• Skip to Content
  • Sitemap
  • Advance Search
Social Welfare

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী নিৰ্যাতন বিৰোধী দিৱস

মহিলাসকলৰ বাবে অধিক সুৰক্ষিত, অধিক পূৰ্ণাঙ্গ ডিজিটেল ভাৰত নিৰ্মাণ

Posted On: 24 NOV 2025 5:32PM

 

 

মুখ্য তথ্য

১৯৯২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ (NCW) গঠন কৰা হৈছিল, আৰু ই ভাৰতৰ মহিলাসকলৰ অধিকাৰ আৰু স্বাৰ্থ সুৰক্ষিত আৰু প্ৰসাৰৰ বাবে দায়বদ্ধ শীৰ্ষ ৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা।

মহিলাসকলৰ বাবে শক্তিশালী আইনী সুৰক্ষাৰ সৃষ্টি কৰা হৈছে, যেনে ঘৰুৱা হিংসাৰ পৰা মহিলাক সুৰক্ষা আইন, ২০০৫ (PWDVA) আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ যৌন নিৰ্যাতন (প্ৰতিৰোধ, নিষেধাজ্ঞা আৰু প্ৰতিকাৰ) আইন, ২০১৩।

মিছন শক্তি, ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰ, মহিলা হেল্পলাইন (১৮১), স্বধাৰ গৃহৰ দৰে চৰকাৰী আঁচনিসমূহে বিপদত পৰা মহিলাসকলক সম্পূৰ্ণ সহায় আগবঢ়ায়।

SHe-Box আৰু Women Help Deskৰ দৰে প্ৰযুক্তিভিত্তিক প্লেটফৰ্মে মহিলাসকলক অভিযোগৰ ৰিপৰ্ট দিয়া আৰু সময়মতে ন্যায় লাভ কৰাত সহজ কৰি তোলে।

 

পাতনি

২৫ নৱেম্বৰ অৰ্থাৎ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী নিৰ্যাতন বিৰোধী দিৱস সমগ্ৰ বিশ্বতে পালন কৰা হয়। চৰকাৰ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা, আৰু নাগৰিক সমাজৰ গোটসমূহে শক্তিশালী আইন আৰু বিশ্ব সজাগতা অভিযানৰ জৰিয়তে মহিলাৰ ওপৰত হোৱা হিংসাৰ অন্ত পেলোৱাৰ প্ৰচেষ্টা বৃদ্ধি কৰিছে। ভাৰততো মহিলাৰ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰা, লিংগ সমতাক প্ৰসাৰিত কৰা, মহিলা আৰু কন্যা শিশুৱে সমূখীন হোৱা সামাজিক আৰু ডিজিটেল প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বছৰ বছৰ ধৰি মহিলাৰ বাবে আইনী আৰু সমৰ্থন ব্যৱস্থা ক্ৰমাগতভাৱে শক্তিশালী কৰা হৈছে।

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সাধাৰণ পৰিষদে ২০০০ চনত ২৫ নৱেম্বৰক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী নিৰ্যাতন বিৰোধী দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰে। এই দিনটোতে প্ৰতি বছৰে ২৫ নৱেম্বৰৰ পৰা ১০ ডিচেম্বৰলৈকে চলি থকা লিংগভিত্তিক হিংসাৰ বিৰুদ্ধে ১৬ দিনীয়া সক্ৰিয়তাবাদৰ (Activism) আৰম্ভণিও হয়। ২০২৫ চনৰ বাবে বিশ্বজোৰা বিষয়বস্তু হৈছে “সকলো মহিলা আৰু ছোৱালীৰ বিৰুদ্ধে ডিজিটেল হিংসাৰ অন্ত পেলাবলৈ একত্ৰিতকৰণ বা UNiTE হোৱা।” প্ৰযুক্তিৰ উত্থানৰ লগে লগে লিংগভিত্তিক হিংসাৰ নতুন ৰূপৰ আৱিৰ্ভাৱ হৈছে, যেনে, অনলাইন হাৰাশাস্তি, চাইবাৰষ্টকিং, ডিপফেক, ডক্সিং, আৰু সংগঠিত নাৰীবিদ্বেষী আক্ৰমণ ইত্যাদি। এই অনলাইনযোগে নাৰী নিৰ্যাতন বৰ্তমান মহিলা আৰু ছোৱালীৰ বাবে এক গুৰুতৰ আৰু ক্ৰমবৰ্ধমান চিন্তাৰ বিষয় হৈ পৰিছে।

