Social Welfare
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ: ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦਿਲ-ਤੋਂ-ਦਿਲ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ
Posted On:
06 FEB 2026 3:51PM
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
-
2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ (ਪੀਪੀਸੀ) ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਇੰਟਰੈਕਟਿਵ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
-
ਪੀਪੀਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਦੇ ਅਨੁਭਵੀ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਿਕ ਸਿਖਲਾਈ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਚਕਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
-
ਪੀਪੀਸੀ ਵਿਦੀਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ‘ਯੋਧਾ ਬਣਨ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ’ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈ-ਭਰੋਸੇਮੰਦ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
-
2025 ਬੈਂਚਮਾਰਕ : ਪੀਪੀਸੀ 2025 ਨੇ 5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 3.53 ਕਰੋੜ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ।
-
ਪੈਨ-ਇੰਡੀਆ ਵਿਸਥਾਰ 2026: ਪੀਪੀਸੀ 2026 ਨੇ ਪੰਜ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਵਾਦ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਮੋਗਰਾ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਰਾਏਪੁਰ, ਗੁਵਾਹਾਟੀ ਅਤੇ 7 ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਾਣ-ਪਛਾਣ : ‘ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਯੋਧਾ’ ਦੀ ਸਵੇਰ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੁਆਰਾ 2018 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ (ਪੀਪੀਸੀ) ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹਿਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਵਿਭਾਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਪੀਪੀਸੀ ਇੱਕ ਅਨੋਖਾ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, 2025 ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੀਪੀਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਲਾਈ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ (ਪੀਪੀਸੀ 2026) ਦੇ 9ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ 4.5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਹੋਰ ਵਿਸਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੀਪੀਸੀ 2026 ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ 12 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੁਵਾ ਦਿਵਸ) ਤੋਂ 23 ਜਨਵਰੀ 2026 (ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਵਸ) ਤੱਕ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸੰਕਲਪ ਦੌੜ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਕੇਂਦਰੀਯ ਵਿਦਿਆਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਇਜ਼- ਰਾਈਟਿੰਗ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (ਐੱਨਈਪੀ) 2020 ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਟ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ, ਅਨੁਭਾਵਾਤਮਕ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪਿਤ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸੰਵਾਦਾਤਮਕ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਭਟਕਣਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸੁਚੇਤ ਮਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਲਚਕੀਲਾਪਣ ਬਣਾਉਣ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ 2026 ਦੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਝਲਕੀਆਂ
7 ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ (ਐੱਲਕੇਐੱਮ) ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੱਲਬਾਤ
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ 2026 ਵਿੱਚ 7 ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਨੇ ਕਈ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਪਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। 2026 ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ 4.5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਹੋਈਆਂ। 2.26 ਕਰੋੜ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਬੰਧਿਤ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ 6.76 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਹੋਈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਾਮੀ ਗਾਮੋਸੇ ਵੀ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਆਪਣੇ ਡਰ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ "ਐਗਜ਼ਾਮ ਵੌਰੀਅਰਜ਼" ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਸੂਝਾਂ ਵੀ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਸਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਈ ਤੋਹਫ਼ੇ ਭੇਟ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੇ ਗੁਲਦਸਤੇ, ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਵੀਣਾ, ਅਸਾਮੀ ਗਾਮੋਸ, ਸਿੱਕਿਮ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਚਾਹ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਮੀਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਮਿਠਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਪੀਪੀਸੀ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਵਿਸਥਾਰ
2026 ਸੰਸਕਰਣ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਪੈਨ ਇੰਡੀਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪੀਪੀਸੀ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਇੰਬਟੂਰ (ਤਮਿਲ ਨਾਡੂ), ਰਾਏਪੁਰ (ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ), ਦੇਵਗੜ੍ਹ (ਗੁਜਰਾਤ), ਗੁਵਾਹਾਟੀ (ਅਸਾਮ) ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਲੱਖਣ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਸ਼ਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ।
ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ: ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਤੱਕ
ਪੀਪੀਸੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2018 ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੋਈ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਾਲਕਟੋਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਊਨ-ਹਾਲ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਨਿਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 8.5 ਕਰੋੜ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ਨ, ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਦਘਾਟਨੀ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਸੰਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਸਲਾਨਾ ਪਰੰਪਰਾ ਬਣਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ।
2019 ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕਿ 90 ਮਿੰਟਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਚੱਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 2020 ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ 25 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 2.63 ਲੱਖ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਕੁਇਜ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲਿਆ। 2021 ਵਿੱਚ, ਇਹ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਔਨਲਾਈਨ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਤਾਲਕਟੋਰਾ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ 2022 ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਨੇ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 9.69 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਰਸ਼ਕਾਂ, 47,200 ਸਟਾਫ ਅਤੇ 1.86 ਲੱਖ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ।
27 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਆਯੋਜਿਤ 2023 ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7.18 ਲੱਖ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, 42,337 ਸਟਾਫ ਅਤੇ 88,544 ਮਾਪਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਈਵ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ।
2024 ਤੱਕ, ਪੀਪੀਸੀ ਲਗਭਗ 3,000 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਟਾਊਨ-ਹਾਲ ਫਾਰਮੈੱਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਏਕਲਵਯ ਮਾਡਲ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਕੂਲਾਂ (EMRS) ਦੇ 100 ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਅਤੇ MyGov ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ 2.26 ਕਰੋੜ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
2025 ਦੇ ਸੰਸਕਰਣ ਨੇ 5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, 3.53 ਕਰੋੜ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਖਸੀਅਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਕੂਲਾਂ ਦੇ 36 ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਤ ਐਪੀਸੋਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਹੁਣ 2026 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ 9ਵੇਂ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ, ਪੀਪੀਸੀ ਨੇ 4.5 ਕਰੋੜ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 6.76 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਧਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਤੱਕ, ਪੀਪੀਸੀ ਦੇ ਜਨਤਕ ਅੰਦੋਲਨ ਜਾਂ ਲੋਕ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਕਜੁੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
ਫਾਰਮੈੱਟ: ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਪੀਪੀਸੀ ਫਾਰਮੈੱਟ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਚੋਣ MyGov ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਇੱਕ ਔਨਲਾਈਨ ਐੱਮਸੀਕਿਉ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਰਾਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ, ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ, ਜੀਵਨ ਹੁਨਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਸਮਾਗਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਊਨ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਨਰਸਰੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜੋ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਨਿੱਘ ਲਈ ਤਿਲ-ਗੁੜ ਦੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਵੰਡਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ, ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦਿਲਚਸਪ ਅਤੇ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
2026 ਲਈ 12 ਤੋਂ 23 ਜਨਵਰੀ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਜਯੰਤੀ 'ਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸੰਕਲਪ ਦੌੜ (ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ) ਅਤੇ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਚੰਦਰ ਬੋਸ ਜਯੰਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕੁਇਜ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥੀਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ, ਪੀਪੀਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਜਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। 2026 ਵਿੱਚ ਦੇਵਮੋਗਰਾ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਰਾਏਪੁਰ, ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ 7 ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਐਪੀਸੋਡ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਭਵਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਪਹਿਲੂਆਂ ਦੀ ਖੋਜ: ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ (ਪੀਪੀਸੀ) ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਹੁਨਰ, ਸਮਾਜਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਸਿਖਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਵੱਈਏ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਪੀਪੀਸੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਬੰਧੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ "ਏਕ ਪੇੜ ਮਾਂ ਕੇ ਨਾਮ" ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ, ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਫ (ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟਿਕਾਊ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਪੂਰਨ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਪੀਪੀਸੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ, ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤ ਮਾਨਸਿਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀਆਂ ਕਸਰਤਾਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਰਗੀਆਂ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ, ਚਿੰਤਾ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ, ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਫਲਤਾ, ਸਰੀਰਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਪੀਪੀਸੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਭਟਕਾਅ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ, ਅੰਤਰ-ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੰਚਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਡੀਟੌਕਸ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਫਾਸਟਿੰਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਚਨਾਤਮਕ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਿਜੀਟਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਉਦੇਸ਼ਪੂਰਨ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸਾਰ, ਪੀਪੀਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (ਐੱਨਈਪੀ) 2020 ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੰਦਮਈ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨੁਭਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮਗ੍ਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੀਐੱਮ-ਐੱਸਐੱਚਆਰਆਈ ਸਕੂਲ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰਕ ਸਮਝ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੀਪੀਸੀ ਐੱਨਈਪੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖਿਆ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਪੀਪੀਸੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦਿਅਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਪਿਛੋਕੜਾਂ, ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। 2026 ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਪੈਨ-ਇੰਡੀਆ ਫਾਰਮੈਟ ਅਪਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਮੋਗਰਾ, ਕੋਇੰਬਟੂਰ, ਰਾਏਪੁਰ, ਗੁਹਾਟੀ ਅਤੇ 7 ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ, ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਦਿਅਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਐਡੀਸ਼ਨ ਨੇ 4.5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ 6.76 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਗੀਦਾਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜੋ ਪੀਪੀਸੀ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਸਲ-ਜੀਵਨ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਢੁਕਵਾਂ ਬਣਾਉਣਾ ਪੀਪੀਸੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਖੇਡਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਪਾਹਿਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇੱਕ ਕ੍ਰਿਕੇਟਰ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ, ਟੀਮ ਵਰਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸੰਚਾਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਜੋਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਅਕਾਦਮਿਕ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਰ੍ਹੇ, ਪੀਪੀਸੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਨਿਰਮਾਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸਵੈ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਨਿਰਮਾਣ, ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿਕਾਸ ਵਰਗੇ ਮੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੀਪੀਸੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਹਿਲੂਆਂ ਰਾਹੀਂ, ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ ਇੱਕ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਆਪਕ ਜੀਵਨ ਕੌਸ਼ਲ, ਸਮਾਜਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਜੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਕਰਨਾ
ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ: ਪੀਪੀਸੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨੋਦਰਪਨ ਪਹਿਲਕਦਮੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਨੋ-ਸਮਾਜਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਹੈ, ਨੂੰ ਪੂਰਕ ਕਰਕੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਦਬਾਅ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਪੀਪੀਸੀ ਨੇ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਤਣਾਅ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸਮਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੂਖਮ-ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ: ਪੀਪੀਸੀ ਇੰਟਰੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਸਮਾਂ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ "ਸਮਾਂ-ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਰੋਲ ਮਾਡਲਾਂ ਵਜੋਂ ਮਾਵਾਂ" ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਅਧਿਐਨ ਯੋਜਨਾ ਅਪਣਾਉਣ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
'ਐਗਜ਼ਾਮ ਵੌਰੀਅਰ' ਫਲਸਫ਼ਾ: 'ਐਗਜ਼ਾਮ ਵੌਰੀਅਰਜ਼' ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਪੀਪੀਸੀ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ 'ਤੇ ਬਣੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਬਣੋ, ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ" ਵਰਗੇ ਮੁਹਿੰਮ ਥੀਮਾਂ ਨੇ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਦੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਵਿਰਾਸਤ
ਪਰੀਕਸ਼ਾ ਪੇ ਚਰਚਾ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਰਹੀ; ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅੰਦੋਲਨ ਹੈ ਜੋ ਹਰੇਕ ਬੱਚੇ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਇਸਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇਪਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿਕਸਿਤ ਭਾਰਤ 2047 ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪੀਪੀਸੀ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਭਵਿੱਖ, ਲਚਕੀਲਾ, ਤਣਾਅ-ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ।
ਹਵਾਲਾ
Press Information Bureau
DD News
PM India (Official PMO Website)
Indian Missions
Ministry of Education
Click here to see pdf
************
ਪੀਆਈਬੀ ਰਿਸਰਚ/ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ
(Explainer ID: 157285)
आगंतुक पटल : 50
Provide suggestions / comments