पत्र सूचना कार्यालय

ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವೆಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಸೌಲಭ್ಯ, ತೆರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಕಡಿತ, ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ನೇಹಿ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರಂತರ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಭಾರತದ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. 2014-25ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು 748.38 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‌ಡಿ ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದಿನ 11 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗಿಂತ 143% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಕ್ರಿಯ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2020-21ರಲ್ಲಿ 1.55 ಲಕ್ಷದಿಂದ 2025-26ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ (3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರವರೆಗೆ) 1.98 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ, ಇದು 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 27% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @2047' ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ನಿರಂತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ-ಚಾಲಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯ ಮೇಲೆ ಬಜೆಟ್‌ನ ಗಮನ

ತೆರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಬಜೆಟ್ ಭಾರತದ EoDB ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ವಿವಾದ ಪರಿಹಾರದ ಸರಳೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿವೆ. ವಹಿವಾಟು ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಏಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಜೆಟ್ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯ

• ಸರಕುಗಳ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಂಡೋ.
• ಯಾವುದೇ ಅನುಸರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸರಕುಗಳಿಗೆ, ಆಮದುದಾರರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ನೋಂದಣಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸುಂಕ ಪಾವತಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ತಕ್ಷಣದ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
• ಎಲ್ಲಾ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕೈಕ, ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು.
• ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಟೈನರ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ, ಸುಧಾರಿತ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ ವಾಸಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಸ್ಕೀಮ್ ಮೂಲಕ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಇಕ್ವಿಟಿ ಇನ್ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮಿತಿಯನ್ನು 5% ರಿಂದ 10% ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಿತಿಯನ್ನು 10% ರಿಂದ 24% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು

• ಅಂದಾಜು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಅನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಪರ್ಯಾಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ.
• ಪುಸ್ತಕ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡಿದ್ದರೂ, ವಿವಿಧ ವಿನಾಯಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸದ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ತೆರಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲು ಎಂಎಟಿ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
• ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬೈಬ್ಯಾಕ್  ಅನ್ನು 'ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ 1/4 ಭಾಗದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಂಎಟಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬಳಸಿ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
• ಎಂಎಟಿ ಅನ್ನು ಅಂತಿಮ ತೆರಿಗೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ದರವನ್ನು 15% ರಿಂದ 14% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಂಡ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ

• ಸಮಾನ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಬಡ್ಡಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ಪಾವತಿ ಅಗತ್ಯವನ್ನು 20% ರಿಂದ 10% ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಮರು-ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ ತೆರಿಗೆದಾರರು ತಮ್ಮ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುವುದು (ಹೆಚ್ಚುವರಿ 10% ತೆರಿಗೆ ದರದೊಂದಿಗೆ).
• ಕಡಿಮೆ ವರದಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ವಸ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ  ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಟಿಡಿಎಸ್ ಪಾವತಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದು.
• ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ದಂಡದ ಬದಲಾಗಿ 'ಶುಲ್ಕ' ವಿಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉಳಿದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು (ಗರಿಷ್ಠ 2 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಾದಾ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ದಂಡವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ).
• ₹20 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದ ವಿದೇಶಿ ಆಸ್ತಿಗಳಿಗೆ 1.10.2024 ರಿಂದ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ.

ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು

• ಟೈರ್ 2 ಮತ್ತು ಟೈರ್ 3 ಅಧಿಕೃತ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಸುಂಕದ ವಿಳಂಬ ಪಾವತಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು 15 ದಿನಗಳಿಂದ 30 ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 

• ಅರ್ಹ ತಯಾರಕ-ಆಮದುದಾರರಿಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸುಂಕ ಪಾವತಿ ವಿಳಂಬ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವರು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ 'ಟೈರ್ 3- ಎಇಒ' ಆಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
• ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮುಂಗಡ ತೀರ್ಪಿನ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ 3 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸರಕುಗಳ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಇಒ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದ್ಯತೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಿಸ್ಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆಮದುದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು, ಇದರಿಂದ ತಪಾಸಣೆಯ ಅಗತ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸೀಲ್ ಹೊಂದಿರುವ ರಫ್ತು ಸರಕುಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಿಂದ ಹಡಗಿನವರೆಗೆ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
• ಅನುಸರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಆಮದುದಾರರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಸರಕು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ತಕ್ಷಣದ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ವೇರ್ಹೌಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿರ್ವಾಹಕ-ಕೇಂದ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬದಲಾಗಲಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಣೆಗಳು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಆಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಅನುಸರಣೆಯವರೆಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಭಾರತವು ಹೆಚ್ಚು ಸುಗಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ವ್ಯಾಪಾರ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ರಚನಾತ್ಮಕ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು, ವ್ಯಾಪಾರ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತಗಳು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ

ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ಮಹತ್ವದ ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಜನ ವಿಶ್ವಾಸ (ನಿಬಂಧನೆಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2023 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 42 ಕಾಯ್ದೆಗಳಲ್ಲಿನ 183 ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಇದ್ದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, 355 ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜನ ವಿಶ್ವಾಸ (ನಿಬಂಧನೆಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಮಸೂದೆ, 2025 ಅನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 288 ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು 67 ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಪೂರಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1986, ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ 1981, ಭಾರತೀಯ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1927 ಮತ್ತು ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ 1974 ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೀವನ ಸುಲಭತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಅನುಸರಣೆ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭೂ ಬಳಕೆ, ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಯುಟಿಲಿಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಆದ್ಯತೆಗಳು ಎಂಬ 5 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2025 ರಿಂದ, ಈ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯು ವಿವಿಧ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಮೂರು ಸುತ್ತಿನ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಬ್ಲುಎಸ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅನುಮೋದನೆಯ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ದಾಖಲೆಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗೇಟ್‌ವೇ ಮೂಲಕ ವೇಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು 32 ಕೇಂದ್ರ ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು 32 ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 698 ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು 7,435 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಅನುಮೋದನೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಬ್ಲುಎಸ್‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ 8,29,750 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರವು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಇತರ ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ರಾಜ್ಯಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಧಾರಣಾ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು

ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು 'ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಸರಣೆ ಪೋರ್ಟಲ್'ನಲ್ಲಿ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 47,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಸರಣೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 16,108 ಅನುಸರಣೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, 22,287 ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, 4,458 ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 4,270 ಅನಗತ್ಯ ಅನುಸರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.

ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುಧಾರಣಾ ಮಾದರಿಗಳಿಗಿಂತ ಮೀರಿದ ನವೀನ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ (ಬಿಆರ್‌ಎಪಿ) ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

2015 ರಿಂದ, ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, ನಿಯಂತ್ರಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಿಆರ್‌ಎಪಿ ನ 7 ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎಂಟನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಬಿಆರ್‌ಎಪಿ 2026 ಅನ್ನು 11 ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ. ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳಗೊಳಿಸಲು, ಡಿಪಿಐಐಟಿ ಯು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಅನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ 2025-26 ಬಿಆರ್‌ಎಪಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ತೆರಿಗೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿಯಂತ್ರಣದಾದ್ಯಂತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸರಳೀಕರಣ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಬಲವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿವೆ. ವಿಮೆ, ಸೆಕ್ಯೂರಿಟೀಸ್, ಜಿಎಸ್ಟಿ (GST), ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವಲಯದ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಕೈಗೊಂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಖಚಿತತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ನಿಯಂತ್ರಕ ಕ್ರಮಗಳು

ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಮಗ್ರ ಮರುಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ವಿವಿಧ ವರ್ಗದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ 9,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು 238 ಕಾರ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ 'ಮಾಸ್ಟರ್ ಡೈರೆಕ್ಷನ್'ಗಳಾಗಿ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿ, 9,446 ಸುತ್ತೋಲೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ 3,809 ಸುತ್ತೋಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಸ್ಟರ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 5,673 ಸುತ್ತೋಲೆಗಳನ್ನು ಹಳೆಯದಾದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅನುಸರಣೆಯ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಬ್ಕಾ ಬೀಮಾ ಸಬ್ಕಿ ರಕ್ಷಾ (ವಿಮಾ ಕಾನೂನುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ)

