पत्र सूचना कार्यालय

ಸಾಮೂಹಿಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯವರೆಗೆ

ಬದಲಾವಣೆಯು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದು ಒಂದು ಸ್ತಬ್ಧ ಪಟ್ಟು ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಹೇರಿದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಇತಿಹಾಸವು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು.

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 8 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವು, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ಸಾಗಿಬಂದ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣದ ನೆನಪಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜಾಗತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಾವೇಶಗಳವರೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೋರಾಟವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ. 1977 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಈಗಾಗಲೇ ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು.

ಇಂದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವು ಕಳೆದ ಕಾಲದ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವೂ ಹೌದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಕರೆಯೂ ಹೌದು. ಇದು ಕೇವಲ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ನ್ಯಾಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದತ್ತ ಸಾಗಲು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

2026ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ವಿಷಯ

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 2026ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನವನ್ನು “ಹಕ್ಕುಗಳು. ನ್ಯಾಯ. ಕ್ರಮ. ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಗಾಗಿ” ಎಂಬ ಘೋಷವಾಕ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ನ್ಯಾಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯತ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಸುತ್ತದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 'ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಕ ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನೀತಿ ಹಾಗೂ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ‘ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ’

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ, ಬದಲಾವಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ ಮಹಿಳೆಯ ಮೂಲಕ, ಅಡುಗೆಮನೆಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯವರೆಗೆ ಬೆಳೆದ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವು ತನ್ನ ಗತಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವೆಂದು ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ.

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆಹಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದವು. ಇಂದು, ಈ ಆಲೋಚನೆಯು 'ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'ಯಿಂದ 'ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ'ಯತ್ತ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಚಾಲಕರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅವಕಾಶಗಳ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ — ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾರತದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು, ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು, ಕೇವಲ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಈ ಆಳವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮಗಳು, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳು, ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಯಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 2026ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ಆಚರಣೆ

2026ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಹಕ್ಕುಗಳ ಖಾತರಿ

ಭಾರತದ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಬದ್ಧತೆಯು ಅದರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಇದು ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. 1990ರ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇವಲ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಗಳ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವತ್ತ ಒಂದು ಹಂತಹಂತವಾದ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವವು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಾನ ಧ್ವನಿ: ಭಾರತವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಸಮಾನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇನ್ನೂ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರರೆಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.

• ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ: ಸಬಲೀಕರಣವು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 'ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಾ' ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗ-ಸಂವೇದಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 'ಕಸ್ತೂರಿಬಾ ಗಾಂಧಿ ಬಾಲಿಕಾ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು' ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಸತಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ, ಐಐಟಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಐಟಿ ಗಳಂತಹ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೀಟುಗಳ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದಾಖಲಾತಿಯು 2014-15ರಲ್ಲಿ 1.57 ಕೋಟಿ ಇದ್ದದ್ದು, 2022-23ರ ವೇಳೆಗೆ 2.18 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತವು (GER - 18 ರಿಂದ 23 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಮಾಣ) 22.9 ರಿಂದ 30.2 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ಇದು ತೃತೀಯ ಹಂತದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸುಧಾರಿತ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಮ್‌ (ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ) ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 53 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಯುಜಿಸಿ ನೆಟ್‌-ಜೆಆರ್‌ಎಫ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ (SSY): ಈ ಬುನಾದಿಯ ಮೇಲೆ, ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. 'ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೋ' ಅಭಿಯಾನದ ಭಾಗವಾಗಿ 2015ರ ಜನವರಿ 22 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆಯು, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇ. 8.2 ರಷ್ಟು ಬಡ್ಡಿದರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 4.53 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಖಾತೆಗಳು ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಠೇವಣಿ ಮೊತ್ತವು ₹3.33 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ದಾಟಿದೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, SSY ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

• ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮತ್ತು ಘನತೆ: ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ಷೇಮವು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಮಹಿಳೆಯರು ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾಳಜಿಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರು ತರಲು ದೀರ್ಘ ದೂರ ನಡೆಯುವುದು, ಹೊಗೆ ತುಂಬಿದ ಒಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ದೈನಂದಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ಅತೀವವಾದ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂತಹ ದೈನಂದಿನ ವಾಸ್ತವಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಯಾಮವಾಗಿದೆ.

ಮಾತೃ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ, 4.26 ಕೋಟಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ₹20,060 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಹೆರಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾತೃತ್ವ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಪೋಷಣ್ ಅಭಿಯಾನಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಮಾತೃ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲವಾಗಿ, ಭಾರತದ ಮಾತೃ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು130 ರಿಂದ (2014-16) 88 ಕ್ಕೆ (2021-23) ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಗೃಹ ಸೇವೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 10.56 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಳಾಂಗಣ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ದೈನಂದಿನ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿದೆ.

ಅದೇ ರೀತಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಸುಧಾರಿತ ಲಭ್ಯತೆಯು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಹರ್ ಘರ್ ಜಲ್) ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ನಳದ ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಶೇ. 16.72 ರಿಂದ ಶೇ. 81.57 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದ ನೀರು ತರಲು ಮಹಿಳೆಯರು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವು 12 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ: ಸುರಕ್ಷತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಬಲೀಕರಣವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 'ಮಿಷನ್ ಶಕ್ತಿ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ 'ಒನ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು', ಮಹಿಳಾ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ' ಶಿ ಬಾಕ್ಸ್‌' ' ನಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ) ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 'ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿ'ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಶಿ ಬಾಕ್ಸ್‌' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ದೂರುಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾನೂನು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ನ್ಯಾಯ: ಸಮಾನ ಧ್ವನಿ, ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿ

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಗಳು, ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿರುವುದು ಈ ಭರವಸೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹಂತಹಂತವಾದ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣರಾಜ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯು, ಇಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬಲಗೊಂಡಿದೆ.

ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಚುನಾಯಿತ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಿದೆ — ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ತಲುಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ನ್ಯಾಯ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಇದರರ್ಥ ಅಧಿಕಾರ. ಇದರರ್ಥ ಪ್ರಭಾವ. ಇದರರ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.

ಕ್ರಮ: ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ

ನೀತಿಬದ್ಧ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು, ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪೂರಕವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

• ಲಿಂಗ-ಸಂವೇದಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ: ಭಾರತವು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಿಂಗ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಶೇ. 9.37 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ 53 ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು 5 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ₹5.01 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿವೆ. ಇದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಮಹಿಳಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆಯತ್ತ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು: 'ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನ' ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ವೇತನವಿಲ್ಲದ ಶ್ರಮದಿಂದ ಸಂಘಟಿತ ಉದ್ಯಮಗಳತ್ತ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು 10.05 ಕೋಟಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು 90.90 ಲಕ್ಷ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು 2013-14 ರಿಂದ ಈವರೆಗೆ ₹12.18 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. 'ಲಖ್ಪತಿ ದೀದಿ'ಯಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ 3,07,33,820 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು 'ಲಖ್ಪತಿ ದೀದಿ'ಯರಾಗುವ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. 'ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ ಯೋಜನೆ' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಡ್ರೋನ್ ಚಾಲನೆಗಾಗಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಖರೀದಿಗೆ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 15,000 ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ₹1,261 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅವರನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿಸಲಿದೆ.

ಮೇಘಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಜೈನ್ತಿಯಾ ಹಿಲ್ಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತ್ಲುಹ್‌ ಗ್ರಾಮದ ಬದಶಿಶಾ ದ್ಖಾರ್ ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘವೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅವರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಮದ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇದು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಂದು ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನ ಮೂಲಕ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 2020 ರಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಪಯಣ, ನಂತರ ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್‌ನ 'ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೋಟೆಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್'ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಸಿತು. ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಾದ ಅವರು, 2024 ರಲ್ಲಿ ₹2.5 ಲಕ್ಷ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಂಕೇಜ್ ಸಾಲವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಉಳಿತಾಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಉಂಪ್ಲೆಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಗ್ರಾಮದ ಗಡಿ ದಾಟಿ, 2024 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪೈನಾಪಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ಅನಾನಸ್ ಹಬ್ಬ) ತಲುಪಿದವು. ಇಂದು, ಅವರ ಉದ್ಯಮವು ಮೂವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ₹1.8 ಲಕ್ಷ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಒಂದು ವೇದಿಕೆ, ಇಂದು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಹಾದಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಹೇಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತಾವೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬದಶಿಶಾ ಅವರ ಈ ಪಯಣವೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಇಂಧನವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವತ್ತ ಸಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. 2015 ರಿಂದ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹32.61 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ 52 ಕೋಟಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 68 ರಷ್ಟು ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನ ಧನ್ ಖಾತೆದಾರರಲ್ಲಿ ಶೇ. 56 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್-ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯು 2.01 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಇ-ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ನಲ್ಲಿನ 'ವುಮೆನಿಯಾ' ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಎರಡು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಕಿರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು (MSEs) GeM ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ₹80,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಖರೀದಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

• ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ವಿಸ್ತೃತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಸ ಯುಗದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ. 45 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 75,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ 'ನವ್ಯ' ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಏರುತ್ತಿರುವ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇಂದು 47 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಚುನಾವಣಾ ಮತದಾರ ಸಮೂಹವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಪಾತ್ರ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ, 2025 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಇಂದ ಮಹಿಳಾ ಕೆಡೆಟ್‌ಗಳ ಮೊದಲ ತಂಡವು ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಶಾಲ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ — ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವವರೆಗೆ ಇದು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ್ಗತವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು: ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯ, ಕೌಶಲ್ಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಿಯಾ: ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ

35 ವರ್ಷದ ಪ್ರಿಯಾ ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ — ಅವರು ತಾಪಮಾನ ಏರುತ್ತಿರುವ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗುವ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ದೂರದ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ.

ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನವು, ಕಳೆದ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಸುಭದ್ರ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು, ನಗರ ಮೂಲದ ಅವರ ಈ ಉದ್ಯಮವು ವಾರ್ಷಿಕ ₹1.2 ಕೋಟಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು 10 ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದೆ.

ಪ್ರಿಯಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ 'ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್' (ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು) ನೀಡುವ ಅನುದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇಕ್ವಿಟಿಗಳು ಅವರ 'ಕ್ಲೈಮೇಟ್-ಟೆಕ್' ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರಕವೆಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಸಾಬೀತಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ ಎರಡಕ್ಕೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಥೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು, ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಪಯಣಗಳು ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ, ನ್ಯಾಯವು ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕ್ರಮಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.

ಇಂದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅನೇಕರು ಚುನಾಯಿತ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕುಟುಂಬಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

References

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2150216&reg=3&lang=2

https://www.pmuy.gov.in/index.aspx

Factsheet Details:

https://www.ncw.gov.in/publications/women-centric-schemes-by-different-ministries-of-government-of-india-goi/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2212747&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2224413&reg=3&lang=1

https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.mospi.gov.in/sites/default/files/reports_and_publication/statistical_publication/Women_Men/mw24/CompetePublication_WM2024.pdf&ved=2ahUKEwiEm6eZ4PiSAxWNzzgGHd8GFFsQFnoECBwQAQ&usg=AOvVaw1lAW-MvaorEWlxPV8CllFk

https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://dge.gov.in/dge/sites/default/files/2023-05/Female_Labour_Utilization_in_India_April_2023_final__1_-pages-1-2-merged__1_.pdf&ved=2ahUKEwiEm6eZ4PiSAxWNzzgGHd8GFFsQFnoECBsQAQ&usg=AOvVaw0MQe7HiDC_bkmGSzao8qKl

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2160547&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2220140&reg=3&lang=2

https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://dge.gov.in/dge/sites/default/files/2026-01/1365_e.pdf&ved=2ahUKEwimgpTBrICTAxVjXWwGHWliJ-EQFnoECBgQAQ&usg=AOvVaw1g5i6K5OCe10zgRTHDd5lp

https://www.facebook.com/unwomenindia/posts/india-has-recorded-its-highest-ever-gender-budget-allocation-in-fy26-with-937-of/1339258624889378/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2178389&reg=3&lang=2

Click here to see PDF

*****