Technology
ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা নিয়মাৱলী, ২০২৫ অধিসূচনা
ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আৰু দায়িত্বশীল তথ্য ব্যৱহাৰৰ বাবে নাগৰিককেন্দ্ৰিক আন্তঃগাঁথনি
Posted On:
17 NOV 2025 10:38AM
|
মূখ্য তথ্য:
- দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা বিভিন্ন মন্তব্য গ্ৰহণ কৰি ২০২৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত DPDP নিয়মাৱলী প্ৰকাশ কৰা হৈছে।
- পৰামৰ্শ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে ৬,৯১৫ টা মন্তব্য লাভ কৰিছিল, যিয়ে চূড়ান্ত নিয়ম গঢ় দিয়াত সহায় কৰিছিল।
- এই নিয়মসমূহে ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন, ২০২৩ সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰিব।
|
পাতনি
ভাৰত চৰকাৰে ২০২৫ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা (DPDP) নিয়মাৱলী, ২০২৫ অধিসূচনা জাৰি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন, ২০২৩ (DPDP Act) সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী হয়। আইন আৰু নিয়মসমূহে একেলগে ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্যৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰৰ বাবে এক স্পষ্ট আৰু নাগৰিককেন্দ্ৰিক আন্তঃগাঁথনি সৃষ্টি কৰে। ইয়ে ব্যক্তিগত অধিকাৰ আৰু বৈধ তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণক সমানে গুৰুত্ব দিয়ে।
ইয়াক চূড়ান্ত কৰাৰ পূৰ্বে বৈদ্যুতিন আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ে খচৰা নিয়মৰ ওপৰত জনসাধাৰণৰ মতামত বিচাৰিছিল। দিল্লী, মুম্বাই, গুৱাহাটী, কলকাতা, হায়দৰাবাদ, বেংগালুৰু আৰু চেন্নাইত আলোচনা সভা অনুষ্ঠিত হয়। এই আলোচনাত বহু অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে যোগদান কৰে। ষ্টাৰ্টআপ, ক্ষুদ্ৰ আৰু মজলীয়া উদ্যোগ, উদ্যোগ সংস্থা, নাগৰিক সমাজৰ গোট আৰু চৰকাৰী বিভাগ সকলোৱে বিতং মতামত আগবঢ়ায়। ইয়াৰ উপৰি সাধাৰণ জনতায়ো নিজৰ মতামত আগবঢ়ায়। আলোচনা প্ৰক্ৰিয়াত মুঠ ৬,৯১৫ টা মতামত লাভ কৰা হয়। এই অৱদানসমূহে চূড়ান্ত নিয়ম গঢ় দিয়াত মূল ভূমিকা পালন কৰিছিল।
এই নিয়মসমূহ প্ৰকাশ পোৱাৰ লগে লগে ভাৰতত এতিয়া তথ্য সুৰক্ষাৰ বাবে বাস্তৱসন্মত আৰু উদ্ভাৱন-অনুকূল পৰিকাঠামো আছে। ই বুজাত সহজতাক সমৰ্থন কৰে, অনুসৰণক উৎসাহিত কৰে, আৰু দেশৰ ক্ৰমবৰ্ধমান ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত আস্থা শক্তিশালী কৰে।
ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন, ২০২৩ বুজক
