पत्र सूचना कार्यालय

ಪೀಠಿಕೆ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಫೆಬ್ರವರಿ 01, 2026 ರಂದು ಮಂಡಿಸಿದ 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್, ಭಾರತದ ಆಧುನೀಕರಣ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಈವರೆಗೆ ಅತ್ಯಧಿಕವಾದ ₹7.85 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ 15.19% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ 14.67% ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ 2013-14ರಲ್ಲಿ ₹2.53 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ 2026-27ರಲ್ಲಿ ₹7.85 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂದಾಜು ₹5.32 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್‌ನ 27.95% ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ, 20.17% ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ, 26.40% ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳಿಗಾಗಿ, 21.84% ರಕ್ಷಣಾ ಪೆನ್ಷನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು 3.64% ನಾಗರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು

ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಜೆಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶವೆಂದರೆ ಮೂರೂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು (ಭೂಸೇನೆ, ನೌಕಾಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಸೇನೆ) ಆಧುನೀಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಸುಧಾರಿತ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯದ ಬಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• 2026-27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ₹2.19 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಹಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ 21.84% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• ಈ ₹2.19 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ, ₹1.85 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ, ಇದು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 24% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮುಂಬರುವ ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು, ಮಾನವರಹಿತ ವೈಮಾನಿಕ ವಾಹನಗಳು, ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿವೆ.
• ಗಡಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಬಂಡವಾಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 2026-27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹7,394 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಬಿಆರ್‌ಒ ಗೆ ನೀಡಲಾದ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುದಾನವು ಸುರಂಗಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ವಾಯುನೆಲೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಕೇಬಲ್ ಆಧಾರಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ₹975 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ

ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಬಜೆಟ್ 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ'ಕ್ಕೆ ಭದ್ರವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಾಗಿವೆ.

• ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಂದ ಖರೀದಿಸಲು ₹1.39 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
• 2026-27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಬಜೆಟ್‌ನ ಸುಮಾರು 75% ಭಾಗವನ್ನು ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದ ಘಟಕಗಳು ವಿಮಾನದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ದುರಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೂಲ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಕ್ರಮಗಳು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ

ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ (ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ) ನೀಡಲಾಗುವ ಬಜೆಟ್ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ₹26,816.82 ಕೋಟಿಯಿಂದ 2026-27ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ₹29,100.25 ಕೋಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಲಾದ ₹17,250.25 ಕೋಟಿಯನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಇದರೊಂದಿಗೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. 1 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

• 2022-23ರ ಬಜೆಟ್ ಘೋಷಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಜೆಟ್‌ನ ಸುಮಾರು 25% ಭಾಗವನ್ನು ಉದ್ಯಮಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಗುರುತಿಸಲಾದ 82 ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 15 ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ-ಉದ್ಯಮ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ಸುಮಾರು 2,000 ಉದ್ಯಮಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಭಾರತೀಯ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ 'ಶೂನ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಶುಲ್ಕ' ದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2022-23 ರಿಂದ 2024-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹68,210.22 ಕೋಟಿ ನೈಜ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ₹26,816.82 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 2022-23 ರಿಂದ 2024-25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ ನಿಂದ 148 ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಷನ್ ಬೆಂಬಲ

2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೆನ್ಷನ್‌ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಕಾಲಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಿಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

• 2026-27ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಅಂಶದಾಯಕ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ₹12,100 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ 45.49% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
• ಇಸಿಎಚ್‌ಎಸ್‌ ಯೋಜನೆಯು ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಲಂಬಿತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ (2021-22ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿನಿಂದ), ಇಸಿಎಚ್‌ಎಸ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ ನೀಡುವ ಅನುದಾನವು 300% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ.
• ರಕ್ಷಣಾ ಪೆನ್ಷನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಹಂಚಿಕೆಯು ₹1.71 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 2025-26ರ ಬಜೆಟ್ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ 6.56% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
• ಈ ಮೊತ್ತವು 34 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಂಚಣಿದಾರರಿಗೆ ಮಾಸಿಕ ಪೆನ್ಷನ್ ವಿತರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು 'ಸ್ಪರ್ಶ್' ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕೃತ ಪಿಂಚಣಿ ವಿತರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನ 'ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್' ನಂತರದ ಮೊದಲ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿರುವ 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್, ಆಧುನೀಕರಣ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರಂತರ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ಭದ್ರವಾದ ಒತ್ತು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಉದ್ದೇಶಿತ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ನಿರಂತರ ಆದ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ಬಾರಿಯ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ@2047'ರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಚೇತೋಹಾರಿ ಭಾರತದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

References:

Press Information Bureau

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221612&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221455&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154617
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2221612&reg=3&lang=1
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2191937&reg=3&lang=2

Union Budget 2026-27

• https://www.indiabudget.gov.in/doc/eb/allsbe.pdf

Minister of Defence

•  https://x.com/SpokespersonMoD/status/2017910793808044148?s=20

Click here to see pdf 

*****