पत्र सूचना कार्यालय

ആമുഖം

പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്ര മോദി 2025 നവംബർ 19-ന് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കോയമ്പത്തൂരിൽ വെച്ച് പ്രധാൻമന്ത്രി കിസാൻ സമ്മാൻ നിധി (PM-KISAN) പദ്ധതിയുടെ 21-ാം ഗഡു പുറത്തിറക്കും. ഈ ഗഡു പ്രകാരം രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഏകദേശം 9 കോടി കർഷകർക്ക് ഡയറക്ട് ബെനിഫിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ (DBT) സംവിധാനം വഴി ഏകദേശം ₹18,000 കോടിയുടെ നേരിട്ടുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിക്കും. ഇത് സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുകയും ഇടനിലക്കാരുടെ ഇടപെടൽ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

PM-കിസാനെക്കുറിച്ച്

രാജ്യത്തെ കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമിയുള്ള എല്ലാ ഭൂരഹിത കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്കും വരുമാന പിന്തുണ നൽകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, കേന്ദ്ര ​ഗവൺമെന്റ് പ്രധാൻമന്ത്രി കിസാൻ സമ്മാൻ നിധി (PM-KISAN) എന്ന കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതി 2019 ഫെബ്രുവരി 24-ന് ആരംഭിച്ചു. ഈ പദ്ധതി പ്രകാരം, ഓരോ അർഹരായ കർഷക കുടുംബത്തിനും പ്രതിവർഷം 6,000 രൂപയുടെ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നു. ഈ തുക 2,000 രൂപ വീതമുള്ള മൂന്ന് തുല്യ ഗഡുക്കളായി DBT മുഖേന കർഷകരുടെ ആധാറുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് നൽകുന്നു.

പദ്ധതി ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ഇതുവരെ 20 ഗഡുക്കളിലായി രാജ്യത്തെ 11 കോടിയിലധികം കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്ക് ₹3.70 ലക്ഷം കോടിയിലധികം വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. PM-കിസാൻ പോർട്ടലിൽ ഭൂമിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ചേർക്കുകയും ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ ആധാറുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ഇ-KYC പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്ത കർഷകർക്കാണ് പദ്ധതിയുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്.

ഈ പദ്ധതി ആഗോളതലത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ഡയറക്ട് ബെനിഫിറ്റ് ട്രാൻസ്ഫർ (DBT) സംരംഭങ്ങളിലൊന്നായി വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നു. ഇത് ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് നേരിട്ട് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നതിലെ അതിൻ്റെ മഹത്തായ സ്വാധീനം അടിവരയിടുന്നു. എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള പ്രതിബദ്ധതയുടെ ഭാഗമായി, ഇതിൻ്റെ ആനുകൂല്യങ്ങളുടെ 25%-ത്തിലധികം വനിതാ ഗുണഭോക്താക്കൾക്കായി നീക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ കരുത്തുറ്റ ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ വിജയത്തിന് പിന്നിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം. ജൻ ധൻ അക്കൗണ്ടുകൾ, ആധാർ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ എന്നിവയുടെ സംയോജനത്തിലൂടെ പദ്ധതിയുടെ ഓരോ ഘടകവും തടസ്സമില്ലാതെ ഓൺലൈനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കർഷകർക്ക് സ്വയം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും ഭൂമി രേഖകൾ ഡിജിറ്റലായി പരിശോധിക്കാനും പേയ്‌മെന്റുകൾ അവരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് നേരിട്ട് കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെടാനും കഴിയും. സംസ്ഥാന ​ഗവൺമെന്റുകളും സുഗമമായ നടപ്പാക്കലിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു, ഇത് ഏകീകൃതവും കർഷക സൗഹൃദവുമായ വിതരണ സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിച്ചു. കിസാൻ ഇ-മിത്ര (വോയ്‌സ് അധിഷ്ഠിത ചാറ്റ്‌ബോട്ട്), കർഷകർക്ക് വ്യക്തിഗതവും സമയബന്ധിതവുമായ ഉപദേശക സേവനങ്ങൾ നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന അഗ്രിസ്റ്റാക്ക്  തുടങ്ങിയ ഡിജിറ്റൽ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് ഈ പദ്ധതി കൂടുതൽ പ്രചോദനം നൽകി. ഈ മുന്നേറ്റങ്ങളെല്ലാം ഒരുമിച്ച് ഇന്ത്യൻ കൃഷിയെ ആധുനികവൽക്കരിക്കാനും ഭാവിയിലേക്ക് സജ്ജമാക്കാനും സഹായിക്കുന്നു.

