पत्र सूचना कार्यालय

ആമുഖം

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള വ്യാവസായിക പ്രകടനം അസ്ഥിരമായി തുടരുമ്പോഴും പ്രതിരോധശേഷി പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന വ്യാവസായിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യ ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. 2025 കലണ്ടർ വർഷത്തിന്റെ മൂന്നാം പാദത്തിൽ ആഗോള നിർമ്മാണ ഉൽപ്പാദനം വെറും 0.7% മാത്രം വളർന്നപ്പോൾ ഇതേ കാലയളവിൽ ഇന്ത്യ 1.3% വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തി. ആഭ്യന്തര അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങളുടെ ശക്തിയും വ്യാവസായിക വിപുലീകരണത്തിനായുള്ള തുടർച്ചയായ നയപരമായ പിന്തുണയുമാണ് ഈ പ്രകടനത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്.

പരിഷ്കാരങ്ങൾ, മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സംരംഭങ്ങൾ, പ്രതിരോധശേഷിയുള്ള വിതരണ ശൃംഖലകൾ എന്നിവയിലൂടെ 2047-ഓടെ 35 ട്രില്യൺ ഡോളർ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയാകാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അഭിലാഷത്തിന്റെ വളർച്ചാ എഞ്ചിനായി ഇന്ന് നിർമ്മാണ മേഖല നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട് 2026-27-ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റ് നിക്ഷേപ പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ, നവീകരണം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, വ്യാവസായിക ആവാസവ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ലക്ഷ്യബോധമുള്ള നടപടികളിലൂടെ നിർമ്മാണ മേഖലയ്ക്കുള്ള പിന്തുണ വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

നിർവ്വചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് കർത്തവ്യങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ വളർച്ച, തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കൽ, കയറ്റുമതിയിലെ മത്സരക്ഷമത, ദീർഘകാല സാമ്പത്തിക പരിവർത്തനം എന്നിവയെ നയിക്കാൻ നിർമ്മാണ മേഖല സജ്ജമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ പ്രകടനം

ഇന്ത്യയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വ്യാവസായിക മുന്നേറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന തൂണായി നിർമ്മാണ മേഖല മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. മൂലധന പിന്തുണയോടും നയപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളോടും കൂടി ഉൽപ്പാദനം, നിക്ഷേപം, ബിസിനസ് മനോഭാവം എന്നിവയിലെ സമീപകാല കണക്കുകൾ വ്യാവസായിക-നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ തുടർച്ചയായ കരുത്തിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ വ്യാവസായിക, നിർമ്മാണ മുന്നേറ്റം ശക്തമാകുന്നു ഇന്ത്യയുടെ വ്യാവസായിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ കരുത്താർജ്ജിക്കുന്നത് തുടരുകയാണ്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ ആദ്യ പകുതിയിൽ യഥാർത്ഥ വ്യവസായ ജിവിഎ മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 7 ശതമാനം വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തി. ഈ മുന്നേറ്റം വർഷത്തിന്റെ തുടർന്നുള്ള മാസങ്ങളിലും പ്രകടമായി. 2025 നവംബറിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ 7.2% വളർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം 2025 ഡിസംബറിൽ വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദനം 7.8% വർദ്ധിച്ചു, ഇത് കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടയിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വികാസമാണ്.

വ്യാവസായിക ഉൽപ്പാദന സൂചികയിലും (IIP) പ്രതിഫലിക്കുന്ന ഈ വികാസം പ്രധാനമായും 2025 ഡിസംബറിൽ 8.1% വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയ നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ കരുത്തിലാണ്. ഇതിനുള്ളിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ, ഇലക്ട്രോണിക് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ (34.9%), മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളും ട്രെയിലറുകളും (33.5%), മറ്റ് ഗതാഗത ഉപകരണങ്ങൾ (25.1%) എന്നിവയിൽ ശക്തമായ വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തി.

ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള ഉൽപ്പാദനത്തിലേക്കുള്ള ക്രമാനുഗതമായ മാറ്റം, മെച്ചപ്പെട്ട വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വ്യാപകമായ ഉപയോഗം, ഔദ്യോഗികവൽക്കരണം എന്നിവയുടെ പിന്തുണയോടെ 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ഒന്നാം പാദത്തിൽ 7.72 ശതമാനവും രണ്ടാം പാദത്തിൽ 9.13 ശതമാനവും ജിവിഎ വളർച്ചയോടെ നിർമ്മാണ പ്രകടനം കൂടുതൽ ശക്തമായി. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഈ മേഖലയിലുടനീളം വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വ്യാവസായിക ശേഷിയെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

ഡിമാൻഡും ബിസിനസ് പ്രതീക്ഷകളും മെച്ചപ്പെടുന്നതിനൊപ്പം ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിക്കുന്നു

മാനുഫാക്ചറിംഗ് പർച്ചേസിംഗ് മാനേജേഴ്‌സ് ഇൻഡക്സ് (PMI) 2023 മാർച്ച് മുതൽ എക്സ്പാൻഷൻ സോണിൽ (50-ന് മുകളിൽ) ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതിനാൽ ഇന്ത്യയുടെ വ്യാവസായിക മേഖലയിലെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം സൂചകങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത് തുടരുന്നു. 2026 ജനുവരിയിൽ പിഎംഐ 55.4 ആയിരുന്നു, ഇത് ദീർഘകാല ശരാശരിയേക്കാൾ കൂടുതലാണ്, ഇത് മേഖലയുടെ ആരോഗ്യത്തിലുള്ള തുടർച്ചയായ പുരോഗതിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കോർ സെക്ടറുകളുടെ പിന്തുണയോടെ വ്യാവസായിക വിപുലീകരണം

ഉൽപ്പാദന രംഗത്ത് ഘനവ്യവസായവും ചെറുകിട നിർമ്മാണവും മൊത്തത്തിലുള്ള വളർച്ചയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുവെന്ന് മേഖലാ ട്രെൻഡുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എട്ട് പ്രധാന വ്യവസായങ്ങളുടെ സൂചിക (ICI) 2025 ഡിസംബറിൽ 175.7 ആയി നിന്നു, ഇത് 2024 ഡിസംബറിനെ അപേക്ഷിച്ച് 3.7 ശതമാനം വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തി. സിമന്റ്, സ്റ്റീൽ, വൈദ്യുതി, വളം, കൽക്കരി എന്നിവ ഈ മാസത്തിൽ പോസിറ്റീവ് ഉൽപ്പാദന വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തി.

• സിമന്റ്: ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ, കൺസ്ട്രക്ഷൻ മേഖലകളുടെ വിപുലീകരണത്തിന് പിന്തുണയേകിക്കൊണ്ട്, 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഉൽപ്പാദനം ഏകദേശം 453 ദശലക്ഷം ടണ്ണിലെത്തി. ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ സിമന്റ് ഉൽപ്പാദകരായി തുടരുന്നു.
• സ്റ്റീൽ: ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ക്രൂഡ് സ്റ്റീൽ ഉൽപ്പാദക രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ഏപ്രിൽ മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ക്രൂഡ് സ്റ്റീൽ ഉൽപ്പാദനം മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 11.7% വർദ്ധിച്ചു. ഇതേ കാലയളവിൽ ഫിനിഷ്ഡ് സ്റ്റീൽ ഉൽപ്പാദനത്തിൽ 10.8% വർദ്ധനവുണ്ടായി.
• കൽക്കരി: ഇന്ത്യയുടെ കൽക്കരി വ്യവസായം 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ ചരിത്രപരമായ ഉയരങ്ങളിലെത്തി. മുൻവർഷത്തേക്കാൾ 4.98% വർദ്ധനവോടെ 1,047.52 മെട്രിക് ടൺ (MT) കൽക്കരി ഉൽപ്പാദിപ്പിച്ചു.
• കെമിക്കൽസ് & പെട്രോകെമിക്കൽസ്: 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പ്രധാന രാസവസ്തുക്കളുടെയും പെട്രോകെമിക്കലുകളുടെയും ഉൽപ്പാദനം 58,617 ആയിരം ടണ്ണിലെത്തി. മറ്റ് വ്യവസായങ്ങളുമായുള്ള ശക്തമായ ബന്ധത്തിലൂടെ ഈ മേഖല വ്യാവസായിക വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് തുടരുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണ മേഖല ആഗോള സാന്നിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു

ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണ മൂല്യവർദ്ധനവിൽ ഇടത്തരം, ഉന്നത സാങ്കേതിക വ്യവസായങ്ങൾ ഇപ്പോൾ 46.3% സംഭാവന ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് 2025-26 സാമ്പത്തിക സർവേ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ ഉൽപ്പാദന ഘടനയിലേക്കുള്ള ക്രമാനുഗതമായ മാറ്റത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പരിവർത്തനം, നിർമ്മാണ മൂല്യശൃംഖലയിൽ സ്ഥിരമായി മുന്നേറുന്ന ഇടത്തരം വരുമാനമുള്ള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകളുടെ ചെറിയ ഗ്രൂപ്പിലേക്ക് ഇന്ത്യയെ എത്തിക്കുന്നു. ഈ നേട്ടങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള വ്യാവസായിക മത്സരക്ഷമത മെച്ചപ്പെട്ടു; കോംപറ്ററ്റീവ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ പെർഫോമൻസ് (CIP) ഇൻഡക്സിൽ ഇന്ത്യയുടെ റാങ്ക് 2022-ലെ 40-ൽ നിന്ന് 2023-ൽ 37-ലേക്ക് ഉയർന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി പ്രകടനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും നിർമ്മാണ മേഖല സംഭാവന നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിലെ ആദ്യ മൂന്ന് പാദങ്ങളിലും ഏറ്റവും ഉയർന്ന കയറ്റുമതി നിരക്കാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. കൂടാതെ, 2025 ഏപ്രിൽ-ഡിസംബർ കാലയളവിൽ കയറ്റുമതി 634.3 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയർന്നു. ഇത് മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 4.3% വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് വിദേശ വ്യാപാര പ്രകടനത്തിലെ സുസ്ഥിരമായ പ്രതിരോധശേഷിക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്നു.

ബജറ്റ് 2026-27: നിർമ്മാണ മേഖലയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന നടപടികൾ

തന്ത്രപ്രധാനമായ നൂതന മേഖലകളിൽ നിർമ്മാണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ സാമ്പത്തിക വളർച്ച ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള സമഗ്രമായ നടപടികൾ കേന്ദ്ര ബജറ്റ് 2026-27 അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഗവൺമെന്റിന്റെ അജണ്ടയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും നികുതി ഇളവുകൾ, കസ്റ്റംസ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ തുടങ്ങിയ അടിയന്തര ആവശ്യങ്ങളും പുതിയ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ മിഷനുകൾ, ക്ലസ്റ്റർ സ്കീമുകൾ തുടങ്ങിയ ദീർഘകാല ശേഷി വികസനവും ഒരുപോലെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളിലെ സംരംഭങ്ങളും വ്യാവസായിക ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ വികസനവും

ഏഴ് തന്ത്രപ്രധാനമായ നൂതന മേഖലകളിൽ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് വ്യാവസായിക വളർച്ചയുടെ അടുത്ത ഘട്ടം നയിക്കുന്നതിനായി ബജറ്റ് പുതിയ പദ്ധതികളും പരിപാടികളും ആരംഭിച്ചു.

• പഴയ വ്യാവസായിക ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ പുനരുജ്ജീവനം: അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും സാങ്കേതിക വിദ്യയും നവീകരിക്കുന്നതിലൂടെ മത്സരക്ഷമതയും കാര്യക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 200 പഴയ വ്യാവസായിക ക്ലസ്റ്ററുകളെ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി.
• ബയോഫാർമ ശക്തി: അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് 10,000 കോടി രൂപ വകയിരുത്തിക്കൊണ്ട്, ബയോളജിക്സ്, ബയോസിമിലറുകൾ എന്നിവയുടെ ആഗോള നിർമ്മാണ കേന്ദ്രമായി ഇന്ത്യയെ മാറ്റാൻ ഈ പദ്ധതി ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ഗവേഷണ ശേഷി വിപുലീകരിക്കുക, മൂന്ന് പുതിയ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് (NIPER) സ്ഥാപിക്കുക, 1000-ലധികം ക്ലിനിക്കൽ ട്രയൽ സൈറ്റുകളുടെ ശൃംഖല രൂപീകരിക്കുക, സെൻട്രൽ ഡ്രഗ്‌സ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് കൺട്രോൾ ഓർഗനൈസേഷനെ (CDSCO) ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്നിവ ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങളാണ്.