সংসদে ২০২৩ চনৰ ১১ আগষ্টত ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন প্ৰণয়ন কৰে। এই আইনখনে ভাৰতত ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষাৰ বাবে এক ব্যাপক পৰিকাঠামো সৃষ্টি কৰে। এই আইনখনে এনে তথ্য সংগ্ৰহ বা ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত সংস্থাসমূহে কি কৰিব লাগে সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰে। ‘সৰল’ (SARAL) পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি এই আইনখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। অৰ্থাৎ ই সহজ, সুলভ, যুক্তিসংগত আৰু কাৰ্যকৰী। আইনখনৰ ভাষা সহজ আৰু স্পষ্ট উদাহৰণ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে যাতে মানুহ আৰু ব্যৱসায়ীসকলে নিয়মসমূহ সহজে বুজিব পাৰে।
|
DPDP আইন, ২০২৩ৰ মূল চৰ্তসমূহ
- তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থা: ই এনে এটা সত্তা যিয়ে অকলে বা আনৰ সৈতে যৌথভাৱে ব্যক্তিগত তথ্য কিয় আৰু কেনেকৈ প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কৰা হ’ব সেইটো সিদ্ধান্ত লয়।
- ডাটা প্ৰিন্সিপল : ব্যক্তিগত তথ্য যাৰ সৈতে জড়িত। শিশুৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ ভিতৰত পিতৃ-মাতৃ বা আইনী অভিভাৱকো অন্তৰ্ভুক্ত। স্বতন্ত্ৰভাৱে কাম কৰিব নোৱাৰা বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ ভিতৰত তেওঁৰ হৈ কাম কৰা আইনী অভিভাৱকজনো অন্তৰ্ভুক্ত।
- ডাটা প্ৰচেছৰ: ডাটা বিশ্বস্ত সংস্থাৰ হৈ ব্যক্তিগত তথ্য বিনিময় কৰা এটা সত্তা।
- সন্মতি পৰিচালক: এটা সত্তা যিয়ে একক, স্বচ্ছ, আৰু আন্তঃকাৰ্য্যকৰী প্লেটফৰ্ম প্ৰদান কৰে, যাৰ যোগেদি তথ্যৰ স্বত্বাধিকাৰীয়ে সন্মতি দিব, পৰিচালনা কৰিব, পৰ্যালোচনা কৰিব বা প্ৰত্যাহাৰ কৰিব পাৰে।
- আপীল ন্যায়াধিকৰণ: তথ্য সুৰক্ষা ব’ৰ্ডৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আপীলৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰা টেলিকমিউনিকেচন বিবাদ নিষ্পত্তি আৰু আপীল ন্যায়াধিকৰণ (TDSAT)।
|
এই আইনখন সাতটা মূল নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ ভিতৰত সন্মতি আৰু স্বচ্ছতা, উদ্দেশ্যৰ সীমাবদ্ধতা, তথ্য নূন্যতম ব্যৱহাৰ, নিৰ্ভুলতা, সংৰক্ষণৰ সীমাবদ্ধতা, সুৰক্ষাৰ নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা আৰু জবাবদিহিতা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। এই নীতিসমূহে তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপক পথ প্ৰদৰ্শন কৰে। তেওঁলোকে ব্যক্তিগত তথ্য কেৱল বৈধ আৰু নিৰ্দিষ্ট উদ্দেশ্যৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰাটোও নিশ্চিত কৰে।
এই আইনখনৰ এটা মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে ভাৰতীয় তথ্য সুৰক্ষা ব’ৰ্ড গঠন। এই ব’ৰ্ডে এটা স্বতন্ত্ৰ সংস্থা হিচাপে কাম কৰে, যিয়ে নিয়মসমূহ মানি চলাটো নিৰীক্ষণ কৰে, তথ্য উলংঘনৰ তদন্ত কৰে আৰু সংশোধনীমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো নিশ্চিত কৰে। আইনৰ অধীনত প্ৰদান কৰা অধিকাৰ বলবৎ কৰা আৰু ব্যৱস্থাটোৰ ওপৰত আস্থা বৰ্তাই ৰখাত ই মূল ভূমিকা পালন কৰে।