PM.-കിസാന്റെ നേട്ടങ്ങൾ

• പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത് മുതൽ, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് 11 കോടിയിലധികം കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്ക് 20 ഗഡുക്കളായി ₹3.70 ലക്ഷം കോടിയിലധികം വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
• 2023 നവംബറിൽ വികസിത ഭാരത് സങ്കൽപ്പ് യാത്രയുടെ ഭാഗമായി ആരംഭിച്ച ഒരു സുപ്രധാന സാച്ചുറേഷൻ ഡ്രൈവ് വഴി, 1 കോടിയിലധികം അർഹരായ കർഷകരെ പദ്ധതിയിൽ ചേർത്തു.
• 2024 ജൂണിൽ തുടർന്നുള്ള ​ഗവൺമെന്റിന്റെ ആദ്യ 100 ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ 25 ലക്ഷം കർഷകരെ കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി 18-ാം ഗഡു ലഭിച്ച ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം 9.59 കോടിയായി വർദ്ധിച്ചു.
• തീർപ്പാക്കാത്ത സെൽഫ്-രജിസ്‌ട്രേഷൻ കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിനായി 2024 സെപ്റ്റംബർ 21 മുതൽ ഒരു പ്രത്യേക ഡ്രൈവ് നടത്തി. ഈ ഡ്രൈവിൻ്റെ ഭാഗമായി പദ്ധതിയുടെ ആരംഭം മുതൽ 30 ലക്ഷത്തിലധികം തീർപ്പാക്കാത്ത സെൽഫ്-രജിസ്‌ട്രേഷൻ കേസുകൾ സംസ്ഥാനങ്ങൾ/കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു.
• വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഈ പദ്ധതിക്ക് വലിയ സ്വാധീനമുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, 20-ാം ഗഡുവിൽ (2025 ഏപ്രിൽ – 2025 ജൂലൈ), ഉത്തർപ്രദേശിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഗുണഭോക്താക്കൾ (2.34 കോടി) ഉണ്ടായിരുന്നു. തൊട്ടുപിന്നിലായി മഹാരാഷ്ട്രയിൽ 92.89 ലക്ഷം ഗുണഭോക്താക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

രണ്ട് ഹെക്ടറിൽ താഴെ ഭൂമിയുള്ള 85 ശതമാനത്തിലധികം ഇന്ത്യൻ കർഷകർക്ക് PM-കിസാൻ ഒരു അവശ്യ പിന്തുണാ സംവിധാനമായി വർത്തിക്കുന്നു. പണ ലഭ്യത പരിമിതമായിരിക്കുമ്പോൾ വിത്ത് വിതയ്ക്കൽ, വിളവെടുപ്പ് പോലുള്ള നിർണായക സമയങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക പിന്തുണ അവരെ സഹായിക്കുന്നു. ഇത് സാമ്പത്തിക ബുദ്ധിമുട്ട് കുറയ്ക്കുകയും അനൗപചാരിക വായ്പയെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുകയും പ്രയാസകരമായ സമയങ്ങളിൽ ഒരു സുരക്ഷാ കവചം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. സാമ്പത്തിക ആനുകൂല്യങ്ങൾക്കപ്പുറം ഈ പദ്ധതി കർഷകരിൽ ആത്മാഭിമാനം വളർത്തുകയും രാജ്യത്തിന്റെ വികസനത്തിന് കർഷകർ ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്നതും വിലമതിക്കപ്പെടുന്നതുമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

