पत्र सूचना कार्यालय

"ಯುವಶಕ್ತಿಯು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಪತ್ತು." - ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ

ಪೀಠಿಕೆ

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 12 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಭಾರತೀಯ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿರದೆ, ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ @2047 ರತ್ತ ಭಾರತದ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಯುವಜನರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 65 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯುವ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶವು ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರುವ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.

ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಬಲಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು, ಯುವ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಕೇವಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ಸಬಲೀಕರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಯುವಜನರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ

ಯುವಜನರಿಗೆ ನಾಯಕತ್ವ, ನಾಗರಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ:

ಮೇರಾ ಯುವ ಭಾರತ್ ಮೇರಾ ಯುವ ಭಾರತ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಯುವಜನರನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮೈ ಭಾರತ್‌ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ತರುತ್ತದೆ. “ಯುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನ ಭಾಗೀದಾರಿ” ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಯುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್ @2047 ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2023 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಮೈ ಭಾರತ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್ ಯುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ವೃತ್ತಿ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಲಭ ನೋಂದಣಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಐಡಿಗಳು, ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪ್ರಭಾವದ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ 26, 2025 ರವರೆಗೆ, ಮೈ ಭಾರತ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 2.05 ಕೋಟಿ ನೋಂದಣಿಗಳಾಗಿವೆ.

14.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಮೈ ಭಾರತ್‌, ಈಗ 16,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವ ಕ್ಲಬ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಎನ್‌ಜಿಒಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 60,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರರ ವಿಶಾಲ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗವು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಬೂಟ್‌ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯುವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ವೇದಿಕೆಯು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಂತಹ ವಿವಿಧ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಯುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಲುದಾರರಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ವೆಬ್ ತಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ವೃತ್ತಿ, ಕೌಶಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಯುವ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಾಗಿರುವ ಮೈಭಾರತ್‌ ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈಗಲೇ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ!

ಮೈ ಭಾರತ್ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ) ಯುವಜನರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2025 ರಂದು 'ಮೈ ಭಾರತ್ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಪ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುಭಾಷಾ ಬೆಂಬಲ, ಎಐ-ಚಾಲಿತ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳು, ವಾಯ್ಸ್-ಅಸಿಸ್ಟ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿವಿ ಬಿಲ್ಡರ್) ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಯುವ ನಾಗರಿಕರು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 1.81 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಕರು ಮತ್ತು 1.20 ಲಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಆಪ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಗೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೈ ಭಾರತ್ 2.0 ಭಾರತದ ಯುವಜನರ ಡಿಜಿಟಲ್ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಜೂನ್ 30, 2025 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನೊಂದಿಗೆ 'ಮೈ ಭಾರತ್ 2.0' ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಿಳುವಳಿಕಾ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.

ಈ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿದ ಯುವ ವೇದಿಕೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಯುವಜನರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಿದೆ.

• ಅಮೃತ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು 2047ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಮೈ ಭಾರತ್ 2.0
• ಯುವಜನರಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿವಿ ಬಿಲ್ಡರ್, ಎಐ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಾಯ್ಸ್-ಅಸಿಸ್ಟೆಡ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
• ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿ ಸೇವೆಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 13, 2025 ರಂದು ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್ ಲೀಡರ್‌ಶಿಪ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯುವ ನಾಯಕರನ್ನು ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆಯು ಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಯುವಜನರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

1969 ರಲ್ಲಿ 37 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40,000 ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌, ಇಂದು 657 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು 51 ಪ್ಲಸ್-ಟೂ (+2) ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು/ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದೆ. ಇದು 20,669 ಕಾಲೇಜುಗಳು/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 11,988 ಹಿರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಇದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತಾ ಶಿಬಿರ
• ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
• ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್ ಶಿಬಿರ
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಜನೋತ್ಸವ (ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 12 ರಿಂದ 16 ರವರೆಗೆ)
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು

ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 39 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ದೇಶಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ 200 ಆಯ್ದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.

ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಯುವ ನಾಯಕರ ಸಂವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಜನೋತ್ಸವವನ್ನು ಈಗ ಯುವಜನರ ನೇತೃತ್ವದ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ 'ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ಯಂಗ್ ಲೀಡರ್ಸ್ ಡೈಲಾಗ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮರುರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು 2026 ರ ಜನವರಿ 9 ರಿಂದ 12 ರವರೆಗೆ ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ 1,500 ಯುವಕರು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ 1,000 ಜನರು, 100 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು 400 ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 3,000 ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಂವಾದವು ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಮೈ ಭಾರತ್ ಮತ್ತು ಮೈಗವ್ (MyGov) ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರಸಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ 50.42 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವಕರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನದಂದು (ಇಂದು) ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಲಿದ್ದು, ಯುವ ನಾಯಕರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಮುಂದೆ ಹತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.

