पत्र सूचना कार्यालय

ആമുഖം: സഹായികളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നു

ഏതൊരു നഗരത്തിന്റെയും അനൗദ്യോഗിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ സുപ്രധാന ഭാഗമാണ് തെരുവ് കച്ചവടക്കാർ. സ്വയംതൊഴിലിന്റെ ഉറവിടമായ തെരുവ് കച്ചവടം, ജനസംഖ്യയിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങൾക്കും അവരുടെ വീട്ടുപടിക്കൽ സാധനങ്ങളും സേവനങ്ങളും സൗകര്യപ്രദമായി ലഭ്യമാക്കുന്നതിനാൽ നഗര വിതരണ ശൃംഖലയിൽ പ്രമുഖമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്.

അംഗീകാരക്കുറവ്, ഔദ്യോഗിക വായ്പകളുടെ ലഭ്യതക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ വിദ്യാഭ്യാസ നിലവാരവും വൈദഗ്ധ്യവും, നിശ്ചിത വിൽപന കേന്ദ്രങ്ങളുടെ കുറവ്, ഉയർന്നുവരുന്ന വിപണി അവസരങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിമിതമായ പ്രവേശനം എന്നിവ തെരുവ് കച്ചവടക്കാർ നേരിടുന്ന ചില തടസ്സങ്ങളാണ്. അസംഘടിതരും സ്വയംതൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവരുമായതിനാൽ, തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും പലപ്പോഴും ​ഗവൺമെന്റിന്റെ സാമൂഹിക സുരക്ഷാ, ക്ഷേമ, സഹായ പദ്ധതികളുമായും സംരംഭങ്ങളുമായും ബന്ധമില്ലാതെ വരുന്നു. ഇത് പ്രയാസകരമായ സമയങ്ങളിലോ അപ്രതീക്ഷിത സാഹചര്യങ്ങളിൽ സഹായം ആവശ്യമായി വരുമ്പോഴോ തെരുവ് കച്ചവടക്കാരെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളെയും ദുർബലരാക്കുന്നു.

കോവിഡ് മഹാമാരി കാലത്ത് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളുടെ ദോഷഫലങ്ങളെ മറികടക്കാനും നഷ്ടപ്പെട്ട ബിസിനസ്സുകൾ പുനരാരംഭിക്കാനും തെരുവ് കച്ചവടക്കാരെ സഹായിക്കുന്നതിനായി 2020 ജൂണിലാണ് പിഎം സ്വാനിധി പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചത്. എന്നിരുന്നാലും പദ്ധതിയുടെ തുടക്കം മുതൽ ഇത് തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് കേവലം സാമ്പത്തിക പിന്തുണ എന്നതിലുപരിയായി മാറുകയും അവർ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നൽകുന്ന സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു വ്യക്തിത്വവും ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരവും നൽകുകയും ചെയ്തു.

വായ്പാ വിതരണവും ക്ഷേമ പദ്ധതികളുമായുള്ള ബന്ധിപ്പിക്കലും

പുനഃക്രമീകരിച്ച പദ്ധതിയുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകളിൽ ഒന്നും രണ്ടും ഘട്ടങ്ങളിലായി വർദ്ധിപ്പിച്ച വായ്പ തുക, രണ്ടാമത്തെ വായ്പ സമയബന്ധിതമായി തിരിച്ചടച്ച ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് യുപിഐ-ലിങ്ക്ഡ് റുപേ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ്, റീട്ടെയിൽ, മൊത്തവ്യാപാര ഇടപാടുകൾക്കുള്ള ഡിജിറ്റൽ ക്യാഷ്ബാക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. നിയമാനുസൃത പട്ടണങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് സെൻസസ് പട്ടണങ്ങൾ, പെരി-അർബൻ പ്രദേശങ്ങൾ മുതലായവയിലേക്ക് ഗ്രേഡഡ് രീതിയിൽ പദ്ധതിയുടെ കവറേജ് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു.

വർദ്ധിപ്പിച്ച വായ്പാ ഘടന പ്രകാരം ഒന്നാം ഘട്ട വായ്പ 15,000 രൂപയായും (10,000 രൂപയിൽ നിന്ന്), രണ്ടാം ഘട്ട വായ്പ 25,000 രൂപയായും (20,000 രൂപയിൽ നിന്ന്) ഉയർത്തി; അതേസമയം മൂന്നാം ഘട്ട വായ്പ 50,000 രൂപയായി തുടരുന്നു.

യുപിഐ ബന്ധിത റുപേ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വഴി തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് അവരുടെ അടിയന്തര ബിസിനസ്സ് ആവശ്യങ്ങളും വ്യക്തിപരമായ ആവശ്യങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതിനായി ഉടനടി വായ്പ ലഭിക്കുന്നു.

