Social Welfare
ತರಗತಿಗಳಿಂದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಗ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗೆ
ಎನ್ಇಪಿ 2020ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ವೇಗ ನೀಡುವುದು
Posted On:
05 DEC 2025 10:57AM
|
ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ (ಎಐಎಂ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು (ಎಟಿಎಲ್), ದೇಶಾದ್ಯಂತ 6 ರಿಂದ 12 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಂತೆ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳನ್ನು (ಎಟಿಎಲ್s) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 1.1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, 2025-2026 ರ ಅವಧಿಗೆ 50,000 ಎಟಿಎಲ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 ರಂತೆ, ಎಟಿಎಲ್ ಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 16 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
|
ಪೀಠಿಕೆ
ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿವರ್ತಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ, ಇದು ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020ಯು ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ವಿಚಾರಣಾ-ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದು, ಇದರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸತನದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬಯಸುವ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿವೆ.
ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಸರಾಸರಿ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹಲಗೆಗಳು, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ಕಂಠಪಾಠ ಮತ್ತು ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸ್ಮಾರ್ಟ್, ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆಂಬಲಿತ ತರಗತಿ ಕೋಣೆಗಳಿಂದ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಎಐ--ಚಾಲಿತ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳು ಈಗ ವೈಯಕ್ತೀಕರಿಸಿದ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ; ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಹಯೋಗದ ಎಆರ್(ಆಗ್ಮೆಂಟೆಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ) ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹವಾಮಾನ-ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ-ಆಧಾರಿತ ಜೆನೆರೇಟಿವ್ ಎಐ ಎನ್ಸಿಇಆರ್ಟಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿ ಓದಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇವು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಾವಿರಾರು ತರಗತಿ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ – ಇಲ್ಲಿ ಎನ್ಇಪಿ 2020 ಕಂಠಪಾಠ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಟ-ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020: ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಸಾರ
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಸಂವಹನ, ಸಹಯೋಗ, ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ, ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಬದಲಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಈ ನೀತಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ ಕಲಿಯುವವರ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊರತರಲು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಯಕರನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು, ಎನ್ಇಪಿ 2020 ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದಾಯಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಶಾಲಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು 10+2 ರಚನೆಯನ್ನು 5+3+3+4 ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸಿದೆ. ಅಡಿಪಾಯದ ವರ್ಷಗಳು (3-8 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರು) 100% ಆಟ-ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದರೆ; ಮಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ-ಸಂಯೋಜಿತ ಮತ್ತು ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ; ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಠಿಣ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಪ್ರತಿ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಥವಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ತರಗತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಈಗ ಕೇವಲ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಅನ್ವಯ ಮತ್ತು ಹೊಸತನವನ್ನು ಅಳೆಯುವಂತೆ ಇರಬೇಕು. ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರದ (ಪರೀಕ್ಷಾ – ಪರಾಖ್) ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಪಿಎಂ ಇ-ವಿದ್ಯಾ ಮತ್ತು ದೀಕ್ಷಾನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಈ ವಿಕಸನವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇವು 25 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು, ವರ್ಚುವಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕೀಕೃತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಂತಹ ಜಾಗತಿಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2025-26 ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ತುಂಬಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಧಿಯನ್ನು 6.22% ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ₹1,28,650 ಕೋಟಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ₹78,572 ಕೋಟಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಚೌಕಟ್ಟು ತಂದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಗ್ರಹಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ, ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಉಪಕ್ರಮಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇವೆ.
ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ (ಎಐಎಂ)
ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ (ಎಐಎಂ) ಯುವ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನೀತಿ ಆಯೋಗವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ (ಎಐಎಂ) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಎಐಎಂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎಐಎಂ ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಎಂಎಸ್ಎಂಇ ವಲಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಎಐಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು ಸೇರಿವೆ - ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಎಐಎಂ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದೆ; ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು; ದೇಶದ ಹಿಂದುಳಿದ/ಸೌಲಭ್ಯರಹಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಟಲ್ ಸಮುದಾಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು; ಮತ್ತು ನುರಿತ ವೃತ್ತಿಪರರು ಯುವ ಎಟಿಎಲ್ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಮೆಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಎಐಎಂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳು ಎಐಎಂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಟಿಂಕರ್ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳವರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಎಂಐಎಸ್ (ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಮಾಹಿತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) ಮತ್ತು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ (ಎಟಿಎಲ್ಗಳು)

ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು (ಎಟಿಎಲ್) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೀಸಲಾದ ಮೇಕರ್ಸ್ಪೇಸ್ಗಳಾಗಿವೆ. ಕುತೂಹಲ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಚಿಂತನೆ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಗಣನೆಯಂತಹ 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಗತ್ಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇವುಗಳ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಡಿಐವೈಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಿಟ್ಗಳು, 3ಡಿ ಮುದ್ರಕಗಳು, ಸಂವೇದಕಗಳು, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮೂಲಮಾದರಿ ರಚನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನಿಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು, ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಎಟಿಎಲ್ ಗಳು 'ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಯೋಟರಿಕ್ ಇನ್ನೋವೇಟರ್ಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ' ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಯೋಗದ ಯೋಜನೆಗಳು, ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿಇಎಂ (ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ) ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು 6,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸೇರಿವೆ. ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಎಟಿಎಲ್ ಎಟಿಎಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ಅಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳು, ಎಟಿಎಲ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಟಿಂಕರ್ಪ್ರೆನ್ಯೂರ್ಶಿಪ್ನಂತಹ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಟಿಎಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಎಟಿಎಲ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಸೇರಿದೆ - ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸವಾಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
2016 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಟಿಎಲ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ AI ಟೂಲ್ಕಿಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಐಒಟಿ ಸಾಧನಗಳಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲ್ಯಾಬ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಂತೆ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ 35 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 722 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ 1.1 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎಟಿಎಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, 2025 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 50,000 ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವ ಯೋಜನೆಯು ಯುವಕರಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ.
