पत्र सूचना कार्यालय

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ 2025 ರ ಜಾಗತಿಕ ಎಐ ವೈಬ್ರೆನ್ಸಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 3 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ದತ್ತಾಂಶ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರವೇಶವು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ 2.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ (ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಐ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ವರದಿ).
• ಶೇಕಡಾ 87 ರಷ್ಟು ಉದ್ಯಮಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ (ನಾಸ್ಕಾಂ ಎಐ ಅಡಾಪ್ಷನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್).

ಎಐ : ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇಂಜಿನ್

ಕೋಡ್‌ನಿಂದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯವರೆಗೆ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮರುಬರೆಯುತ್ತಿದೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಎಐ ಒಂದು ಚಲನಶೀಲ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತವು ಎಐ-ಸಿದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೊದಲ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದೆ, ಎಐ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್‌ನ ಐದೂ ಪದರಗಳಾದ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು, ಚಿಪ್‌ಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಿಸಿಐ (ಭಾರತೀಯ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಆಯೋಗ) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ವರದಿಯು ಎಐನ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗಾತ್ರವು 2020 ರಲ್ಲಿ 103.6 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ನಿಂದ 2024 ರಲ್ಲಿ 288.8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಐ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 2.97 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ನಿಂದ 7.63 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಎಐ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು 42.2% ರ ಸಿಎಜಿಆರ್ ನಲ್ಲಿ 2032 ರ ವೇಳೆಗೆ 131.31 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
 

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಎಐ ನೇತೃತ್ವದ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು "ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕಲ್ಯಾಣ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷ" ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು, ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಎಐನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಾಯಕತ್ವ

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಜಾಗತಿಕ ಸೂಚಕಗಳು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪಾಂತರದ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಹತೋಟಿಗೆ ತರುವ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೇಲುಗೈ

ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಎಐ ಸಿದ್ಧತೆಯು ಯುವ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ದೃಢವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು, ನಿಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
 

ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ

ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 65% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬೃಹತ್, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಪ್ರತಿಭಾ ಸಮೂಹವನ್ನು AI ಚಾಲಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದು ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರವು ಬಲವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ, ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕ್ಲೌಡ್ ಅಳವಡಿಕೆ, ಎಐ ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ಆಡಳಿತದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ.

ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ಡೇಟಾ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಮತ್ತು AI/ML ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ದೆಹಲಿ, ಪುಣೆ, ಭುವನೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾದ ಕ್ಲೌಡ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್ ಡಿ ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಶೇಖರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಂದಾಜು 100PB ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್, ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಮತ್ತು ಯೂನಿಫೈಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಸೇರಿವೆ. ಎಐ ಮಾದರಿಗಳ ತರಬೇತಿ, ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 25.15 ಕೋಟಿ ಇದ್ದದ್ದು, ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ 100.29 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ 100 ಕೋಟಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ದಾಟಿವೆ, ಇದು 298.77% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

400 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು 5ಜಿ ಬಳಕೆದಾರರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ 5G ಚಂದಾದಾರರ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿದೆ.

ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಕೇಬಲ್ ಉದ್ದವು 19.35 ಲಕ್ಷ ಮಾರ್ಗ ಕಿಮೀ (2019) ನಿಂದ 42.36 ಲಕ್ಷ ಮಾರ್ಗ ಕಿಮೀ ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 2,14,843 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಈಗ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಟೆಲಿಕಾಂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಾದ 5G/6G, AI, ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಸಂವಹನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ 550 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದ 136 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

2024 ರಲ್ಲಿ ಎಐ ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ 38,000 ಜಿಪಿಯುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು 'ಎಐ ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕ'ನಾಗುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ

ಭಾರತವು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳ ಉಲ್ಬಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಡಿಪಿಐಐಟಿ ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 2,00,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳಿವೆ. ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಐ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಹ-ಶಿಲ್ಪಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು AI ಪರಿಹಾರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವಂತೆ, ಸ್ಕೇಲೆಬಲ್ ಆಗಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಎಐ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು

ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ 2026 ರ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ, ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಪಿಲ್ಲರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 12 ಭಾರತೀಯ ಎಐ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುಂಡುಮೇಜಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದವು.

