Press Note Details: Press Information Bureau

Farmer's Welfare

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವರ್ಷ 2025

"ಸಹಕಾರಿ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಯ ವರ್ಷ"

Posted On: 18 JAN 2026 10:08AM

ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

8.5 ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; 6.6 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, 30 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 32 ಕೋಟಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು 10 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
79,630 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಗಣಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; 59,261 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ERP ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ; 65,151 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ; 42,730 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಡಿಟ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ; 32,119 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು e-ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಆಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇಶಾದ್ಯಂತ 32,009 ಹೊಸ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌, ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರಫ್ತು: 28 ದೇಶಗಳಿಗೆ 5,556 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ 13.77 ಎಲ್‌ಎಂಟಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಸದಸ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ 20% ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಸಾವಯವ ನಿಯಮಿತ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 10,035 ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು; 28 ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು.
ಭಾರತೀಯ ಬೀಜ ಸಹಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ನಿಯಮಿತ ಸದಸ್ಯತ್ವ: 31,605 ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 95,183 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ; ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 95,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ: 112 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಗೋದಾಮುಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು, 68,702 ಎಂಟಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ಭಾರತದ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯು "ವಸುಧೈವ ಕುಟುಂಬಕಂ" ಎಂಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ದಾರ್ಶನಿಕ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು "ಜಗತ್ತೇ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ಈ ಶಾಶ್ವತ ನಂಬಿಕೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. "ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ" ಎಂಬ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಹಕಾರಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಲಪಡಿಸುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯು, ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ತಳಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪೂರಕವಾದ ನೀತಿ, ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸದಸ್ಯರ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯರಿಂದಲೇ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಉದ್ಯಮಗಳೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಇವು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. 19th June 2024 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದಂತೆ 2025 ಅನ್ನು “ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ವರ್ಷ” (IYC) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಘೋಷವಾಕ್ಯ “ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಉತ್ತಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ” ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಈ ಘೋಷವಾಕ್ಯವು ಸಮಕಾಲೀನ ಜಾಗತಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು (SDGs) ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. IYC 2025 ರ ಮೂಲಕ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಭವಿಷ್ಯದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯ ಅವಲೋಕನ

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1904 ರ ಸಹಕಾರಿ ಸಾಲ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಜಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (1963) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ (NABARD) (1982) ನಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಹಾಗೆಯೇ, 6th July 2021 ರಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ 'ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ'ದ ರಚನೆಯು ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.

ಭಾರತದ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಕೃಷಿ, ಸಾಲ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. December 2025 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್ 8.5 ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6.6 ಲಕ್ಷ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸುಮಾರು 98% ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು 30 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 32 ಕೋಟಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರು, ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು, ಮೀನುಗಾರರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ಅಮುಲ್‌ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಬಾರ್ಡ್‌, ಕೆಆರ್‌ಐಬಿಎಚ್‌ಸಿಒ ಮತ್ತು ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಸಿಒ ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳವರೆಗೆ, ಇವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆಯ ಅಡಿಪಾಯದ ಸ್ತಂಭಗಳಾಗಿವೆ.

ವರ್ಷದ ಸಮಗ್ರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. "ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ" ಎಂಬ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುವುದು

ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಸುಧಾರಣೆ

ರಾಜ್ಯಗಳು, ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಮಾದರಿ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) 25 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಹಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಡಳಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು SC/ST ಸಮುದಾಯಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೆ, 32 States/UTs ಗಳು ಈ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಅಥವಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಲಗಾರರಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಾಲದ ಆಧುನೀಕರಣ

ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯೋಜನೆ (ERP) ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ವೇದಿಕೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 2,925.39 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. June 29, 2022 ರಂದು ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆದ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು 2022-23 ರಿಂದ 2026-27 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ನಬಾರ್ಡ್‌ ನೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಪ್ರತಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್, ವಿಪಿಎನ್‌, ಪ್ರಿಂಟರ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಮುಂದಿನ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. eಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (CAS)-ಎಂಐಎಸ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೆ:

59,261 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಇಆರ್‌ಪಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ (2 January 2025 ರಂದು ಇದ್ದ 47,155 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ).
65,151 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾದ 79,630 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಗುರಿಯ ಸುಮಾರು 82% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (January 2025 ರವರೆಗೆ ಇದ್ದ 57,578 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ).
42,730 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆಡಿಟ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ.
32,119 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು e-ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಆಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
22 ಇಆರ್‌ಪಿ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ 34.94 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ 14 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.

ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ

ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌, ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಪ್ರಕಾರ, 32,009 ಹೊಸ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌, ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ 2,55,881 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ, 87,159 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು 29,964 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ ಸೇವಾ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ, ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು 38,190 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 51,836 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇ-ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, 34 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 4,192 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌/ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4,177 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ PMBI ನಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಿದ್ದು, 866 ಸಂಘಗಳು ರಾಜ್ಯ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಂದ ಡ್ರಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು 812 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ಟೋರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ವರ್ಗ 2 (CC2) ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ; 117 ಸಂಘಗಳು ಬಲ್ಕ್-ಟು-ರಿಟೇಲ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದು, ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ 59 ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ 28 ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ 394 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌/ಎಲ್‌ಎಎಂಪಿಎಸ್‌ ಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್/ಡೀಸೆಲ್ ಡೀಲರ್‌ಶಿಪ್‌ಗಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 10 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ವಿತರಕರಾಗಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. 962 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ಪಾಣಿ ಸಮಿತಿಗಳಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪೈಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (ಎಫ್‌ಪಿಒs) ರಚನೆ

ಎಫ್‌ಪಿಒ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 1100 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳು ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳಾಗಿ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 1863 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1117 ಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಇದುವರೆಗೆ ಎಫ್‌ಪಿಒ/CBBOಗಳಿಗೆ 206 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೀನುಗಾರ ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (Fಎಫ್‌ಪಿಒ) ರಚನೆ

ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ 70 Fಎಫ್‌ಪಿಒಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ 1000 ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು Fಎಫ್‌ಪಿಒಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ 225.50 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಇದುವರೆಗೆ 1,070 Fಎಫ್‌ಪಿಒಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು 2,348 Fಎಫ್‌ಪಿಒಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಕಾರ್ಯವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಇದುವರೆಗೆ ಎಫ್‌ಪಿಒ/ಸಿಬಿಬಿಒಗಳಿಗೆ 98 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಣವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರರ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಡೈರಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ'ಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ, ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಣಕಾಸು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದಾದ "ಮನೆಬಾಗಿಲ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು" ಒದಗಿಸಲು ಮೈಕ್ರೋ-ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 12219 ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಿತ್ರರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 12624 ಮೈಕ್ರೋ-ಎಟಿಎಂಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ 14330 ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, 15,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕಲಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಚಿವಾಲಯದ SOP ಪ್ರಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ರೂಪೇ ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪಂಚಮಹಲ್ ಮತ್ತು ಬನಸ್ಕಾಂತ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ನಬಾಡರ್ಡ್‌ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಖಾತೆದಾರರಿಗೆ ರೂಪೇ-ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 22 ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ 10,000 ಕೋಟಿs ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.

ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಯೋಜನೆ

ಸರ್ಕಾರವು 31st May 2023 ರಂದು ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಗೋದಾಮುಗಳು, ಕಸ್ಟಮ್ ಹೈರಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಬೆಲೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಸೇರಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳಾದ ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿಧಿ, ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ), ಕೃಷಿ ಯಾಂತ್ರಿಕೀಕರಣದ ಉಪ-ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿರು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮಗಳ ನಿಯಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

30 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2025 ರಂತೆ:

• 112 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಗೋದಾಮುಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ (ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತ I - 11, ರಾಜಸ್ಥಾನ - 82, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ - 15, ಗುಜರಾತ್ - 4)

• ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: 68,702 ಎಂಟಿ

• ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಆಚೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ 2.0

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು, ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು 'ಶ್ವೇತ ಕ್ರಾಂತಿ 2.0' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು 50 % ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಹೊಂದಿದೆ. 19th ಸೇಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2024 ರಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ನಂತರ 25th ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2024 ರಂದು 6,600 ಹೊಸ ಡೈರಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು (DCS) ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದುವರೆಗೆ 31 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20,070 DCS ಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಅಭಿಯಾನ

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ರೈತರನ್ನು ಸಹಕಾರಿ ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೊಗರಿ, ಮಸೂರ, ಉದ್ದು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖಚಿತ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಎಂಎಸ್‌ಪಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಗ್ರಾಹಕರ ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಕ್ಕೂಟ ನಿಯಮಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ 'ಇ-ಸಂಯುಕ್ತಿ' ಮತ್ತು 'ಇ-ಸಮೃದ್ಧಿ' ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿವೆ. ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 56,673 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌/ಎಫ್‌ಪಿಒ ಗಳು ಮತ್ತು 54.74 ಲಕ್ಷ ರೈತರು 'ಇ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಇ-ಸಮೃದ್ಧಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈವರೆಗೆ 9.08 LMT ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು 45,105 MT ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆ

ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಆಚೆಗೆ, ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ರಚನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಈಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಹಕಾರಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸೇವಾ ಘಟಕವಾದ “ಸಹಕಾರ ಸಾರಥಿ”, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ 13 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡಿಜಿಟಲ್, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಆಡಿಟ್ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು 1,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಬಾರ್ಡ್‌, ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಸಿಬಿಗಳು ತಲಾ 33.33 % ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಂಯೋಜಿತ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಯೋಜನೆ ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಲವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು, 24 ಜನವರಿ 2025 ರಂದು 'ಸಹಕಾರಿ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಚೌಕಟ್ಟು' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಆಡಿಟ್ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.

ಮೂರು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು

ಸಹಕಾರಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆ: ಬಿಬಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ ಸ್ಥಾಪನೆ

ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಸಂಘವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬೀಜ ಸಹಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಮೂಲಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಖರೀದಿ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಲೇಬಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಿಬಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಭಾರತ್ ಬೀಜ್" ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 31,605 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉನ್ನತ ಚೌಕಟ್ಟು: ಎನ್‌ಸಿಒಎಲ್‌

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 10,035 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎನ್‌ಸಿಒಎಲ್‌, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಫ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಮಗ್ರವಾದ ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎನ್‌ಸಿಒಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಸಾವಯವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು "ಭಾರತ್ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ಸ್" ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು 28 ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳು 245 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಚ್-ವಾರು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಖರೀದಿ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಎನ್‌ಸಿಒಎಲ್ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.

ರಫ್ತು ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ: ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್‌

ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯದಿಂದ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ, ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು 25 January 2023 ರಂದು ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್‌, ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಛತ್ರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ, 13,890 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌/ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್ ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿವೆ. ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025–26 ರ ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (Q3), ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು 5,556.24 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ 13.77 ಎಲ್‌ಎಮಟಿಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿದೆ. ಸದಸ್ಯರಿಗೆ 20% ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

ಸಹಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ

ತ್ರಿಭುವನ್ ಸಹಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ: ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇಆರ್‌ಎಂಎ ಅನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿ ತ್ರಿಭುವನ್ ಸಹಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ; ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು 6th April 2025 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಟಿಎಸ್‌ಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದು, 2025-26 ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಲಯದಾದ್ಯಂತದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನುರಿತ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿ 2025 ರ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು

ಹೊಸದಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾದ ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳ ಸದಸ್ಯರು, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನಬಾರ್ಡ್‌ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2024-25 ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಸಿಸಿಟಿ ಯು 4,389 ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು, 3.15 ಲಕ್ಷ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದೆ. ಸಿಎಸ್‌ಸಿ-ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ತರಬೇತಿಯು 30,210 ಪಿಎಸಿಎಸ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ವಾಕಥಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗಾಗಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ)

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1963 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು (ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ), ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೇತರ ವಲಯಗಳ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಡೈರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೈಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಂತಹ ಆದಾಯ ತರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ, ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಂದಿನಿ ಸಹಕಾರ, ಸ್ವಯಂ ಶಕ್ತಿ ಸಹಕಾರ, ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಯುವ ಸಹಕಾರದಂತಹ ಮೀಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ, ಯುವ ನೇತೃತ್ವದ, SC/ST ಮತ್ತು ನವೀನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಹಣಕಾಸು, ಬಡ್ಡಿ ಸಹಾಯಧನ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2024-25 ರಲ್ಲಿ 95,183 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 2025-26 ರಲ್ಲಿ (ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) 95,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು 2,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ.