|
DPDP আইন, ২০২৩ৰ অধীনত শাস্তি/জৰিমনা
DPDP আইনখনে তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থা আইন উলংঘা কৰিলে যথেষ্ট পৰিমাণৰ জৰিমণা আৰোপ কৰে। যদি কোনো তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই যুক্তিসংগত সুৰক্ষা ব্যৱস্থা বৰ্তাই ৰাখিব নোৱাৰে তেন্তে ২৫০ কোটি টকা পৰ্যন্ত জৰিমনা বিহা হ’ব পাৰে। ব্যক্তিগত তথ্য উলংঘা আৰু শিশুৰ প্ৰতি কৰ্তব্য উলংঘাৰ বিষয়ে ব’ৰ্ড বা ক্ষতিগ্ৰস্ত ব্যক্তিক অৱগত নকৰিলে প্ৰতিটো গোচৰত ২০০ কোটি টকা পৰ্যন্ত জৰিমনা বিহা হ’ব পাৰে। তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই আইন বা নিয়ম উলংঘা কৰিলে ৫০ কোটি টকা পৰ্যন্ত জৰিমনা বিহা হ’ব পাৰে।
|
আইনখনে ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে দায়বদ্ধ হ’বলৈ তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাৰ ওপৰত সুনিৰ্দিষ্ট দায়িত্ব আৰোপ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি ই তথ্য স্বতাধিকাৰীসকলক তেওঁলোকৰ তথ্য কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে সেইটো জানিবলৈ আৰু প্ৰয়োজন হ’লে সংশোধন বা আঁতৰাই পেলোৱাৰ অনুৰোধ কৰাৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰে।
আইন আৰু নিয়মে একেলগে এক শক্তিশালী আৰু সুষম ব্যৱস্থাৰ সৃষ্টি কৰে। তেওঁলোকে গোপনীয়তা শক্তিশালী কৰে, জনসাধাৰণৰ আস্থা গঢ়ি তোলে, আৰু দায়িত্বশীল উদ্ভাৱনক সমৰ্থন কৰে। ইয়াৰ উপৰি ভাৰতৰ ডিজিটেল অৰ্থনীতিক সুৰক্ষিত আৰু গোলকীয় প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষেত্ৰত পথ নিৰ্ধাৰণত সহায় কৰে।
ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা নিয়মাৱলীত অৱলোকন, ২০২৫
ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা নিয়মাৱলী, ২০২৫য়ে DPDP আইন, ২০২৩ সম্পূৰ্ণৰূপে কাৰ্যকৰী কৰে। ই দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা ডিজিটেল পৰিৱেশতন্ত্ৰত ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে এক স্পষ্ট আৰু ব্যৱহাৰিক ব্যৱস্থা সৃষ্টি কৰে। এই নিয়মসমূহে নাগৰিকৰ অধিকাৰ আৰু সংস্থাসমূহে তথ্যৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। এই নিয়মসমূহৰ লক্ষ্য হৈছে তথ্যৰ অকৰ্তৃত্বশীল বাণিজ্যিক ব্যৱহাৰ ৰোধ কৰা, ডিজিটেল ক্ষতি হ্ৰাস কৰাৰ বাবে এক নিৰাপদ স্থান সৃষ্টি কৰা। লগতে ভাৰতক শক্তিশালী আৰু বিশ্বাসযোগ্য ডিজিটেল অৰ্থনীতি বজাই ৰখাত সহায় কৰা।
এই ধাৰণাটোক আগুৱাই নিবলৈ নিয়মসমূহে তলত দিয়া কিছুমান মূল বিধানৰ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰে:
পৰ্যায়ক্ৰমে আৰু বাস্তৱসন্মত ৰূপায়ণ
