• Sitemap
  • Advance Search
Technology

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ জৰিয়তে বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ ভৱিষ্যত আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ

Posted On: 09 OCT 2025 3:21PM

  

মুখ্য তথ্য

  • জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচীৰ তৃতীয় পৰ্যায়ৰ বাবে মুঠ ব্যয় ১৫০০ কোটি টকা।
  • এই পদক্ষেপৰ লক্ষ্য হৈছে ২০০০ৰো অধিক গৱেষকক প্ৰশিক্ষণ দিয়া, উচ্চ পৰ্যায়ৰ গ্ৰন্থ প্ৰস্তুত কৰা, পেটেণ্টযোগ্য আৱিষ্কাৰ আৰু সম পৰ্যায়ৰ স্বীকৃতি লাভ কৰা।
  • ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে মহিলা বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে ১০-১৫% অতিৰিক্ত সমৰ্থন নিশ্চিত কৰা, ২৫-৩০% প্ৰকল্পক প্ৰযুক্তি প্ৰস্তুতি স্তৰ (টিআৰএল-৪) বা ইয়াৰ ঊৰ্ধ্বত উপনীত কৰা আৰু দ্বিতীয়/তৃতীয় স্তৰত ব্যাপক প্ৰচাৰ কৰা।
  • দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ কাৰ্যসূচীত ৯০টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰা হয়।

 

পাতনি

জৈৱ-প্ৰযুক্তি-চালিত বিপ্লৱৰ শিখৰত উপনীত হৈছে ভাৰত, য’ত জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাই ৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন আৰু বিশ্ব নেতৃত্বৰ মূল আধাৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে। যোৱা দশকত জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে (ডিবিটি) আত্মনিৰ্ভৰ ভাৰত, সুস্থ ভাৰত, ষ্টাৰ্টআপ ইণ্ডিয়া আৰু মেক ইন ইণ্ডিয়াৰ দৰে ধ্বজাবাহী ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযানৰ জৰিয়তে উদ্ভাৱন, উদ্যোগীকৰণ আৰু সামৰ্থ্য বিকাশ ত্বৰান্বিত কৰিছে। এই ধাৰাবাহিক প্ৰচেষ্টাসমূহে ভাৰতক বিশ্বৰ ভিতৰতে দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পোৱা জৈৱ-অৰ্থনীতিৰ ভিতৰত অন্যতম কৰি তুলিছে।

 

এই গতিৰ ধাৰাবাহিকতা ৰক্ষা কৰি কেন্দ্ৰীয় কেবিনেটে ২০২৫-২৬ চনৰ পৰা ২০৩০-৩১ চনলৈ কাৰ্যকৰী হ’বলগীয়া আৰু ২০৩৭-৩৮ চনলৈ বৃদ্ধি কৰা জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা কেৰিয়াৰ কাৰ্যসূচী (বিআৰচিপি)ৰ তৃতীয় পৰ্যায়ত অনুমোদন জনাইছে। বিআৰচিপিৰ লক্ষ্য হৈছে জৈৱ চিকিৎসা বিজ্ঞান, ক্লিনিকেল আৰু জনস্বাস্থ্য গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বমানৰ গৱেষণা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰ গঢ়ি তোলা। এই কাৰ্যসূচীয়ে বিজ্ঞানীসকলক তেওঁলোকৰ কেৰিয়াৰৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত ফেল’শ্বিপ আৰু সহযোগিতামূলক অনুদানৰ জৰিয়তে সহায় কৰে আৰু ভাৰতৰ জনস্বাস্থ্যৰ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰিবলৈ উচ্চমানৰ, নৈতিক গৱেষণাক উৎসাহিত কৰে। তদুপৰি, ই বৈচিত্ৰ্য, অন্তৰ্ভুক্তি আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতামূলক ক্ষমতাক প্ৰসাৰিত কৰে, একে সময়তে গৱেষণাক কাৰ্য্য, উদ্ভাৱন আৰু নীতি পৰিৱৰ্তনলৈ ৰূপান্তৰ কৰাত সহায় কৰে।I

 

জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে ব্ৰিটেইনৰ ৱেলকাম ট্ৰাষ্ট (ডব্লিউ টি)ৰ সৈতে অংশীদাৰিত্বৰে ২০০৮-২০০৯ চনত কেবিনেটৰ অনুমোদনেৰে, ডিবিটি/ৱেলকাম ট্ৰাষ্ট ইণ্ডিয়া এলায়েন্স (ইণ্ডিয়া এলায়েন্স)ৰ জৰিয়তে, বিশ্বমানৰ জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণাৰ বাবে ভাৰতত গৱেষণা ফেল’শ্বিপ প্ৰদান কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছত ২০১৮/১৯ চনত সম্প্ৰসাৰিত পৰ্টফলিঅ’ৰ সৈতে দ্বিতীয় পৰ্যায় কাৰ্যকৰী কৰা হয় আৰু এতিয়া কাৰ্যসূচীৰ তৃতীয় পৰ্যায়ত কেবিনেটে অনুমোদন জনাইছে।