• സെമികണ്ടക്ടർ മിഷൻ 2.0: മുൻപത്തെ സംരംഭങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, സെമികണ്ടക്ടർ ഉപകരണങ്ങളുടെയും സാമഗ്രികളുടെയും ഉൽപ്പാദനം, സമ്പൂർണ്ണ ഇന്ത്യൻ ഐപി (IP) രൂപകൽപ്പന ചെയ്യൽ, വിതരണ ശൃംഖലകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, വ്യവസായ അധിഷ്ഠിത ഗവേഷണ-പരിശീലന കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കൽ എന്നിവയിൽ ഈ പ്രോഗ്രാം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
• പ്രത്യേക കെമിക്കൽ പാർക്കുകൾ: ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനുമായി, ക്ലസ്റ്റർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള 'പ്ലഗ്-ആൻഡ്-പ്ലേ' മാതൃകയിൽ മൂന്ന് കെമിക്കൽ പാർക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നു.
• ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഘടക നിർമ്മാണ പദ്ധതി (ECMS): നിശ്ചിത ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും അപ്പുറമുള്ള നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നതിനും ആഭ്യന്തര ഘടക നിർമ്മാണം ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി, പദ്ധതി വിഹിതം 22,919 കോടി രൂപയിൽ നിന്ന് 40,000 കോടി രൂപയായി ഉയർത്തി.
• അപൂർവ്വ ഭൗമ സ്ഥിര കാന്തങ്ങളും ഇടനാഴികളും: 2025 നവംബറിൽ ആരംഭിച്ച പദ്ധതിയുടെ തുടർച്ചയായി, ഖനനം, സംസ്കരണം, ഗവേഷണം, നിർമ്മാണം എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒഡീഷ, കേരളം, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, തമിഴ്‌നാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രത്യേക 'റെയർ എർത്ത്' ഇടനാഴികൾ വികസിപ്പിക്കും.
• കായിക ഉപകരണ നിർമ്മാണ സംരംഭം: കായിക ഉപകരണങ്ങളുടെയും മെറ്റീരിയൽ സയൻസിന്റെയും നിർമ്മാണം, ഗവേഷണം, നവീകരണം എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക പിന്തുണ.
• കേന്ദ്ര പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ (CPSE) ഹൈടെക് ടൂൾ റൂമുകൾ: നിർമ്മാണ മേഖലയിലെ നവീകരണത്തെയും നൈപുണ്യത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കുള്ളിൽ കൃത്യതയുള്ള ടൂൾ നിർമ്മാണം, പരിശീലനം, ഡിസൈൻ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കൽ.
• കൺസ്ട്രക്ഷൻ ആൻഡ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ എക്യുപ്‌മെന്റ് (CIE) പദ്ധതി: ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ളതും സാങ്കേതികമായി പുരോഗതി പ്രാപിച്ചതുമായ സിഐഇ (CIE) ആഭ്യന്തര നിർമ്മാണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പുതിയ പദ്ധതി.
• കണ്ടെയ്നർ നിർമ്മാണ പദ്ധതി: ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരക്ഷമതയുള്ള കണ്ടെയ്നർ നിർമ്മാണ ആവാസവ്യവസ്ഥ കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിന് അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് 10,000 കോടി രൂപ അനുവദിച്ചു.
• ടെക്സ്റ്റൈൽ മേഖലയ്ക്കായുള്ള പ്രത്യേക നടപടികൾ: ഫൈബർ സ്വയംപര്യാപ്തത, ക്ലസ്റ്ററുകളുടെ നവീകരണം, കൈത്തറി-കരകൗശല മേഖലകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തൽ, സുസ്ഥിര തുണിത്തരങ്ങളുടെ പ്രോത്സാഹനം, 'സമർത്ഥ് 2.0' (Samarth 2.0) പ്രകാരം നൈപുണ്യ വികസനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സംയോജിത ടെക്സ്റ്റൈൽ പ്രോഗ്രാം ആരംഭിക്കുന്നു.

• ചലഞ്ച് മോഡിൽ മെഗാ ടെക്സ്റ്റൈൽ പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിക്കും, ഇതിൽ ടെക്നിക്കൽ ടെക്സ്റ്റൈൽസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള മൂല്യവർദ്ധിത ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് മുൻഗണന നൽകും.
• മെച്ചപ്പെട്ട പരിശീലനം, നൈപുണ്യ വികസനം, ഉൽപ്പാദന നിലവാരം, ബ്രാൻഡിംഗ്, ആഗോള വിപണി ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ ഖാദി, കൈത്തറി, കരകൗശല മേഖലകളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി 'മഹാത്മാഗാന്ധി ഗ്രാമ സ്വരാജ് സംരംഭം' ആരംഭിക്കുന്നു. ഇത് ഗ്രാമീണ വ്യവസായങ്ങൾക്കും കരകൗശല തൊഴിലാളികൾക്കും ഗുണകരമാകും.

