Press Note Details: Press Information Bureau

Technology

ಭಾರತದ ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ನೀತಿಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯ ರೂಪಾಂತರದವರೆಗೆ

Posted On: 17 FEB 2026 10:02AM

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಭಾರತವು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ 38,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು, 39,890 ಡಿಜಿಸಿಎ-ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 244 ಅನುಮೋದಿತ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ.
ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 3.28 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 31 ರಾಜ್ಯಗಳ 1.82 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2.76 ಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ) 1,094 ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಭಾರತವು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸೀಮಿತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು, ಇಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಇಂದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ನಿಖರ ಕೃಷಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಳವಡಿಕೆಯು ತಯಾರಕರು, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಅಭಿವರ್ಧಕರು, ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸರಣಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ನೀತಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಗತಿಪರ ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಸರಳೀಕೃತ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸದೃಢ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಉದಾರೀಕೃತ ಡ್ರೋನ್ ನಿಯಮಗಳು, 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ' ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ವೇದಿಕೆ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೈನಂದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ.

ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯ ರೂಪಾಂತರ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸ್ಪಂದನಾಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಗೆ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ( ಸ್ವಾಮಿತ್ವ) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಫಸಲ್ ಬಿಮಾ ಯೋಜನೆ ನಂತಹ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಚುರುಕುತನ, ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭೂ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಬೆಳೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಕೇವಲ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾದ್ಯಂತ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಸೇವೆಗಳು: ನವೆಂಬರ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ 'ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ' ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಬೆಳೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.

ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ 'ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ'ಯ ಪ್ರಭಾವ

ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಪ್ರಮುಖ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ 1,094 ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ ಯೋಜನೆಯು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ 'ನಿಖರ ಕೃಷಿ'ಯ ಕಡೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
ಮನ್ ಕಿ ಬಾತ್'ನ 110 ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸೀತಾಪುರದ 'ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ', ಡ್ರೋನ್ ತರಬೇತಿಯು ತಮ್ಮ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಕ್ಕೆ ರೈತರಿಗೆ ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹೇಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆದಾಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.

ಭೂ ಮಾಪನ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವ 'ಸ್ವಾಮಿತ್ವ' ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವಾಲಯ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭೂ ವಿವಾದದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಬಾದಿ (ವಸತಿ) ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಡ್ರೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಭಾವ

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಸುಮಾರು 3.44 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 3.28 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಒಟ್ಟು ಗುರಿಯ ಸುಮಾರು 95% ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025ರ ವೇಳೆಗೆ, 31 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 1.82 ಲಕ್ಷ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 2.76 ಕೋಟಿ ಆಸ್ತಿ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 31 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿವೆ.

ಹೆದ್ದಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ವೈಮಾನಿಕ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ : ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಡ್ರೋನ್-ವಿಡಿಯೋ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿಂಗಳ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲು ಎನ್‌ಎಚ್‌ಎಐ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ಗೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಲಹೆಗಾರರು ಈ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಸಿಕ ಪ್ರಗತಿ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಭೌತಿಕ ತಪಾಸಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಮರು-ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಡೇಟಾ ಲೇಕ್'ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಡ್ರೋನ್ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಶಾಶ್ವತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಸ್ಪಂದನೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ: ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅನ್ವಯಿಕೆ ಮತ್ತು ತಲುಪುವಿಕೆ ಕೇಂದ್ರವು ವಿಪತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಡ್ರೋನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಡ್ರೋನ್ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು. ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಡ್ರೋನ್ ಆಕಾಶದಿಂದ ನೇರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶೋಧ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ರೈಲ್ವೆ ಡ್ರೋನ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್: ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸುಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಮೊದಲು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ತನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿತು, ಇದು ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಹಳಿಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನಿಯಮಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಲಯ ರೈಲ್ವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಘಟಕಗಳು ಕೂಡ ಡ್ರೋನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯೇ?

