पत्र सूचना कार्यालय

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಯೋಜಿತ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಆಯ್ದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ಏಳು ಹೊಸ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮಾರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಆಚೆಗಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮಾರ್ಗ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದ ಕಡಿತ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು: ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸಂಚಾರ ಚೌಕಟ್ಟು

ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾರಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಜನರು ಹಾಗೂ ಸರಕುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಚಲನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೈಲು ಜಾಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಚಾರದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಿಪ್ರ ನಗರೀಕರಣ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆದಾಯದ ಮಟ್ಟಗಳು, ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೂಹಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯು ದೂರದ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಗಮನವು ಕೇವಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರ ಮೇಲೂ ಇದೆ. 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಏಳು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಸುಧಾರಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳತ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಂತರ-ನಗರ ಸಂಚಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಸಾರಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು: ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ

ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಎನ್ನುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಲ್ವೆಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದ್ದು, ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಅತಿವೇಗದ ರೈಲನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 250 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡುವ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳಿಗಿಂತ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಲ್ವೆಯು ಸರಕು ಮತ್ತು ನಿಧಾನಗತಿಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ, ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ನಿರಂತರ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ದೀರ್ಘದೂರದವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶಾಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

2030ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಯೋಜನಾ ದಾಖಲೆಯಾದ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ರೈಲ್ ಪ್ಲಾನ್' , ಅತಿವೇಗದ ರೈಲನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಂತೆ ಅತಿವೇಗದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಚಾರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ರಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ಆಧುನೀಕರಣ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೌಕರ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಬಜೆಟ್ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಗೆ ₹2,78,000 ಕೋಟಿಗಳ ದಾಖಲೆಯ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಈ ವಲಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣದ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೈಲು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಈ ವಿಶಾಲವಾದ ಹೂಡಿಕೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿರುವ ಸರಣಿ ಉನ್ನತ-ಪ್ರಭಾವದ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ವರ್ಧಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಜೆಟ್ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿವೇಗದ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಗಮನಹರಿಸಿವೆ.

ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಬಜೆಟ್ ಏಳು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು 'ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂಯೋಜಕಗಳು' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ, ಜನರ ಸಮರ್ಥ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು 4,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ₹16 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಯೋಜಿತ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿವೆ.

ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತ

ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

• ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ವಾರಣಾಸಿ ನಡುವಿನ ಅತಿವೇಗ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 3 ಗಂಟೆ 50 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ವೇಗದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ಪಾಟ್ನಾ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಿಲಿಗುರಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿವೇಗದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆ 55 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ

ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಜಾಲವನ್ನು 'ದಕ್ಷಿಣ ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಟ್ರಯಾಂಗಲ್' ಅಥವಾ ‘ಡೈಮಂಡ್' ಎಂದು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಇಂತಿವೆ:

• ಅಂದಾಜು 1 ಗಂಟೆ 13 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನೈ-ಬೆಂಗಳೂರು ಅತಿವೇಗದ ಕಾರಿಡಾರ್, ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಬೆಂಗಳೂರು-ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಐಟಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಚೆನ್ನೈ-ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆ 55 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮುಂಬೈ-ಪುಣೆ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಂದಾಜು 48 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪುಣೆ-ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅಂದಾಜು 1 ಗಂಟೆ 55 ನಿಮಿಷಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಅತಿವೇಗದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಡೆರಹಿತ ಅಂತರ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮೂಹಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
 

ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನದವರೆಗೆ: ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ

ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಚಯದತ್ತ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲಾದ ಅತಿವೇಗದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸುಧಾರಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಮಾನದಂಡೀಕರಿಸಿದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾರಿಡಾರ್ ವಿವರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ:

• ಕಾರಿಡಾರ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
• ಇದು ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು 508 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಂಪನಿಯಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ರೈಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
• ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 320 ಕಿಮೀ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುಧಾರಿತ ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್, ಸಿಗ್ನಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರೈಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ.

ಮಾರ್ಗ, ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ನಿಲ್ದಾಣ ಯೋಜನೆ

ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ:

• ಕಾರಿಡಾರ್ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಎಲಿವೇಟೆಡ್, ಭೂಗತ ಮತ್ತು ಅಟ್-ಗ್ರೇಡ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
• ಈ ಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಒಟ್ಟು 12 ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಮಲ್ಟಿಮೋಡಲ್ ಸಾರಿಗೆ ಹಬ್‌ಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಆಧಾರಿತ ಸಾರಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣದ ರೂಪಾಂತರ

ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ-ನಗರ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ:

• ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮಾರ್ಗದ ನಡುವಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇಡೀ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸುಮಾರು 2 ಗಂಟೆ 7 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
• ಅತಿವೇಗದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ವರ್ಧಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಮೀಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಯೋಜನೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ

ತಕ್ಷಣದ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಮುಂಬೈ-ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ:

• ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲಿಗಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ-ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಪರಿಸರ ಪರವಾನಗಿಗಳು, ಪಾಲುದಾರರ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆಯಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಅನುಭವವು ಭವಿಷ್ಯದ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ‌ಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಯಾಗಿ, ಈ ಮಾರ್ಗ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲಿನ ಹಂತ ಹಂತದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಜಾಲದ ಪ್ರಗತಿ

ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಕಸನದ ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದಶಕಗಳ ಜಾಲದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಧಾರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಚಾರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಳು ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳ ಘೋಷಣೆಯು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಈ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತರ-ನಗರ ಸಂಚಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಅತಿವೇಗದ ರೈಲಿನ ಯಶಸ್ವಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಸಂಘಟಿತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ದೃಢವಾದ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಗರು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮೀಸಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಭಾರತದ ಅತಿವೇಗದ ರೈಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.

References

Ministry of Railways

https://indianrailways.gov.in/ExeSummary-24122020.pdf

https://sr.indianrailways.gov.in/view_detail.jsp?lang=0&id=0,4,268&dcd=5634&did=15052028451345E19BE8BD0BC0725CF289AF165A9839F.web107

https://iricen.gov.in/iricen/ipwe_seminar/2017/ipwe2019/Understanding%20High%20Speed%20Rail%20Technology%20%E2%80%93%20A%20Comparative%20Study.pdf

https://www.nhsrcl.in/index.php/en/project/project-overview

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2220431&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221838&reg=6&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222767&reg=3&lang=2

Ministry of Finance

https://www.indiabudget.gov.in/doc/bh1.pdf

https://www.indiabudget.gov.in/doc/bh1.pdf

Click here to see PDF

******