Press Note Details: Press Information Bureau

Infrastructure

ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ദിനം: ഊർജ്ജം സംരക്ഷിക്കുക, ഭാവി സുരക്ഷിതമാക്കുക

സാരാംശം

Posted On: 14 DEC 2025 12:43PM

2025 ഡിസംബറോടെ പിഎം സൂര്യ ഘർ ദൗത്യം 7 ജിഗാവാട്ട് ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ഏകദേശം 24 ലക്ഷം വീടുകളെ സൗരോർജ്ജവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.

പെർഫോം, അച്ചീവ് ആൻഡ് ട്രേഡ് (പിഎടി)യിൽ നിന്ന് കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് ട്രേഡിംഗ് സ്കീമിലേക്കുള്ള (സിസിടിഎസ്) മാറ്റം ഒരു പ്രധാന പരിവർത്തനത്തെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു, ഇത് വ്യാവസായിക ഊർജ്ജ നയത്തിന്റെ കാതലായ കാർബൺ-തീവ്രത കുറയ്ക്കലും വ്യാപാരം ചെയ്യാവുന്ന ക്രെഡിറ്റുകളും നൽകുന്നു.

നിരീക്ഷണം, അനുസരണം, സുതാര്യത എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ ഊർജ്ജ-കാര്യക്ഷമത ഭരണം നവീകരിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ ശേഷി ഇപ്പോൾ 50% ഫോസിൽ ഇതര നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടു, ഇത് പുനരുപയോഗിക്കാവുന്ന ഊർജ്ജത്തിൻ്റെ വിപുലീകരണം, കാര്യക്ഷമത പദ്ധതികൾ, ഗ്രിഡ് സ്ഥിരത മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ എന്നിവയുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന വിജയത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

ആമുഖം

ഊർജ്ജം എന്നത് വൈദ്യുതിയോ ഇന്ധനമോ മാത്രമല്ല; ആധുനിക ജീവിതത്തെ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ശക്തിയാണ്. അത് നമ്മുടെ വീടുകളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു, നമ്മുടെ വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ശക്തി പകരുന്നു, ഗതാഗതം നയിക്കുന്നു, ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, ആശുപത്രികൾ, സ്കൂളുകൾ, ബിസിനസുകൾ എന്നിവ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.

ഊർജ്ജം സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും സാമൂഹിക വികസനത്തിനും സാങ്കേതിക പുരോഗതിക്കും ശക്തി പകരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വികസിക്കുമ്പോൾ, വിശ്വസനീയവും താങ്ങാനാവുന്നതുമായ ഊർജ്ജത്തിനുള്ള ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ആവശ്യകത പരിഹരിക്കുന്നതിന് വിതരണം വികസിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, കാര്യക്ഷമവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ ഊർജ്ജ ഉപയോഗം ഉറപ്പാക്കുകയും വേണം.

കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗം ഉപയോഗിച്ച് ഒരേ ഉൽപ്പാദനം കൈവരിക്കുക എന്നതാണ് ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത, അതേസമയം സംരക്ഷണം പാഴാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ഇവ ഒരുമിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ തന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു കേന്ദ്ര സ്തംഭമായി മാറുന്നു. അവയുടെ പ്രാധാന്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, കാര്യക്ഷമമായ ഊർജ്ജ ഉപയോഗത്തിനായുള്ള അവബോധം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സംഭാവനകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനുമായി ഇന്ത്യ എല്ലാ വർഷവും ഡിസംബർ 14 ന് ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ദിനം ആചരിക്കുന്നു.

A diagram of a solar panel and light bulb

ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ദിനം

1991 മുതൽ വർഷം തോറും ആചരിക്കുന്ന ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ദിനം അഥവാ രാഷ്ട്രീയ ഊർജ സംരക്ഷണ ദിവസ്, ഊർജ്ജ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും വിവിധ മേഖലകളിലെ കാര്യക്ഷമമായ രീതികൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി ആരംഭിച്ചു. 2001-ൽ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ നിയമം നടപ്പിലാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന്, ബ്യൂറോ ഓഫ് എനർജി എഫിഷ്യൻസി (BEE) ബോധവത്കരണ പരിപാടികൾ, സ്കൂൾ മത്സരങ്ങൾ, ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ രാജ്യവ്യാപകമായ ശ്രമങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകാൻ തുടങ്ങി. താങ്ങാനാവുന്ന വില ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും, ബഹിർഗമനംകുറയ്ക്കുന്നതിനും, ഗ്രിഡ് വിശ്വാസ്യത ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും, അതിവേഗം വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ ഇന്ത്യയുടെ വിശാലമായ ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ പരിവർത്തനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനും ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത പ്രധാനമാണെന്ന് ഈ ദിനം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ നിലവിലെ ഊർജ്ജ ഭൂപ്രകൃതി

