पत्र सूचना कार्यालय

ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ

ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಇಂಧನವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾರಿಗೆ, ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಗೃಹ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭಾರತವು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕನಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾರಿಗೆ, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂನ ನಿರಂತರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯು 2035 ರವರೆಗೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇದೆ, ಮತ್ತು ದೇಶವು 2050 ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 23 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಭಾರತವು ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ಜೂನ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಕೊಡುಗೆಯ 2030ರ ಗುರಿಗಿಂತ ಐದು ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ, ಭಾರತವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಸಂಚಿತ ಸ್ಥಾಪಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಇಂಧನ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು

ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ಕೇವಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಂಧನ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಬಲದ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು, ಯೋಜನೆಯ ಕಾಲಮಿತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀತಿಗಳು, ಮುನ್ಸೂಚಿಸಬಹುದಾದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಮ ಅನುಮೋದನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ಇಂಧನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಸರಣಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತದ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ವಲಯವು ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್, ಮಿಡ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಿಭಾಗವು ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮಿಡ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಿಭಾಗವು ಇಂಧನಗಳ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಿಭಾಗವು ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ, ಪೂರೈಕೆ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:

• ತೈಲಕ್ಷೇತ್ರ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2025: ORDA (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮಗ್ರ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯು ದೇಶೀಯ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ, ಪಾರದರ್ಶಕ ನೀತಿ ಪರಿಸರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಯಮಗಳು, 2025: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಯಮಗಳು, 2025, ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ಸುಲಭ ವ್ಯಾಪಾರ (Ease of Doing Business) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ನಿಯಂತ್ರಕ ನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಆರ್‌ಡಿಎ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ, 2025 ರ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ನಿಯಮಗಳು, 2025 ರ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವಲಯವು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಪರಿಶೋಧನೆ ಪರವಾನಗಿ ನೀತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 3.78 ಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 172 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 4.36 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ (USD) ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೂಕಂಪನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು, ಕೊರೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮಿಡ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು:

 ಮಿಡ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆ, ಬೆಲೆ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿವೆ.

• ಏಕೀಕೃತ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಸುಂಕ: 2023 ರಲ್ಲಿ "ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಗ್ರಿಡ್, ಒಂದು ಸುಂಕ" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ಯುಪಿಟಿ ಅನ್ನು ಅನಿಲ ಸಾಗಣೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಯುಪಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನಿಲ ಗ್ರಿಡ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಸಾಗಣೆ ಶುಲ್ಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ದೂರ-ಆಧಾರಿತ ಸುಂಕದ ರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 90 ಪ್ರತಿಶತ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಯುಪಿಟಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳು, ಅನಿಲ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:

• ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇಂಧನ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2014 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 52,000 ಇತ್ತು, ಇದು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.
• ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ; ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸುಮಾರು 968 ರಿಂದ 8,477 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿವೆ ಮತ್ತು ಪಿಎನ್‌ಜಿ ಗೃಹ ಸಂಪರ್ಕಗಳು 25 ಲಕ್ಷದಿಂದ 1.59 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕಕ್ಕೆ ಏರಿವೆ.
• "ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ಗ್ಯಾಸ್ ಗ್ರಿಡ್" ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಜಾಲವು 25,400 ಕಿ.ಮೀ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ 10,459 ಕಿ.ಮೀ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
• ಈ ಏಕೀಕೃತ ಅನಿಲ ಗ್ರಿಡ್ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ನಗರ ಅನಿಲ ವಿತರಣಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದೆ, ಇದು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯತ್ತ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ:

• ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 90,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2.71 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು POS ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೂರದ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯವಂಚಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಇಂಧನ ತಲುಪಿಸಲು 3,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ ಬೌಸರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಫೇಮ್‌ ಹಂತ-II ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ 8,932 ಇವಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳು 18,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ.

ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಬದಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು:

• ರಸ್ತೆ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು "ಅಪ್ನಾ ಘರ್" ಟ್ರಕ್ಕರ್‌ಗಳ ಮಾರ್ಗಬದಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• 1 ನವೆಂಬರ್ 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 1,064 ಏಕೀಕೃತ ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ಹಾದಿಗಳು ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಭಾರತದ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭೌತಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವಾಗ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯ ಕಾರ್ಬನ್ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವತ್ತ ಗಮನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತವು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ಇಂಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಎಥೆನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2014 ರಿಂದ ಸುಮಾರು ₹1.59 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, 813 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ CO₂ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು 270 ಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ಗ್ರೀನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಸುಸ್ಥಿರ ಇಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಡಿಮೆ-ಕಾರ್ಬನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ' ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ 2018 (2022 ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದಂತೆ), ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಎಥೆನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು 2030 ರಿಂದ ಎಥೆನಾಲ್ ಪೂರೈಕೆ ವರ್ಷ 2025–26 ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ. 31 ಜುಲೈ 2025 ರಂತೆ ಸರಾಸರಿ ಎಥೆನಾಲ್ ಮಿಶ್ರಣವು 19.05 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಉಜ್ವಲ ಯೋಜನೆ (PMUY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಅಡುಗೆ ಇಂಧನದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜನವರಿ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 10.41 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ. ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025–26 ರಲ್ಲಿ 25 ಲಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, PMUY ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ 14.2 ಕೆಜಿ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗೆ ₹300 ಉದ್ದೇಶಿತ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸರಾಸರಿ ತಲಾ ಬಳಕೆಯು 2019–20 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಂದ 2025–26 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4.85 ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಏರಿದೆ.

ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬದ್ಧತೆ

ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಜಿ20 ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಕಾರ್ಯ ಗುಂಪಿನಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಇಂಧನ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಅದರ ಅಂತರ್ಗತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಎನರ್ಜಿ ವೀಕ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಇಂಧನ ಉದ್ದೇಶಗಳು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಪರಿಹಾರಗಳ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಸ್ವಚ್ಛ ಇಂಧನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಆಡಳಿತ, ಅನಿಲ ಸಂಪರ್ಕ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲತೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಅಡುಗೆ ಇಂಧನ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯು ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವಾಗ ಪ್ರಮಾಣ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

Ministry of Petroleum and Natural Gas:

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2209478&reg=3&lang=1

https://www.indiaenergyweek.com/

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1896731&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2212948&reg=6&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2096817&reg=3&lang=2

https://sansad.in/getFile/annex/268/AU2859_W3x2Fj.pdf?source=pqars

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2208694&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2211769&reg=3&lang=2

https://pngrb.gov.in/pdf/press-note/20251216_PR.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200386&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2155110&reg=3&lang=2

https://www.pmuy.gov.in/index.aspx

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2208694&reg=3&lang=1

Ministry of External Affairs:

https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/37092/Launch_of_the_Global_Biofuel_Alliance_GBA

Ministry of Power:  

https://powermin.gov.in/en/content/energy-transitions-working-group

Ministry of Information and Broadcasting:

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2094025&reg=3&lang=2

World Bank:

https://openknowledge.worldbank.org/server/api/core/bitstreams/f983c12d-d43c-4e41-997e-252ec6b87dbd/content

Petroleum and Natural Gas Regulatory Board:

https://www.pngrb.gov.in/pdf/TPIAs/HLC_20241028.pdf

IOCL:

https://iocl.com/NewsDetails/59413

IBEF:

https://www.ibef.org/news/india-to-be-the-world-s-largest-driver-of-energy-demand-growth-by-2035-international-energy-agency-s-iea

Ministry of Heavy Industries:

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1942506&reg=3&lang=2

NCERT:

https://ncert.nic.in/textbook/pdf/kech203.pdf

India’s Expanding Role in the Global Energy Transition

******