নিয়মাৱলীত ১৮ মাহৰ পৰ্যায়ক্ৰমে কাৰ্যকৰীকৰণৰ সময়সীমা প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছে। ইয়াৰ ফলত সংস্থাসমূহে তেওঁলোকৰ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সুশৃংখলিত কৰিবলৈ আৰু দায়িত্বশীলভাৱে তথ্য পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিবলৈ পৰ্যাপ্ত সময় পাব। প্ৰতিটো তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই এখন সুকীয়া সন্মতি জাননী জাৰি কৰিব লাগিব, যিখন স্পষ্ট আৰু সহজে বুজিব পৰা হব। সেই জাননীখনে স্পষ্টভাৱে ব্যাখ্যা কৰিব লাগিব যে ব্যক্তিগত তথ্য সংগ্ৰহ আৰু ব্যৱহাৰ নিৰ্দিষ্ট উদ্দেশ্যৰ বাবে কৰা হৈছে নে নাই। সন্মতি পৰিচালক কোম্পানী, যিয়ে মানুহক তেওঁলোকৰ সন্মতি পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে, ভাৰতত অৱস্থিত কোম্পানী হ’ব লাগিব।
ব্যক্তিগত তথ্য উলংঘাৰ বিষয়ে অৱগত কৰাৰ বাবে স্পষ্ট প্ৰট'কলসমূহ
এই নিয়মসমূহে ব্যক্তিগত তথ্য ভংগৰ বিষয়ে অৱগত কৰাৰ বাবে এক সহজ আৰু সময়োপযোগী প্ৰক্ৰিয়া নিৰ্ধাৰণ কৰে। যেতিয়া কোনো তথ্য উলংঘা হয়, তথ্য প্ৰমাণপত্ৰ প্ৰদানকাৰী সংস্থাই তৎক্ষণাত সকলো ক্ষতিগ্ৰস্ত ব্যক্তিক অৱগত কৰিব লাগিব। এই বাৰ্তাটো সাধাৰণ ভাষাত হ’ব লাগে আৰু কি হৈছে, ইয়াৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱ আৰু সমস্যাটো সমাধানৰ বাবে কি পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে সেই বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰা উচিত। ইয়াত সহায়ক হোৱাকৈ যোগাযোগৰ বিৱৰণো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগে।
স্বচ্ছতা আৰু দায়বদ্ধতা নিশ্চিতকৰণ ব্যৱস্থা
এই নিয়মসমূহে নিৰ্দেশ দিয়ে যে প্ৰতিটো তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই ব্যক্তিগত তথ্য সম্পৰ্কে সোধা-পোছাৰ বাবে স্পষ্ট যোগাযোগৰ তথ্য প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। ই কোনো নিৰ্দিষ্ট বিষয়া বা তথ্য সুৰক্ষা বিষয়াৰ যোগাযোগৰ তথ্য হ’ব পাৰে। উল্লেখযোগ্য তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাসমূহৰ বাবে অধিক কঠোৰ দায়িত্ব আছে। তেওঁলোকে স্বতন্ত্ৰ অডিট আৰু প্ৰভাৱ মূল্যায়ন কৰিব লাগিব। নতুন বা স্পৰ্শকাতৰ প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়তো কঠোৰ পৰীক্ষণ মানি চলিব লাগিব। কিছুমান ক্ষেত্ৰত, তেওঁলোকে প্ৰয়োজন সাপেক্ষে স্থানীয় সংৰক্ষণকে ধৰি নিষিদ্ধ শ্ৰেণীৰ তথ্যৰ ওপৰত চৰকাৰী নিৰ্দেশনা মানি চলিব লাগিব।
ডাটা প্ৰিন্সিপলৰ অধিকাৰ শক্তিশালী কৰা