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച മൂന്ന് ഊർജ്ജ ഉപഭോക്താക്കളിൽ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യ, വൈദ്യുതി ആവശ്യകത എല്ലാ വർഷവും വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 2023–24 ൽ 1,739.09 ബില്യൺ യൂണിറ്റ് (BU) ആയിരുന്ന മൊത്തം വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനം 5.21% വർദ്ധിച്ച് 2024–25 ൽ 1,829.69 BU ആയി. 2025–26 ൽ, ഉത്പാദന ലക്ഷ്യം 2,000.4 BU ആയി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതേസമയം, വൈദ്യുതി സംവിധാനം കൂടുതൽ വിശ്വസനീയമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. 2025 ജൂണിൽ, ഊർജ്ജക്ഷാമത്തിന്റെ തോത് 0.1% ആയി കുറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. 241 GW എന്ന ഇന്ത്യയുടെ ഉയർന്ന ഊർജ്ജ ആവശ്യകത,ഒരു ക്ഷാമവുമില്ലാതെ നിറവേറ്റാനുള്ള കഴിവ് മെച്ചപ്പെട്ട സിസ്റ്റം പ്രതിരോധശേഷിയും മികച്ച ഡിമാൻഡ്-സപ്ലൈ മാനേജ്‌മെന്റും എടുത്തുകാണിക്കുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ മിശ്രിതം അതിവേഗം ശുദ്ധമായ സ്രോതസ്സുകളിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 2025 ഒക്ടോബർ 31 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം സ്ഥാപിത ഉൽ‌പാദന ശേഷി 505 GW ആണ്, അതിൽ 259 GW-ൽ കൂടുതൽ ഫോസിൽ ഇതര സ്രോതസ്സുകളാണ്. ഇതിനർത്ഥം ഇപ്പോൾ സ്ഥാപിത വൈദ്യുതി ശേഷിയുടെ 50%-ത്തിലധികവും സോളാർ, കാറ്റ്, ജലവൈദ്യുതി, ആണവോർജ്ജം തുടങ്ങിയ ഫോസിൽ ഇതര സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നാണ്. ഇന്ത്യ ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വികസിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, ശുദ്ധവും കൂടുതൽ സുസ്ഥിരവുമായ ഊർജ്ജ ഭാവിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന് ഈ പരിണമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭൂപ്രകൃതി കാണിക്കുന്നു.

പ്രധാന ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ സംരംഭങ്ങൾ

ഊർജ്ജം പാഴാക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിനും വിഭവങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമമായ ഉപയോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി, ഊർജ്ജ മന്ത്രാലയവും ബ്യൂറോ ഓഫ് എനർജി എഫിഷ്യൻസിയും (BEE) വിവിധ വ്യവസായങ്ങളിൽ നിരവധി ദേശീയ പരിപാടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് കാര്യക്ഷമമായ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനും, മെച്ചപ്പെട്ട രൂപകൽപ്പനയ്ക്കും, മികച്ച ഊർജ്ജ മാനേജ്മെന്റിനും പ്രോത്സാഹനം നൽകുന്നു.

പുരോഗതി രൂപപ്പെടുത്തുന്ന മുൻനിര ഗവൺമെൻ്റ്പരിപാടികൾഇവയാണ്:

വ്യാവസായിക ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത: ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഊർജ്ജ ഉപഭോഗത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വ്യവസായ മേഖലയാണ്, അതിനാൽ കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ, ചെലവുകളും ബഹിഗമനവുംകുറയ്ക്കുന്നതിൽശ്രദ്ധകേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.