കൂടാതെ, ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി, തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകളിൽ ക്യാഷ്ബാക്ക് ലഭിക്കും:

• സ്ഥിരമായ വിൽപ്പനയിൽ പ്രതിമാസം പരമാവധി 100 രൂപ നിരക്കിൽ 1,200 രൂപ വരെ ക്യാഷ്ബാക്ക്.
• 2,000 രൂപയോ അതിൽ കൂടുതലോ ഉള്ള മൊത്തവ്യാപാര വാങ്ങലുകൾക്ക് 400 രൂപ വരെ ക്യാഷ്ബാക്ക് (ഒരു ഇടപാടിന് 20 രൂപ നിരക്കിൽ ഒരു പാദത്തിൽ പരമാവധി 100 രൂപ).

സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനും ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സാമ്പത്തിക ഉൾപ്പെടുത്തൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും ഡിജിറ്റൽ ശാക്തീകരണം നടപ്പിലാക്കുന്നതിനും നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച്, നവീകരണത്തിനുള്ള പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ എക്സലൻസ് ഇൻ പബ്ലിക് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ അവാർഡും (2023) ഡിജിറ്റൽ പരിവർത്തനത്തിനായുള്ള ഗവൺമെന്റ് പ്രോസസ്സ് റീ-എഞ്ചിനീയറിംഗിലെ സിൽവർ അവാർഡും (2022) ഈ പദ്ധതിക്ക് ലഭിച്ചു.

ആശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് വളർച്ചയിലേക്ക്: പുനഃക്രമീകരിച്ച പിഎം സ്വാനിധി പദ്ധതി

2020-ലെ കോവിഡ് മഹാമാരി കാലത്ത് ഒരു മൈക്രോ ക്രഡിറ്റ് സഹായമായി ആരംഭിച്ച ഈ പദ്ധതി, ബിസിനസ്സ് വിപുലീകരണത്തിനും സുസ്ഥിരമായ വളർച്ചയ്ക്കും ആവശ്യമായ വിശ്വസനീയമായ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെ സമഗ്രമായ വികസനമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ പദ്ധതി എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക മാത്രമല്ല, തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും അവരുടെ ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഒടുവിൽ നഗരപ്രദേശങ്ങളെ ഊർജ്ജസ്വലവും സ്വയംപര്യാപ്തവുമായ ഒരു വ്യവസ്ഥിതിയാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.

സംരംഭകത്വം, സാമ്പത്തിക സാക്ഷരത, ഡിജിറ്റൽ കഴിവുകൾ, വിപണനം എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് വിവിധ പദ്ധതികളുടെ ഏകോപനത്തിലൂടെ തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും ഈ പദ്ധതി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. FSSAI-യുമായി സഹകരിച്ച് തെരുവ് ഭക്ഷണ വിൽപ്പനക്കാർക്ക് നിശ്ചിത ശുചിത്വ, ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷാ പരിശീലനങ്ങളും നൽകും.

പിഎം സ്വാനിധി ആനുകൂല്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്നതിൽ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പങ്ക്

പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഭവന-നഗരകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെയും (MoHUA) ധനകാര്യ സേവന വകുപ്പിന്റെയും (DFS) സംയുക്ത ഉത്തരവാദിത്തമായിരിക്കും; ബാങ്കുകൾ/ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ വഴിയും അവരുടെ താഴെത്തട്ടിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ വഴിയും വായ്പകളിലേക്കും ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകളിലേക്കുമുള്ള പ്രവേശനം സുഗമമാക്കുന്നതിനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം DFS-നായിരിക്കും.

പിഎം സ്വാനിധി കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് സംരംഭമാണെങ്കിലും, സംസ്ഥാനങ്ങൾ, ബാങ്കുകൾ, നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ (ULB) എന്നിവയുമായുള്ള അടുത്ത സഹകരണത്തിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ ഫലപ്രദമായ നടത്തിപ്പ് സാധ്യമാകുന്നത്. തെരുവ് കച്ചവടക്കാരെ കണ്ടെത്തുന്നതിനും വായ്പാ നടപടികൾ സുഗമമാക്കുന്നതിനും ഗുണഭോക്താക്കളെ ക്ഷേമപദ്ധതികളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാന ​ഗവൺമെന്റുകളും നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. വായ്പാ വിതരണം സുഗമമാണെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനും പലിശ സബ്‌സിഡി നടപടികൾ കൃത്യസമയത്ത് പൂർത്തിയാക്കാനും ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ബാങ്കുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഈ പങ്കാളികൾ ചേർന്ന് പദ്ധതിയെ നയങ്ങളിൽ നിന്ന് യാഥാർത്ഥ്യത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുകയും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് അവസരങ്ങളും അന്തസ്സും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ലോകകല്യാൺ മേളയിലൂടെയും സ്വാനിധി സങ്കൽപ് അഭിയാനിലൂടെയും സേവനവും വായ്പാ വിതരണവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു

തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും സമഗ്രമായ ക്ഷേമവും വികസനവും കൂടുതൽ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനായി, നിശ്ചിത ഇടവേളകളിൽ നടത്തുന്ന ലോകകല്യാൺ മേളകളിലൂടെ 'സ്വാനിധി സെ സമൃദ്ധി' എന്ന ഘടകം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ വിവിധ പദ്ധതികളുടെ പ്രയോജനങ്ങൾ കച്ചവടക്കാരിലേക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളിലേക്കും പൂർണ്ണമായ തോതിൽ എത്തുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം, ഇത് അവരുടെ വളർച്ചയ്ക്കും ക്ഷേമത്തിനുമായി കൂടുതൽ സമഗ്രവും പിന്തുണ നൽകുന്നതുമായ ഒരു സാഹചര്യം ഒരുക്കുന്നു. പ്രത്യേക ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി, 2025 സെപ്റ്റംബർ 17 മുതൽ ഒക്ടോബർ 15 വരെ എല്ലാ നഗര തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിലും (ULB) "ലോകകല്യാൺ മേളകൾ" സംഘടിപ്പിക്കുകയും പ്രത്യേക ലോകകല്യാൺ പോർട്ടലിലൂടെ അവ നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ മേളകൾ കച്ചവടക്കാരെ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരുന്നതിനും വായ്പാ അപേക്ഷകൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിനും വായ്പകൾ വേഗത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും ഗുണഭോക്താക്കളെ ഡിജിറ്റൽ ഓൺബോർഡിംഗിനും സൗകര്യമൊരുക്കി.

പിഎം സ്വാനിധി പദ്ധതിയുടെ നേട്ടങ്ങൾ

സ്വാനിധി സെ സമൃദ്ധി:

'സ്വാനിധി സെ സമൃദ്ധി' എന്ന പദ്ധതിയിലൂടെ ഗുണഭോക്താക്കളെ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ 8 ക്ഷേമപദ്ധതികളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. 2025 ഡിസംബർ 9-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 47 ലക്ഷത്തിലധികം തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെയും കുടുംബങ്ങളുടെയും പ്രൊഫൈലിംഗ് (വിവരശേഖരണം) പൂർത്തിയാക്കി, കൂടാതെ 1.46 കോടിയിലധികം പദ്ധതി ആനുകൂല്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു.

ഉപസംഹാരം

പിഎം സ്വാനിധി പദ്ധതിയുടെ കാലാവധി നീട്ടുന്നത് തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് സാമ്പത്തിക സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുക മാത്രമല്ല, എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നഗരവികസനത്തിന്റെ വിശാലമായ കാഴ്ചപ്പാടിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊളാറ്ററൽ-ഫ്രീ ബാങ്ക് ക്രെഡിറ്റ്, ക്രെഡിറ്റ് ഹിസ്റ്ററി സൃഷ്ടിക്കൽ, യുപിഐ അധിഷ്ഠിത ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം എന്നിവയിലൂടെ തെരുവ് കച്ചവടക്കാരെ ഔദ്യോഗിക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമാക്കുന്നതിലൂടെ, അനൗദ്യോഗിക ഉപജീവനമാർഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സുസ്ഥിരമായ മൈക്രോ സംരംഭകത്വത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം ഈ പദ്ധതി സുഗമമാക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം തന്നെ, ഈ പദ്ധതി സാമൂഹിക സുരക്ഷയിലേക്കും ക്ഷേമ പദ്ധതികളുമായുള്ള ബന്ധിപ്പിക്കലിലേക്കും വഴിതുറക്കുന്നു; ഇത് തെരുവ് കച്ചവടക്കാരുടെയും അവരുടെ കുടുംബങ്ങളുടെയും ദുർബലത കുറയ്ക്കുകയും ദീർഘകാല ഉപജീവന സുരക്ഷ വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സുസ്ഥിരമായ ഡിജിറ്റൽ ഉൾപ്പെടുത്തൽ, സാമ്പത്തിക സാക്ഷരത, ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കൽ പിന്തുണ എന്നിവയിലൂടെ പിഎം സ്വാനിധി നഗരങ്ങളിലെ അനൗദ്യോഗിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളിലൊന്നിനെ ശാക്തീകരിക്കുന്നു; ഓരോ പൗരനും അഭിവൃദ്ധിപ്പെടാൻ അവസരമുള്ള, സ്ഥിരതയുള്ളതും സ്വയംപര്യാപ്തവും എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഒരു വികസന പാതയോടുള്ള കേന്ദ്ര ​ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രതിബദ്ധത ഇത് വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു.

References:

Ministry of Housing and Urban Affairs

• https://pmsvanidhi.mohua.gov.in/
• https://pmsvanidhi.qcin.org/account/landing-page
• https://pmsvanidhi.mohua.gov.in/Default/ViewFile/?id=3yearsJourney.pdf&path=UT
• https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2123286
• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2034095
• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2182258
• https://pmsvanidhi.qcin.org/assets/documents/NULM%20PM%20SVANidhi%20Socio-Economic%20Guidelines.pdf
• https://mohua.gov.in/pm_svandhi/FAQs_English.pdf
• https://pmsvanidhi.qcin.org/account/landing-page

Ministry of Ports, Shipping and Waterways

• https://www.pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=2162517

Union Cabinet

• https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2161157

National Portal of India

• https://www.india.gov.in/spotlight/pm-street-vendors-atmanirbhar-nidhi-pm-svanidhi

Press Information Bureau

• https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2024/mar/doc2024315325201.pdf

Click here to see PDF

***

SK