• Skip to Content
  • Sitemap
  • Advance Search
Economy

ભારતે સીમાચિહ્નરૂપ વેપાર જીત હાંસલ કરી, મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં નિકાસ માટે $30 ટ્રિલિયનનું યુ.એસ. બજાર ખૂલ્યું

Posted On: 09 FEB 2026 12:00PM

મુખ્ય મુદ્દાઓ

· ભારતને $30 ટ્રિલિયન યુએસ બજારમાં પસંદગીની ઍક્સેસ મળી

· કાપડ અને કપડાં પરના ટેરિફ 50%થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા, રેશમને $113 બિલિયન યુએસ બજારમાં 0% ડ્યુટી ઍક્સેસ મળી

· મશીનરી નિકાસ પરના ટેરિફ ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા, જેનાથી $477 બિલિયન યુએસ બજારમાં તકો ખુલી

· $1.36 બિલિયન મૂલ્યની ભારતીય કૃષિ નિકાસને યુએસમાં કોઈ વધારાની ડ્યુટીનો સામનો કરવો પડશે નહીં

· મસાલા, ચા, કોફી, ફળો, બદામ અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડ સહિત મુખ્ય ઉત્પાદનોને શૂન્ય-ડ્યુટી ટ્રીટમેન્ટ મળશે

· ડેરી, માંસ, મરઘાં અને અનાજ જેવા અત્યંત સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહેશે

ભારતને શું ફાયદો થયો?

a. વૈશ્વિક આયાતમાં US $900 બિલિયન યુએસ પર 18%ની અત્યંત સ્પર્ધાત્મક ટેરિફ.

b. 150 અબજ યુએસ ડોલરની વૈશ્વિક આયાત પર શૂન્ય ડ્યુટી.

c. 720 અબજ યુએસ ડોલરની વૈશ્વિક આયાત પર કોઈ વધારાની ડ્યુટી નહીં.

d. 350 અબજ યુએસ ડોલરની વૈશ્વિક આયાત પર સતત મુક્તિ.

e. 232 ટેરિફ પર પસંદગીનો વ્યવહાર.

 

પરિચય

ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર ભારતના વૈશ્વિક વેપાર જોડાણમાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે, જે 30 ટ્રિલિયન ડોલરથી વધુના યુએસ બજારમાં ભારતીય નિકાસ માટે સતત પસંદગીની ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ કરાર વ્યાપક ટેરિફ રેશનલાઇઝેશન, મુખ્ય ઉત્પાદન શ્રેણીઓમાં શૂન્ય-ડ્યુટી ઍક્સેસ, ડિજિટલ અને ટેકનોલોજી સહયોગમાં વધારો અને ભારતના ખેડૂતો, MSME અને સ્થાનિક ઉદ્યોગોને સુરક્ષિત રાખવા માટે કાળજીપૂર્વક રચાયેલ માળખાની જોગવાઈ કરે છે.

2024માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં ભારતની કુલ નિકાસ 86.35 બિલિયન યુએસ ડોલર રહેવાનો અંદાજ છે, આ કરાર કાપડ, ચામડું, રત્નો અને ઘરેણાં, કૃષિ, મશીનરી, ગૃહ ફર્નિચર, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને ટેકનોલોજી-આધારિત ઉદ્યોગો સહિતના મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્પર્ધાત્મક ઍક્સેસમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

ટેરિફ ફેરફારો ભારતીય નિકાસને કેવી રીતે લાભ આપશે?

2024માં 86.35 બિલિયન યુએસ ડોલર અંદાજવામાં આવેલા ભારતના યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં નિકાસ આધારને હવે મોટા ટેરિફ પુનર્ગઠનનો લાભ મળશે.

પારસ્પરિક ટેરિફ પર મોટી રાહત

ઘણા ભારતીય ઉત્પાદનો પર પારસ્પરિક ટેરિફ (RTs) અગાઉ 50% જેટલા ઊંચા હતા. આમાં હવે નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે. કુલ નિકાસમાંથી, 40.96 અબજ યુએસ ડોલર પારસ્પરિક ટેરિફને આધીન હતા.

કરાર હેઠળ, આ નિકાસમાંથી 30.94 અબજ યુએસ ડોલર પરના ટેરિફ 50% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય 10.03 અબજ યુએસ ડોલર પરના ટેરિફ 50% થી ઘટાડીને શૂન્ય કરવામાં આવ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે યુએસ બજારમાં પ્રવેશતા ભારતીય માલનો મોટો ભાગ હવે ખૂબ જ ઓછા ટેરિફ અથવા સંપૂર્ણપણે ડ્યુટી-મુક્ત ઍક્સેસને આધીન રહેશે, જે ભાવ સ્પર્ધાત્મકતામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરશે.