എംഎസ്എംഇകളെ പ്രധാന വളർച്ചാ യന്ത്രമായി അംഗീകരിക്കുന്നു: ഉയർന്ന സാധ്യതയുള്ള സംരംഭങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി 10,000 കോടി രൂപയുടെ 'എസ്എംഇ ഗ്രോത്ത് ഫണ്ട്' ഉൾപ്പെടെ, ഭാവിയിലെ വ്യവസായ ചാമ്പ്യന്മാരായി എംഎസ്എംഇകളെ മാറ്റുന്നതിന് മൂന്ന് തലങ്ങളിലുള്ള സമീപനം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾക്ക് റിസ്ക് ക്യാപിറ്റൽ പിന്തുണ നൽകുന്നത് തുടരാനായി 'സെൽഫ് റിലയന്റ് ഇന്ത്യ ഫണ്ടിന്' 2,000 കോടി രൂപയുടെ അധിക വിഹിതം നൽകും.

നിർമ്മാണ മേഖലയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള നികുതി, കസ്റ്റംസ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ

മേൽപ്പറഞ്ഞ മേഖലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഇടപെടലുകൾക്ക് അനുബന്ധമായി, കേന്ദ്ര ബജറ്റ് 2026-27 നികുതി വ്യവസ്ഥയെ നിർമ്മാണ സൗഹൃദവും കയറ്റുമതി അനുകൂലവുമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു കൂട്ടം നികുതി ആനുകൂല്യങ്ങളും കസ്റ്റംസ് ഡ്യൂട്ടി പരിഷ്കാരങ്ങളും അവതരിപ്പിച്ചു. പ്രധാന നടപടികൾ ഇവയാണ്:

· ബോണ്ടഡ് സോണിലെ ഏതെങ്കിലും ടോൾ നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് മൂലധന വസ്‌തുക്കളോ ഉപകരണങ്ങളോ നൽകുന്ന പ്രവാസികളെ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് ആദായനികുതിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കൽ.

· ബോണ്ടഡ് വെയർഹൗസുകളിൽ കമ്പോണന്റ് വെയർഹൗസിംഗിനായി പ്രവാസികൾക്ക് 'സേഫ് ഹാർബർ' വ്യവസ്ഥ.

· വിശ്വസ്തരായ നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് ഡ്യൂട്ടി പേയ്‌മെന്റ് വൈകിപ്പിക്കാനുള്ള സൗകര്യം.

· കയറ്റുമതിക്കായി സീഫുഡ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ സംസ്കരിക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന നിശ്ചിത ഇൻപുട്ടുകളുടെ ഡ്യൂട്ടി രഹിത ഇറക്കുമതി പരിധി മുൻവർഷത്തെ കയറ്റുമതി വിറ്റുവരവിന്റെ 1 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 3 ശതമാനമായി ഉയർത്തി.

· തുകൽ അല്ലെങ്കിൽ സിന്തറ്റിക് പാദരക്ഷകൾക്ക് പുറമെ ഷൂ അപ്പർ കയറ്റുമതിക്കും നിശ്ചിത ഇൻപുട്ടുകളുടെ ഡ്യൂട്ടി രഹിത ഇറക്കുമതി അനുവദിച്ചു.

· തുകൽ അല്ലെങ്കിൽ തുണി വസ്ത്രങ്ങൾ, തുകൽ-സിന്തറ്റിക് പാദരക്ഷകൾ എന്നിവ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നവർക്ക് അന്തിമ ഉൽപ്പന്നം കയറ്റുമതി ചെയ്യാനുള്ള സമയം നിലവിലുള്ള 6 മാസത്തിൽ നിന്ന് 1 വർഷമായി നീട്ടി.

· മൈക്രോവേവ് ഓവൻ നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന നിശ്ചിത ഭാഗങ്ങൾക്കും വിമാന നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾക്കും ഭാഗങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാന കസ്റ്റംസ് ഡ്യൂട്ടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കൽ.

· പ്രതിരോധ യൂണിറ്റുകളുടെ അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കോ മറ്റോ ആവശ്യമായ വിമാന ഭാഗങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന അസംസ്‌കൃത വസ്തുക്കൾക്ക് അടിസ്ഥാന കസ്റ്റംസ് ഡ്യൂട്ടിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കൽ.

· വിശ്വസനീയവും ദീർഘകാലവുമായ വിതരണ ശൃംഖലയുള്ള സ്ഥിരം ഇറക്കുമതിക്കാരെ റിസ്ക് സിസ്റ്റത്തിൽ അംഗീകരിക്കും.

· ഇലക്ട്രോണിക് സീലിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്ന കയറ്റുമതി ചരക്കുകൾ ഫാക്ടറി പരിസരത്ത് നിന്ന് കപ്പലിലേക്ക് നേരിട്ട് ക്ലിയറൻസ് നൽകും.