PM-കിസാന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ‍

ചെറുകിട, ഇടത്തരം കർഷകരുടെ (SMF) വരുമാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി PM-കിസാൻ പദ്ധതി ഇനിപ്പറയുന്നവ ലക്ഷ്യമിടുന്നു:

• കൃഷിയുടെ ഓരോ വിളവെടുപ്പ് ചക്രത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന കാർഷിക വരുമാനത്തിന് അനുസൃതമായി, ശരിയായ വിള ആരോഗ്യം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഉചിതമായ വിളവ് ലഭിക്കുന്നതിനും ആവശ്യമായ വിവിധ ഉൽപ്പാദന സാമഗ്രികൾ വാങ്ങുന്നതിന് ചെറുകിട, ഇടത്തരം കർഷകരുടെ സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക.

• ഇത്തരം ചെലവുകൾക്കായി പണം കണ്ടെത്തുന്നതിന് പണമിടപാടുകാരുടെ കെണിയിൽ വീഴുന്നതിൽ നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കുകയും കൃഷി തുടരുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യും.

PM-കിസാനിൽ ചേരാനുള്ള യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ

സ്വന്തമായി കൃഷിഭൂമിയുള്ള എല്ലാ കർഷക കുടുംബങ്ങൾക്കും ഈ പദ്ധതിയുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ അർഹതയുണ്ട്.

പദ്ധതിയിൽ ചേരാൻ ആവശ്യമായ നിർബന്ധിത വിവരങ്ങൾ:

• കർഷകന്റെ / പങ്കാളിയുടെ പേര്
• കർഷകന്റെ / പങ്കാളിയുടെ ജനനത്തീയതി
• ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് നമ്പർ
• IFSC/ MICR കോഡ്
• മൊബൈൽ (ബന്ധപ്പെടാനുള്ള) നമ്പർ
• ആധാർ നമ്പർ
• മാൻഡേറ്റ് രജിസ്‌ട്രേഷനായി പാസ്ബുക്കിൽ ലഭ്യമായ മറ്റ് ഉപഭോക്തൃ വിവരങ്ങളും ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.

നടപ്പാക്കലും നിരീക്ഷണവും

നടപ്പാക്കൽ തന്ത്രം

• സംസ്ഥാന ​ഗവൺമെന്റുകൾ പേര്, പ്രായം, വിഭാഗം, ആധാർ നമ്പർ, ബാങ്ക് അക്കൗണ്ട് വിവരങ്ങൾ, മൊബൈൽ നമ്പർ എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അർഹരായ കർഷക കുടുംബങ്ങളുടെ വിശദമായ ഡാറ്റാബേസ് തയ്യാറാക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. പേയ്‌മെന്റുകളുടെ ഇരട്ടിപ്പ് തടയുന്നതിനും ബാങ്ക് വിശദാംശങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടനടി പരിഹരിക്കുന്നതിനും അവർക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്.
• ഗുണഭോക്താക്കൾ, പദ്ധതിയുടെ യോഗ്യതാ മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ച് സ്വയം പ്രഖ്യാപനം സമർപ്പിക്കണം. പരിശോധന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി തങ്ങളുടെ ആധാറും മറ്റ് വിവരങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ​ഗവൺമെന്റിന് സമ്മതം നൽകുന്നതും ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
• നിലവിലുള്ള ഭൂവുടമസ്ഥാവകാശ രേഖകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരിക്കും ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഈ രേഖകൾ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാനും ഡിജിറ്റൈസേഷൻ വേഗത്തിലാക്കാനും ആധാറുമായും ബാങ്ക് വിവരങ്ങളുമായും ബന്ധിപ്പിക്കാനും സംസ്ഥാനങ്ങൾ/കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.
• അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ പട്ടിക ഗ്രാമതലത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കണം. യോഗ്യത ഉണ്ടായിട്ടും ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട കർഷകർക്ക് അപ്പീൽ നൽകാനും ഉൾപ്പെടാനും അവസരം നൽകണം.