വ്യാവസായിക ഡീകാർബണൈസേഷനായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ വിപണി അധിഷ്ഠിത ചട്ടക്കൂടാണ് കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് ട്രേഡിംഗ് സ്കീം (CCTS). CCTS പ്രകാരം, എമിഷൻ-ഇന്റൻസീവ് മേഖലകൾക്ക് ഗ്രീൻഹൗസ് ഗ്യാസ് എമിഷൻ ഇന്റൻസിറ്റി (GEI) ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിച്ച് മുന്നേറുന്ന വ്യവസായങ്ങൾക്ക് ട്രേഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന കാർബൺ ക്രെഡിറ്റ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ ലഭിക്കും.

2025 ഡിസംബറിൽ, അലുമിനിയം, സിമൻറ്, പെട്രോകെമിക്കൽസ്, റിഫൈനറികൾ, പൾപ്പ് &പേപ്പർ, തുണിത്തരങ്ങൾ, ക്ലോർ-ആൽക്കലി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പ്രധാന ഊർജ്ജ-തീവ്ര മേഖലകളെ ഗവൺമെൻ്റ്മുമ്പത്തെPAT സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് CCTS കംപ്ലയൻസ് മെക്കാനിസത്തിലേക്ക് മാറ്റി.

വ്യാവസായിക ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതയ്ക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അടിസ്ഥാന പരിപാടിയായി പെർഫോം, അച്ചീവ് ആൻഡ് ട്രേഡ് (പിഎടി) പദ്ധതി പ്രവർത്തിച്ചു. നിയുക്ത ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് പിഎടി ഊർജ്ജ-കുറയ്ക്കൽ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകി, ഈ ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങൾക്ക് വ്യാപാരത്തിനായി എനർജി സേവിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ (ഇഎസ്‌സിഇആർടി) ലഭിച്ചു. വലിയ തോതിലുള്ള കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾക്ക് പിഎടി അടിത്തറയിട്ടു, കാർബൺ-പുറന്തള്ളൽ ഫലങ്ങളുമായി പ്രകടനത്തെ നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് സിസിടിഎസ് ഇപ്പോൾ ഇത് കൂടുതൽ ബലപ്പെടുത്തുന്നു.

ഗാർഹിക ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത: ഇന്ത്യയുടെ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ തന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സ്തംഭം ഗാർഹിക, ചെറുകിട ബിസിനസ് തലങ്ങളിൽ കാര്യക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തുക എന്നതാണ്.

28 ഉപകരണ വിഭാഗങ്ങൾ (17 എണ്ണം നിർബന്ധമായും) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് &ലേബലിംഗ് (എസ് &എൽ) പ്രോഗ്രാം, സ്റ്റാർ ലേബലുകൾ വഴി ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നൽകുകയും ഉയർന്ന കാര്യക്ഷമതയുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ സ്വീകരിക്കാൻ നിർമ്മാതാക്കളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗ്രിഡ്-കണക്റ്റഡ് സോളാർ ഇൻവെർട്ടറുകൾ പോലുള്ള സമീപകാല കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ പ്രോഗ്രാമിന്റെ തുടർച്ചയായ വികാസത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.

ഉജാല എൽഇഡി പദ്ധതി: 2015 ജനുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച ഉന്നത് ജ്യോതി ബൈ അഫോർഡബിൾ എൽഇഡി ഫോർ ഓൾ (ഉജാല) പദ്ധതി, ഗാർഹിക ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് താങ്ങാവുന്ന വിലയിൽ ഊർജ്ജക്ഷമതയുള്ള എൽഇഡി ബൾബുകൾ നൽകുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ സംരംഭം വൈദ്യുതി ബില്ലുകൾ കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, ഊർജ്ജം ലാഭിക്കുകയും ഊർജ്ജക്ഷമതയുള്ള ഉപകരണങ്ങൾക്കായി ഒരു വലിയ, മത്സരാധിഷ്ഠിത വിപണി സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഉജാല എൽഇഡി പ്രോഗ്രാം രാജ്യവ്യാപകമായി 36.87 കോടി എൽഇഡി ബൾബുകൾ വിതരണം ചെയ്തുകൊണ്ട് വികസിച്ചു, ഇതിന്റെ ഫലമായി പ്രതിവർഷം 47,883 ദശലക്ഷം കിലോവാട്ട് ഊർജ്ജ ലാഭം, ₹19,153 കോടി ചെലവ് ലാഭിക്കൽ, 9,586 മെഗാവാട്ട് പീക്ക് ഡിമാൻഡ് ഒഴിവാക്കൽ, വാർഷികമായി 3.88 ദശലക്ഷം ടൺ CO₂ ബഹിർഗമനംകുറയ്ക്കൽഎന്നിവസാധ്യമായി.