ಅಗ್ನಿಪಥ್ ಯೋಜನೆ ಸರ್ಕಾರವು ಜೂನ್ 15, 2022 ರಂದು ಅಗ್ನಿಪಥ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು 'ಅಗ್ನಿವೀರ್'ಗಳಾಗಿ ಮೂರು ಸೈನ್ಯಗಳ 'ಅಧಿಕಾರಿ ದರ್ಜೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ' ಕೆಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 17.5 ರಿಂದ 21 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕರನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

46,000 ಜನರ ಮೊದಲ ತಂಡವು 2023 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅವರು ಶಿಸ್ತು, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ 'ಸೇವಾ ನಿಧಿ' ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ನಂತರದ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರವರೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಲಕ್ಷ ಅಗ್ನಿವೀರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂ-ಸೇತು (ಪಿಎಂ ಸೇತು - ಅಪ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಿದ ಐಟಿಐಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಪರಿವರ್ತನೆ)

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಪಿಎಂ-ಸೇತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.

₹60,000 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಪಿಎಂ-ಸೇತು ಯೋಜನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ 1,000 ಸರ್ಕಾರಿ ಐಟಿಐಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 200 'ಹಬ್' ಐಟಿಐಗಳು ಮತ್ತು 800 'ಸ್ಪೋಕ್' ಐಟಿಐಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ 'ಹಬ್-ಅಂಡ್-ಸ್ಪೋಕ್' ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರತಿ ಹಬ್ ಐಟಿಐ ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಉದ್ಯೋಗ ವಿಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಮುಂದುವರಿದ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಪೋಕ್ ಐಟಿಐಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು "ಸರ್ಕಾರಿ ಒಡೆತನದ, ಉದ್ಯಮ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ" ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಾಲುದಾರರು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಐಟಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 2025 ರಂದು ಪಿಎಂ-ಸೇತು ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಇದು ₹62,000 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಯುವಕೇಂದ್ರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, 34 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜವಾಹರ್ ನವೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಏಕಲವ್ಯ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1,200 ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ಐಟಿ, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ಕೃಷಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಂತಹ 12 ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಮತ್ತು ಸಿಬಿಎಸ್‌ಇ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆಯು 1,200 ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಅರ್ಹತೆಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೌಶಲ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತರಬೇತಿ, ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಯುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. 2014 ರಿಂದ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯವು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ 6 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸಿದೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಭಾರತದ ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಯುವಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಗತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ (ಕೌಶಲ್ಯ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ)

ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ವಿಶ್ವ ಯುವ ಕೌಶಲ್ಯ ದಿನದಂದು, ಅಂದರೆ ಜುಲೈ 15, 2015 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು 'ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್'ಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ, ಜನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಉತ್ತೇಜನಾ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸ್ಕೀಮ್ ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ, ಮರು-ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ, ಪರಿಷ್ಕೃತ 'ಕೌಶಲ್ಯ ಭಾರತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ಕ್ಕೆ 2022-23 ರಿಂದ 2025-26 ರ ಅವಧಿಗೆ ₹8,800 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನದೊಂದಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ 4.0 (ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 4.0), ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಉತ್ತೇಜನಾ ಯೋಜನೆ (PM-NAPS) ಮತ್ತು ಜನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥಾನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಏಕೀಕೃತ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕೌಶಲ್ಯ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನೆ (ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ) ಜುಲೈ 15, 2015 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಯುವಕರಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ, ಉನ್ನತ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಮೂಲಕ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗುಣಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವತ್ತ ಈ ಯೋಜನೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆ, ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೀಟೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಫಲಾನುಭವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 45 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಈಗ ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್, ಮೆಕಾಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಫ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ನಂತಹ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೂ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

• ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 1.0: 2015-16ರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ, 19.85 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 2.0: 1.10 ಕೋಟಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ/ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು.
• ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 3.0: ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು:

ಕೋವಿಡ್ ವಾರಿಯರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕ್ರ್ಯಾಶ್ ಕೋರ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.

ಕೌಶಲ್ಯ ಹಬ್ ಉಪಕ್ರಮ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, 2020ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವಂತೆ, ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 3.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 7.37 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಸಿಪಿ-ಸಿಡಬ್ಲು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1.20 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಹಬ್ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 1.8 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

• ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 4.0: 2022-23ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ PMKVY 4.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ತರಬೇತಿ (On-Job Training - ಒಜೆಟಿ) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೌಶಲ್ಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 2022-23 ರಿಂದ 2024-25ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, PMKVY ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 28.9 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂಕೆವಿವೈ 4.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಿಕಲಚೇತನರು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶೇಷ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚದ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥಾನ

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 1967 ರಲ್ಲಿ 'ಶ್ರಮಿಕ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ' (SVP) ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಜನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥಾನ (JSS) ಯೋಜನೆಯು, ಔಪಚಾರಿಕವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (NGO) ಮೂಲಕ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೇ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಇದು 15 ರಿಂದ 45 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು, ನವ ಸಾಕ್ಷರರು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರಿಗೆ (12 ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ) ವೃತ್ತಿಪರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯವಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು, ಎಸ್‌ಸಿ, ಎಸ್‌ಟಿ, ಒಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. 2018 ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2025 ರವರೆಗೆ, ಜೆಎಸ್‌ಎಸ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 32,53,965 ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, 26 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 7 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 289 ಜೆಎಸ್‌ಎಸ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 82 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಉತ್ತೇಜನಾ ಯೋಜನೆ

 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೈಫಂಡ್ (ಶಿಷ್ಯವೇತನ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತರಬೇತಿಯು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಯೋಜನೆಯು ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಎನ್‌ಎಪಿಎಸ್‌-2) ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಕನಿಷ್ಠ ನಿಗದಿತ ಸ್ಟೈಫಂಡ್‌ನ ಶೇಕಡಾ 25 ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು (ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹1,500) ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ (2025-26), ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ 13 ಲಕ್ಷ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2025 ರವರೆಗೆ 3.99 ಲಕ್ಷ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

2016-17 ರಿಂದ 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದವರೆಗೆ (31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರವರೆಗೆ) NAPS ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 49.12 ಲಕ್ಷ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಜನೆ

 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 2014 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ DDU-GKY, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತರುವುದು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ದ್ವಿಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ, ತರಬೇತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಶೇಕಡಾ 65 ರಷ್ಟು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 2014-15ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಿಂದ ನವೆಂಬರ್ 2024 ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು 16,90,046 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, 10,97,265 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು

ಜನವರಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ಉಚಿತ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಸತಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ತರಬೇತಿಯ ನಂತರದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನೇತೃತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆರ್‌ಎಸ್‌ಇಟಿಐಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 30, 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 2025-26 ರಲ್ಲಿ 56,69,369 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2016-17 ರಲ್ಲಿ 22,89,739 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ

'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @2047' ಕನಸಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣವೇ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ನಿಜವಾದ ಯುವ ಸಬಲೀಕರಣವು ಕೇವಲ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಗೌರವಯುತ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಒಂದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ್ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಯೋಜನೆ

ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2025 ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ₹1 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ 'ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ರೋಜ್‌ಗಾರ್ ಯೋಜನೆ'ಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಪರಿವರ್ತನಾ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3.5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹೊಸದಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ ಯುವಕರಿಗೆ ಎರಡು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ₹15,000 ವರೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಿಗೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ₹3,000 ವರೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಲಿದ್ದು, ಇದು ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ

 ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ಜನವರಿ 16, 2016 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ 'ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ', ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಈ ಯೋಜನೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸುಮಾರು 1,97,692 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಕೇವಲ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಟೈರ್-II ಮತ್ತು ಟೈರ್-III ನಗರಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು:

• • • ವ್ಯವಹಾರದ ಸುಲಭೀಕರಣ: ಸರಳೀಕೃತ ಅನುಸರಣೆಗಳು, ಸ್ವಯಂ-ದೃಢೀಕರಣ ಮತ್ತು ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿಗಳು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
    • ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು: ಅರ್ಹ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಸತತ ಮೂರು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
• ಧನಸಹಾಯ ಬೆಂಬಲ: ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವ ₹10,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಫಂಡ್ ಆಫ್ ಫಂಡ್ಸ್, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಕ್ಷೇತ್ರ-ಆಧಾರಿತ ನೀತಿಗಳು: ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೀಡ್ ಫಂಡ್ ಯೋಜನೆ

 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೀಡ್ ಫಂಡ್ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಪನೆಯ ಪುರಾವೆ, ಮೂಲಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪನ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ಹಂತಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಡಿಪಿಐಐಟಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಅರ್ಹ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಜೂನ್ 30, 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ತಜ್ಞರ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯು ಒಟ್ಟು ₹945 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನಕ್ಕಾಗಿ 219 ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆ

ಏಪ್ರಿಲ್ 8, 2025 ರಂದು ಭಾರತವು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆಯ 10 ನೇ ವರ್ಷದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಿರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮುದ್ರಾ ಯೋಜನೆಯು ತಳಮಟ್ಟದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ₹20 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಭದ್ರತೆ ರಹಿತ ಸಾಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಒಟ್ಟು 53.85 ಕೋಟಿ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು, ₹35.13 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಿಟ್‌ನೆಸ್

 ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಯುವಶಕ್ತಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆರೋಗ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಮತೋಲಿತ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಆರೈಕೆ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ಷೇಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನ

 ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಅನ್ನು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಆಗಸ್ಟ್ 29, 2019 ರಂದು 'ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವು ಜನರ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರುವುದು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜೀವನಶೈಲಿಯತ್ತ ಸಾಗುವುದಾಗಿದೆ.

ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು, ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿವಿಧ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ:

• ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಸುಲಭ, ಆನಂದದಾಯಕ ಮತ್ತು ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂಥದ್ದೆಂದು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
• ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ವಿವಿಧ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
• ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
• ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು/ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಂಚಾಯತ್/ಗ್ರಾಮ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಿಗೂ ತಲುಪಿಸುವುದು.
• ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು, ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು.

ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಶಾಲಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ: ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಅನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸೈಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ: ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಅಭಿಯಾನ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಕುರಿತು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಲು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಭಿಯಾನ.
• ಫಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪ್: ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಆಪ್.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆ

ಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ, ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಶೋರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆ ಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲಶ್ರುತಿಯಾದ 'ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆ'ಯು ಯುವಜನರ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಮುಕ್ತ ಜೀವನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಜುಲೈ 2025 ರಲ್ಲಿ, ವಾರಣಾಸಿಯ ರುದ್ರಾಕ್ಷ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಕ್ಷಿತ್ ಭಾರತ್‌ಗಾಗಿ ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಯುವ" ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಾದಕ ವ್ಯಸನದ ವಿರುದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ನೇತೃತ್ವದ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯಾದ 'ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆ'ಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುವ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ 120 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯುವ ನಾಯಕರು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು, ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಮಾದಕವಸ್ತು ಮುಕ್ತವಾಗಿಸುವ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವನ್ನು ನೀಡಿತು.

ಕಾಶಿ ಘೋಷಣೆಯು ಮಾದಕವಸ್ತು ಮುಕ್ತ ಯುವ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಗುರಿಗಳು, ಕಾಲಮಿತಿ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಯುವ ನೇತೃತ್ವದ ಚಳವಳಿಯು ನಾಗರಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯುವ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲು 'ಮೈ ಭಾರತ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಶೋರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ  

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ 10-19 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಹದಿಹರೆಯದವರ ಸಮಗ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜನವರಿ 7, 2014 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಶೋರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು (RKSK) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುವಕರು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರು, ವಿವಾಹಿತರು ಮತ್ತು ಅವಿವಾಹಿತರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಹದಿಹರೆಯದವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಆರ್‌ಕೆಎಸ್‌ಕೆ ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಹದಿಹರೆಯದವರ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುವ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆರು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

• ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ: (ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಕಡಿತ ಸೇರಿದಂತೆ)
• ಲೈಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯ
• ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ
• ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ: (ಲಿಂಗಾಧಾರಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಸೇರಿದಂತೆ)
• ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ
• ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಲ್ಲದ ರೋಗಗಳು

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆರೋಗ್ಯ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹದಿಹರೆಯದವರು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರುವ ಪರಿಸರಗಳಾದ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಭಾರತವು 2026ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂದೇಶವಂತೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ: ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವು ಕೇವಲ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಯುವಜನತೆಯ ಶಕ್ತಿ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ತರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಜಾಲಗಳವರೆಗೆ, ಯುವ ಭಾರತೀಯರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

'ಮೈ ಭಾರತ್'ನಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಎನ್‌.ಎಸ್‌.ಎಸ್ ನಂತಹ ಸೇವಾ ಆಧಾರಿತ ಚಳವಳಿಗಳು, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಬೆಂಬಲದ ಮೂಲಕ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಯುವಕರು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಪೂರಕವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ದೈಹಿಕ ಫಿಟ್‌ನೆಸ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಪಯಣವು ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಆದರ್ಶಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನವು, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು 2047ರ ಗುರಿಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅದರ ಯುವಜನತೆ ಕೇವಲ ಭವಿಷ್ಯದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಾಗಿಯೂ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

References

https://www.niti.gov.in/sites/default/files/2025-04/Working%20Paper%20on%20Strategic%20Imperatives_04042025_NEW.pdf

https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1795442

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2140894

https://nss.gov.in/about-us-

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154537&ModuleId=3

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154880&ModuleId=3

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154880&ModuleId=3

https://www.msde.gov.in/offerings/schemes-and-services/details/jan-shikshan-sansthan-jss-cjM4ATMtQWa

https://yas.gov.in/sites/default/files/Draft%20NYP-2025.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2184456&reg=3&lang=2 

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2197018&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200500&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2212609&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2174394&utm_source=chatgpt.com&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2200373&reg=3&lang=1 

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2100845&reg=3&lang=2#:~:text=The%20Union%20Cabinet%20has%20approved%20the%20continuation,(PM%2DNAPS)%20*%20Jan%20Shikshan%20Sansthan%20(JSS)%20Scheme

https://www.mygov.in/campaigns/fit-india/

Click here to see in pdf

******