ರೈಲ್ವೆ ರಕ್ಷಣಾ ದಳವು ರೈಲ್ವೆ ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ನಿಲ್ದಾಣದ ಆವರಣಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭದ್ರತಾ ಕಾವಲಿಗಾಗಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ (Real-time tracking), ನೇರ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ವೈಮಾನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಜನದಟ್ಟಣೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು: ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಗಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು, ಗುಪ್ತಚರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂಧೂರ್' ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಯಿಟರಿಂಗ್ ಮ್ಯುನಿಷನ್‌ಗಳು ಶತ್ರು ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದವು. ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ವಾಯು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ರಾಡಾರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾಂಡ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿವೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಮಹಿಳಾ ರೈತರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ನಗರಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸಕ್ರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಸನ್ನದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಒಂದು ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್, ಹೆಚ್ಚು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.

ನೀತಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವುದು

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

1. ಡ್ರೋನ್ ನಿಯಮಗಳು, 2021 ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ನಿಯಮಗಳು 2022 ಮತ್ತು 2023: 2021ರ ಡ್ರೋನ್ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ 2022 ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ತರಲಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಭಾರತದ ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಉದಾರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿವೆ.
ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 25 ರಿಂದ 5ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದನೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು 72 ರಿಂದ ಕೇವಲ 4ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಡ್ರೋನ್ ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
500 ಕೆಜಿ ತೂಕದವರೆಗಿನ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ನಾಗರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪ್ರದೇಶದ ಸುಮಾರು 90% ಭಾಗವನ್ನು ಡ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ 'ಗ್ರೀನ್ ಝೋನ್' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು 400 ಅಡಿ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೈಲಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಡಿಜಿಸಿಎ ನೀಡುವ 'ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್' ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದ ಪುರಾವೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯು ಡ್ರೋನ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 'ಡ್ರೋನ್-ಎ-ಸರ್ವಿಸ್' ಮಾದರಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ.

ಉತ್ಪಾದನಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ: ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಪಿಎಲ್‌ಐ ಯೋಜನೆಯು ₹120 ಕೋಟಿಗಳ ಅನುಮೋದಿತ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ದೇಶೀಯ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಡ್ರೋನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಯನ್ನು ಏಕರೂಪದ 5% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ 18% ಮತ್ತು 28% ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಳೀಕೃತ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. 'ನೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಜೆನ್ 'ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸುಧಾರಣೆಯು ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಫ್ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಮೋಷನ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್‌ಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ, 2018 ಮತ್ತು ಇ-ಜಿಸಿಎ: ಡ್ರೋನ್ ನೋಂದಣಿ, ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಟೈಪ್ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಪಿಟಿಒ ದೃಢೀಕರಣದಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಇ-ಜಿಸಿಎ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಫ್ಲೈಟ್ ಪ್ಲಾನ್ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಸ್ಪೇಸ್ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸೇವೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು

2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 9 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 38,575 ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನನ್ಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ವೇಳೆಗೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಮತ್ತು ನಿಯಮಬದ್ಧ ಡ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ 39,890 ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಡಿಜಿಸಿಎ ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 244 ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

5. ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ:

ಭಾರತ್ ಡ್ರೋನ್ ಶಕ್ತಿ, ಭಾರತ್ ಡ್ರೋನ್ ಮಹೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ ಅಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳು 'ಡ್ರೋನ್-ಎ-ಸರ್ವಿಸ್' ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಡಿಜಿಸಿಎ-ಅನುಮೋದಿತ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸ್ವಯಾನ್: ಇದು ಮಾನವರಹಿತ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ 857ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, 337 ಸಹಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 26,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಡ್ರೋನ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸವಾಲು: ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ₹40 ಲಕ್ಷಗಳ ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಗತಿಪರ ನಿಯಮಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನೆ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಡ್ರೋನ್ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರಳೀಕೃತ ಅನುಸರಣೆ, ಪಿಎಲ್‌ಐ ಮೂಲಕ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ, ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕೈ ಅಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಿರುವ ವಲಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತದ ಡ್ರೋನ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಂತದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಇಂದು ಪ್ರಗತಿಪರ ನೀತಿಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಸುಲಭೀಕರಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆ-ಚಾಲಿತ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಈಗ ಕೃಷಿ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ವಿಪತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಂತಹ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿವೆ. ಇದು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಇವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಿರಂತರ ವಿಸ್ತರಣೆ, ರಿಮೋಟ್ ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಗಳು, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಅನುದಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ನಿಯೋಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಮಾನವರಹಿತ ವೈಮಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (UAS) ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕನಾಗಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತವು ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದೆ.

References

Press Information Bureau