ಎಟಿಎಲ್ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಪರಿವರ್ತಕವಾಗಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪೇಟೆಂಟ್ಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಎಟಿಎಲ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿನ ಅಗ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಬಲೀಕರಿಸಿದೆ, ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.


ಅಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು
ಅಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನವೀನ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಿಶ್ವ ದರ್ಜೆಯ ವ್ಯವಹಾರ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಟರ್ಗಳಾಗಿವೆ. ಎಐಎಂ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 72 ಎಐಸಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ಇವು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಬೀಜ ನಿಧಿ, ಉದ್ಯಮದ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳು, ಲ್ಯಾಬ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು 3,500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಒದಗಿಸಿದ್ದು, 32,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹೆಲ್ತ್ಟೆಕ್, ಫಿನ್ಟೆಕ್, ಎಡ್ಟೆಕ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್ ಟೆಕ್, ಎಆರ್/ವಿಆರ್, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 1,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿವೆ.
ಅಟಲ್ ಸಮುದಾಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಸೇವೆ ರಹಿತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುವುದು
ಟೈರ್-2/3 ನಗರಗಳು, ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು, ಬುಡಕಟ್ಟು, ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ತರಲು, ಎಐಎಂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಹ-ನಿಧಿಯ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಅಟಲ್ ಸಮುದಾಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ (ಎಐಎಂ ನಿಂದ ₹2.5 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನ, ಇದು ಪಾಲುದಾರರಿಂದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ). ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ದೇಶದ ಹಿಂದುಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗೊಳಿಸಲು 14 ಎಸಿಐಸಿ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಟಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜಸ್: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು
ಅಟಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ನಿಧಿ ಒದಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಎಐಎಂನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಮಾದರಿ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ₹1 ಕೋಟಿವರೆಗಿನ ಅನುದಾನವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ 12-18 ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಂತ 1 ರಲ್ಲಿ 53 ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಹಂತ 2 ರಲ್ಲಿ 88 ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳನ್ನು ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಶಾರ್ಟ್ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್ ಉಪಕ್ರಮ: ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಜಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು
ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು, ಎಂಐಎಂ "ಮೆಂಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ - ದಿ ಮೆಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಎನ್ಜಿಒಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಖಾಸಗಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ 6,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು ಪ್ರಸ್ತುತ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಐಎಂ ಉಪಕ್ರಮಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ನ ಅನನ್ಯ ಮಹತ್ವ
ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಂದು-ಬಾರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಇದು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ, ಸಮಗ್ರ ನಾವೀನ್ಯತೆ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳ ಮೂಲಕ, 6-12 ನೇ ತರಗತಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ, ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು 'ಮೇಕರ್ ಮನಸ್ಥಿತಿ'ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅತ್ಯಂತ ಭರವಸೆಯ ಎಟಿಎಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಟಲ್ ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು; ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮಟ್ಟದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಅಟಲ್ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ ಚಾಲೆಂಜಸ್, ಸಮುದಾಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಕೇಲಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಚೇಂಜ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಲಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಮರಳಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಎಐಎಂ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮದವರೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಜೀವಂತ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ - ಇದರಿಂದ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕುತೂಹಲವು ಕೇವಲ "ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ" ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪರಿಹಾರಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು
ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕಾ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಗೆ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿವಿಧ ಇತರ ಮಹತ್ವದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಇವೆ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:
ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿ
ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೋಶ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜುಲೈ 1, 2022 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ವಿಚಾರದ ರಚನೆ, ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊರಗಿನ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಸ್ಐಸಿಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಯೊಳಗೆಯೇ ಸಮರ್ಪಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು), ಸಂಚಾಲಕ/ಚಟುವಟಿಕೆ ಸಂಯೋಜಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು (ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಯೋಜಕರು ಸೇರಿದಂತೆ), ತಜ್ಞರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು (ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮ ವೃತ್ತಿಪರರಂತಹ) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಎಸ್ಐಸಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 2024-2025 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಿತಿ ಚರ್ಚೆಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭೇಟಿಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಪುರಾವೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಡೆಮೊ ಡೇಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಶಾಲೆಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು, ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸುವ ಐದು-ಸ್ಟಾರ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ಎಸ್ಐಸಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು
ಎಸ್ಐಸಿ, ವಿಚಾರದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎನ್ಇಪಿ 2020 ರ ಸಮಗ್ರ, ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಗಮನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕೆಯ ಆಚೆಗೆ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಅನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಉದ್ಯಮ, ಎಚ್ಇಐಗಳು ಮತ್ತು ತಜ್ಞರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಡಚಣೆಯಂತಹ 2047 ರ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ SIC ಬೂಟ್ಕ್ಯಾಂಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಎಸ್ಟಿಇಎಂ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ

ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೋಶ ಮತ್ತು ಎಐಸಿಟಿಇ,ಸಿಬಿಎಸ್ಇ, ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಲಾದ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿನ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಕೌಶಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ 72 ಗಂಟೆಗಳ ತೀವ್ರ ತರಬೇತಿಯು ಐದು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿಂತನೆ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನಗಳಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಮಾದರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸವಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ರ ಕಂಠಪಾಠದ ಬದಲು ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದರೆ, ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು

ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಶಿಕ್ಷಣ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ರ ನಿರಂತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಈಡೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಶಾಲೆಗಳು ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ-ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸುವವರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ, ಎಸ್ಐಎಟಿಪಿ ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿಗಳ ರಚನೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಐಎಟಿಪಿ ಮೂಲಕ, ಶಿಕ್ಷಕರು ನಾವೀನ್ಯತೆ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಈಗ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನೇತೃತ್ವದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ – ವಿಚಾರದ ರಚನೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮೂಲಮಾದರಿ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಸಲ್ಲಿಕೆವರೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡೆಮೊ ಡೇಗಳು, ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಲ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.
ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ - ಮನಕ್
ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಇನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಡಿಎಸ್ಟಿ ಯಿಂದ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ – ಮನಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಮೂಲ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹೊಂದಿದೆ.

ಖಂಡಿತ, ನೀವು ನೀಡಿದ ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ – ಮನಕ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ – ಮನಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹಂತಗಳು
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ, ರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಶಾಲೆಗಳು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇ-ಎಂಎಲ್ಎಎಸ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ 5 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು (11-12ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 2) ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ನಾಲ್ಕು ಸರಳ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: ಮೊದಲಿಗೆ, 1 ಲಕ್ಷ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಶಾರ್ಟ್ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ನೇರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮೂಲಕ ₹10,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮುಂದೆ, ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಗ್ರ 10,000 ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ; ನಂತರ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು 1,000 ವಿಜೇತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತಜ್ಞರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಎಲ್ಲಾ 1,000 ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನವೀನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ, ಪರಿಸರ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಬಳಕೆದಾರ ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರ 60 ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು, ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು
ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ – ಮನಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ರ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆ, ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹರಿಸುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಸ್ಟಿಇಎಂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ದೇಶೀಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯು 36 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳು/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 720 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ. ಇದು 600 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜೇತರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ 6 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ 68 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳು
ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು-ಬಾರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡು, ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನೈಜ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ, ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ಯೆ-ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸವಾಲುಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ತರಗತಿಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯುವ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಬಿಲ್ಡಾಥಾನ್ 2025 ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್
ಜುಲೈ 29, 2024 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್, ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೋಶ, ಎಐಸಿಟಿಇ, ಮತ್ತು ಯುಎನ್ಐಸಿಇಎಫ್ ಯುವ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿರದ ಶಾಲೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನವೀನ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮುದಾಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ವಿವರಗಳು
ಈ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಚಿಂತನೆ, ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ದೂರಗಾಮಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ತಂಡಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ: 2024-25ರ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ 1000 ತಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 2023-24 ಕ್ಕೆ 500 ತಂಡಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಬಿಲ್ಡಾಥಾನ್ 2025
ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ ಬಿಲ್ಡಾಥಾನ್ 2025 ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಹ್ಯಾಕಥಾನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಇಲಾಖೆಯು ಅಟಲ್ ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಮಿಷನ್, ನೀತಿ ಆಯೋಗ, ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ ಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇದು 6 ರಿಂದ 12 ನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ವೋಕಲ್ ಫಾರ್ ಲೋಕಲ್, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ, ಸ್ವದೇಶಿ, ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೂಲಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಶಾಲೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡಿದ ಲೈವ್ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸೆಷನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತಜ್ಞರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23, 2025 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿಗಳು https://vbb.mic.gov.in/ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ನಡೆದವು.
ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ಸುಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ 2047 ರ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ 2024 ರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ, ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಿಲ್ಡಾಥಾನ್ ಜನವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು 1,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಜೇತರ ಸನ್ಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು 10 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಜೇತರು, 100 ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಜೇತರು, ಮತ್ತು 1,000 ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ವಿಜೇತರ ನಡುವೆ ವಿತರಿಸಲಾದ ₹1 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಹುಮಾನ ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನವೋದ್ಯಮಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ, ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಬಂದ ಪೇಟೆಂಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಭಾರತದ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 ಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಆಳವಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಕಸಿತ್ ಭಾರತ್ ಬಿಲ್ಡಾಥಾನ್, ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮ್ಯಾರಥಾನ್, ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಗಳು, ಶಾಲಾ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿಗಳು, ಎಸ್ಐಎಟಿಪಿ, ಮತ್ತು ಐಎನ್ಎಸ್ಪಿಐಆರ್ಇ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಮನಕ ನಂತಹ ನವೀನ ಸರ್ಕಾರಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಕಂಠಪಾಠದ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ, ಕೌಶಲ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, AI ಸನ್ನದ್ಧತೆ, ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಟಿಂಕರಿಂಗ್, ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೌಶಲ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುವ ಅಂತರ್ಗತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮೂಲಮಾದರಿಗಳು, ಪೇಟೆಂಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಇದು ದಾಖಲೆ-ಮುರಿಯುವ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಗುರಿಗಳಂತಹ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ನಿಧಿ ಮತ್ತು 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ 100% ಜಿಇಆರ್ (ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತ) ಸಾಧಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಯುವಕರನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ನವೋದ್ಯಮಿಗಳಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಇರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದು 2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ.
References:
Press Information Bureau:
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1838743
https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2098805
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2097864
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2170192
https://www.pib.gov.in/FactsheetDetails.aspx?id=150345&NoteId=150345&ModuleId=16
https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2178518
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2170192
https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2155388
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2166700#:~:text=The%20Hon'ble%20Prime%20Minister,%2C%20Atal%20Innovation%20Mission%2C%20said
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1847064#:~:text=School%20Innovation%20Council%20(SIC)%2C,of%20the%20best%20prototypes%20etc
https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1847064#:~:text=In%20order%20to%20strengthen%20the,Property%20Rights(IPR);%205.
https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/sep/doc2025928649601.pdf
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1642049#:~:text=With%20emphasis%20on%20Early%20Childhood,HFW)%2C%20and%20Tribal%20Affairs
Doordarshan:
https://ddnews.gov.in/en/shaping-viksit-bharat-50000-atal-tinkering-labs-to-drive-innovation/
https://www.newsonair.gov.in/indias-largest-school-hackathon-viksit-bharat-buildathon-2025-begins-today/
Atal Innovation Mission:
https://aim.gov.in/pdf/Final-List-Top-1000-teams.pdf
https://www.aim.gov.in/pdf/Results-Top-500-Teams-ATL-Marathon-2023-24.pdf
https://aim.gov.in/atl.php
https://aim.gov.in/atl.php#:~:text=Impact%20created,Innovation%20Projects%20Created
https://atl.unisolve.org/#:~:text=Hear%20what%20our%20teacher%20and,for%20societal%20and%20humanitarian%20benefit%22
https://aim.gov.in/aim-ecosystem-development-program.php
https://aim.gov.in/overview.php
School Innovation Council:
https://sic.mic.gov.in/aboutus
https://sicmicstadiag.blob.core.windows.net/sicwebsite/static/downloads/SIC-Guidelines-2024.pdf
https://sia.mic.gov.in/
All India Council for Technical Education:
https://aicte.gov.in/downloads/initiatives/AICTE-VISION-MERGED.pdf
School Innovation Mission:
http://it.delhigovt.nic.in/writereaddata/Cir2024525900.pdf
Department of Science and Technology:
https://www.inspireawards-dst.gov.in/UserP/award.aspx
https://www.inspireawards-dst.gov.in/
Ministry of Education:
https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/NEP_Final_English_0.pdf
https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/nep/Background_Notes_Thematic_Sessions.pdf
https://www.education.gov.in/shikshakparv/docs/Examination_and_Assessment_Reforms.pdf
National Council for Educational Research and Training (NCERT):
https://www.ncert.nic.in/pdf/NCF_for_Foundational_Stage_20_October_2022.pdf
Click here to see PDF
*****
(Explainer ID: 156337)
आगंतुक पटल : 45
Provide suggestions / comments