મુક્તિ શ્રેણી - કોઈ વધારાના ટેરિફ નહીં

વધારાની માળખાકીય ડ્યુટી રાહત મુક્તિ શ્રેણી હેઠળ 1.04 અબજ યુએસ ડોલર માટે શૂન્ય પારસ્પરિક ટેરિફ ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ હેઠળ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા 1.035 અબજ યુએસ ડોલરના કૃષિ ઉત્પાદનો પર શૂન્ય પારસ્પરિક ટેરિફની ખાતરી આપવામાં આવી છે. આ ભારતીય કૃષિ નિકાસકારો માટે સ્થિરતા અને આગાહી પૂરી પાડે છે અને ખાતરી કરે છે કે મુખ્ય કૃષિ ઉત્પાદનોને બજાર ઍક્સેસ સતત મળતી રહે છે.

કલમ 232 (એન્ડ-યુઝ બેસિસ) પ્રતિબદ્ધતાઓ

વધારાની માળખાકીય ડ્યુટી રાહત કલમ 232 (એન્ડ-યુઝ બેસિસ) હેઠળ US $28.30 બિલિયન માટે શૂન્ય પારસ્પરિક ટેરિફ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ ઉત્પાદનો માટે, વધારાની ડ્યુટી, જે અગાઉ 50% સુધી પહોંચી શકતી હતી, તેને શૂન્ય કરવામાં આવી છે.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0044LLP.jpg

 

મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં માળખાકીય સ્પર્ધાત્મક લાભ

આ કરાર ભારતની તરફેણમાં સ્પષ્ટ ટેરિફ તફાવત બનાવે છે. જ્યારે ભારતીય ઉત્પાદનો પર ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે, ત્યારે ઘણા સ્પર્ધાત્મક સપ્લાયર્સને યુએસ બજારમાં ઊંચા ટેરિફનો સામનો કરવો પડે છે, જેમાં ચીન (35%), વિયેતનામ (20%), બાંગ્લાદેશ (20%), મલેશિયા (19%), ઇન્ડોનેશિયા (19%), ફિલિપાઇન્સ (19%), કંબોડિયા (19%) અને થાઇલેન્ડ (19%)નો સમાવેશ થાય છે.

આ ટેરિફ તફાવત ભારતની ભાવ સ્પર્ધાત્મકતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે, યુએસ બજારમાં તેની સંબંધિત સ્થિતિને મજબૂત બનાવે છે, અને શ્રમ-સઘન ઉદ્યોગો, ઉત્પાદન સેગમેન્ટ્સ અને ઉચ્ચ-મૂલ્ય ઉત્પાદન શ્રેણીઓમાં નિકાસ તકોનો વિસ્તાર કરે છે.

ક્ષેત્રીય લાભો:

કાપડ અને વસ્ત્રો

કાપડ નિકાસ પરના ટેરિફ 50%થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે રેશમને 0% ડ્યુટી ઍક્સેસ મળે છે, જેનાથી US $113 બિલિયન બજારમાં વધુ તકો ખુલી છે.

નીચા ટેરિફ માળખાથી લાભ મેળવતી મુખ્ય નિકાસ શ્રેણીઓમાં રેડીમેડ ગાર્મેન્ટ્સ, કાર્પેટ, માનવ-નિર્મિત કાપડ, સુતરાઉ કાપડ, કૃત્રિમ સ્ટેપલ ફાઈબર્સ, બેડસ્પ્રેડ, બ્લીચ કરેલા કાપડ, પડદા, યાર્ન, બાળકોના કપડાં, બેડ લેનિન, ધાબળા, મોજા અને સંબંધિત ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.

આ કરારથી કાપડ ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર રીતે પ્રોત્સાહન મળવાની અપેક્ષા છે, જે સ્કેલના અર્થતંત્રનો લાભ લેશે અને નાના વ્યવસાયો અને ઉત્પાદન ક્લસ્ટરોને મજબૂત બનાવશે. સુધારેલ બજાર ઍક્સેસથી રોજગાર સર્જનને વેગ મળશે અને વૈશ્વિક કાપડ મૂલ્ય શૃંખલામાં ભારતની સ્પર્ધાત્મક અને વિશ્વસનીય સપ્લાયર તરીકેની સ્થિતિ મજબૂત થશે તેવી અપેક્ષા છે.

ચામડું અને ફૂટવેર

આ કરાર ભારતના ચામડું અને ફૂટવેર ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર લાભો પૂરા પાડે છે, જે દેશને યુએસ બજારમાં પસંદગીના સપ્લાયર તરીકે સ્થાપિત કરે છે. ભારતમાંથી નિકાસ પરના ટેરિફ 50% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જે US $42 બિલિયન યુએસ બજારમાં વધુ સારી ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે.

મુખ્ય નિકાસ શ્રેણીઓમાં ફિનિશ્ડ ચામડું, ચામડાના ફૂટવેર અને ફૂટવેર ઘટકોનો સમાવેશ થવાની અપેક્ષા છે. ઓછી ટેરિફ માળખું ચામડા ઉદ્યોગના મૂલ્યવર્ધિત ક્ષેત્રમાં તેની હાજરીને વિસ્તૃત કરવાની ભારતની ક્ષમતાને વધારે છે.