· സെസുകളിലെ (SEZ) അർഹരായ മാനുഫാക്ചറിംഗ് യൂണിറ്റുകൾക്ക് ആഭ്യന്തര താരിഫ് ഏരിയയിൽ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ വിൽപന സുഗമമാക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ഒറ്റത്തവണ നടപടി.

ഈ നടപടികളെല്ലാം ഇന്ത്യയെ ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരക്ഷമതയുള്ള ഒരു നിർമ്മാണ കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ഗവൺമെന്റിന്റെ നിരന്തരമായ ശ്രമങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്; ഇത് തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ നവീകരണം കൊണ്ടുവരാനും ആഗോള മൂല്യശൃംഖലകളുമായി വിജയകരമായി സംയോജിക്കാനും സഹായിക്കും.

നിർമ്മാണ വളർച്ചയെ നയിക്കുന്ന ഗവൺമെന്റ് സംരംഭങ്ങൾ

ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണ വിപുലീകരണത്തിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഇൻസെന്റീവ് സ്കീമുകൾ, പരിഷ്കാരങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, നവീകരണ സംരംഭങ്ങൾ എന്നിവ ശക്തമായ അടിത്തറയേകുന്നു.

പ്രൊഡക്ഷൻ ലിങ്ക്ഡ് ഇൻസെന്റീവ് (PLI) പദ്ധതി

ആത്മനിർഭർ ഭാരത് കാഴ്ചപ്പാടിന് അനുസൃതമായ പിഎൽഐ (PLI) പദ്ധതി 14 മേഖലകളിലായി വ്യാവസായിക വളർച്ചയുടെ പ്രധാന ചാലകശക്തിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ഇലക്ട്രോണിക്സ്, ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ്, ഓട്ടോമൊബൈൽ നിർമ്മാണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഈ പദ്ധതിയിലൂടെയുള്ള നേട്ടങ്ങൾ പ്രകടമാണ്:

· സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ ഉൽപ്പാദനം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഇന്ത്യ ഒരു പ്രധാന ആഗോള മൊബൈൽ ഫോൺ നിർമ്മാണ കേന്ദ്രമായി മാറി.

· ആദ്യ മൂന്ന് വർഷങ്ങളിൽ, പിഎൽഐ ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ വിൽപന 2.63 ലക്ഷം കോടി രൂപ പിന്നിട്ടു (ഇതിൽ 1.69 ലക്ഷം കോടി രൂപ കയറ്റുമതിയാണ്).

· ഓട്ടോമൊബൈൽ മേഖലയിൽ 2025 സെപ്റ്റംബർ വരെ 35,657 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപവും 48,974 തൊഴിലവസരങ്ങളും ഉണ്ടായി.

ദേശീയ നിർമ്മാണ ദൗത്യം

2025-26 ബജറ്റിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച നാഷണൽ മിഷൻ ഓൺ മാനുഫാക്ചറിംഗ് (NMM), വ്യാവസായിക വളർച്ചയുടെ പ്രധാന ചാലകശക്തിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2035-ഓടെ ജിഡിപിയിലെ (GDP) നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ പങ്ക് 25 ശതമാനമായി ഉയർത്തുക, 143 ദശലക്ഷം തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക, ആഗോള മൂല്യവർദ്ധിത ശൃംഖലയുമായുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സംയോജനത്തിലൂടെ ചരക്ക് കയറ്റുമതി 1.2 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളറായി വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. ദേശീയ നിർമ്മാണ ദൗത്യം നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി താഴെ പറയുന്ന പ്രധാന നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്:

· ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നതിലെ എളുപ്പവും ചെലവും കുറയ്ക്കുക, തൊഴിൽ സേനയുടെ സന്നദ്ധത, എം.എസ്.എം.ഇ വളർച്ച, നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ, സാങ്കേതിക വിദ്യയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം, ഗുണനിലവാരമുള്ള നിർമ്മാണം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ദേശീയ നിർമ്മാണ ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നുവരികയാണ്.

· കൂടിയാലോചനകൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നടപ്പിലാക്കൽ നിർദ്ദേശങ്ങൾ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനുമായി നീതി ആയോഗിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു മന്ത്രാലയതല സമിതി രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

· എൻ.എസ്.ക്യു.എഫ് (NSQF) അധിഷ്ഠിത പരിശീലനം, ലക്ഷ്യബോധമുള്ള നൈപുണ്യ ഇടപെടലുകൾ, വ്യാവസായിക ഇടനാഴികളുമായും കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ, തുകൽ, പാദരക്ഷകൾ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക മേഖലകളുമായുള്ള ഏകോപനം എന്നിവയിലൂടെ നൈപുണ്യ വികസന സംരംഭങ്ങളെ വ്യവസായ ആവശ്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തുന്നു.