പ്രധാൻ മന്ത്രി സൂര്യ ഘർ മുഫ്ത് ബിജ്‌ലി യോജന (2024): 2024 ഫെബ്രുവരിയിൽ ₹75,021 കോടി ചെലവിൽ ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി ഒരു കോടി വീടുകളിൽ പുരപ്പുറ സോളാർ സംവിധാനങ്ങൾ സജ്ജമാക്കാനും പ്രതിമാസം 300 യൂണിറ്റ് വരെ സൗജന്യ വൈദ്യുതി നൽകാനും ലക്ഷ്യമിടുന്നു. 2025 ഡിസംബർ വരെ 23.9 ലക്ഷത്തിലധികം വീടുകളിൽ പുരപ്പുറ സോളാർ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ആർ‌ഡി‌എസ്‌എസ്: 2021 ൽ ആരംഭിച്ച നവീകരിച്ച വിതരണ മേഖല പദ്ധതി (ആർ‌ഡി‌എസ്‌എസ്), വൈദ്യുതി വിതരണ കമ്പനികളുടെ (ഡിസ്കോം) പ്രവർത്തനപരവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രകടനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന പരിപാടിയാണ്. 2025 ഡിസംബർ വരെ, കേന്ദ്ര, ഡിസ്‌കോം നയിക്കുന്ന പരിപാടികൾക്ക് കീഴിൽ ഇന്ത്യ 4.76 കോടി സ്മാർട്ട് വൈദ്യുതി മീറ്ററുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.

കെട്ടിടങ്ങൾ: കാര്യക്ഷമമായ നിർമ്മാണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും പുതിയ കെട്ടിടങ്ങളിലെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിനുമായി ഇന്ത്യ കെട്ടിട-ഊർജ്ജ ചട്ടങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്.

2007-ൽ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിച്ച ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ കെട്ടിട ചട്ടം (ECBC), വാണിജ്യ കെട്ടിടങ്ങൾക്കുള്ള ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജ-കാര്യക്ഷമതാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നു. പിന്നീട് ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ സുസ്ഥിര കെട്ടിട ചട്ടം (ECSBC) വഴി ഇത് ശക്തിപ്പെടുത്തി, ഇത് സുസ്ഥിരത, വസ്തുക്കൾ, മൊത്തത്തിലുള്ള പാരിസ്ഥിതിക പ്രകടനം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനുള്ള ആവശ്യകതകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു.

2018 ൽ വീടുകൾക്കായി ഇക്കോ നിവാസ് സംഹിത (ENS) അവതരിപ്പിച്ചു; മികച്ച ഡിസൈൻ, വെന്റിലേഷൻ, ഇൻസുലേഷൻ എന്നിവയിലൂടെ പാർപ്പിടങ്ങളിലെ ഊർജ്ജ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിൽ ഇത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. ഈ ചട്ടങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് സുഖസൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഊർജ്ജ ബില്ലുകൾ കുറയ്ക്കുകയും ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല ഊർജ്ജ-കാര്യക്ഷമത ലക്ഷ്യങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഡിജിറ്റൽ, സ്ഥാപന ചട്ടക്കൂടുകൾ: വിവിധ മേഖലകളിലെ ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് സ്ഥാപനങ്ങളെയും ഡാറ്റാ സംവിധാനങ്ങളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

ഊർജ ദക്ഷത ഇൻഫർമേഷൻ ടൂൾ (യുഡിഐടി) പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഉപകരണങ്ങൾ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗ രീതികൾ, പദ്ധതി പ്രകടനം, മേഖല തിരിച്ചുള്ള സമ്പാദ്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് രാജ്യവ്യാപകമായ ഉൾക്കാഴ്ചകൾ നൽകുന്നു.

PAT, ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതയ്ക്കായുള്ള വിപണി പരിവർത്തനം (MTEE), ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത ധനസഹായ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം (EEFP), ഊർജ്ജക്ഷമതയുള്ള സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനുള്ള ചട്ടക്കൂട് (FEEED) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിലൂടെ ദേശീയ ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതാ ദൗത്യം (NMEEE) സമഗ്രമായ നയ ഘടന നൽകുന്നു.