ഉയർന്ന വരുമാനമുള്ളവർ, ആദായനികുതി അടയ്ക്കുന്നവർ, പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ ജീവനക്കാർ, സംസ്ഥാന/കേന്ദ്ര ​ഗവൺമെന്റ് ജീവനക്കാർ, ഭരണഘടനാ പദവി വഹിക്കുന്നവർ മുതലായ അർഹതയില്ലാത്ത കർഷകർക്ക് വിതരണം ചെയ്ത തുക തിരിച്ചെടുക്കാൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ/കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 5 വരെ, രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള അർഹതയില്ലാത്ത ഗുണഭോക്താക്കളിൽ നിന്ന് മൊത്തം ₹416 കോടി രൂപ തിരിച്ചുപിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.

നിരീക്ഷണവും പരാതി പരിഹാരവും

• ദേശീയ, സംസ്ഥാന, ജില്ലാതലങ്ങളിലാണ് നിരീക്ഷണം നടത്തുന്നത്.
• കാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിയാണ് ദേശീയ തലത്തിലുള്ള അവലോകനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.
• സംസ്ഥാനങ്ങൾ സംസ്ഥാന, ജില്ലാ നിരീക്ഷണ സമിതികൾ രൂപീകരിക്കണം.
• പരാതി പരിഹാരത്തിനായി ഇരു തലങ്ങളിലും പരാതി പരിഹാര സമിതികൾ രൂപീകരിക്കാനും സംസ്ഥാനങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.
• പരാതികൾ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ യോഗ്യതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പരിഹരിക്കണം.
• മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഒരു സൊസൈറ്റിയായി ഒരു സെൻട്രൽ പ്രോജക്റ്റ് മോണിറ്ററിംഗ് യൂണിറ്റ് (PMU) രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
• ഒരു സി.ഇ.ഒ.യുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഈ യൂണിറ്റ് മൊത്തത്തിലുള്ള നിരീക്ഷണവും പബ്ലിസിറ്റി ക്യാമ്പയ്‌നും (ഐ.ഇ.സി.) കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.
• ഓരോ സംസ്ഥാനവും/കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശവും കേന്ദ്രവുമായുള്ള ഏകോപനത്തിനായി ഒരു നോഡൽ വകുപ്പിനെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു.
• സംസ്ഥാനങ്ങൾ/ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് അവരുടെ സ്വന്തം സംസ്ഥാനതല പി.എം.യു. രൂപീകരിക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്.\
• സംസ്ഥാനം/കേന്ദ്ര ഭരണപ്രദേശം പി.എം.യു.വിനും ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കുമായി ചിലപ്പോൾ ഗഡുവിന്റെ 0.125% കേന്ദ്രം നൽകുന്നു. 2025 ഓഗസ്റ്റ് 12 വരെ, മൊത്തം ₹265.64 കോടി സംസ്ഥാനങ്ങൾ/കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്ക് ഭരണപരമായ ചെലവുകൾക്കായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

PM കിസാൻ പദ്ധതിയുടെ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത്, PM കിസാൻ പോർട്ടലിലും സെൻട്രലൈസ്ഡ് പബ്ലിക് ഗ്രീവൻസ് റിഡ്രസൽ ആൻഡ് മോണിറ്ററിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലും (CPGRAMS) ഒരു പരാതി പരിഹാര സംവിധാനം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. കർഷകർക്ക് വേഗത്തിലും സമയബന്ധിതമായും വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനായി PM-കിസാൻ പോർട്ടലിൽ നേരിട്ട് അവരുടെ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിക്കാൻ കഴിയും.

സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ

പരമാവധി ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിനായി പദ്ധതി സാങ്കേതികവും പ്രക്രിയാപരവുമായ മുന്നേറ്റങ്ങളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു കർഷക കേന്ദ്രീകൃത ഡിജിറ്റൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ വ്യാപകമായ പ്രവേശനക്ഷമത ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഇത് രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള അർഹരായ കർഷകർക്ക് പദ്ധതിയുടെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ തടസ്സമില്ലാതെ നേടാൻ അവസരം നൽകുന്നു. ഡിജിറ്റൽ പൊതു ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ തന്ത്രപരമായ സംയോജനം ഇടനിലക്കാരെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ഏറ്റവും വിദൂര കോണുകളിൽ പോലും എത്തിച്ചേരുന്ന ഒരു ക്രമീകൃത വിതരണ സംവിധാനത്തിന് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്തു.

ആധാർ അധിഷ്ഠിത ലിങ്കേജുകൾ

സുരക്ഷിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ ഇടപാടുകൾ ഉറപ്പാക്കുന്ന ആധാറിന്റെയും ആധാർ അധിഷ്ഠിത പേയ്‌മെന്റ് ഇക്കോസിസ്റ്റത്തിന്റെയും ഉപയോഗത്തിലൂടെ പദ്ധതിയുടെ ഫലപ്രാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കുന്നതിലൂടെ ഗുണഭോക്താവിന്റെ ഐഡന്റിറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന PM-കിസാനിലെ ഒരു നിർണ്ണായക തൂണാണ് ആധാർ.

കർഷകർക്ക് ഇനിപ്പറയുന്ന ഏതെങ്കിലും ഓപ്ഷൻ ഉപയോഗിച്ച് അവരുടെ ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയും:

1. OTP അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇ-കെവൈസി
2. ബയോമെട്രിക് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇ-കെവൈസി
3. ഫേസ് ഓതന്റിക്കേഷൻ (മുഖം തിരിച്ചറിയൽ) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇ-കെവൈസി

PM-കിസാൻ വെബ് പോർട്ടൽ

ആനുകൂല്യ കൈമാറ്റം സുഗമമാക്കുന്നതിനായി രാജ്യത്ത് ഒരു സംയോജിത പ്ലാറ്റ്ഫോം നൽകുന്നതിനായി, ഏകീകൃത ഘടനയിൽ ഒരൊറ്റ വെബ് പോർട്ടൽ വഴി കർഷകരുടെ വിവരങ്ങൾ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിനായി PM-കിസാൻ പോർട്ടൽ ആരംഭിച്ചു. PM-കിസാൻ പോർട്ടൽ താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷ്യങ്ങളോടെയാണ് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്:

• പോർട്ടലിൽ കർഷകരുടെ വിശദാംശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സ്ഥിരീകരിച്ചതും ആധികാരികവുമായ ഏക ഉറവിടം നൽകുന്നതിന്.
• കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കർഷകർക്ക് സമയബന്ധിതമായ സഹായം
• പബ്ലിക് ഫിനാൻഷ്യൽ മാനേജ്‌മെൻ്റ് സിസ്റ്റം (PFMS) സംയോജനത്തിലൂടെ കർഷകരുടെ ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകളിലേക്ക് പണമായി ആനുകൂല്യങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഏകീകൃത ഇ-പ്ലാറ്റ്‌ഫോം
• ആനുകൂല്യം ലഭിച്ച കർഷകരുടെ പട്ടികയുടെ സ്ഥലം തിരിച്ചുള്ള ലഭ്യത
• രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഫണ്ട് കൈമാറ്റ വിശദാംശങ്ങളുടെ എളുപ്പത്തിലുള്ള നിരീക്ഷണം