ಈ ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು, ಬಹುಭಾಷಾ ಎಲ್ ಎಲ್ ಎಂಗಳು, ಸ್ಪೀಚ್-ಟು-ಟೆಕ್ಸ್ಟ್, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್-ಟು-ಆಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್-ಟು-ವಿಡಿಯೋ; ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ವಿಷಯ ರಚನೆಗಾಗಿ ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ಬಳಸುವ 3ಡಿ ವಿಷಯಗಳು; ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್‌ಗಳು, ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ-ಚಾಲಿತ ನಿರ್ಧಾರ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ; ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಎಐ: ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಿಕಸನ

ಎಐ ಅನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಅಡೆತಡೆಯಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆ

ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಜನವರಿ 2023 ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರ ನಡುವೆ, ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಎಲ್ಲಾ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳ 2.9% ರಿಂದ 6.5% ಕ್ಕೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯು ಎಐ ಅಲ್ಲದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗಿಂತ 75% ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇತನದ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿಳಿ-ಕಾಲರ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಏರಿಕೆಯು ಉನ್ನತ ಕೌಶಲ್ಯದ, ನಗರ ಉದ್ಯೋಗದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತವು ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರೂಪಾಂತರ

ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಎಐ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ವರದಿ 2025 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 33% ರಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ದರದೊಂದಿಗೆ ಎಐ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿತರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗಿಟ್‌ಹಬ್ (ಎಐ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 2024 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆದಾರನಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಎಐ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ 19.9% ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಐ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ವರದಿ 2025 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರವೇಶವು ಅದೇ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ 2.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಜಾರ್ಜ್‌ಟೌನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು 2015-2025ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,62,404 ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ, ಇದು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಎಐನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಳವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 ರಲ್ಲಿಯೂ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಐ-ಸಾಕ್ಷರ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ (ಅಮೇರಿಕಾದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ) ಭಾರತವು ಆರೋಗ್ಯ, ಕೃಷಿ, ಹಣಕಾಸು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಕ ದೇಶೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಭಾವ್ಯ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.

ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸೇವೆಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ, ಉನ್ನತ-ಮೌಲ್ಯದ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಎಐ ತರಬೇತುದಾರರು, ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರೀಕ್ಷಕರು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣವು ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಪ್ರೈಮ್‌ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ-ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮರು-ಕೌಶಲ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಭವಿ ವೃತ್ತಿಪರರು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರುವವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವು ಎಐ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉದಯಿಸುತ್ತಿದೆ

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನವೀಕರಣ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ, ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, 2025 ರ ಬಿಳಿ-ಕಾಲರ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 5.8 ರಷ್ಟು ಎಐ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿವೆ, ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು (ಎಐ ಉದ್ಯೋಗಗಳ 11% ಪಾಲು) ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ (9.57%) ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ (6.95%) ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ (6.62%) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ವೇತನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು

ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ ವೇತನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಬಲವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸರಾಸರಿ 12% ವೇತನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎಐ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಪಾತ್ರಗಳು 28% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಅನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಉದ್ಯೋಗ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚ

ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗೆ ಮರು-ಕೌಶಲ್ಯ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಎಐ ಅನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಮಾನವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಹ ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರಗಳ ಕಡಿತ

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಲಾಭಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ನಾಸ್ಕಾಂ ಎಐ ಅಡಾಪ್ಷನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ 4 ರಲ್ಲಿ 2.45 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 87% ಉದ್ಯಮಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಮೆಕಿನ್ಸೆ 1993 ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, 2025 ರಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ 88% ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ಉಪಕರಣಗಳು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು 14% ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ-ಕೌಶಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ 34% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ, ಇದು ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎಐ ನೇತೃತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆ

2024-25 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಗೆ ಸುಮಾರು 55.3% ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸೇವಾ ವಲಯವು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಐಟಿ, ಹಣಕಾಸು, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಎಐ ಅನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ, ಇದು ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು AI ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.

ಎಐ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆ

ಮಾನವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎಐ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಐ ಮಾನವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭ-ಸಮೃದ್ಧ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ.

ಎಐ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಬದಲು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗಾಗಲೇ 6 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ, ಇದು ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಬದಲಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಐ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ್ಯಂತ ಎಐ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಭವಿಷ್ಯ

ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎಐ ನ ಪರಿವರ್ತಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಹರಡಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪಕ ಅಳವಡಿಕೆಯು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಕೌಶಲ್ಯ ಉನ್ನತೀಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಹುದು. ಇದು ಮಾನವ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಐ ನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು

ಭಾರತವು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸರಣಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಕೌಶಲ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ನೀತಿ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ "ವೇಗವರ್ಧಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಕಾಶ" ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಎಐ ನೇತೃತ್ವದ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಭಾವ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದರೆ 2035 ರ ವೇಳೆಗೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ಭಾರತವು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಐಎಂಎಫ್ ವರದಿಯು ಮುಂದುವರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ 10 ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ 20 ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಗ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಹೊಸ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ, ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ರೂಪಾಂತರದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವೇಗವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ನುರಿತ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಎಐ ಮಾದರಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಲು ನಿರಂತರ ಕೌಶಲ್ಯ ಉನ್ನತೀಕರಣದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಭಾರತವು ಸರಣಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನುರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ವಿಷನ್ 2027 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಐ ಅನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರದ ಪ್ರಮುಖ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಎಐ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬಲು ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಉನ್ನತ-ಕೌಶಲ್ಯದ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕಾಗಿ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು AI ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳೆಂದರೆ:

1. ಎಐ ಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ,
2. ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಚೇರಿ,
3. ಎಐ ನಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು
4. ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಎಐ.

#AIforAll ತತ್ವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಪ್ರತಿ ಜೀವನ ಹಂತಕ್ಕೂ ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ  ಎಐ ಅರಿವು, ಮತ್ತು ಎಐ ಮೆಚ್ಚುಗೆ.

ಭಾಷಿಣಿ ಉಪಕ್ರಮವು, 36+ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಎಐ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು 1.2 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 ರ ಪ್ರಕಾರ, ದೇಶದೊಳಗೆ ಎಐ ಅಳವಡಿಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು 'ಎಐ ಆರ್ಥಿಕ ಮಂಡಳಿ' ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ'ಯ ನಿಯೋಜನೆಯು 'ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ'ಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಮಂಡಳಿಯು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ವಿಕಸನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಸಮನ್ವಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ, ಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020: ಈ ನೀತಿಯು ಶಿಕ್ಷಣದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಎಐ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಎಐ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ನೀತಿಯು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್: ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್, ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ AI ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, SOAR ( ಎಐ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಕೌಶಲ್ಯ) ಉಪಕ್ರಮವು 1.34 ಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್, ಎಚ್‌ಸಿಎಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಮತ್ತು ನಾಸ್ಕಾಂ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಎಐ-ಸಿದ್ಧತೆಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಎಐ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು SOAR ಅಡಿಯಲ್ಲಿ #SkilltheNation ಸವಾಲನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

YUVAi: MeitY ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇ-ಗವರ್ನೆನ್ಸ್ ಡಿವಿಷನ್ (NeGD) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು 8 ರಿಂದ 12 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಂಟು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಐ ಚಾಲಿತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಯುವ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ:

YUVAi ನ ಎಂಟು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು:

1. ಕೃಷಿ
2. ಆರೋಗ್ಯ
3. ಶಿಕ್ಷಣ
4. ಪರಿಸರ
5. ಸಾರಿಗೆ
6. ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
7. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿಗಳು
8. ವಿಧಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ

‘YUVA AI for ALL’: ಇದು 1 ಕೋಟಿ (10 ಮಿಲಿಯನ್) ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಎಐ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಎಐ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಇರುವ ಉಚಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕೋರ್ಸ್ 11 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ, ಒಡಿಯಾ, ಪಂಜಾಬಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು) ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಪ್ರೈಮ್, iGOTKarmayogi, DIKSHA ಮತ್ತು ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಎಡ್-ಟೆಕ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಿಕಾ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಚಿಂತನೆ : ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಚಿಂತನೆಯು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಕಲಿಕೆ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಎಐ" ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಎಐ ನ ನೈತಿಕ ಬಳಕೆಯತ್ತ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು 3 ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಅಡಿಪಾಯದ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಸಾವಯವವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಕಿಲ್ಸ್ ಪ್ರೈಮ್ ಉಪಕ್ರಮ : MeitY ಮತ್ತು ನಾಸ್ಕಾಂ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವಾಗಿರುವ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಎಐ, ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರರ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು (NOS) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಅರ್ಹತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ (NSQF) ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 25.3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಕಲಿಯುವವರು ಮತ್ತು 3000+ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂಡಿಯಾ AI ಫ್ಯೂಚರ್‌ಸ್ಕಿಲ್ಸ್: ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್ (2024) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಪದವಿಪೂರ್ವದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಎಐ-ಕುಶಲ ವೃತ್ತಿಪರರ ಬಲವಾದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಯುಜಿ, ಡ್ಯುಯಲ್ ಡಿಗ್ರಿ, ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಎಐ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಕೌಶಲ್ಯ-ವರ್ಧನೆ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿವೆ.

ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಎಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ 500 ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು, 5,000 ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು 8,000 ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಎಐ, ಡೇಟಾ ಕ್ಯುರೇಶನ್, ಅನೋಟೇಶನ್, ಕ್ಲೀನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್‌ವರ್ಕ್ ನಡೆಸಲು NIELIT ಮೂಲಕ ಟೈರ್-2 ಮತ್ತು ಟೈರ್-3 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 27 IndiaAI ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಎಐ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, 27 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ 174 ITIಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ IndiaAI ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಎಐ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್ (SIDH): ಎಂ ಎಸ್ ಡಿಇ ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಬ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತದವರೆಗೆ ಎಐ ಮತ್ತು ಮಷೀನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯತ್ತ

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉತ್ಪಾದಕತೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಐ ನೇತೃತ್ವದ ರೂಪಾಂತರದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವಿದೆ. ದೃಢವಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಯುವ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರ ನೀತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಷ್ಟ್ರವು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವು ಎಐ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಂತರವನ್ನು ತುಂಬುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

References

Competition Commission of India

https://www.cci.gov.in/economics-research/market-studies/details/47/0

Niti Aayog

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2177440

https://niti.gov.in/sites/default/files/2025-09/AI-for-Viksit-Bharat-the-opportunity-for-accelerated-economic-growth.pdf

https://niti.gov.in/sites/default/files/2025-10/Roadmap_On_AI_for_Inclusive_Societal_Development.pdf

https://niti.gov.in/sites/default/files/2025-10/Roadmap_for_Job_Creation_in_the_AI_Economy.pdf

https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2023-03/National-Strategy-for-Artificial-Intelligence.pdf

International Monetary Fund

https://www.imf.org/en/Blogs/Articles/2024/01/14/ai-will-transform-the-global-economy-lets-make-sure-it-benefits-humanity

https://www.imf.org/en/blogs/articles/2026/01/14/new-skills-and-ai-are-reshaping-the-future-of-work

PHD Chamber of Commerce and Industry

https://www.phdcci.in/wp-content/uploads/2024/04/Viksit-Bharat@2047-A-Blueprint-of-Micro-and-Macro-Economic-Dynamics.pdf

International Labour Organisation

https://www.ilo.org/media/38031/download

Ministry of Information & Broadcasting

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx/pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=2082144

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2216958&reg=3&lang=1

DD News

https://ddnews.gov.in/en/centre-boosts-internet-connectivity-across-india-under-digital-india-initiative/

Department for Promotion of Industry and Internal Trade

https://www.startupindia.gov.in/content/sih/en/Prabhaav.html

World Bank

https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/39588063-e63b-4350-ba39-ccf329143a65/content

https://blogs.worldbank.org/en/endpovertyinsouthasia/labor-market-implications-of-ai-adoption-in-south-asia-in-five-c

Economic Survey

https://www.indiabudget.gov.in/budget2025-26/economicsurvey/doc/eschapter/echap13.pdf https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/eschapter/echap14.pdf

Ministry of Finance

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098048

Indian Council for Research on International Economic Relations

https://icrier.org/pdf/ES/ES-Implications_of_AI_on_the_Indian_Economy.pdf

Ministry of Electronics and Information Technology

https://www.digitalindia.gov.in/initiative/national-program-on-artificial-intelligence/

https://bhashini.gov.in/

https://www.futureskillsprime.in/

https://indiaai.gov.in/hub/indiaai-futureskills

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2206767&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2214120&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2198216&reg=3&lang=1

Ministry of Education

https://ai-for-all.in/#/home

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2184211&reg=3&lang=1

Ministry of Skill Development and Entrepreneurship

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2150228

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2204136&reg=3&lang=1

Ministry of Labour and Employment

https://sansad.in/getFile/annex/268/AU3299_IiQ1Vk.pdf?source=pqars

President of India

https://presidentofindia.nic.in/press_releases/president-india-launches-skillthenation-ai-challenge-and-virtually-inaugurates-ignou

Prime Minister’s Office

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2212390&reg=3&lang=1

Others

https://www.nber.org/papers/w31161

https://x.com/JM_Scindia/status/2012015160781914541?utm

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2209737&lang=1&reg=3

https://hai.stanford.edu/assets/files/hai_ai_index_report_2025.pdf

https://hai.stanford.edu/ai-index/global-vibrancy-tool

https://oxfordinsights.com/wp-content/uploads/2026/01/Government-AI-Readiness-Report-2025-1.pdf

 https://cat.eto.tech/?expanded=Summary-metrics

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=157247&ModuleId=3&reg=3&lang=1 

Click here to see PDF

******