ലൈഫ് (ലൈഫ് സ്റ്റൈൽ ഫോർ എൻവയോൺമെന്റ്) പ്രകാരമുള്ള പെരുമാറ്റരീതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംരംഭങ്ങൾ, ശ്രദ്ധാപൂർവ്വവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ളതുമായ ഉപഭോഗം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ പൊതുജന പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

പൊതുജന പങ്കാളിത്തം: അവാർഡുകളിലൂടെയും ചിത്രരചനാ മത്സരങ്ങളിലൂടെയും രാജ്യവ്യാപകമായി പൊതുജന പങ്കാളിത്തം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

1991 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഡിസംബർ 14 ന് നടക്കുന്ന ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ പുരസ്കാരങ്ങൾ (NECA), ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതയ്ക്കുള്ള ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിര അംഗീകാരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്, ഇത് മാതൃകാപരമായ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ നേട്ടങ്ങൾക്ക് വ്യവസായങ്ങൾ, സംഘടനകൾ, വ്യക്തികൾ എന്നിവരെ ആഘോഷിക്കുന്നു. 2021 മുതൽ, ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതയിലെ അത്യാധുനിക നൂതനാശയങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതിനായി ദേശീയ ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമതാ നൂതനാശയ പുരസ്കാരങ്ങളും (NEEIA) സംഘടിപ്പിച്ചുവരുന്നു.

ഡിസംബർ 14 ന് രാജ്യവ്യാപകമായി ഊർജ്ജ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ദേശീയ ചിത്രരചനാ മത്സരവും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാർത്ഥി സമ്പർക്ക സംരംഭങ്ങളിലൊന്നാണ്. സ്കൂൾ, സംസ്ഥാന, ദേശീയ തലങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന ഇത്, ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ വിഷയങ്ങൾ സർഗാത്മകമായിചിത്രീകരിക്കാൻകുട്ടികളെപ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയുംസുസ്ഥിരരീതികളെക്കുറിച്ചുള്ളഅവബോധംവളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള നേതൃത്വവും അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങളും

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

ഉജാലയുടെ എൽഇഡി-ബൾബ് വിതരണ മാതൃക ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു. എനർജി എഫിഷ്യൻസി സർവീസസ് ലിമിറ്റഡുമായുള്ള (ഇഇഎസ്എൽ) കരാർ പ്രകാരം മലേഷ്യയിലെ മലാക്ക സംസ്ഥാനം ഉജാല-പോലെയുള്ള പദ്ധതി സ്വീകരിച്ചു. നേരത്തെ, കാര്യക്ഷമമായ ലൈറ്റിംഗ് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഗവൺമെൻ്റ്ഉജാല-യുകെആരംഭിച്ചിരുന്നു.