PM-കിസാൻ മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ

2020 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് PM-കിസാൻ മൊബൈൽ ആപ്പ്  പുറത്തിറക്കിയത്. കൂടുതൽ സുതാര്യതയ്ക്ക് ഊന്നൽ നൽകാനും കൂടുതൽ കർഷകരിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാനുമാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചത്. PM-കിസാൻ വെബ് പോർട്ടലിൻ്റെ ലളിതവും കാര്യക്ഷമവുമായ ഒരു വിപുലീകരണമാണ് PM-കിസാൻ മൊബൈൽ ആപ്പ്. സ്വയം രജിസ്‌ട്രേഷൻ, ആനുകൂല്യ നില ട്രാക്ക് ചെയ്യൽ, ഫേഷ്യൽ ഓതന്റിക്കേഷൻ (മുഖം തിരിച്ചറിയൽ) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഇ-കെവൈസി തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങൾ മൊബൈൽ ആപ്പ് നൽകുന്നു. 2023-ൽ, ഈ ആപ്പ് ഒരു അധിക 'ഫേസ് ഓതന്റിക്കേഷൻ ഫീച്ചറുമായി' വീണ്ടും പുറത്തിറക്കി. ഒ.ടി.പി.യോ വിരലടയാളമോ ഇല്ലാതെ, മുഖം സ്കാൻ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വിദൂര കർഷകർക്ക് ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കാൻ ഇത് സഹായിച്ചു. കർഷകർക്ക് അവരുടെ സമീപത്തുള്ള 100 മറ്റ് കർഷകരെ അവരുടെ വീട്ടുവാതിൽക്കൽ വെച്ച് ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കാൻ സഹായിക്കാനും കഴിയും. കൂടാതെ, ഓരോ സംസ്ഥാന ​ഗവൺമെന്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും 500 കർഷകർക്ക് ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യവും ഇന്ത്യാ ഗവൺമെൻ്റ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

സഹായ കേന്ദ്രങ്ങൾ: പൊതു സേവന കേന്ദ്രങ്ങളും പോസ്റ്റ് ഓഫീസുകളും

രജിസ്‌ട്രേഷനുകൾ സുഗമമാക്കാനും നിർബന്ധിത ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റാനും 5 ലക്ഷത്തിലധികം പൊതു സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ (CSC) പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, PM-കിസാൻ പദ്ധതിയുടെ ഗുണഭോക്താക്കളായ കർഷകർക്ക് ആധാറുമായി മൊബൈൽ നമ്പർ ലിങ്ക് ചെയ്യാനും/അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യാനുമുള്ള സൗകര്യം തപാൽ വകുപ്പ് നൽകുന്നു. ഇന്ത്യ പോസ്റ്റ് പേയ്‌മെൻ്റ് ബാങ്ക് വഴി ഇ-കെവൈസി പൂർത്തിയാക്കാനാണ് ഇത്.

PM-കിസാൻ AI ചാറ്റ്‌ബോട്ട്: കിസാൻ-ഇ-മിത്ര

2023 സെപ്റ്റംബറിൽ, കേന്ദ്ര ​ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു പ്രധാന പദ്ധതിയുമായി സംയോജിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ AI ചാറ്റ്‌ബോട്ടായി കിസാൻ-ഇ-മിത്ര എന്ന പേരിൽ PM-കിസാൻ പദ്ധതിക്കായി ഒരു AI  ചാറ്റ്‌ബോട്ട് പുറത്തിറക്കി. പേയ്‌മെൻ്റുകൾ, രജിസ്‌ട്രേഷൻ, യോഗ്യത എന്നിവ സംബന്ധിച്ച കർഷകരുടെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ ഉടനടി, വ്യക്തവും കൃത്യവുമായ മറുപടികൾ ഈ AI  ചാറ്റ്‌ബോട്ട് നൽകുന്നു. ഇ.കെ.സ്റ്റെപ്പ് ഫൗണ്ടേഷൻ്റെയും ഭാഷിണിയുടെയും പിന്തുണയോടെയാണ് ഇത് വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തത്. വോയ്‌സ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രവേശനം ഉൾപ്പെടെ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ ഇൻ്റർനെറ്റിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളിലേക്കും എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശനം സാധ്യമാക്കാനും ഈ ഭാഷകളിൽ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കാൻ പിന്തുണ നൽകാനും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ സംരംഭമാണ് ഭാഷിണി. PM-കിസാൻ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനത്തിൽ AI  ചാറ്റ്‌ബോട്ട് അവതരിപ്പിച്ചത് കർഷകർക്ക് ഉപയോക്തൃ-സൗഹൃദവും പ്രാപ്യവുമായ ഒരു പ്ലാറ്റ്‌ഫോം നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.