 

নাৰী নিৰ্যাতনৰ অন্ত পেলোৱাৰ বাবে ভাৰতৰ যুঁজ: আইনে কি কয়

ভাৰত চৰকাৰে শক্তিশালী আইন, সহায়ক প্ৰতিষ্ঠান, বিশেষভাৱে উত্সৰ্গিত হেল্পলাইন, আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ কল্যাণমূলক আঁচনি আদিকে ধৰি এক ব্যাপক পদ্ধতিৰ জৰিয়তে নাৰী নিৰ্যাতন নিৰ্মূল কৰাটো সৰ্বোচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ হিচাপে লৈছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহ ২৫ নৱেম্বৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী নিৰ্যাতন বিৰোধী দিৱস হিচাপে পালনৰ লগত সংগতি ৰাখি কেৱল তাৎক্ষণিক সাহায্যই নহয়, দীৰ্ঘম্যাদী সবলীকৰণৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে এই প্ৰচেষ্টাসমূহৰ নেতৃত্ব দিয়ে, মিছন শক্তি আঁচনিৰ অধীনত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা (সম্বল) আৰু সৱলীকৰণ ব্যৱস্থা (সমৰ্থ্য) একত্ৰিত কৰে।

ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ (NCW)

১৯৯২ চনৰ ৩১ জানুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগ (NCW) বিধিগত সংস্থা হিচাপে গঠন কৰে। ইয়াৰ ভূমিকা হৈছে মহিলাসকলৰ বাবে সকলো সাংবিধানিক আৰু আইনী সুৰক্ষা ব্যৱস্থা পৰ্যালোচনা আৰু নিৰীক্ষণ কৰা, প্ৰয়োজন সাপেক্ষে আইন পৰিৱৰ্তনৰ পৰামৰ্শ দিয়া, আৰু মহিলাৰ অধিকাৰ অস্বীকাৰ কৰা অভিযোগৰ তদন্ত কৰা। প্ৰায়বোৰ ৰাজ্যইও একেধৰণৰ দায়িত্ব লৈ মহিলাৰ বাবে ৰাজ্যিক আয়োগ (SCW) গঠন কৰিছে। এন চি ডব্লিউৱে নিজৰ ৱেবছাইট www.ncw.nic.in ৰ জৰিয়তে লিখিত আৰু অনলাইন দুয়োটা দিশতে মহিলাৰ ওপৰত হিংসা আৰু অধিকাৰ উলংঘাৰ অভিযোগ লাভ কৰে, আৰু এই অভিযোগসমূহৰ দ্ৰুত আৰু ফলপ্ৰসূ সমাধান নিশ্চিত কৰিবলৈ সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰে।

 

ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগে ঘৰুৱা হিংসাৰ খবৰ দিয়াৰ বাবেও হেল্পলাইন নম্বৰ মুকলি কৰিছে। ইয়াৰে এটা নম্বৰে (৭৮২৭১৭০১৭০) বিপদত পৰা মহিলাসকলক ২৪×৭ অনলাইনযোগে সহায় আগবঢ়ায়। এই হেল্পলাইনে মহিলাসকলক আৰক্ষী, চিকিৎসালয়, জিলা আইনী সেৱা কৰ্তৃপক্ষ, মানসিক পৰামৰ্শদাতা, আৰু অন্যান্য সহায়ক সেৱাৰ সৈতে সংযোগ কৰাই দিয়ে। এই পৰ্টেলটোৱে ইন্টাৰেক্টিভ ভইচ ৰেচপন্স (IVR) ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে কাম কৰে আৰু ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ সহযোগত ডিজিটেল ইণ্ডিয়াৰ অধীনত প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।

ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা, ২০২৩

২০২৪ চনৰ ১ জুলাইৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱা এই আইনখনে ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ (আই পি চি) ঠাই লয় আৰু ১৮ বছৰৰ তলৰ নাবালক ধৰ্ষণৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ডকে ধৰি যৌন অপৰাধৰ বাবে বহুত কঠোৰ শাস্তি প্ৰৱৰ্তন কৰে। ইয়াৰ উপৰিও ই যৌন অপৰাধৰ সংজ্ঞা বহল কৰে, ভুক্তভোগীৰ বক্তব্যৰ অডিঅ’-ভিডিঅ’ ৰেকৰ্ডিঙৰ প্ৰয়োজন, আৰু বিচাৰৰ সময়ত মহিলা আৰু শিশুৰ সৈতে জড়িত গোচৰসমূহক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াটো নিশ্চিত কৰে।

ঘৰুৱা হিংসাৰ পৰা মহিলাক সুৰক্ষা আইন, ২০০৫ (PWDVA)

ভাৰতত ঘৰুৱা হিংসাৰ সৈতে এই আইনৰ অধীনত মোকাবিলা কৰা হয়, যিয়ে “ক্ষতিগ্ৰস্ত ব্যক্তি”ক সংজ্ঞায়িত কৰে যে যিকোনো মহিলা যিয়ে হিংসাৰ কাৰণ বুলি অভিযুক্ত ব্যক্তিজনৰ সৈতে ঘৰুৱা সম্পৰ্কত আছে, বা আছিল।

ঘৰুৱা সম্পৰ্কৰ অৰ্থ হ’ল জড়িত লোকসকলে একেটা ঘৰতে একেলগে থাকে বা বাস কৰি আহিছে, আৰু বিবাহ, পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক বা দত্তক লোৱাৰ জৰিয়তে সম্পৰ্কিত। ধাৰা ৩ৰ অধীনত ঘৰুৱা হিংসাক এনে যিকোনো কাৰ্য্য বুলি সংজ্ঞায়িত কৰা হৈছে যিয়ে মহিলাৰ শাৰীৰিক বা মানসিক স্বাস্থ্যৰ ক্ষতি কৰে বা তেওঁৰ সুৰক্ষাক বিপদত পেলায়, য’ত অবৈধ দাবীৰ বাবে হাৰাশাস্তিও অন্তৰ্ভুক্ত। “ঘৰুৱা হিংসা” শব্দটোৰ ভিতৰত আছে:

  • শাৰীৰিক নিৰ্যাতন (ক্ষতি, আঘাত বা ভাবুকি)
  • যৌন নিৰ্যাতন (যিকোনো অসন্মতিসূচক বা অপমানজনক যৌন কাৰ্য্য)
  • মৌখিক / আৱেগিক গালি-গালাজ (অপমান, ভাবুকি, অপমান)
  • অৰ্থনৈতিক অপব্যৱহাৰ (টকা ৰখা, সম্পদৰ সুবিধা অস্বীকাৰ কৰা, সম্পত্তি নিষ্কাশন)
  • যৌতুক সম্পৰ্কীয় হাৰাশাস্তি বা সম্পত্তি / যৌতুকৰ বাবে জোৰ-জবৰদস্তি কৰা

কৰ্মক্ষেত্ৰত মহিলাৰ যৌন নিৰ্যাতন (প্ৰতিৰোধ, নিষেধাজ্ঞা, আৰু প্ৰতিকাৰ) আইন, ২০১৩:

এই আইনখনে সকলো মহিলাক সুৰক্ষা প্ৰদান কৰে, তেওঁলোকৰ বয়স, চাকৰিৰ ধৰণ, কৰ্মক্ষেত্ৰ যিয়েই নহওক কিয়। ১০ জনতকৈ অধিক কৰ্মচাৰী থকা কৰ্মক্ষেত্ৰত যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ চম্ভালিবলৈ আভ্যন্তৰীণ সমিতি (IC) গঠন কৰিব লাগিব। সৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ বাবে, বা যেতিয়া অভিযোগ নিয়োগকৰ্তাৰ বিৰুদ্ধে হয়, তেতিয়া উপযুক্ত চৰকাৰে স্থানীয় সমিতি (LC) গঠন কৰিব। মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে এই আইনখন ৰূপায়ণৰ তদাৰক কৰে আৰু সজাগতা বৃদ্ধি কৰে। অভিযোগ ব্যৱস্থাপনা সহজ কৰি তুলিবলৈ MWCDয়ে SHe-Box নামৰ অনলাইন পৰ্টেল মুকলি কৰে য’ত মহিলাসকলে অভিযোগ দাখিল আৰু অনুসৰণ কৰিব পাৰে। এই আইনৰ অধীনত প্ৰতিটো তদন্ত ৯০ দিনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব।

মিছন শক্তি

 

মিছন শক্তি হৈছে এক বৃহৎ আঁচনি যিয়ে মহিলাৰ সুৰক্ষা, নিৰাপত্তা, আৰু সৱলীকৰণৰ উন্নতিৰ বাবে অভিযানৰ দৰে কাম কৰে। ই জীৱনৰ প্ৰতিটো পৰ্যায়তে মহিলাসকলে সন্মুখীন হোৱা প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি চৰকাৰৰ “মহিলা নেতৃত্বাধীন উন্নয়ন”ৰ দৃষ্টিভংগীক সমৰ্থন কৰে। এই আঁচনিখনে বিভিন্ন মন্ত্ৰালয়ৰ মাজত সমন্বয়ক প্ৰসাৰিত কৰে আৰু জনসাধাৰণৰ অংশগ্ৰহণক উৎসাহিত কৰে যাতে মহিলাসকলে জাতিটোৰ প্ৰগতিৰ সমান অংশীদাৰ হ’ব পাৰে।

স্বধৰ গৃহ আঁচনিৰ অধীনত আশ্ৰয় গৃহ

মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে ২০১৬ চনৰ ১ এপ্ৰিলৰ পৰা সংশোধিত স্বধৰ গৃহ আঁচনি ৰূপায়ণ কৰি আহিছে। এই আঁচনিখনে জটিল পৰিস্থিতিত থকা মহিলা আৰু ছোৱালীক সহায় কৰে, যেনে পাৰিবাৰিক সমস্যা, অপৰাধ, হিংসা, মানসিক চাপ, সামাজিক প্ৰত্যাখ্যান, বা দেহ ব্যৱসায়ৰ বাবে বাধ্য কৰোৱাৰ আশংকাত থকা মহিলা আৰু ছোৱালীক। এই আঁচনিৰ জৰিয়তে আশ্ৰয়, খাদ্য, কাপোৰ, পৰামৰ্শ, প্ৰশিক্ষণ, চিকিৎসা, আৰু আইনী সহায়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে এই মহিলাসকলক তেওঁলোকৰ জীৱন পুনৰ গঢ়ি তোলাত সহায় কৰা, আৱেগিক আৰু আৰ্থিক দুয়োটা দিশতে।

ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰ

মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে ২০১৫ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰ (OSC) আঁচনি আৰম্ভ কৰে।এই কেন্দ্ৰসমূহে একেখন চালিৰ তলত মহিলাসকলৰ বাবে একাধিক সহায়ক সেৱা প্ৰদান কৰে, য’ত আৰক্ষীৰ সহায়, চিকিৎসা সহায়, আইনী সাহায্য, পৰামৰ্শ, মানসিক সহায়, আৰু হিংসাত আক্ৰান্ত বা হিংসাৰ দ্বাৰা আক্ৰান্ত মহিলাসকলৰ বাবে অস্থায়ী আশ্ৰয়। ২০১৫ চনৰ পৰা জিলা পৰ্যায়ত স্থাপন কৰা OSC সমূহে মহিলাসকলক সময়মতে সহায় আৰু সমৰ্থন বিচাৰিবলৈ এক নিৰ্দিষ্ট স্থান প্ৰদান কৰি ব্যৱস্থাটোত পূৰ্বতে থকা এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱধান পূৰণ কৰিছে।

 

ষ্ট্ৰী মনোৰক্ষা

Hands holding a purple circleAI-generated content may be incorrect.

সমগ্ৰ ভাৰতৰ ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰত কৰ্মৰত কৰ্মচাৰীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ বাবে বেংগালুৰুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় মানসিক স্বাস্থ্য আৰু স্নায়ু বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান (NIMHANS)ৰ সৈতে সহযোগ কৰিছে মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে। ‘ষ্ট্ৰী মনোৰক্ষা’ প্ৰকল্পৰ অধীনত NIMHANS-য়ে হিংসা আৰু দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হোৱা মহিলাসকলৰ মানসিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্যৰ প্ৰয়োজনীয়তা কেনেকৈ চম্ভালিব পাৰি তাৰ মৌলিক আৰু উন্নত দুয়োটা প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰে।

 

ডিজিটেল শক্তি অভিযান

 

মহিলা আৰু ছোৱালীক ডিজিটেল শক্তি আৰু দক্ষতা প্ৰদানৰ বাবে দেশজোৰা কাৰ্যসূচী ডিজিটেল শক্তি অভিযান চলাইছে ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগে। এই অভিযানত মহিলাসকলক ইণ্টাৰনেটত কেনেকৈ সুৰক্ষিত থাকিব পাৰি আৰু অবৈধ বা ক্ষতিকাৰক অনলাইন আচৰণৰ বিৰুদ্ধে কেনেদৰে ব্যৱস্থা ল’ব পাৰি সেই বিষয়ে শিকাই নিৰাপদ অনলাইন স্থান সৃষ্টিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।

ৰাষ্ট্ৰীয় ঘৰুৱা হিংসা হেল্পলাইন

হিংসা বা দুৰ্দশাৰ সন্মুখীন হোৱা মহিলাসকলক ২৪×৭ জৰুৰীকালীন আৰু অ-জৰুৰীকালীন সহায় আগবঢ়াবলৈ ভাৰত চৰকাৰে ২০১৫ চনৰ ১ এপ্ৰিলত মহিলা হেল্পলাইন (WHL) ইউনিভাৰ্চেলাইজেচন আঁচনি আৰম্ভ কৰে। সমগ্ৰ দেশৰ মহিলাসকলে ৰেফাৰেল ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে সেৱাৰ সৈতে সংযোগ কৰা ১৮১ নং টোল ফ্ৰী নম্বৰত ফোন কৰি সহায় লাভ কৰিব পাৰে।

 

চৰকাৰে নিৰ্ভয়া পুঁজিৰ অধীনত জৰুৰীকালীন সঁহাৰি সহায়ক ব্যৱস্থা (ERSS)ও চলায়। ইয়াত আৰক্ষী, অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনী, আৰু এম্বুলেন্স সেৱাৰ বাবে একক, ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত জৰুৰীকালীন নম্বৰ ১১২ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। যেতিয়া কোনো কল গ্ৰহণ কৰা হয়, তেতিয়া চিষ্টেমে কম্পিউটাৰ সহায়ক প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি কল কৰা ব্যক্তিৰ স্থানলৈ জৰুৰীকালীন সহায় দ্ৰুতভাৱে প্ৰেৰণ কৰে। এতিয়া ৩৬খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত ERSS কাৰ্যক্ষম হৈ পৰিছে।

