• Skip to Content
  • Sitemap
  • Advance Search
Technology

ಧ್ರುವ್64: ಭಾರತದ ಮೊದಲ 1.0GHz, 64-ಬಿಟ್ ಡ್ಯುಯಲ್-ಕೋರ್ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್

Posted On: 15 DEC 2025 3:08PM

 

ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

ಧ್ರುವ್64, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ 1.0 GHz, 64-ಬಿಟ್ ಡ್ಯುಯಲ್-ಕೋರ್ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಧ್ರುವ್64 ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಧ್ರುವ್64ರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಧನುಷ್ ಮತ್ತು ಧನುಷ್+ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಈಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.

ಪೀಠಿಕೆ

ಧ್ರುವ್64ರ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿದೆ. ಧ್ರುವ್64 ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಸ್ವದೇಶಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ?

ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು, ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳಂತಹ ಆಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳ ಮೆದುಳಿನಂತಿವೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಅಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿರುವುದು ವಿದೇಶಿ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಧ್ರುವ್64 ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ, ವರ್ಧಿತ ಬಹುಕಾರ್ಯಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸುಧಾರಿತ ವಿನ್ಯಾಸವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬಾಹ್ಯ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಡೆರಹಿತ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ-ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಚಿಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು 5G ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆಟೋಮೋಟಿವ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು, ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಆಫ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ನಂತಹ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಧ್ರುವ್64 ಅನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಧ್ರುವ್64 ರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವ

ಧ್ರುವ್64 ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಾಗುವ ಒಟ್ಟು ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು ಶೇ. 20 ರಷ್ಟನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಧ್ರುವ್64 ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಧ್ರುವ್64 ಗಿಂತ ಮೊದಲು, ಭಾರತವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

  • ಶಕ್ತಿ: (2018, IIT ಮದ್ರಾಸ್): ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ;

  • ಅಜಿತ್ : (2018, IIT ಬಾಂಬೆ): ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್;

  • ವಿಕ್ರಮ್: (2025, ಇಸ್ರೋ–ಎಸ್‌ಸಿಎಲ್): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಚರಣೆ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಂತಹ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್; ವಿಪರೀತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ;

  • ತೇಜಸ್64:  (2025, ಸಿ-ಡಾಕ್): ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶಕ್ತಿ, ಅಜಿತ್, ವಿಕ್ರಮ್, ತೇಜಸ್ ಮತ್ತು ಈಗ ಧ್ರುವ್64 ನಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಧ್ರುವ್64 ರ ಪ್ರಭಾವ

ಧ್ರುವ್64 ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮವು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

  • ಧ್ರುವ್64 ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂಲಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

  • ಭಾರತವು ಈಗಾಗಲೇ ವಿಶ್ವದ ಶೇ. 20 ರಷ್ಟು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಧ್ರುವ್64 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಚಿಪ್ ವೃತ್ತಿಪರರ ಬಲವಾದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

  • ಧ್ರುವ್64 ರ ಯಶಸ್ಸು ಧನುಷ್ ಮತ್ತು ಧನುಷ್+ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ (ಈಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಧ್ರುವ್64 ರೋಲ್‌ಔಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಪ್ರಗತಿ

ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಆಧಾರಿತ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಉದ್ಯಮ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಾದ್ಯಂತ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಮುಕ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅದರ ಮಹತ್ವ

ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಎಂಬುದು ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮುಕ್ತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಪರವಾನಗಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಇದು ಉದ್ಯಮ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

  • ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಡಿಐಆರ್-ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

  • ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.

ಧ್ರುವ್64 ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಿಪ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ

ಧ್ರುವ್64 ರ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಧ್ರುವ್64 ಪರವಾನಗಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೇದಿಕೆಗಳಾದ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ನಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ DIR-V ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮೂರನೇ ಚಿಪ್ ಧ್ರುವ್64 ಆಗಿದೆ.

  • ಮೊದಲ ಚಿಪ್, ತೇಜಸ್32 ಅನ್ನು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಸಿಲ್ಟೆರಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.

  • ಎರಡನೇ ಚಿಪ್, ತೇಜಸ್64 ಅನ್ನು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮೊಹಾಲಿಯ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಲ್ಯಾಬ್  ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.

  • ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಧನುಷ್64 ಮತ್ತು ಧನುಷ್64+ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆನ್ ಎ ಚಿಪ್ ರೂಪಾಂತರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ.

ಧ್ರುವ್64 ರ ರೋಲ್‌ಔಟ್ ಸ್ವದೇಶಿ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. DIR-V ಉಪಕ್ರಮದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಗತಿಯು ಬಲವಾದ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಬಲವಾದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಭಾರತದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಮನ್ವಯದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ

ಭಾರತದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (MDP), DIR-V, C2S ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್‌ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಬೆಂಬಲ, ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ದೇಶದ ವಿನ್ಯಾಸ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿವೆ.

ಸಿ-ಡಾಕ್

ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಿ-ಡಾಕ್ (C-DAC) ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಬೌದ್ಧಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸಿಸ್ಟಮ್-ಆನ್-ಚಿಪ್ಸ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇಶೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳಾದ ಧನುಷ್ ಮತ್ತು ಧನುಷ್+ ಕುರಿತು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮುಂಬರುವ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳು ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ RISC-V ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ, ಸಂಶೋಧನಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮದಾದ್ಯಂತ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.

ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್: ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್, ಸಂರಚಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಮಿಷನ್ ಆರು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹1.60 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ. ಐಎಸ್‌ಎಂ ಮೂಲಕ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಆಟಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಆರ್‌ಐಎಸ್‌ಸಿ-ವಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಶೋಧಕರು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತರುವುದು, ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಚಿಪ್ಸ್ ಟು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ (C2S) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ: ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ 2022 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ C2S ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 113 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ (100 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 13 ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ₹250 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. C2S ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 85,000 ಉದ್ಯಮ-ಸಿದ್ಧ ಮಾನವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚಕ ಫ್ಯಾಬ್‌ಲೆಸ್ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಯೋಜನೆ: 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ DLI ಯೋಜನೆಯು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳು, ಚಿಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆನ್ ಚಿಪ್ಸ್, ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಐಪಿ ಕೋರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾನೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ- ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ (INUP-i2i): ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾನೊಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಸಾಧನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನವೋದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು 49 ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, 42 ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, 36 ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿಗಳು ಮತ್ತು 10 ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. 8000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಮಾನವಶಕ್ತಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 348 ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಮತ್ತು 220 ಮಧ್ಯಮಾವಧಿಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಉಪಸಂಹಾರ

ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಗತಿಯು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ದೃಢವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. DIR-V, C2S, ISM, DLI ಮತ್ತು INUP-i2i ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಧ್ರುವ್64 ಪ್ರೊಸೆಸರ್, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ, C-DAC, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದಾದ್ಯಂತದ ಸಮನ್ವಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸುಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಭಾರತವು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ತೇಜಸ್32ನಿಂದ ಧ್ರುವ್64 ವರೆಗಿನ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಧನುಷ್ ಮತ್ತು ಧನುಷ್+ ನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

References

Ministry of Electronics and IT

India Semiconductor Mission

Press Information Bureau Backgrounders

VEGA Processors

Special Service and Features

Design Linked Incentive

 

Ministry of Commerce & Industry

 

Rajya Sabha

DHRUV64: India’s First 1.0 GHz, 64-bit dual-core Microprocessor

 

*****

 

 

(Explainer ID: 156512) आगंतुक पटल : 110
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , Gujarati , हिन्दी , Marathi , Bengali , Malayalam
Link mygov.in
National Portal Of India
STQC Certificate