കിസാൻ-ഇ-മിത്രയുടെ ചില സവിശേഷതകൾ:

• ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ്, തമിഴ്, ബംഗാളി, ഒഡിയ, മലയാളം, ഗുജറാത്തി, പഞ്ചാബി, തെലു​ഗു, മറാത്തി, കന്നഡ ഉൾപ്പെടെ 11 പ്രധാന പ്രാദേശിക ഭാഷകളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിലൂടെ സാങ്കേതികവും ഭാഷാപരവുമായ തടസ്സങ്ങൾ മറികടന്ന്, 24/7 ലഭ്യത ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭാഷകളിൽ ഉറപ്പാക്കുന്നു.
• കർഷകർക്ക് അവരുടെ അപേക്ഷയുടെ നില പരിശോധിക്കാനും പേയ്‌മെൻ്റുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നേടാനും കഴിയും.
• വോയ്‌സ് ഇൻപുട്ട് അടിസ്ഥാനമാക്കി ചാറ്റ്‌ബോട്ടിന് 11 പ്രധാന ഭാഷകൾ സ്വന്തമായി കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. മറ്റ് ഭാഷകൾക്കായി, ഉപയോക്താക്കൾ തുടക്കത്തിൽ അവരുടെ ഇഷ്ടം തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്, ഭാവി അപ്‌ഡേറ്റുകളിൽ പൂർണ്ണമായ ഓട്ടോ-ലാംഗ്വേജ് ഡിറ്റക്ഷൻ കവറേജ് വ്യാപിപ്പിക്കും.
• ഉപയോക്താവിൻ്റെ ആദ്യ അന്വേഷണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, സിസ്റ്റം പ്രസക്തമായ പദ്ധതിയെ സ്വയമേവ തിരിച്ചറിയും, ഇത് കർഷകർക്കുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ ലളിതമാക്കുന്നു.
• ഈ AI ബോട്ട് ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡലുകൾ (LLM) ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ കൃത്യവും സന്ദർഭോചിതവുമായ മറുപടികൾ നൽകാനുള്ള ചാറ്റ്‌ബോട്ടിൻ്റെ കഴിവ് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.

2025 ജൂലൈ 15 വരെ, 53 ലക്ഷം കർഷകരിൽ നിന്നുള്ള 95 ലക്ഷത്തിലധികം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കിസാൻ-ഇ-മിത്ര പരിഹാരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രൈമറി അഗ്രികൾച്ചറൽ ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റികളുമായുള്ള  (PACS) സംയോജനം

പ്രൈമറി അഗ്രികൾച്ചറൽ ക്രെഡിറ്റ് സൊസൈറ്റികളെ (PACS) PM-കിസാൻ പദ്ധതിയുമായും മറ്റ് നിരവധി കേന്ദ്ര പദ്ധതികളുമായും സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഗവൺമെൻ്റ് ഒരു ഏകീകൃത എൻ്റർപ്രൈസ് റിസോഴ്‌സ് പ്ലാനിംഗ് (ERP) പ്ലാറ്റ്‌ഫോം നൽകുകയും താഴെ പറയുന്ന സൗകര്യങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു: പ്രധാൻമന്ത്രി കിസാൻ സമൃദ്ധി കേന്ദ്രം (PMKSK), പൊതു സേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ (CSC), പ്രധാൻമന്ത്രി ഭാരതീയ ജൻഔഷധി കേന്ദ്രങ്ങൾ (PMBJK), ഇന്ധന റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ, ലിക്വിഫൈഡ് പെട്രോളിയം ഗ്യാസ് (LPG) വിതരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ, ഗ്രാമീണ ജലവിതരണ സംവിധാനങ്ങളുടെ ഓപ്പറേഷൻസ് ആൻഡ് മെയിൻ്റനൻസ് (O&M), കർഷക ഉൽപാദക സംഘടനകളുടെ (FPO) രൂപീകരണം. ഈ നടപടികൾ PACS-ൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കുകയും ഓഡിറ്റ് സുതാര്യത, മെച്ചപ്പെട്ട ഭരണ മാനദണ്ഡങ്ങൾ, മോഡൽ ബൈ-ലോകൾക്ക് കീഴിൽ അനുവദിച്ചിട്ടുള്ള വിപുലീകരിച്ച സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ അവയുടെ സാമ്പത്തിക സുസ്ഥിരത ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