কভিড মহামাৰী লকডাউনৰ সময়ত জৰুৰীকালীন সহায়ৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট হোৱাটছএপ নম্বৰ ৭২১৭৭৩৫৩৭২ও মুকলি কৰা হয়। যিবোৰ ক্ষেত্ৰত দ্ৰুত ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, তাত ৰাষ্ট্ৰীয় মহিলা আয়োগে ৰাজ্যিক আৰক্ষী কৰ্তৃপক্ষৰ সৈতে ফোন কল বা ইমেইলৰ জৰিয়তে যোগাযোগ কৰিছিল যাতে দুৰ্দশাগ্ৰস্ত মহিলাসকলৰ বাবে তাৎক্ষণিক সহায় নিশ্চিত হয়।

প্ৰতিষ্ঠানিক ব্যৱস্থা

A diagram of various women safety issuesAI-generated content may be incorrect.

 

জীৱিতসকলৰ বাবে ন্যায়ক অধিক সুলভ আৰু সহায়ক কৰি তুলিবলৈ চৰকাৰে অপৰাধৰ ৰিপৰ্ট দিয়া, তদন্ত চলোৱা আৰু আইনী কাৰ্য্যবিধি চম্ভালাৰ বাবে বিশেষ প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছে।

ফাষ্ট ট্ৰেক বিশেষ আদালত (FTSC): নিৰ্ভয়া পুঁজিৰ অধীনত স্থাপন কৰা এই আদালতসমূহে ধৰ্ষণ আৰু POCSO গোচৰৰ সৈতে জড়িত বিচাৰ ক্ষিপ্ৰতাৰে কৰে। ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে মুঠ ৭৭৩টা FTSC, ৪০০খন একচেটিয়া e-POCSO আদালতকে ধৰি ২৯খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলত কাম কৰি আছে। প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছৰে পৰা এই আদালতসমূহে ৩,৩৪,২১৩টাতকৈও অধিক গোচৰৰ নিষ্পত্তি কৰিছে।

মহিলা হেল্প ডেস্ক (WHDs): লিংগভিত্তিক হিংসাৰ সংবেদনশীল আৰু নিৰাপদ প্ৰতিবেদন নিশ্চিত কৰাৰ বাবে থানাসমূহত মহিলা হেল্প ডেস্ক স্থাপন কৰা হৈছে। ২০২৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে সমগ্ৰ দেশতে ১৪,৬৫৮ টা WHD কাৰ্যক্ষম হৈ আছে। ইয়াৰ দ্বাৰা মহিলাসকলে এফআইআৰ পঞ্জীয়ন কৰাত সহায় কৰে, আৰু পৰামৰ্শ আৰু আইনী সহায় লাভ কৰে।

 

SHe-Box পৰ্টেল: মহিলা আৰু শিশু উন্নয়ন মন্ত্ৰালয়ে POSH আইন, ২০১৩ (কৰ্মক্ষেত্ৰত যৌন নিৰ্যাতন প্ৰতিৰোধ আইন)ৰ সৈতে সম্পূৰ্ণ মিল থকা অনলাইন প্লেটফৰ্ম SHe-Box পৰ্টেল মুকলি কৰিছে। পৰ্টেলে ভাৰতৰ চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত সংস্থাসমূহৰ মাজত স্থাপন কৰা সকলো আভ্যন্তৰীণ সমিতি (IC) আৰু স্থানীয় সমিতি (LC)ৰ সবিশেষ সন্নিবিষ্ট কৰা কেন্দ্ৰীয় তথ্যকোষ হিচাপে কাম কৰে। এই প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে মহিলাসকলে কৰ্মক্ষেত্ৰত যৌন নিৰ্যাতনৰ অভিযোগ অনলাইনত দাখিল কৰিব পাৰে আৰু বাস্তৱ সময়ত তেওঁলোকৰ অৱস্থা অনুসৰণ কৰিব পাৰে। এবাৰ অভিযোগ দাখিল কৰিলেই ইয়াক স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সংশ্লিষ্ট সংস্থাটোৰ উপযুক্ত IC বা LC লৈ প্ৰেৰণ কৰা হয় — সেয়া কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰালয়, ৰাজ্য/কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল বিভাগত হওক, বা ব্যক্তিগত কোম্পানীতেই হওক। প্ৰতিটো সংস্থাই পৰ্টেলত কমিটীৰ তথ্য আৰু অভিযোগৰ অগ্ৰগতি নিয়মিতভাৱে আপডেট কৰিবলৈ এজন ন’ডেল বিষয়াও নিযুক্তি দিব লাগিব। ইয়াৰ ফলত উন্নত নিৰীক্ষণ, দ্ৰুত সঁহাৰি, আৰু অভিযোগৰ ফলপ্ৰসূ প্ৰতিকাৰ নিশ্চিত হয়।