2024-ൽ, ഗവൺമെന്റുകൾ, അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ, സ്വകാര്യ പങ്കാളികൾ എന്നിവർ സഹകരിച്ച് ഊർജ്ജ-കാര്യക്ഷമമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളും രീതികളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ആഗോള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമായ ഇന്റർനാഷണൽ എനർജി എഫിഷ്യൻസി ഹബ്ബിൽ ഇന്ത്യ ഔദ്യോഗികമായി ചേർന്നു. ഈ നടപടി, ആഭ്യന്തര കാര്യക്ഷമതാ ശ്രമങ്ങളെ ആഗോളതലത്തിലെ മികച്ച രീതികളുമായി വിന്യസിക്കുന്നതിനും അതിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പങ്കിടുന്നതിനുമുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിബദ്ധതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചട്ടക്കൂട് കണ്‍വെന്‍ഷന്‍ (UNFCCC) പ്രകാരം, ഓരോ രാജ്യവും അതിന്റെ ദേശീയ മുൻഗണനകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു ഊർജ്ജ-പരിവർത്തന പാത രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ദ്രുത സാമ്പത്തിക വളർച്ചയും ദീർഘകാല കാലാവസ്ഥാ ഉത്തരവാദിത്തവും സന്തുലിതമാക്കുന്ന ഒരു പാത ഇന്ത്യ നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2070 ഓടെ നെറ്റ്-സീറോ ബഹിർഗമനംകൈവരിക്കാൻ രാജ്യം പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്, കൂടാതെ 2030 ലെ ദേശീയമായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ട സംഭാവനകളിൽ (NDC-കൾ) GDP യുടെ ബഹിർഗമനതീവ്രത45% കുറയ്ക്കുക, സ്ഥാപിത വൈദ്യുതി ശേഷിയുടെ 50% ഫോസിൽ ഇതര സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക, 2.5–3ബില്യൺ ടൺ CO₂ തുല്യമായ അധിക കാർബൺ സിങ്ക് സൃഷ്ടിക്കുക, LiFEപ്രസ്ഥാനത്തിലൂടെ സുസ്ഥിരമായ ജീവിതശൈലി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, കാലാവസ്ഥാ-ദുർബല മേഖലകളിൽ പ്രതിരോധശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഈ ഇടപെടലുകൾ ഇന്ത്യയെ ഗ്ലോബൽസൗത്തിൻ്റെഒരുമുൻനിരശബ്ദമായിപ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു, താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിലുള്ള ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം, തുല്യമായ കാലാവസ്ഥാ ധനസഹായം, UNFCCC തത്വങ്ങൾക്ക് കീഴിലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യയിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവയ്ക്കായി വാദിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ അതിന്റെ G20 അധ്യക്ഷതയിൽ, ആഗോളജൈവഇന്ധനസഖ്യം (GBA) ആരംഭിച്ചതുൾപ്പെടെ ശുദ്ധമായ ഇന്ധനങ്ങളിലും ഊർജ്ജ പരിവർത്തനങ്ങളിലും ആഗോള സഹകരണം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി.

ഇന്നുവരെ, ജിബിഎ 25 രാജ്യങ്ങളിലേക്കും 12 അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളിലേക്കും വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് സുസ്ഥിര ഇന്ധനങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ആഗോള വിശ്വാസത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ലോകമെമ്പാടും താങ്ങാനാവുന്നതും കുറഞ്ഞ കാർബൺ ഇന്ധനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിനും പ്രധാന ജൈവ ഇന്ധന ഉൽ‌പാദകർ, ഉപഭോക്താക്കൾ, ബഹുമുഖ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവരെ ഈ സഖ്യം ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നു.

വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിൽ സൗരോർജ്ജം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സൗരോർജ്ജ സഖ്യം (ISA) എന്ന സംഘടനയുടെ സഹസ്ഥാപകരാണ് ഇന്ത്യ. ഗ്ലോബൽസൗത്തിൽനിക്ഷേപംസമാഹരിക്കുന്നതിനുംസഹകരണംശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുംസൗരോർജ്ജവിന്യാസംത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ളഒരുപ്രധാനവേദിയായിISA മാറിയിരിക്കുന്നു.

ISA 2025 പ്രധാന സവിശേഷതകൾ

125+ അംഗരാജ്യങ്ങളും ഉടമ്പടി രാജ്യങ്ങളും, 550 പ്രതിനിധികളും, 30+ മന്ത്രിമാരും ഒത്തുചേർന്ന്, ISA യുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആഗോള സ്വാധീനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന 8-ാമത് ISA അസംബ്ലിക്ക് ഇന്ത്യ ന്യൂഡൽഹിയിൽ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു.

ISA നിരവധി പുതിയ ആഗോള സോളാർ സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, അവയിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു:

സോളാർ റീസൈക്ലിംഗിനും സർക്കുലാരിറ്റിക്കും വേണ്ടിയുള്ള ഒരു പരിപാടിയായ SUNRISE;

അതിർത്തി കടന്നുള്ള സോളാർ ഗ്രിഡ് സംയോജനം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി OSOWOG (ഒരു സൂര്യൻ ഒരു ലോകം ഒരു ഗ്രിഡ്);

ചെറുകിട ദ്വീപ് വികസ്വര രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കായി ലോക ബാങ്കുമായി ചേർന്ന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത SIDS സോളാർ സംഭരണ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം;

നവീകരണം, പരിശീലനം, ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ആഗോള ശേഷി കേന്ദ്രം (GCC).