· നാഷണൽ ടെക്സ്റ്റൈൽ മാനുഫാക്ചറിംഗ് മിഷൻ രൂപീകരണ ഘട്ടത്തിലാണ്; ഇതിന്റെ ചട്ടക്കൂടിന് അന്തിമരൂപം നൽകുന്നതിനായി ഒരു കോർ കമ്മിറ്റിയും കൂടിയാലോചനകളും നടന്നുവരുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ നൂതനാശയ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന സംരംഭങ്ങൾ

· ഇന്ത്യയുടെ ഗവേഷണ-വികസന (R&D) മേഖലയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സ്ഥാപനപരമായ പരിഷ്കാരമാണ് 2023-ലെ എ.എൻ.ആർ.എഫ് (ANRF) ആക്ട് പ്രകാരം അനുസന്ധൻ നാഷണൽ റിസർച്ച് ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചത്. തന്ത്രപരമായ മാർഗനിർദ്ദേശം, സാമ്പത്തിക സഹായം, വ്യവസായം, അക്കാദമിക് മേഖല, ഗവൺമെന്റ് എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ശക്തമായ സഹകരണം എന്നിവ നൽകാനാണ് ഇത് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

· ഇന്നൊവേഷൻ ഫൈനാൻസിംഗ് ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, ആറ് വർഷത്തിനുള്ളിൽ ₹1 ലക്ഷം കോടി രൂപ അടങ്കലുള്ള ഒരു റിസർച്ച്, ഡെവലപ്‌മെന്റ് ആൻഡ് ഇന്നൊവേഷൻ (RDI) ഫണ്ട് ​ഗവൺമെന്റ് പ്രഖ്യാപിച്ചു; ഇതിൽ 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തേക്കുള്ള ₹20,000 കോടിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹൈ-ടെക് ഗവേഷണ-വികസന മേഖലയിലെ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപം വർദ്ധിപ്പിക്കുക, നൂതന സാങ്കേതിക പദ്ധതികളെ പിന്തുണയ്ക്കുക, തന്ത്രപരമായ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ സ്വന്തമാക്കാൻ പ്രാപ്തരാക്കുക, ഒരു ഡീപ്പ്-ടെക് ഫണ്ട് ഓഫ് ഫണ്ട്സ് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം.

· 2016-ൽ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ ആരംഭിച്ചത് മുതൽ ഇപ്പോൾ 2 ലക്ഷത്തിലധികം അംഗീകൃത സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളുള്ള വളരുന്ന സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇക്കോസിസ്റ്റം വികസിച്ചുവരുന്ന സംരംഭകത്വ സംസ്കാരത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. 64 നിർണ്ണായക സാങ്കേതിക വിദ്യകളിൽ 45 എണ്ണത്തിലും ഇന്ത്യ ഇപ്പോൾ ലോകത്തെ ആദ്യ അഞ്ച് രാജ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് നൂതന നിർമ്മാണത്തിനും വ്യാവസായിക മത്സരക്ഷമതയ്ക്കും അത്യന്താപേക്ഷിതമായ മേഖലകളിൽ കഴിവുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ വിപുലീകരണത്തിന് കരുത്തേകുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പരിഷ്കാരങ്ങൾ

കണക്റ്റിവിറ്റി, വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, നൈപുണ്യ വികസനത്തിനുള്ള പിന്തുണ എന്നിവയിലെ തുടർച്ചയായ നിക്ഷേപങ്ങളിലൂടെ ഗവൺമെന്റ് നയിക്കുന്ന അടിസ്ഥാന സൗകര്യ-ലോജിസ്റ്റിക്സ് പരിഷ്കാരങ്ങൾ നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ വിപുലീകരണത്തിന് വഴിയൊരുക്കുന്നു.

57 മന്ത്രാലയങ്ങളിലും വകുപ്പുകളിലുമായി 1,700-ലധികം ഡാറ്റാ ലെയറുകളെ സംയോജിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഏകീകൃത പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിലൂടെ 'പിഎം ഗതിശക്തി' അടിസ്ഥാന സൗകര്യ ആസൂത്രണത്തിൽ വിപ്ലവാത്മകമായ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്നു. അതേസമയം 'പിഎം ഗതിശക്തി പബ്ലിക്', 'യൂണിഫൈഡ് ജിയോസ്പേഷ്യൽ ഇന്റർഫേസ്' എന്നിവ നിക്ഷേപത്തിനും ലോജിസ്റ്റിക്സ് ആസൂത്രണത്തിനുമായി ഇപ്പോൾ 230 ഡാറ്റാസെറ്റുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നു.