আইনী সংস্কাৰ আৰু প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে মহিলাৰ সুৰক্ষা শক্তিশালীকৰণ

যৌন হিংসাৰ বিৰুদ্ধে অধিক ফলপ্ৰসূভাৱে যুঁজিবলৈ ভাৰত চৰকাৰে ফৌজদাৰী আইন (সংশোধনী) আইন, ২০১৮ গৃহীত কৰে, য’ত ধৰ্ষণ আৰু আনুষংগিক অপৰাধৰ শাস্তি বহুত কঠোৰ হৈ পৰে। এই শক্তিশালী আইনসমূহ সঠিকভাৱে কাৰ্যকৰী হোৱাটো নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু স্থলভাগত প্ৰকৃত পৰিৱৰ্তন আনিবলৈ চৰকাৰে কেইবাটাও প্ৰযুক্তিভিত্তিক ব্যৱস্থাও আৰম্ভ কৰিছে আৰু ইয়াৰ কাম-কাজ অহৰহ নিৰীক্ষণ কৰি আছে।

মূল পদক্ষেপসমূহৰ ভিতৰত আছে:

  • যৌন অপৰাধৰ বাবে তদন্ত অনুসৰণ ব্যৱস্থা (ITSSO): যৌন নিৰ্যাতনৰ গোচৰত আৰক্ষীৰ তদন্ত বাস্তৱ সময়ত নিৰীক্ষণ কৰা এটা অনলাইন ব্যৱস্থা, যিয়ে তদন্ত সময়মতে সম্পূৰ্ণ হোৱাটো নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰে।
  • যৌন অপৰাধীৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰীয় তথ্যকোষ (NDSO): এটা কেন্দ্ৰীয় ডাটাবেছ যিয়ে দোষী সাব্যস্ত হোৱা যৌন অপৰাধীৰ বিষয়ে তথ্য সংৰক্ষণ কৰে আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী সংস্থাসমূহক পুনৰাবৃত্তিকাৰী অপৰাধী চিনাক্ত আৰু অনুসৰণ কৰাত সহায় কৰে।
  • ক্ৰাইম মাল্টি-এজেন্সি চেণ্টাৰ (Cri-MAC): ১২ মাৰ্চ, ২০২০ত আৰম্ভ হোৱা Cri-MAC হৈছে এনে এক ব্যৱস্থা যিয়ে সমগ্ৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ আৰক্ষীক গুৰুতৰ আৰু আন্তঃৰাজ্যিক অপৰাধৰ বিষয়ে তথ্য ক্ষিপ্ৰতাৰে ভাগ-বতৰা কৰাত সহায় কৰে। ই আৰক্ষী থানা আৰু জ্যেষ্ঠ কৰ্তৃপক্ষলৈ সতৰ্কবাণী, ইমেইল আৰু এছএমএছ প্ৰেৰণ কৰে, যাৰ ফলত সমন্বয় উন্নত হয় আৰু দ্ৰুত সঁহাৰি সম্ভৱ হয়।