এই নিয়মসমূহে ইতিমধ্যে আইনে প্ৰদান কৰা অধিকাৰসমূহ শক্তিশালী কৰে। ব্যক্তিবিশেষে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত তথ্য চাবলৈ বা শুধৰণি আৰু আপডেট কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিব পাৰে। কিছুমান পৰিস্থিতিত তেওঁলোকে তথ্যসমূহ ডিলিট কৰিবলৈও অনুৰোধ কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে নিজৰ হৈ এই অধিকাৰসমূহ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আন কাৰোবাক নিযুক্তি দিব পাৰে। তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাসমূহে নব্বৈ দিনৰ ভিতৰত এনে অনুৰোধৰ উত্তৰ দিব লাগিব।
সম্পূৰ্ণ ডিজিটেল তথ্য সুৰক্ষা ব'ৰ্ড
এই নিয়ম অনুসৰি ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ ডিজিটেল তথ্য সুৰক্ষা ব’ৰ্ড গঠন কৰা হৈছে, য’ত চাৰিজন সদস্য থাকিব। এক নিৰ্দিষ্ট পৰ্টেল আৰু মোবাইল এপ্লিকেচনৰ জৰিয়তে নাগৰিকে অনলাইনযোগে অভিযোগ দাখিল কৰাৰ লগতে গোচৰৰ অগ্ৰগতি নিৰীক্ষণ কৰিব পাৰিব। এই ডিজিটেল ব্যৱস্থাই দ্ৰুত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত সহায় কৰে আৰু অভিযোগ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া সৰল কৰে। ব’ৰ্ডৰ সিদ্ধান্তৰ বিৰুদ্ধে আপীল ন্যায়াধিকৰণত জনোৱা আৱেদনৰ শুনানি TDSATয়ে গ্ৰহণ কৰিব।
DPDPৰ নিয়মে ব্যক্তিক কেনেকৈ শক্তিশালী কৰে
DPDPৰ পৰিকাঠামোই ব্যক্তিক ভাৰতৰ তথ্য সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ মূল স্থানত ৰাখে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে প্ৰতিজন নাগৰিকক তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত তথ্যৰ ওপৰত স্পষ্ট নিয়ন্ত্ৰণ প্ৰদান কৰা আৰু সেই তথ্য কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় তাৰ ওপৰত বিশ্বাস গঢ়ি তোলা। নিয়মবোৰ সাধাৰণ ভাষাত লিখা হৈছে যাতে মানুহে নিজৰ অধিকাৰ সহজে বুজিব পাৰে। একে সময়তে, তেওঁলোকে নিশ্চিত কৰে যে সংস্থাসমূহে দায়িত্বশীলভাৱে কাম কৰে আৰু ব্যক্তিগত তথ্যৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে দায়বদ্ধ হয়।
নাগৰিকৰ বাবে অধিকাৰ আৰু সুৰক্ষাসমূহৰ ভিতৰত আছে:
সন্মতি বা অস্বীকাৰ কৰাৰ অধিকাৰ
প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত তথ্য ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অনুমতি দিব নে নিদিয়ে সেইটো নিজেই সিদ্ধান্ত লোৱাৰ অধিকাৰ আছে। এই সন্দৰ্ভত সন্মতি স্পষ্ট, অৱগত আৰু বোধগম্য হ’ব লাগিব। ব্যক্তিজনে যিকোনো সময়তে এই সন্মতি প্ৰত্যাহাৰ কৰিব পাৰে।
তথ্য কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে সেই বিষয়ে জনা অধিকাৰ
তেওঁলোকৰ বিষয়ে কি ব্যক্তিগত তথ্য সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, কিয় সংগ্ৰহ কৰা হৈছে, কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, নাগৰিকৰ সেই বিষয়ে জনাৰ অধিকাৰ আছে। সংস্থাসমূহে এই তথ্যসমূহ সহজে উপলব্ধ কৰিব লাগিব।
ব্যক্তিগত তথ্য লাভৰ অধিকাৰ
যিকোনো ব্যক্তিয়ে তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাৰ পৰা তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত তথ্যৰ কপি বিচাৰিব পাৰে।
