पत्र सूचना कार्यालय

ಪೀಠಿಕೆ

ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ವಿತರಣೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 'ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ'ಯ (Universal Health Coverage) ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ—ಇದು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಜೆಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

'ಸರ್ವಜನ ಹಿತಾಯ, ಸರ್ವಜನ ಸುಖಾಯ' ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು, ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ' ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಮಿಷನ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

• ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ: ಎಐ ಉಪಕರಣಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
• ಮಾನವೀಯತೆಗಾಗಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಎಐ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಿತನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬಳಸುವುದು.

ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'ದತ್ತ ಭಾರತದ ಪ್ರಯಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಐ ನ ಪರಿವರ್ತಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಿದೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ, ನೀತಿ ಆಯೋಗವು 'ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ'ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದು, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು 'ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್' ಅನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ "ಹೊಸ ನರಮಂಡಲ" ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಉಪಕರಣಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಮುಂಚೂಣಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಕ್ಷಯರೋಗ ಮತ್ತು ಡಯಾಬಿಟಿಕ್ ರೆಟಿನೋಪತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ 282 ಮಿಲಿಯನ್ ಟೆಲಿಮೆಡಿಸಿನ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದು, ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 27 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ರೋಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ. 12-16 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಇಂಡಿಯಾ-ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸಮಿಟ್ 2026

ಭಾರತವು ಫೆಬ್ರವರಿ 16 ರಿಂದ 20 ರವರೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ (Global South) ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಐ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು, ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ನಾವೀನ್ಯಕಾರರು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಿದೆ. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಎಐ-ಕೇಂದ್ರಿತ ನೀತಿ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಐ

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಉತ್ತಮ ವಿತರಣೆಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' ಮತ್ತು **'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ'**ದ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

2022 ರಿಂದ 2025 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಎಐ ಅನ್ನು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಮರುಸಂಘಟಿಸಿದೆ. ಇದು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಯಾಬಿಟಿಕ್ ರೆಟಿನೋಪತಿ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ರೋಗ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸರ್ಕಾರವು ತಜ್ಞರಲ್ಲದ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೂ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 27 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು 4,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೂಪಾಂತರವು ಇ-ಸಂಜೀವನಿ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಎಐ-ಚಾಲಿತ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ 282 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ 'ಉದ್ಯೋಗಯಂತ್ರ ಎಐ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆರೈಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧುನೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 'ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್'  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2022 ರಿಂದ 2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಎಐ-ಚಾಲಿತ (ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ) ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸರ್ಕಾರವು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ತರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ:

• ಎಐ ಗಾಗಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾದಂತೆ, ಏಮ್ಸ್ ದೆಹಲಿ, ಪಿಜಿಐಎಂಇಆರ್ ಚಂಡೀಗಢ ಮತ್ತು ಏಮ್ಸ್ ರಿಷಿಕೇಶ್‌ಗಳು ಸ್ವದೇಶಿ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತಾ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೆಡರೇಟೆಡ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್: ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಎಐ ಆರೋಗ್ಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡದ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 14, 2024 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಐಐಟಿ ಕಾನ್ಪುರ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
• ನೈತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ: ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ದತ್ತಾಂಶ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲಾ ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ಐಸಿಎಂಆರ್ ನೈತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು (2023) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಐ ಆಡಳಿತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಐ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಎಐ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಕುರಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಟಪಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಸಮಗ್ರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನಿತ ಊಟ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ತೊಡ್ಸಾ ಆಶ್ರಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ತಪಾಸಣೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ಶೇ. 27 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಗುಪ್ತಾ ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮೆನುಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುವ ಆಹಾರದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಎಐ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯಂತ್ರವು ಸುಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಹಾರದ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ನೋಟ ಸೇರಿದಂತೆ 2,100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದತ್ತಾಂಶ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ ನಂತರ ನಡೆಸದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಊಟಗಳು ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮೆನುಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೋಟೀನ್-ಭರಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ತೋರಿಸಿತು. ಅಸಮರ್ಪಕ ಅಡುಗೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಳಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅನುಸರಣೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತದ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಕ್ತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025

ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಕ್ತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಶೃಂಗಸಭೆ 2025 ನವೆಂಬರ್ 19-20 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇ-ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ವಿಭಾಗ, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಯುನಿಸೆಫ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯದ ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು, ತಂತ್ರಜ್ಞರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ದೃಢವಾದ ಆಡಳಿತ, ಮುಕ್ತ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದವು. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ಬಳಕೆ, ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ರೋಗನಿರ್ಣಯ, ವೇಗದ ರೋಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಮುಂಚೂಣಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ತೈಮೂರ್-ಲೆಸ್ಟೆ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡಬ್ಲು ಎಚ್‌ಒ-ಎಸ್‌ಇಎಆರ್‌ಒ, ಯುನಿಸೆಫ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ನಾಯಕರು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯು, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ₹10,371.92 ಕೋಟಿ ಬಜೆಟ್ ವೆಚ್ಚದ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ' ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್‌ನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಮಿಷನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್', ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ, ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಯು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕೊಡುಗೆಗಳು

ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿ ರಚನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನೀತಿ ಆಯೋಗವು, ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಗಮನಾರ್ಹ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಐ ರೂಪಾಂತರವು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾದ ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಷನ್ ನಿಂದಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 799 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ಐಡಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ರೆಪೊಸಿಟರಿಗಳಲ್ಲಿ 4,10,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 6,70,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 671 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಭಾರತ್ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆಯೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಎಬಿಡಿಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ನವೀನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಎಬಿಡಿಎಂ-ಶಕ್ತಗೊಂಡ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕೆಲವು ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

ಚಿತ್ರ 1 - ನೆಮೋಕೇರ್ ರಕ್ಷಾ

ಚಿತ್ರ 2 - ಕೇರ್ ಎನ್ ಎಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾತೃತ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಮೊಬೈಲ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಕ್ಲೌಡ್-ಆಧಾರಿತ ನಿರ್ಧಾರ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ರ 3 - ಮೈ ಡಿಜಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಂಬುದು ರೋಗಿ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರೋಗ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರೈಕೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಈ ನವೀನ ಬಳಕೆಯು 'ಮಾನವೀಯತೆಗಾಗಿ ಎಐ' ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾನವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಅಂತರ್ಗತ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ@2047ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

References

• Economic Survey 2024-25: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/echapter.pdf
• https://www.digitalindia.gov.in/initiative/national-program-on-artificial-intelligence/
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2012355&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2216548&reg=3&lang=1
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/leveraging-ai-to-combat-malnutrition-in-maharashtras-tribal-schools/
• https://www.wadhwaniai.org/impact/healthcare-solutions/cough-against-tb/
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2199422&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2113683&reg=3&lang=2
• chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/184/AU4727_YSJKfw.pdf?source=pqals
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2204763&reg=3&lang=2
• https://www.mohfw.gov.in/?q=en/pressrelease/steps-taken-include-ai-based-diagnostic-tools-healthcare
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2144184&reg=3&lang=2
• chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/171/AS283.pdf?source=pqals
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1946706&reg=3&lang=2
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2058569&reg=3&lang=2
• https://www.mohfw.gov.in/?q=en/pressrelease-63
• chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.icmr.gov.in/icmrobject/custom_data/pdf/Ethical-guidelines/Ethical_Guidelines_AI_Healthcare_2023.pdf
• chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/nov/doc2025115685601.pdf
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2191762&reg=3&lang=2
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/a-patient-owned-digital-health-records-platform-serving-40000-users-across-india/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/ai-enabled-system-powers-1000-hospitals-and-reaches-half-a-million-mothers/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/wearable-cloud-connected-monitoring-system-saves-20000-high-risk-newborn-lives/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/tele-icu-technology-revolutionizes-critical-care-access-across-india/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/portable-ai-device-is-transforming-global-vision-care/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/ai-powered-stethoscope-could-bridge-indias-specialist-shortfall/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/smart-scans-bring-early-diagnosis-to-millions/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/niramais-ai-is-redefining-breast-cancer-screening/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/ai-enabled-water-recovery-at-scale-65-crore-litres-saved-55-lakh-tankers-eliminated/
• https://frontiertech.niti.gov.in/story/clean-cities-healthy-citizens-ai-and-iot-for-sanitation-driven-urban-health/

Transforming Healthcare Delivery Through Artificial Intelligence

*****