ಸಹಕಾರ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್)

ಸಹಕಾರ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಚಾಲಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವು ಅಮುಲ್‌, ಎನ್‌ಎಎಫ್‌ಇಡಿ, ನಬಾರ್ಡ್‌, ಐಎಫ್‌ಎಫ್‌ಸಿಒ, ಕೆಆರ್‌ಐಬಿಎಚ್‌ಸಿಒ, ಎನ್‌ಡಿಡಿಬಿ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಇಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, 300 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ 1,50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು 2,00,000 ಗ್ರಾಹಕರು ಆಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ 5000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 2029 ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

GeM ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು 'ಖರೀದಿದಾರರು' ಎಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವುದು

ಸರ್ಕಾರಿ ಇ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 2022 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು GeM ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 67 ಲಕ್ಷ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದುವರೆಗೆ, 721 ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಗಾರರಾಗಿಯೂ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಈ ಸಂಘಗಳು 396.77 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ 3,285 ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿವೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ರಚನೆ

ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು 8 ಮಾರ್ಚ್‌ 2024 ರಂದು ಸಮಗ್ರ 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು 30 ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 32 ಕೋಟಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 8.5 ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಅನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು: https://cooperatives.gov.in/en

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿ

ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು 24 ಜುಲೈ 2025 ರಂದು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ನೀತಿ 2025' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯು ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047' ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು 'ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ' ತತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ನೀತಿಯು, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಭಾರತದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಹಕಾರಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಿಷನ್ ಸ್ತಂಭಗಳ ಸುತ್ತ ರೂಪಿಸಲಾದ 16 ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ

ಇತ್ತೀಚಿನ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. 1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 10 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆಯ ಆದಾಯವಿರುವ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು 12 % ನಿಂದ 7 % ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕನಿಷ್ಠ ಪರ್ಯಾಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು 18.5 % ನಿಂದ 15 % ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, 31ಮಾರ್ಚ್‌ 2024 ರಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು 15 % ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ತೆರಿಗೆಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಪಿಎಸಿಎಸ್‌, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನಗದು ಠೇವಣಿ, ಪಾವತಿ, ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮರುಪಾವತಿಯ ಅನುಮತಿಸುವ ಮಿತಿಯನ್ನು 20,000 ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ 2 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.

ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ

ಸರ್ಕಾರವು ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯ ಸಲಹಾ ಬೆಲೆವರೆಗಿನ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದೆ. ಇದು 46,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಮೂಲಕ 10,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾಲ ಯೋಜನೆಯು ಎಥೆನಾಲ್, ಸಹ-ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರತ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ 1,000 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಸಿಡಿಸಿ ಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, 56 ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ 10,005 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಥೆನಾಲ್ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತೆಯೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಥೆನಾಲ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳವನ್ನು ಬಳಸಲು ಮಲ್ಟಿ-ಫೀಡ್ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊಲಾಸಸ್ ಮೇಲಿನ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಯನ್ನು 28% ರಿಂದ 5% ಗೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಹಾಗೂ ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಕೊಡಿನಾರ್, ತಲಾಳ ಮತ್ತು ವಲ್ಸಾದ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ವರ್ಷ 2025 ರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಸಮಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚಾಲಕಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. 'ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ' ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ, ಸರಣಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ (ಪಿಎಸಿಎಸ್‌) ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಬಹುಪಯೋಗಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಇವು ಸಹಕಾರಿ ಜಾಲವನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿವೆ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ, ಹೊಸ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರಕವಾದ ಹಣಕಾಸು ಹಾಗೂ ನೀತಿ ಕ್ರಮಗಳು ಆಡಳಿತ, ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.

References

Ministry of Cooperation

https://www.cooperation.gov.in/

https://cooperatives.gov.in/Final_National_Cooperative_Database_023.pdf

https://www.cooperation.gov.in/sites/default/files/inline-files/Compilation-of-Suggestions-received-so-far.pdf

https://ncel.coop/

https://ncol.coop/

https://bbssl.coop/

https://www.ncdc.in/index.jsp?page=genesis-functions=hi

https://www.cooperation.gov.in/sites/default/files/2025-03/IYC%20Annual%20Action%20Plan-English.pdf

https://2025.coop/iyc/

https://cooperatives.gov.in/en/home/faq