ચામડા અને ફૂટવેર ઉદ્યોગના શ્રમ-સઘન સ્વભાવને ધ્યાનમાં રાખીને, સુધારેલ બજાર ઍક્સેસથી ઉત્પાદન વૃદ્ધિ અને રોજગાર સર્જનને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે, ખાસ કરીને MSME અને ઉત્પાદન ક્લસ્ટરોમાં.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image005L7MR.jpg

રત્નો અને ઝવેરાત

રત્નો અને ઝવેરાતની નિકાસ પરના ટેરિફ 50%થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જે 61 બિલિયન ડોલરના યુએસ બજારને પ્રાધાન્યક્ષમ ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે.

વધુમાં, હીરા, પ્લેટિનમ અને સિક્કા સહિત મુખ્ય ઉત્પાદન શ્રેણીઓ માટે 0% ડ્યુટી માર્કેટ ઍક્સેસ પ્રાપ્ત કરવામાં આવી છે, જે 29 બિલિયન ડોલરના યુએસ બજારને આવરી લે છે. મુખ્ય નિકાસ શ્રેણીઓમાં કટ અને પોલિશ્ડ હીરા, પ્રયોગશાળામાં ઉગાડવામાં આવતા કૃત્રિમ હીરા, રંગીન રત્નો, કૃત્રિમ પથ્થરો અને સોના, ચાંદી, પ્લેટિનમ અને અન્ય કિંમતી ધાતુઓથી બનેલા ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.

હોમ ડેકોર

હોમ ડેકોર નિકાસ પરના ટેરિફ 50%થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જે 52 બિલિયન ડોલરના યુએસ બજારમાં તકો ખોલે છે. નીચા ટેરિફ માળખાથી લાભ મેળવનારા ઉત્પાદનોમાં લાકડા અને ફર્નિચરની વસ્તુઓ, ગાદલા, તકિયાં, રજાઇ, કમ્ફર્ટર્સ, નોન-ઇલેક્ટ્રિક લેમ્પ અને સંબંધિત ફર્નિશિંગ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.

વધુમાં, 13 બિલિયન ડોલરના યુએસ બજારને આવરી લેતા ઉત્પાદનો માટે 0% ડ્યુટી ઍક્સેસ પ્રાપ્ત કરવામાં આવી છે, જેમાં બેઠકો, ઝુમ્મર, પ્રકાશિત ચિહ્નો અને લેમ્પસના ભાગોનો સમાવેશ થાય છે.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0061KKV.jpg

રમકડાં

ભારતથી રમકડાંની નિકાસ પરના ટેરિફ 50% થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જેનાથી 18 અબજ યુએસ ડોલરના યુએસ બજારમાં વધુ પ્રવેશ મળ્યો છે. સુધારેલ બજાર ઍક્સેસ અને વધુ અનુકૂળ ટેરિફ શાસન સાથે, ભારત યુએસ રમકડાં બજારમાં વિશ્વસનીય સપ્લાયર તરીકે ઉભરી શકે છે. આ કરાર સ્થાનિક ઉત્પાદકો, ખાસ કરીને MSME માટે ઉત્પાદન વિસ્તૃત કરવા, વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં જોડાવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેમની હાજરી વધારવા માટે નવી તકો ખોલે છે.

મશીનરી અને ભાગો (વિમાનના ભાગો સિવાય)

આ કરાર વિશ્વના સૌથી મોટા ઔદ્યોગિક બજારોમાંના એકમાં પ્રવેશ સુધારીને ભારતના મશીનરી અને ભાગો ક્ષેત્રને નોંધપાત્ર રીતે પ્રોત્સાહન આપે છે. મશીનરી નિકાસ પરના ટેરિફ 50%થી ઘટાડીને 18% કરવામાં આવ્યા છે, જેનાથી 477 અબજ યુએસ ડોલરના યુએસ મશીનરી બજારમાં વધુ તકો ખુલી છે.

આ સેગમેન્ટમાં ભારતની વર્તમાન નિકાસ 2.35 અબજ યુએસ ડોલર છે, અને નીચા ટેરિફ માળખાથી મશીનરી અને ઘટકોની વિવિધ શ્રેણીઓમાં ભારતીય ઉત્પાદકોની સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે. સુધારેલ ઍક્સેસ ભારતની મોટી ઉત્પાદન મહત્વાકાંક્ષાઓને ટેકો આપે છે અને મૂલ્યવર્ધિત ઔદ્યોગિક નિકાસ વધારવાના પ્રયાસોને મજબૂત બનાવે છે.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image007BMFM.jpg

કૃષિ: ખેડૂતોનું રક્ષણ કરતી વખતે નિકાસની તકોનું વિસ્તરણ

ભારતનો યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે કૃષિ વેપારમાં US $1.3 બિલિયનનો વેપાર સરપ્લસ છે, જેમાં 2024માં US $3.4 બિલિયનની નિકાસ અને US $2.1 બિલિયનની આયાતનો અંદાજ છે.