ব্যক্তিগত তথ্য শুধৰণিৰ অধিকাৰ
মানুহে যিকোনো ভুল বা অসম্পূৰ্ণ তথ্য শুধৰণি কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিব পাৰে।
ব্যক্তিগত তথ্য আপডেট কৰাৰ অধিকাৰ
নাগৰিকে তেওঁলোকৰ তথ্য সলনি হ’লে আপডেটৰ অনুৰোধ কৰিব পাৰে, যেনে- নতুন ঠিকনা বা নতুন যোগাযোগ নম্বৰ।
ব্যক্তিগত তথ্য মচি পেলোৱাৰ অধিকাৰ
কিছুমান বিশেষ পৰিস্থিতিত ব্যক্তিয়ে তেওঁলোকৰ ব্যক্তিগত তথ্য মচি পেলাবলৈ অনুৰোধ কৰিব পাৰে। তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই এই অনুৰোধটো এটা নিৰ্দিষ্ট সময়সীমাৰ ভিতৰত বিবেচনা কৰিব লাগিব।
আন ব্যক্তিক নিযুক্তি দিয়াৰ অধিকাৰ
সকলোৱে ব্যক্তিয়ে নিজৰ তথ্যৰ অধিকাৰ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ কাৰোবাক নিযুক্তি দিব পাৰে। বিশেষকৈ অসুস্থতা বা অন্যান্য সীমাবদ্ধতাৰ ক্ষেত্ৰত ই উপযোগী।
৯০ দিনৰ ভিতৰত বাধ্যতামূলক সঁহাৰি
তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাই উপলব্ধতা, সংশোধন, আপডেট বা মচি পেলোৱাৰ বাবে যিকোনো অনুৰোধৰ প্ৰতি সৰ্বাধিক ৯০ দিনৰ ভিতৰত উত্তৰ দিব লাগিব, যাতে সময়োপযোগীতা আৰু দায়বদ্ধতা নিশ্চিত হয়।
ব্যক্তিগত তথ্য উলংঘাৰ ক্ষেত্ৰত সুৰক্ষা
তথ্য উলংঘা হ’লে নাগৰিকক তৎকালীনভাৱে অৱগত কৰিব লাগিব। প্ৰেৰণ কৰা বাৰ্তাত কি হৈছিল আৰু কি ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে সেই বিষয়ে উল্লেখ কৰিব লাগিব। ইয়াৰ ফলত মানুহে ক্ষয়-ক্ষতি হ্ৰাসৰ বাবে দ্ৰুত ব্যৱস্থা ল’ব পাৰে।
প্ৰশ্ন আৰু অভিযোগৰ বাবে স্পষ্ট যোগাযোগৰ মাধ্যম
তথ্য বিশ্বস্ত সংস্থাৰ তথ্য সম্পৰ্কীয় প্ৰশ্নৰ বাবে এটা নিৰ্দিষ্ট যোগাযোগ চেনেল থাকিব লাগিব, যি এজন নিৰ্দিষ্ট বিষয়া বা তথ্য সুৰক্ষা বিষয়া হ’ব পাৰে।
শিশুৰ বাবে বিশেষ সুৰক্ষা
শিশুৰ ব্যক্তিগত তথ্য বা তথ্য ব্যৱহাৰৰ বাবে অভিভাৱক বা আইনী অভিভাৱকৰ পৰীক্ষিত সন্মতি বাধ্যতামূলক৷ স্বাস্থ্য, শিক্ষা বা বাস্তৱ সময়ৰ সুৰক্ষাৰ দৰে অত্যাৱশ্যকীয় সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত ব্যতিক্ৰম প্ৰযোজ্য।
বিশেষভাৱে সক্ষম লোকসকলৰ বাবে বিশেষ সুৰক্ষা
যদি কোনো বিশেষভাৱে সক্ষম ব্যক্তিয়ে সহায়ৰ পিছতো আইনী সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰে তেন্তে তেওঁলোকৰ আইনী অভিভাৱকৰ সন্মতিৰ প্ৰয়োজন হয়। এই অভিভাৱকে প্ৰযোজ্য আইন অনুসৰি পৰীক্ষা কৰিব লাগিব।
RTI আইনৰ সৈতে DPDP কেনেকৈ সামঞ্জস্যপূৰ্ণ
DPDP আইন আৰু DPDP নিয়মাৱলীয়ে নাগৰিকৰ গোপনীয়তাৰ অধিকাৰ সম্প্ৰসাৰণ কৰাই নহয় তথ্যৰ অধিকাৰ আইন (RTI)ৰ অধীনত প্ৰদান কৰা তথ্যৰ অধিকাৰৰ সৈতে ই কেনেদৰে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ সেইটোও স্পষ্ট কৰে।