ಸಬ್ಕಾ ಬೀಮಾ ಸಬ್ಕಿ ರಕ್ಷಾ (ವಿಮಾ ಕಾನೂನುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025, ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ವಿಮೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ವಿಮಾ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು EoDB ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಮಾ ಕಾಯ್ದೆ 1938, ಲೈಫ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ 1956, ಮತ್ತು ವಿಮಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ 1999 ರ ವಿವಿಧ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ನೇರ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ EoDB ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ:

·  ವಿಮಾ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ನೋಂದಣಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

·  ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಾವತಿಸಿದ ಈಕ್ವಿಟಿ ಬಂಡವಾಳದ ಷೇರುಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಐಆರ್‌ಡಿಎಐ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತದ 1% ರಿಂದ 5% ಕ್ಕೆ ಏರಿಸುವುದು.

·  ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರುವಿಮಾದಾರರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರುವಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ಮರುವಿಮಾದಾರರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನಿವ್ವಳ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ನಿಧಿ  ಮೊತ್ತವನ್ನು ₹5,000 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹1,000 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿಸುವುದು.

ವಿಮಾದಾರರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ (ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಗಳು, 2025 ಅನ್ನು ಕೂಡ 30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಂದು ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡೆಲ್

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು MSMEಗಳಿಗಾಗಿ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳು) ಡಿಜಿಟಲ್ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2025 ರಲ್ಲಿ CAM ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. 1 ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು 31 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ನಡುವೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಅಂಡರ್‌ರೈಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ₹52,300 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ 3.96 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಾಲದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ EoDB ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ:

·  ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಾಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.

·  ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಮಾದರಿ-ಆಧಾರಿತ ಮಿತಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು.

·  ಸಾಲ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು.

ಕಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

 29 ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು 'ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆ'ಗಳಾಗಿ  ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿರುವುದು ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅನುಮೋದನೆಯ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ 'ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು' ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

• ಕಾರ್ಖಾನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುಮೋದನೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು 90 ದಿನಗಳಿಂದ 30 ದಿನಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿವೆ.
• 50 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಪರವಾನಗಿಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಇವು ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಏಕ-ನೋಂದಣಿ, ಏಕ-ರಿಟರ್ನ್ ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಇರುವ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಏಕ-ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿವೆ.
• ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಆರು ಮಂಡಳಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತ್ರಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದಂಡದ ಬದಲಿಗೆ ಸಿವಿಲ್ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತರಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು 30 ದಿನಗಳ ನೋಟಿಸ್ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಲೇ-ಆಫ್, ವಜಾ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಿತಿಯನ್ನು 300 ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೆಯೇ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

GST 2.0

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ. ಸರಳೀಕೃತ ಎರಡು-ದರಗಳ ರಚನೆಯು ಅನುಸರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

• ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ತೆರಿಗೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ನೋಂದಾಯಿತ ತೆರಿಗೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2017 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60 ಲಕ್ಷದಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 1.5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಜವಳಿ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಂತಹ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ-ಆಧಾರಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ 'ಇನ್ವರ್ಟೆಡ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್' (ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಸುಂಕದ ರಚನೆ) ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಂಡವಾಳದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

 ಭಾರತದ 'ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಸುಲಭತೆ'ಯ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸರಳೀಕರಣ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸ ಆಧಾರಿತ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27ರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸುಧಾರಣಾ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ.

References

Ministry of Finance

https://www.indiabudget.gov.in/economicsurvey/doc/echapter.pdf

https://www.indiabudget.gov.in/doc/budget_speech.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2206011&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2216047&reg=6&lang=1

https://incometaxindia.gov.in/tutorials/10.mat-and-amt.pdf

Ministry of Commerce & Industry

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2201280&reg=3&lang=2

https://www.nsws.gov.in/

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2204665&reg=1&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2188992&reg=3&lang=2#:~:text=BRAP%202024%20covered%20434%20reform,across%2034%20States%20and%20UTs.

Sansad

https://sansad.in/getFile/annex/270/AU381_Ff7hlQ.pdf?source=pqars

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/185/AU2676_JjlKis.pdf?source=pqals&utm_

PIB Headquarters

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/dec/doc2025125719501.pdf

Central Board of Indirect Taxes & Customs

https://www.aeoindia.gov.in/SourceCode/Website/pdf/faq_on_deferred_duty_payment.pdf

Click here to see pdf 

******