કૃષિ નિકાસ માટે શૂન્ય ડ્યુટી ઍક્સેસ:

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ US $1.36 બિલિયનની ભારતીય નિકાસ પર કોઈ વધારાની ડ્યુટી લાદશે નહીં. લાભાર્થી ઉત્પાદનોમાં મસાલા; ચા અને કોફી અને તેમના એક્સ્ટ્રેક્ટ્સ; કોપરા અને નાળિયેર તેલ; વેજિટેબલ વેક્સ; સોપારી, બ્રાઝિલ બદામ, કાજુ અને ચેસ્ટનટ જેવા સૂકા મેવાઓ; એવોકાડો, કેળા, જામફળ, કેરી, કિવી, પપૈયા, અનાનસ, શિયાટેક અને મશરૂમ્સ જેવા ફળો અને શાકભાજી; જવ અને કેનેરી બીજ જેવા અનાજ; બેકરી ઉત્પાદનો; કોકો અને કોકો ઉત્પાદનો; તલ અને ખસખસ; અને ફળોના પલ્પ, રસ અને જામ જેવા પ્રોસેસ્ડ ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.

આ અંતર્ગત, US $1.035 બિલિયનના કૃષિ ઉત્પાદનો માટે અનિશ્ચિતતા દૂર કરવા માટે શૂન્ય પારસ્પરિક ટેરિફની ખાતરી આપવામાં આવી છે, જે ભારતીય ખેડૂતો અને નિકાસકારોને સ્થિરતા અને આગાહી પૂરી પાડે છે.

મજબૂત સુરક્ષા પગલાં સાથે કેલિબ્રેટેડ બજાર ખુલવું:

અગાઉના વેપાર કરારોમાં ભારતના અભિગમ સાથે સુસંગત, કૃષિ બજાર ઍક્સેસ ઉત્પાદન સંવેદનશીલતાના આધારે રચાયેલ છે. દરખાસ્તને તાત્કાલિક ડ્યુટી નાબૂદી, તબક્કાવાર (10 વર્ષ સુધી), ટેરિફ ઘટાડો, પસંદગીનો માર્જિન અને ટેરિફ દર ક્વોટા મિકેનિઝમમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.

અત્યંત સંવેદનશીલ કૃષિ ક્ષેત્રો કાળજીપૂર્વક રચાયેલ મુક્તિ શ્રેણી હેઠળ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે. આમાં વ્યાપકપણે માંસ, મરઘાં અને ડેરી ઉત્પાદનો; GM ખાદ્ય ઉત્પાદનો; સોયાખોળ; મકાઈ; અનાજ; જુવાર, બાજરી, રાગી, કોડો અને આમળા જેવા બાજરી; કેળા, સ્ટ્રોબેરી, ચેરી અને સાઇટ્રસ ફળો સહિતના ફળો; લીલા વટાણા, ચણા અને મગ જેવા કઠોળ; તેલીબિયાં; ચોક્કસ પશુ આહાર ઉત્પાદનો; મગફળી; મધ; માલ્ટ અને તેના એક્સ્ટ્રેકટ્સ; આમાં નોન-આલ્કોહોલિક પીણાં; લોટ અને ભોજન; સ્ટાર્ચ; આવશ્યક તેલ; બળતણ માટે ઇથેનોલ; અને તમાકુ.

ચોક્કસ સંવેદનશીલ કૃષિ ઉત્પાદનો માટે, ચોક્કસ સ્તરની ડ્યુટી સુરક્ષા જાળવવા માટે ટેરિફ ઘટાડાની શ્રેણીઓ લાગુ કરવામાં આવી છે. ઉદાહરણોમાં છોડના ભાગો, ઓલિવ, પાયરેથ્રમ અને ઓઇલ કેકનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના અન્ય FTA માં અપનાવવામાં આવેલા અભિગમને અનુસરીને, ન્યૂનતમ આયાત મૂલ્ય-આધારિત ફોર્મ્યુલેશન સાથે ટેરિફ ઘટાડા હેઠળ આલ્કોહોલિક પીણાં રજૂ કરવામાં આવ્યા છે.

ટેરિફ રેટ ક્વોટા (TRQ) હેઠળ કેટલીક અત્યંત સંવેદનશીલ વસ્તુઓને ઉદાર બનાવવામાં આવી છે, જ્યાં મર્યાદિત માત્રામાં ઘટાડેલી ડ્યુટી પર આયાત કરવાની મંજૂરી છે. આ શ્રેણીમાં ઉત્પાદનોમાં શેલવાળા બદામ, અખરોટ, પિસ્તા, કઠોળ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતના ફૂડ પ્રોસેસિંગ ઉદ્યોગ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા અને વિવિધ દેશોમાંથી મેળવેલા કેટલાક મધ્યવર્તી ઉત્પાદનો માટે દસ વર્ષના તબક્કાવાર ટેરિફમાંથી બહાર નીકળવાનો અમલ કરવામાં આવ્યો છે. આમાં આલ્બ્યુમિન; નાળિયેર તેલ, એરંડા તેલ અને કપાસિયા તેલ જેવા ચોક્કસ તેલ; ખૂરનો લોટ; ચરબીયુક્ત ચરબી; સ્ટીરીન; સુધારેલ સ્ટાર્ચ; પેપ્ટોન્સ અને તેમના ડેરિવેટિવ્ઝ; અને છોડ અને છોડના ભાગોનો સમાવેશ થાય છે. આ લાંબી સમયમર્યાદા સ્થાનિક હિસ્સેદારોને ગોઠવણ માટે પૂરતી જગ્યા આપે છે.