2030 ഓടെ 1 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ സൗരോർജ്ജ നിക്ഷേപങ്ങൾ സമാഹരിക്കാനും അംഗരാജ്യങ്ങളിലുടനീളം 1,000 GW സൗരോർജ്ജ ശേഷി വിന്യാസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ലക്ഷ്യമിടുന്ന "1000-ലേക്ക്" എന്ന തന്ത്രം ISA മുന്നോട്ടുവച്ചു.

ഐഎസ്എയ്ക്ക് പുറമെ, ആഗോള ശുദ്ധ ഊർജ്ജ നവീകരണത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ദുരന്ത പ്രതിരോധ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കായുള്ള സഖ്യം (സിഡിആർഐ), മിഷൻ ഇന്നൊവേഷൻ, അന്താരാഷ്ട്ര പുനരുപയോഗഊർജ്ജഏജൻസി (ഐആർഇഎൻഎ) യുമായുള്ളപങ്കാളിത്തംതുടങ്ങിയഅന്താരാഷ്ട്രപ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലൂടെഇന്ത്യഇടപെടുന്നു.

IRENA പുനരുപയോഗഊർജ്ജസ്ഥിതിവിവരകണക്ക്2025 പ്രകാരം, ഇന്ത്യ ഇനിപ്പറയുന്ന സ്ഥാനങ്ങളിലാണ്:

സൗരോർജ്ജത്തിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത്

കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഊർജ്ജത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത്

സ്ഥാപിച്ച പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ ശേഷിയിൽ ആഗോളതലത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത്

മുന്നോട്ടുള്ള പാത: എൻ‌ഡി‌സികൾ, നെറ്റ് സീറോ, വികസിത് ഭാരത് എന്നിവയിലെ പങ്ക്

ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം എപ്പോഴും പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്, ഈ യാത്രയിൽ ബി‌ഇ‌ഇ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. സ്റ്റാൻഡേർഡുകളും ലേബലിംഗും, പി‌എ‌ടി/സിസി‌ടി‌എസ്, കെട്ടിട ഊർജ്ജ ചട്ടങ്ങൾ, എൻ‌ഇ‌സി‌എ/എൻ‌ഇ‌ഇ‌ഐ‌എ, എനർജി ഓഡിറ്റുകൾ, സംസ്ഥാന പങ്കാളിത്തങ്ങൾ, വലിയ തോതിലുള്ള പൊതു ക്യാമ്പയ്‌നുകൾ തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിലൂടെ, കാര്യക്ഷമത ദൈനംദിന തീരുമാനമെടുക്കലിന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമായി മാറുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ബി‌ഇ‌ഇ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്കൂൾ പെയിന്റിംഗ് മത്സരങ്ങൾ മുതൽ ബഹുജന ബോധവത്കരണ ക്യാമ്പയ്നുകളും, ദേശീയ പുരസ്കാരങ്ങളും വരെയുള്ള അതിന്റെ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ, സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഓരോ യൂണിറ്റ് ഊർജ്ജവും ദേശീയ പുരോഗതിക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്നുവെന്ന് യുവാക്കളെയും കുടുംബങ്ങളെയും ബിസിനസുകളെയും മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.

ദേശീയ ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ ദിനം രാഷ്ട്രം ആചരിക്കുമ്പോൾ, മുന്നോട്ടുള്ള പാത വ്യക്തമാണ്: ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം ഒരു സാങ്കേതിക ആവശ്യകത മാത്രമല്ല, ഒരു പൗര ഉത്തരവാദിത്തവുമാണ്. ശുദ്ധവും സുരക്ഷിതവും സുസ്ഥിരവുമായ ഊർജ്ജ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിവരമുള്ളതും കാര്യക്ഷമതയാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഒരു സംസ്കാരം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഗവൺമെൻ്റുംബി‌ഇ‌ഇയുംവ്യവസായവുംപൗരന്മാരുംഒരുമിച്ച്പ്രവർത്തിക്കണം. 2030 ലെ കാലാവസ്ഥാ പ്രതിബദ്ധതകളിലേക്കും വികസിത ഭാരതം എന്ന ദീർഘകാല ദർശനത്തിലേക്കും രാജ്യം മുന്നേറുമ്പോൾ, ഊർജ്ജ സംരക്ഷണം ഇന്ത്യയുടെ വളർച്ചാ തന്ത്രത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായി തുടരും.