયો હતો.

સ્વામીએ સપ્ટેમ્બર 2020 માં પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરવા માટે રોકાણ કર્યું હતું. રોગચાળાને કારણે થયેલા વિક્ષેપો છતાં, નજીકથી દેખરેખ હેઠળ પ્રોજેક્ટ સતત આગળ વધ્યો.

અસર અને પરિણામો

• રોકાણના 4 વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયો
• 350 નવા યુનિટ વેચાયા, ₹450 કરોડનું કલેક્શન થયું
• કોન્ટ્રાક્ટર અને વિક્રેતાના બાકી લેણાં મંજૂર; કર્મચારીઓના પગાર નિયમિત થયા
• સંપત્તિ વ્યવસ્થાપન દરમિયાન કાનૂની અને નિયમનકારી પડકારોનો ઉકેલ આવ્યો
• એપ્રિલ 2024 સુધીમાં ₹230 કરોડની સંપૂર્ણ ચુકવણી પ્રાપ્ત થઈ
• 1,800 ઘર ખરીદનારાઓને તેમના ઘર મેળવવાની તક મળી

એલીટ એકર્સ, ચેન્નાઈ

એલીટ એકર્સ એ ચેન્નાઈમાં સ્થિત એક રહેણાંક પ્રોજેક્ટ છે, જેમાં 249 યુનિટ છે. 2017 માં શરૂ કરાયેલા આ પ્રોજેક્ટને મંજૂરીમાં વિલંબ, NBFC કટોકટી અને તેની લોનમાં NPAમાં પરિવર્તનને કારણે બે વર્ષથી વધુ વિલંબનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ કરવા અને સ્થિર કરવા માટે SWAMIH એ જુલાઈ 2020 માં રોકાણ કર્યું .

અસર અને પરિણામો

• રોકાણના 2 વર્ષમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થયો
• SWAMIH નું આખું રોકાણ ચૂકવવામાં આવ્યું
• 193 નવા યુનિટ વેચાયા; લગભગ ₹59 કરોડ એકઠા થયા
• કોન્ટ્રાક્ટર અને વિક્રેતાના બાકી લેણાં ચૂકવવામાં આવ્યા
• પ્રોજેક્ટ પૂર્ણતા પ્રમાણપત્ર મેળવ્યું
• રાહ જોઈ રહેલા ખરીદદારોને 250 થી વધુ ઘરો પહોંચાડવામાં આવ્યા

આગામી પ્રકરણ: સ્વામી ફંડ 2

અનેક શહેરોમાં હજારો ઘરો પૂરા થયા અને બાંધકામ પ્રવૃત્તિ ફરી શરૂ થઈ, સમયસર આવાસો પૂરા પાડવાની માંગ ચાલુ છે. 2025-26ના બજેટમાં જાહેર કરાયેલ સ્વામી ફંડ-2, દેશભરમાં પ્રોજેક્ટ પૂર્ણતાને વેગ આપવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને હસ્તક્ષેપના આગામી તબક્કાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. નવું ફંડ સરકાર, બેંકો અને ખાનગી રોકાણકારોના યોગદાન સાથે મિશ્રિત નાણાકીય સુવિધા તરીકે કાર્ય કરશે. ₹15,000 કરોડના પ્રસ્તાવિત ભંડોળ સાથે, સ્વામી ફંડ-2 નો ઉદ્દેશ્ય વધારાના 1 લાખ એકમોનું ઝડપી પૂર્ણ કરવાનો છે , જે ઘર ખરીદનારાઓ, આવાસ ક્ષેત્રના પુનરુત્થાન અને સમાવિષ્ટ શહેરી વિકાસ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત બનાવે છે.

નિષ્કર્ષ: ભારતના હાઉસિંગ ભવિષ્યમાં સ્વામીની ભૂમિકા

SWAMIH માત્ર એક ધિરાણ વાહન કરતાં વધુ, એક લક્ષિત નીતિ સાધનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જે નાણાકીય બજારો, નિયમનકારી માળખા અને સામાજિક જરૂરિયાતોને જોડે છે. માળખાગત દેવા ધિરાણ, કડક પાત્રતા પગલાં અને વ્યાવસાયિક ભંડોળ વ્યવસ્થાપન દ્વારા, આ પહેલે મૂર્ત પરિણામો આપ્યા છે: પૂર્ણ થયેલા ઘરો, બાંધકામ પ્રવૃત્તિ ફરી શરૂ થઈ અને ઘર ખરીદનારાઓમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત થયો . SWAMIH ફંડ 2 શરૂ થતાં, ભારત સરકાર દેશના સૌથી આવશ્યક ક્ષેત્રોમાંના એકમાં માળખાકીય પડકારોનો સામનો કરવા માટે અત્યાધુનિક સાધનોનો ઉપયોગ કરીને, પોષણક્ષમ અને મધ્યમ આવક ધરાવતા આવાસ પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને મજબૂત બનાવવાનું ચાલુ રાખે છે.

સંદર્ભ

નાણા મંત્રાલય

https://dea.gov.in/our-organizations/investment-digital-economy-divison

https://financialservices.gov.in/beta/sites/default/files/2025-02/Budget.pdf

https://dea.gov.in/statistics-graphs

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1590799

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2212593

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2023/mar/doc2023310168601.pdf

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=151332

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1911270

ગૃહ અને શહેરી બાબતો મંત્રાલય

https://pmaymis.gov.in/

https://pmaymis.gov.in/pmaymis2_2024/PMAY-urban-2.html

https://arhc.mohua.gov.in/

અન્ય

https://sbiventures.co.in/funds-managed/swamih-investment-fund/

પીડીએફ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો

SM/GP/JD