અન્ય FTA હેઠળ પહેલાથી જ ઉદારીકરણ કરાયેલા અમુક બિન-સંવેદનશીલ ઉત્પાદનો માટે જ તાત્કાલિક ડ્યુટી નાબૂદીની ઓફર કરવામાં આવે છે.

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image008V3IU.jpg

 

ઔદ્યોગિક નિકાસમાં US $38 બિલિયન માટે ઝીરો-ડ્યુટી ઍક્સેસ

આ કરાર US $38 બિલિયન માટે ઔદ્યોગિક નિકાસમાં શૂન્ય વધારાની ડ્યુટી ઍક્સેસ સુનિશ્ચિત કરે છે.

કલમ 232ની જોગવાઈઓ હેઠળ વિમાનના ભાગો, મશીનરી અને તેના ભાગો, જનરિક દવાઓ તથા ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો, તેમજ મૂળભૂત ઓટો પાર્ટ્સ પર કોઈ વધારાની ડ્યુટી લાગુ નહીં થાય.

આ ઉપરાંત, ઝીરો-ડ્યુટી પ્રવેશ મુખ્ય ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોની શ્રેણીઓ સુધી વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં રત્નો અને હીરા, પ્લેટિનમ અને સિક્કા, ઘડિયાળો અને વૉચ, એસેન્શિયલ ઓઇલ્સ, ઝુમ્મરો અને પ્રકાશિત સાઇન્સ જેવા પસંદગીના હોમ ડેકોર આઇટમ્સ, આર્યન અને એલ્યુમિનિયમ ઓક્સાઇડ્સ સહિતના અકાર્બનિક રસાયણો તથા કિંમતી ધાતુઓના અકાર્બનિક સંયોજનો, સાધનો અને ઉપકરણો, ખનિજ અને કુદરતી સંસાધનો, કાગળ, પ્લાસ્ટિક અને લાકડાના ઉત્પાદનો, તેમજ કુદરતી રબરનો સમાવેશ થાય છે.

મજબૂત સલામતી સાથે બિન-કૃષિ બજારો ખોલવા

આ કરાર બજાર ઍક્સેસ માળખાને અંતિમ સ્વરૂપ આપતા પહેલા ઉત્પાદન સંવેદનશીલતા અને ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ જરૂરિયાતોને ઓળખવા માટે ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ, ક્ષેત્રીય સંગઠનો અને સંબંધિત મંત્રાલયો સાથે વ્યાપક હિસ્સેદારોની પરામર્શને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ઔદ્યોગિક માલ માટે બજાર ઍક્સેસ ઉત્પાદન સંવેદનશીલતાના આધારે સખત રીતે રચાયેલ છે, જેમાં તાત્કાલિક ટેરિફ નાબૂદી, તબક્કાવાર ઘટાડો (દસ વર્ષ સુધી), અને ક્વોટા-આધારિત ઍક્સેસનો સમાવેશ થાય છે.

ઓટોમોબાઇલ્સ જેવા સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને ક્વોટા અને ડ્યુટી ઘટાડા પદ્ધતિઓના સંયોજન દ્વારા ઉદાર બનાવવામાં આવ્યા છે. તબીબી ઉપકરણોને લાંબા અને તબક્કાવાર સમયપત્રક દ્વારા સંબોધવામાં આવ્યા છે. કિંમતી ધાતુઓ અને અન્ય સંવેદનશીલ ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનોનું ક્વોટા-આધારિત ટેરિફ ઘટાડા દ્વારા સંચાલન કરવામાં આવ્યું છે. આ માપાંકિત સલામતી સુનિશ્ચિત કરે છે કે ઉદારીકરણ ઉત્પાદન ક્ષમતા અથવા રોજગાર સાથે સમાધાન કર્યા વિના સ્પર્ધાત્મકતાને મજબૂત બનાવે છે.

વેપાર સુવિધા અને ગુણવત્તા ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવી

ટેરિફ સુધારાઓ ઉપરાંત, કરાર વેપાર સુવિધાને વધુ વધારે છે અને બિન-ટેરિફ પગલાંને સંબોધે છે. આ જોગવાઈઓ સંતુલિત અને સુધારેલ બજાર ઍક્સેસ પ્રદાન કરે છે, જ્યારે ભારતની નિયમનકારી સત્તા જાળવી રાખીને વેપારમાં તકનીકી અવરોધોને પણ સંબોધે છે.

ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઉચ્ચ-ટેકનોલોજી ઉત્પાદનો, તબીબી ઉપકરણો અને ICT માલ સહિત પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રોમાં ગુણવત્તા ધોરણો, માન્યતા પ્રણાલીઓ અને પાલનની સરળતાને મજબૂત કરવા માટે કામ કરશે.

અનુરૂપતા મૂલ્યાંકનને માન્યતા આપવાથી ડબલ પરીક્ષણની જરૂરિયાત ઓછી થશે, નિકાસકારો માટે સમય અને ખર્ચ બચશે. આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો સાથે સંરેખણ નિકાસ તૈયારીમાં વધારો કરે છે અને ભારતીય ઉત્પાદકોને ગુણવત્તામાં સુધારો કરવા સક્ષમ બનાવે છે, ખાસ કરીને અદ્યતન મશીનરી, તબીબી ઉપકરણો અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સમાં. તે યુરોપિયન યુનિયન, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને જાપાન જેવા અદ્યતન બજારો સહિત વૈશ્વિક મૂલ્ય શૃંખલાઓમાં ઊંડા એકીકરણની પણ ખાતરી આપે છે.

આઇસીટી, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા

આ કરાર ભારતીય ડેટા સેન્ટરોના વિસ્તરણ અને ડિજિટલ ઇન્ડિયા પહેલ માટે જરૂરી અદ્યતન સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ, સર્વર ઘટકો અને આવશ્યક ટેકનોલોજી ઇનપુટ્સની ઍક્સેસને સરળ બનાવીને ભારતના ડિજિટલ કરોડરજ્જુને પણ મજબૂત બનાવે છે. ઉચ્ચ-પ્રદર્શન કમ્પ્યુટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની વિશ્વસનીય ઍક્સેસ ખાતરી કરે છે કે ભારતનું ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ વૈશ્વિક માંગ સાથે સુસંગત રીતે વિકાસ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

સરળ લાઇસન્સિંગ પ્રક્રિયાઓ આયાત લાઇસન્સિંગ સિસ્ટમમાં પારદર્શિતા અને આગાહીમાં વધારો કરે છે, વહીવટી મુશ્કેલીઓ ઘટાડે છે અને સપ્લાય ચેઇન કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરે છે. આ ટેકનોલોજી કંપનીઓને ઓછી ઇન્વેન્ટરી જાળવવા અને ઉત્પાદન વિકાસ અને ડિપ્લોયમેન્ટ ચક્રને વેગ આપવા માટે પરવાનગી આપે છે.

આગામી પેઢીની ટેકનોલોજીની વધુ સારી ઍક્સેસ ખાતરી કરે છે કે ભારતીય ડેટા સેન્ટર્સ પ્રોસેસિંગ પાવર, લેટન્સી અને સેવા વિતરણ ધોરણોમાં વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક રહે છે. વધુમાં, આ માળખું આવશ્યક રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પગલાં જાળવી રાખે છે, ખાતરી કરે છે કે નવીનતા અને ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ વ્યૂહાત્મક હિતોને સમાધાન કર્યા વિના આગળ વધે છે.

આરોગ્ય અને તબીબી માળખાગત સુવિધા

ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ તબીબી ઉપકરણ ક્ષેત્રમાં મજબૂત પૂરકતા દર્શાવે છે. ઉચ્ચ-અંતિમ નિદાન અને સર્જિકલ સાધનોની સુધારેલી ઍક્સેસ અદ્યતન આરોગ્યસંભાળ માળખાને વિસ્તૃત કરવામાં મદદ કરશે.

જીવનરક્ષક ટેકનોલોજીનો સરળ પ્રવેશ ખાસ આરોગ્યસંભાળ સેવાઓની પરવડે તેવી ક્ષમતા અને સુલભતામાં વધારો કરે છે, દર્દીઓના પરિણામોમાં સુધારો કરે છે અને ભારતની તબીબી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવે છે.

ભારત-યુએસ ડિજિટલ વેપાર ભાગીદારી

ડિજિટલ વેપાર વૈશ્વિક વાણિજ્યના સૌથી ઝડપથી વિકસતા ઘટકોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. WTOના ડેટા અનુસાર, ડિજિટલી વિતરિત સેવાઓની વૈશ્વિક નિકાસ 2023માં USD 4.35 ટ્રિલિયનથી વધીને 2024માં USD 4.78 ટ્રિલિયન થવાનો અંદાજ છે, જે વાર્ષિક 9.8 ટકાનો વિકાસ દર્શાવે છે.

ભારતે અગ્રણી ડિજિટલ નિકાસકાર તરીકે તેની સ્થિતિ મજબૂત કરી છે. 2024માં ડિજિટલી વિતરિત સેવાઓની ભારતની નિકાસ USD 0.28 ટ્રિલિયન હતી, જે વાર્ષિક 10.3 ટકાના દરે વધી રહી છે. ડિજિટલી વિતરિત સેવાઓની નિકાસમાં ભારત વૈશ્વિક સ્તરે 5મા ક્રમે છે અને આયાતમાં 11મા ક્રમે છે, જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ નિકાસ અને આયાત બંનેમાં પ્રથમ ક્રમે છે.