കർഷക രജിസ്‌ട്രി രൂപീകരണം

PM കിസാൻ പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ, കർഷകർക്ക് അവസാന ഘട്ടം വരെ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നത് അതീവ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഡിജിറ്റലായും സുതാര്യമായും നൽകുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരു പ്രധാന ലക്ഷ്യമായിരുന്നു. ഇതിന് അനുസൃതമായി, ഒരു കർഷക രജിസ്‌ട്രി സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ സംരംഭത്തിന് കേന്ദ്ര കൃഷി മന്ത്രാലയം തുടക്കം കുറിച്ചു. നന്നായി ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതും സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിച്ചതുമായ  ഈ ഡാറ്റാബേസ് സാമൂഹ്യക്ഷേമ ആനുകൂല്യങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിന് കർഷകർ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടതിൻ്റെ ആവശ്യം ഇല്ലാതാക്കും. കർഷക രജിസ്‌ട്രി സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, കർഷകർക്ക്‌ സാമൂഹ്യക്ഷേമ പദ്ധതികൾ ലഭിക്കുന്നത് സമയം എടുക്കുന്ന ഒരു പ്രക്രിയയായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ, രജിസ്‌ട്രി നിലവിൽ വന്നതോടെ, കർഷകർക്ക് ഈ ആനുകൂല്യങ്ങൾ തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ എളുപ്പത്തിൽ നേടാൻ കഴിയും.

ഉപസംഹാരം

ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കർഷകർക്ക് വേഗത്തിലും സുതാര്യമായും മാന്യമായും സഹായം നൽകിക്കൊണ്ട് PM-കിസാൻ ഗ്രാമീണ പിന്തുണയുടെ അടിസ്ഥാനശിലയായി പരിണമിച്ചു. അതിൻ്റെ ശക്തമായ ഡിജിറ്റൽ അടിത്തറയും ഇ-കെവൈസി, കർഷക രജിസ്‌ട്രി, AI അധിഷ്ഠിത സേവനങ്ങൾ പോലുള്ള തുടർച്ചയായ നവീകരണങ്ങളും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും സമഗ്രവുമായ ഒരു സംവിധാനത്തിന് രൂപം നൽകുന്നു.

ഇന്ത്യ ഒരു വികസിത ഭാരതത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, കവറേജ് വർദ്ധിപ്പിക്കുക, അവസാന ഘട്ടം വരെ വിതരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുക, അർഹരായ എല്ലാ കർഷകർക്കും തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് മുൻഗണന. ഭാവിയിൽ, PM-കിസാൻ ഗ്രാമീണ പ്രതിരോധശേഷിയുടെ ഒരു പ്രധാന പ്രേരകശക്തിയായി തുടരുകയും ഇന്ത്യയിലെ കാർഷിക സമൂഹത്തിന് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതവും സമൃദ്ധവുമായ ഭാവി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ ഒരു പ്രധാന ഉപകരണമായി നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യും.

References

Ministry of Agriculture & Farmers Welfare

https://www.pmkisan.gov.in/

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2190074

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2171684

https://www.myscheme.gov.in/schemes/pm-kisan

https://www.pib.gov.in/PressNoteDetails.aspx?NoteId=154960&ModuleId=3

https://sansad.in/getFile/annex/268/AU1464_CSuYc2.pdf?source=pqars

https://sansad.in/getFile/annex/266/AU1302_YaVIcH.pdf?source=pqars

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/185/AU4344_Bfiq4m.pdf?source=pqals

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/185/AU2707_9wqkqP.pdf?source=pqals

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2105462

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2061928

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1947889

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1934517

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1959461

Special Service and Features

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1869463

Click here to see PDF

***

SK