সামৰণি

এইবাৰ বিশ্বই ২৫ নৱেম্বৰত “ইউনাইট টু এণ্ড ডিজিটেল ভিলেন্স এগেইনষ্ট অল উইমেন এণ্ড গাৰ্লছ” (UNiTE to End Digital Violence Against All Women and Girls) শীৰ্ষক বিষয়বস্তুৰ অধীনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাৰী নিৰ্যাতন বিৰোধী দিৱস পালন কৰাৰ সময়তে ভাৰতে অফলাইন আৰু অনলাইন দুয়োটা ৰূপতে লিংগভিত্তিক হিংসাৰ বিৰুদ্ধে যুঁজখন শক্তিশালী কৰি তুলিছে। ভাৰতে মিছন শক্তিৰ জৰিয়তে সহায়ক ব্যৱস্থা সম্প্ৰসাৰণ কৰি আছে, য’ত ৱান ষ্টপ চেণ্টাৰ, মহিলা হেল্প ডেস্ক, আৰু ২৪×৭ জৰুৰীকালীন হেল্পলাইন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। এইবোৰৰ লগতে ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা, ২০২৩, আৰু SHe-Box, ITSSO, আৰু ডিজিটেল শক্তি অভিযানৰ দৰে সঁজুলিৰ দৰে সংস্কাৰে সহজ প্ৰতিবেদন, জীৱিতসকলৰ বাবে উন্নত সমৰ্থন, আৰু দ্ৰুত ন্যায় নিশ্চিত কৰে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে একেলগে ভাৰতৰ এক সুৰক্ষিত আৰু অধিক অন্তৰ্ভুক্ত সমাজ গঢ়ি তোলাৰ প্ৰতি দৃঢ় প্ৰতিশ্ৰুতি দেখুৱাইছে য’ত অনলাইন আৰু অফলাইন দুয়ো ক্ষেত্ৰতে প্ৰতিগৰাকী মহিলা আৰু ছোৱালীয়ে মৰ্যাদা, স্বাধীনতা আৰু সম সুযোগেৰে জীয়াই থাকিব পাৰে।

 

সমল:

Press Information Bureau:
https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2022/nov/doc20221124135201.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2076529

https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=35773

https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1812422

https://pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1814091

https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1802477

https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1876462

https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1809716

https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1781686

https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1846197

https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1843007

https://pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1575574

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1881503

https://www.pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=35773

United Nations:
https://www.un.org/en/observances/ending-violence-against-women-day

https://www.unwomen.org/en/what-we-do/ending-violence-against-women/unite

https://www.un.org/en/observances/ending-violence-against-women-day/background

Ministry of Women and Child Development:

https://sansad.in/getFile/annex/268/AU3195_OR3fkf.pdf?source=pqars

https://www.myscheme.gov.in/schemes/nscg

https://secure.mygov.in/group-issue/inviting-suggestions-over-elimination-violence-against-women/?page=0%2C7

https://www.digitalshakti.org/about

https://missionshakti.wcd.gov.in/about

https://wcd.delhi.gov.in/sites/default/files/WCD/universal-tab/palna_scheme_under_mission_shakti.pdf

https://missionshakti.wcd.gov.in/public/documents/whatsnew/Mission_Shakti_Guidelines.pdf

https://sansad.in/getFile/loksabhaquestions/annex/182/AU3003_h1PSF9.pdf?source=pqals

https://nimhansstreemanoraksha.in/project-stree-manoraksha/

National Commission for Women:
https://www.ncw.gov.in/publications/women-centric-schemes-by-different-ministries-of-government-of-india-goi/

***

DPS/RD

(Explainer ID: 156226) आगंतुक पटल : 38
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: English , हिन्दी , Marathi , Manipuri , Bengali , Gujarati , Kannada
Link mygov.in
National Portal Of India
STQC Certificate