પૂરક શક્તિઓ અને સહિયારી તકો:

ભારત અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિજિટલ વેપારમાં પૂરક શક્તિઓ ધરાવે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિજિટલી ડિલિવર કરેલી સેવાઓનો વિશ્વનો સૌથી મોટો આયાતકાર છે, જ્યારે ભારત વિશ્વના ટોચના નિકાસકારોમાંનો એક છે, જેની પાસે IT સેવાઓ, વ્યવસાય પ્રક્રિયા વ્યવસ્થાપન અને ડિજિટલ સોલ્યુશન્સમાં ઊંડી ક્ષમતાઓ છે.

બંને દેશો વચ્ચે એક સંરચિત ડિજિટલ વેપાર માળખું નિયમનકારી અનિશ્ચિતતા ઘટાડે છે, પાલન સમસ્યાઓ ઘટાડે છે અને ક્રોસ-બોર્ડર સેવા વિતરણને સરળ બનાવે છે. આ ડિજિટલી ડિલિવર કરેલી સેવાઓમાં વૃદ્ધિને વેગ આપી શકે છે અને ભારતીય કંપનીઓ માટે બજાર ઍક્સેસ વધારી શકે છે.

SMEs, નવીનતા અને વ્યૂહાત્મક ટેકનોલોજી સહકારને પ્રોત્સાહન આપવું:

સુમેળભર્યા ડિજિટલ વેપાર નિયમો વ્યવહાર ખર્ચ ઘટાડશે અને વ્યવસાયો અને ગ્રાહકો, ખાસ કરીને નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો માટે ડિજિટલ સેવાઓની ઍક્સેસમાં સુધારો કરશે. આ ક્રોસ-બોર્ડર ડિજિટલ વેપારમાં SMEsની વધુ ભાગીદારી માટે નોંધપાત્ર તકો ખોલે છે.

પરસ્પર સંમત ડિજિટલ વેપાર માળખું ભારતના ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમમાં વધુ યુએસ રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવાની અપેક્ષા છે. આ ભારતની સેવાઓ નિકાસને મજબૂત બનાવશે અને ડિજિટલ સ્ટાર્ટઅપ્સ, ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ, કૃત્રિમ બુદ્ધિ, ફિનટેક અને આરોગ્ય-ટેક ક્ષેત્રોમાં વૃદ્ધિને વેગ આપશે.

 

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/userfiles/image/image0097ASA.jpg

આ ભાગીદારી બે મુખ્ય ડિજિટલ અર્થતંત્રો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક ટેકનોલોજીકલ સહયોગને પણ વધારે છે, જે યોગ્ય નિયમનકારી અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જાળવી રાખીને નવીનતાને ટેકો આપે છે.

ગ્રાહક કલ્યાણ: સ્થાનિક પુરવઠામાં ખલેલ પહોંચાડ્યા વિના આયાતમાં વધારો

આ કરાર સ્થાનિક ખેડૂતો અથવા ઉત્પાદકો પર દબાણ લાવ્યા વિના માંગના અંતરને પૂર્ણ કરતી પસંદગીના ગ્રાહક-લક્ષી આયાતો માટે વાજબી ઍક્સેસને સક્ષમ કરીને ગ્રાહક કલ્યાણને પણ મજબૂત બનાવે છે.

મર્યાદિત અને વ્યવસ્થિત ઍક્સેસ ખાતરી કરે છે કે આયાત સ્થાનિક ઉત્પાદનને બદલવાને બદલે પૂરક બને છે, જેનાથી ભાવ સ્થિરતા જાળવી શકાય છે અને ગ્રાહકો માટે ઉત્પાદનોની વધુ વિવિધતા પૂરી પાડવામાં આવે છે.

મુખ્ય ગ્રાહક-લક્ષી ઉત્પાદન શ્રેણીઓમાં બદામ; તાજા અને પ્રોસેસ્ડ ફળો જેમ કે બેરી; વિશેષતા અને ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળા તેલ; યીસ્ટ, માર્જરિન અને એબાલોન સહિત પ્રોસેસ્ડ ફૂડ ઉત્પાદનો; વાઇન અને પ્રીમિયમ પીણાં; પસંદગીના પાલતુ ખોરાક ઉત્પાદનો; અને સૅલ્મોન, કૉડ અને અલાસ્કા પોલોક જેવા સ્થિર ખોરાકનો સમાવેશ થાય છે.

મધ્યસ્થી જે ભારતીય ઉત્પાદન અને મૂલ્ય શૃંખલાઓને મજબૂત બનાવે છે

આ કરાર ભારતના નિકાસ એન્જિનને શક્તિ આપતા મહત્વપૂર્ણ મધ્યસ્થી ઇનપુટ્સની ઍક્સેસને સરળ બનાવે છે. સ્પર્ધાત્મક શરતો પર કાચા માલ અને વિશિષ્ટ ઘટકોના પ્રવેશને સક્ષમ કરીને, આ માળખું મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદનને મજબૂત બનાવે છે અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલાઓમાં ભારતનું સ્થાન મજબૂત બનાવે છે.