DPDP আইনত কৰা সংশোধনীসমূহে RTI আইনৰ ধাৰা ৮(১)(J) এনেদৰে সংশোধন কৰিছে যে গোপনীয়তাৰ অধিকাৰ আৰু তথ্যৰ অধিকাৰ দুয়োটা সমানে সুৰক্ষিত। এই সংশোধনী ‘পুত্তস্বামী ৰায়দান’ত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ব্যক্তিগত গোপনীয়তাক মৌলিক অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিয়াৰ সৈতে মিল আছে। ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে দীৰ্ঘদিন ধৰি যুক্তিসঙ্গত সীমাবদ্ধতা প্ৰয়োগ কৰা আদালতসমূহে ইতিমধ্যে অনুসৰণ কৰা যুক্তিৰ সৈতে এই আইনৰ মিল আছে। এই পদ্ধতিটো সংহিতাবদ্ধ কৰি, সংশোধনীখনে অনিশ্চয়তা প্ৰতিৰোধ কৰে আৰু RTI আইনৰ স্বচ্ছতা আৰু DPDP পৰিকাঠামোৰ অধীনত প্ৰৱৰ্তন কৰা গোপনীয়তা সুৰক্ষাৰ মাজত যিকোনো সংঘাত পৰিহাৰ কৰে।
এই সংশোধনীয়ে ব্যক্তিগত তথ্য প্ৰকাশ কৰাত বাধা নিদিয়ে। ইয়াৰ বাবে কেৱল এনে তথ্যবোৰ সাৱধানতাৰে মূল্যায়ন কৰা আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত গোপনীয়তাৰ স্বাৰ্থ বিবেচনা কৰাৰ পিছতহে ভাগ-বতৰা কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। একে সময়তে, RTI আইনৰ ধাৰা ৮ (২) সম্পূৰ্ণৰূপে বলৱত হৈ আছে। এই ব্যৱস্থাই ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষক তথ্য প্ৰকাশ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে যেতিয়া প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত জনসাধাৰণৰ স্বাৰ্থ যিকোনো সম্ভাৱ্য ক্ষতিতকৈ অধিক শক্তিশালী হয়। ই নিশ্চিত কৰে যে RTI আইনৰ সাৰাংশ, যি ৰাজহুৱা জীৱনত মুক্ততা আৰু দায়বদ্ধতাৰ প্ৰচাৰ কৰে, সিদ্ধান্ত গ্ৰহণত নিৰ্দেশনা অব্যাহত ৰাখে।
সামৰণি
ডিজিটেল ব্যক্তিগত তথ্য সুৰক্ষা আইন আৰু DPDP নিয়মাৱলী দেশখনক বিশ্বাসযোগ্য আৰু ভৱিষ্যতৰ বাবে সাজু কৰা ডিজিটেল পৰিৱেশ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ ক্ষেত্ৰত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। ই ব্যক্তিগত তথ্য পৰিচালনাৰ বাবে স্পষ্ট নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰে, ব্যক্তিৰ অধিকাৰ শক্তিশালী কৰে আৰু সংস্থাসমূহৰ ওপৰত কঠোৰ দায়িত্ব আৰোপ কৰে। ই এনে এক ফলপ্ৰসূ পৰিকাঠামো যি ব্যাপক জনমতৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে, যাৰ ফলত সৰ্বাংগীন, বাস্তৱসন্মত আৰু নাগৰিকৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে ইয়াৰ মিল আছে। এই পৰিকাঠামোটোৱে ভাৰতৰ ডিজিটেল অৰ্থনীতি বৃদ্ধিক সমৰ্থন কৰে আৰু লগতে ইয়াৰ অগ্ৰগতিৰ মূলতে গোপনীয়তাক ৰক্ষা কৰে। এতিয়া এই পৰিকাঠামো স্থাপন হোৱাৰ লগে লগে ভাৰতে অধিক সুৰক্ষিত, স্বচ্ছ আৰু উদ্ভাৱন-অনুকূল তথ্য ব্যৱস্থাৰ দিশত আগবাঢ়িছে, যিয়ে নাগৰিকৰ আস্থা বৃদ্ধি কৰে আৰু ডিজিটেল প্ৰশাসন ব্যৱস্থাক শক্তিশালী কৰে।
সমল:
Full DPDP Rules, 2025:
Full DPDP Act, 2023
MEITY:
***
DPS/KD
(Explainer ID: 156072)
आगंतुक पटल : 39
Provide suggestions / comments