സംസ്ഥാന തലത്തിൽ, 27 സംസ്ഥാനങ്ങൾ 'സ്റ്റേറ്റ് ലോജിസ്റ്റിക്സ് പോളിസികൾ' വിജ്ഞാപനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 28 അഭിലാഷ ജില്ലകൾ ഇതിനകം തന്നെ ഏരിയ പ്ലാനിംഗിനായി 'ഗതിശക്തി ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് മാസ്റ്റർ പ്ലാൻ മോഡ്യൂൾ' ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്; ഇത് പിന്നീട് എല്ലാ 112 അഭിലാഷ ജില്ലകളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കും.

ഇതിന് അനുബന്ധമായി 'നാഷണൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പോളിസി' (NLP) നിലവിലുണ്ട്. ഇതിന് കീഴിലുള്ള 'യൂണിഫൈഡ് ലോജിസ്റ്റിക്സ് ഇന്റർഫേസ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോം' (ULIP) വഴി ലോജിസ്റ്റിക്സ് സംയോജനം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. ഇത് 11 മന്ത്രാലയങ്ങളിലായി 44 സംവിധാനങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും 2,000 ഡാറ്റാ ഫീൽഡുകളെ ഉൾക്കൊള്ളുകയും 1,700-ലധികം കമ്പനികൾക്ക് പിന്തുണ നൽകുകയും 200 കോടി API ഇടപാടുകൾ സാധ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അതേസമയം ധോലേര, ഗ്രേറ്റർ നോയിഡ തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളിൽ വ്യാവസായിക ഇടനാഴി പദ്ധതികൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കി. ഇവിടെ 350 വ്യാവസായിക പ്ലോട്ടുകൾ അനുവദിക്കുകയും 2.02 ലക്ഷം കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപം നേടുകയും ചെയ്തു. ഇത് വൻനഗരങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് പുതിയ നിർമ്മാണ കേന്ദ്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിന് പിന്തുണ നൽകുന്നു.

രാജ്യത്തെ നിർമ്മാണ മേഖലയുടെ മത്സരക്ഷമത ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഏകോപിതമായ നീക്കങ്ങളെയാണ് ഈ സംരംഭങ്ങൾ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. ഇവയുടെ നടത്തിപ്പ് പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച്, വ്യാവസായിക ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനും ആഗോള മത്സരക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താനും നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സുസ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ഈ നടപടികൾ സഹായിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.

ഉപസംഹാരം

2026-27 ലെ കേന്ദ്ര ബജറ്റിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്ന് പ്രധാന കർത്തവ്യങ്ങളിൽ നങ്കൂരമിട്ടിരിക്കുന്ന ആത്മനിർഭരതയെയും സങ്കൽപ്പിനെയും കുറിച്ചുള്ള ഗവൺമെന്റിന്റെ ദർശനത്താൽ നയിക്കപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യയുടെ നിർമ്മാണമേഖല വിപുലീകരണത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. മത്സരക്ഷമത, സാങ്കേതികവിദ്യ, നൈപുണ്യ വികസനം എന്നിവയിലുള്ള ശ്രദ്ധ നിർമ്മാണ മേഖലയെ വളർച്ചയുടെ സുസ്ഥിര എഞ്ചിനായി മാറ്റുന്നു. വരും വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയെ ആഗോളതലത്തിൽ മത്സരക്ഷമതയുള്ളതും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ സാമ്പത്തിക ശക്തിയാക്കി മാറ്റുന്നതിലുള്ള യാത്രയിൽ നിർമ്മാണ മേഖലയെ കേന്ദ്രസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിക്കുന്നു.

References

Ministry of Finance

https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/echapter.pdf

https://www.indiabudget.gov.in/doc/budget_speech.pdf

https://www.indiabudget.gov.in/doc/impbud2025-26.pdf

Ministry of Commerce & Industry

https://eaindustry.nic.in/eight_core_infra/eight_infra.pdf

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?id=155242&NoteId=155242&ModuleId=3&reg=3&lang=2

Ministry of Statistics & Programme Implementation

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2219602&reg=3&lang=2

Reserve Bank of India

https://rbidocs.rbi.org.in/rdocs/Publications/PDFs/IOSR111OCT0120257B0D827F5D6C4B9B9A625D35985D8649.PDF

Other Releases

https://www.pmi.spglobal.com/Public/Home/PressRelease/cf844f6598f24d3d97639f641b315fca

See in PDF

***

SK