મુખ્ય મધ્યસ્થીઓમાં રફ હીરા અને કિંમતી પથ્થરો; ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને કૃષિ-પ્રક્રિયા માટે વિશિષ્ટ રસાયણો; સક્રિય ફાર્માસ્યુટિકલ ઘટકો પસંદ કરો; સેમિકન્ડક્ટર વેફર્સ અને ઉત્પાદન ઇનપુટ્સ; IC સબસ્ટ્રેટ્સ, સેન્સર્સ અને માઇક્રોકન્ટ્રોલર્સ જેવા ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો; કાર્બન ફાઇબર અને વિશિષ્ટ સામગ્રી; ઔદ્યોગિક ઉત્સેચકો; ઔદ્યોગિક મશીનરી ભાગો અને ચોકસાઇ સાધનો; એરોસ્પેસ ઘટકો; લિથિયમ સંયોજનો અને કેથોડ સામગ્રી સહિત બેટરી સામગ્રી; અને ફોસ્ફેટ રોક અને પોટાશ જેવા ખાતર ઇનપુટ્સ જ્યાં ખર્ચ-અસરકારક હોય છે.

ઉચ્ચ ટેકનોલોજી અને અદ્યતન ટેકનોલોજી આયાત

આ કરાર ઉચ્ચ ટેકનોલોજી અને વ્યૂહાત્મક માલસામાનની સુલભતા દ્વારા ભારતની તકનીકી પ્રગતિને ટેકો આપે છે, જે સ્થાનિક ક્ષમતા નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપે છે. અદ્યતન ટેકનોલોજીની સુલભતા ભારતના ડિજિટલ અને ઔદ્યોગિક પરિવર્તનને વેગ આપે છે, જ્યારે તેના આત્મનિર્ભરતા લક્ષ્યોને પણ મજબૂત બનાવે છે.

મુખ્ય ઉચ્ચ ટેકનોલોજી શ્રેણીઓમાં ડાયગ્નોસ્ટિક ઇમેજિંગ સાધનો અને સર્જિકલ રોબોટિક્સ જેવા અદ્યતન તબીબી ઉપકરણો; AI ચિપ્સ અને ઉચ્ચ-પ્રદર્શન પ્રોસેસર્સ; સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદન સાધનો; ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર હાર્ડવેર; ટેલિકોમ અને ICT નેટવર્ક સાધનો; સાયબર સુરક્ષા હાર્ડવેર; બિન-સંવેદનશીલ એરોસ્પેસ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ; સ્માર્ટ ગ્રીડ અને મીટર સહિત સ્વચ્છ ઊર્જા તકનીકો; ચોકસાઇ કૃષિ તકનીકો; બાયોટેકનોલોજી સંશોધન ઉપકરણો; ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ ઘટકો; અદ્યતન પ્રયોગશાળા અને પરીક્ષણ ઉપકરણો; ઉપગ્રહ અને અવકાશ તકનીક ઘટકો; અને ડેટા સેન્ટર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાધનોનો સમાવેશ થાય છે.

એક વિઝનરી વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી

ભારત-યુએસ દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર બે મુખ્ય વૈશ્વિક અર્થતંત્રો વચ્ચે આર્થિક સંબંધોને મજબૂત બનાવવા તરફ એક પરિવર્તનશીલ પગલું છે.

30 ટ્રિલિયન યુએસ ડોલરના બજાર સુધી પહોંચ ખોલીને, નિકાસના મોટા ભાગ પર ટેરિફને તર્કસંગત બનાવીને, મોટી સંખ્યામાં ઉત્પાદનો પર શૂન્ય-ડ્યુટી લાભો સુરક્ષિત કરીને અને ડિજિટલ અને વ્યૂહાત્મક ટેકનોલોજી સહયોગને મજબૂત બનાવીને, આ કરાર ભારતની વૈશ્વિક વેપાર સ્થિતિને નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે.

તે જ સમયે, તેનો સંતુલિત, સંવેદનશીલતા-આધારિત અભિગમ ખેડૂતો, MSME અને સ્થાનિક ઉદ્યોગનું રક્ષણ કરે છે. આ માળખું વૃદ્ધિ અને સુરક્ષા, સ્પર્ધાત્મકતા અને સુગમતા, અને વિસ્તરણ અને રાષ્ટ્રીય હિત વચ્ચે સંતુલન જાળવે છે, જે ભારતને સતત નિકાસ-આધારિત વૃદ્ધિ, ઊંડા વૈશ્વિક એકીકરણ અને લાંબા ગાળાની આર્થિક મજબૂતાઈ માટે સ્થાન આપે છે.

પીડીએફ જોવા માટે અહીં ક્લિક કરો

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964@gmail.com

(Explainer ID: 157259) आगंतुक पटल : 18
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Urdu , हिन्दी , Nepali , Assamese , Bengali , Telugu , Kannada , Malayalam
Link mygov.in
National Portal Of India
STQC Certificate