Importance of the Biomedical Research Career Programme

জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা কেৰিয়াৰ কাৰ্যসূচীৰ গুৰুত্ব

জৈৱ-চিকিৎসা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰই গৱেষণা, ক্লিনিকেল উদ্ভাৱন, প্ৰযুক্তি আৰু জনস্বাস্থ্যক সামৰি লৈছে। ইয়াত সুলভ স্বাস্থ্যসেৱা, উন্নত ৰোগৰ প্ৰস্তুতি, উন্নত পুষ্টি আৰু ব্যক্তিগতকৃত চিকিৎসাকে ধৰি বিভিন্ন সুবিধা প্ৰদান কৰা হৈছে। তলৰ ছবিখনে এই বহুমাত্ৰিক জৈৱ-চিকিৎসা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰৰ বিভিন্ন সুবিধাসমূহৰ ওপৰত আলোকপাত কৰিছে।

 

From Labs to Lives: Key Aims of India’s Biomedical Research Programme

পৰীক্ষাগাৰৰ পৰা জীৱনলৈ: ভাৰতৰ জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰ মূল উদ্দেশ্য

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা কাৰ্যসূচীয়ে ভাৰতত বিশ্বমানৰ জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা ফেল’শ্বিপত সহায় কৰে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে উন্নতমানৰ বৈজ্ঞানিক প্ৰতিভা বিকাশ কৰা, আন্তঃশাখা আৰু পৰিৱৰ্তনশীল গৱেষণাক উৎসাহিত কৰা আৰু বৈজ্ঞানিক ক্ষমতাৰ আঞ্চলিক বৈষম্য হ্ৰাস কৰিবলৈ গৱেষণা ব্যৱস্থাপনা আৰু ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰা। কাৰ্যসূচীৰ মূল উদ্দেশ্যসমূহ হ’ল-

  • জৈৱ-চিকিৎসা আৰু ক্লিনিকেল বিজ্ঞানৰ বিশ্বমানৰ গৱেষকসকলক ভাৰতীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত গৱেষণা কাৰ্যসূচী হাতত ল’বলৈ আকৰ্ষণ কৰা, একে সময়তে সম্পূৰ্ণ আৰু বহনক্ষম গৱেষণা কেৰিয়াৰক লাভান্বিত কৰা।
  • ভাৰতৰ পৰা হোৱা ব্যতিক্ৰমী আৰম্ভণিৰ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত গৱেষকসকলৰ স্বাধীনতা আৰু কেৰিয়াৰ অগ্ৰগতিক উৎসাহিত কৰা পদক্ষেপৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানদণ্ডৰ অত্যাধুনিক গৱেষণাৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা।
  • গৱেষণা ব্যৱস্থাপনা, বিজ্ঞান শাসন আৰু নিয়ন্ত্ৰণমূলক বিষয়ৰ দৰে সহযোগিতামূলক ক্ষেত্ৰত সজাগতা-প্ৰচাৰ আৰু প্ৰশিক্ষণ কাৰ্যসূচীক সমৰ্থন কৰি মুক্ত আৰু নৈতিক গৱেষণা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক প্ৰসাৰ কৰা।
  • সমগ্ৰ দেশতে নতুন অঞ্চল আৰু অভাৱগ্ৰস্ত গৱেষক সম্প্ৰদায়লৈ ইণ্ডিয়া এলায়েন্সৰ কাৰ্যকলাপ সম্প্ৰসাৰিত কৰা।

 

বি আৰ চি পি দ্বিতীয় পৰ্যায়: ৭০০ৰো অধিক অনুদান আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা কেৰিয়াৰ কাৰ্যসূচীৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়টো জৈৱ-চিকিৎসা আৰু ক্লিনিকেল বিজ্ঞানৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিযোগিতামূলক গৱেষকসকলক ভাৰতলৈ আকৰ্ষণ কৰিবলৈ ৰচনা কৰা হৈছিল। প্ৰথম দুটা পৰ্যায়ত এই কাৰ্যসূচীয়ে উল্লেখযোগ্য সফলতা লাভ কৰিছে। এই আঁচনিৰ অধীনত মুঠ ২,৩৮৮ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰা হয়, যাৰ ফলত ৭২১টা গৱেষণা অনুদান লাভ কৰা হয়।

দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ মিছন আছিল “পুঁজি আৰু অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে ভাৰতত জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা সক্ষম কৰা।” দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ লক্ষ্যসমূহ হ’ল-

  • আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিবলৈ আৰু ভাৰতত ভৱিষ্যতৰ নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ গৱেষকসকলক শক্তিশালী কৰা।
  • গৱেষণা ব্যৱস্থাপনাৰ ব্যৱধান দূৰ কৰা আৰু বিজ্ঞান আৰু সমাজৰ মাজত শক্তিশালী সংযোগ গঢ়ি তোলা।
  • বৈচিত্ৰ্য, অন্তৰ্ভুক্তি আৰু স্বচ্ছতা নিশ্চিত কৰি বিজ্ঞান ক্ষেত্ৰত উৎকৃষ্টতা বৃদ্ধি কৰা।

 

Scaling India’s Biomedical Capacity: BRCP Phase-III Roadmap

ভাৰতৰ জৈৱ-চিকিৎসা ক্ষমতা সম্প্ৰসাৰণ: বিআৰচিপি স্তৰ-৩ ৰ ৰোডমেপ

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা কেৰিয়াৰ কাৰ্যসূচীৰ তৃতীয় পৰ্যায়ত বিশ্বমানৰ জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা ক্ষমতা গঢ়ি তোলাৰ প্ৰতি ভাৰতৰ দায়বদ্ধতাৰ এক বৃহৎ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছে। ইয়াৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহ হ'ল:

বিত্তীয় আবণ্টন আৰু অংশীদাৰিত্ব

মুঠ ১৫০০ কোটি টকাৰ আবণ্টনেৰে এই কাৰ্যসূচী ৰূপায়ণ কৰা হ’ব। ইয়াৰে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনস্থ জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগে ১০০০ কোটি টকা আগবঢ়াব, আনহাতে ৱেলকাম ট্ৰাষ্টে (ব্ৰিটেইন) ৫০০ কোটি টকা আগবঢ়াব। সহ-বিনিয়োগৰ এই অনন্য আৰ্হিটোৱে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাৰ সৈতে জড়িত হোৱাৰ উপৰিও ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা প্ৰতিভাৰ বাবে নিৰৱচ্ছিন্ন সমৰ্থন নিশ্চিত কৰাৰ বাবে ভাৰতৰ দায়বদ্ধতাক আৰু অধিক শক্তিশালী কৰে।

সময়সীমা আৰু আন্তঃগাঁথনি

২০২৫–২৬ চনৰ পৰা ২০৩০–৩১ চনলৈকে: এয়া সক্ৰিয় ৰূপায়ণৰ সময়। য’ত এই সময়ছোৱাত নতুন গৱেষণা ফেল’শ্বিপ, সহযোগিতামূলক অনুদান আৰু সামৰ্থ্য বিকাশৰ পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰা হ’ব।

২০৩১–৩২ৰ পৰা ২০৩৭–৩৮লৈকে: সেৱা প্ৰদানৰ সময়। ইয়াৰ ফলত এই সময়ছোৱাত ইতিমধ্যে অনুমোদিত ফেল’শ্বিপ আৰু অনুদানৰ বাবে নিৰৱচ্ছিন্ন সমৰ্থন নিশ্চিত হ’ব, যাৰ ফলত দীৰ্ঘম্যাদী ধাৰাবাহিকতা আৰু প্ৰকল্পসমূহৰ সম্পূৰ্ণতা সম্ভৱ হ’ব।

 

প্ৰতিভা আকৰ্ষণ আৰু কেৰিয়াৰ সমৰ্থন

বিআৰচিপিৰ তৃতীয় পৰ্যায়ৰ লক্ষ্য হৈছে বিভিন্ন কেৰিয়াৰ পৰ্যায় আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত লক্ষ্যভিত্তিক সহায়ৰ জৰিয়তে ভাৰতৰ গৱেষণা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক অধিক শক্তিশালী কৰা:.

 

আৰম্ভণিৰ কেৰিয়াৰ আৰু মধ্য কেৰিয়াৰ গৱেষণা ফেল'শ্বিপ:

  • এই ফেল’শ্বিপসমূহ মৌলিক, ক্লিনিকেল আৰু জনস্বাস্থ্য গৱেষণাৰ বাবে প্ৰদান কৰা হয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত আৰু গৱেষকসকলক তেওঁলোকৰ কেৰিয়াৰৰ গঠনমূলক পৰ্যায়ত লালন-পালন কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা হৈছে।
  • সহযোগিতামূলক অনুদান কাৰ্যসূচী: ‘কেৰিয়াৰ বিকাশ অনুদান’ আৰু ‘অনুঘটকীয় সহযোগী অনুদান’ৰে গঠিত এই কাৰ্যসূচী দুজনৰ পৰা তিনিজন গৱেষকৰ দলৰ বাবে নিৰ্মিত। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে ভাৰতত গৱেষণাৰ প্ৰমাণিত ট্ৰেক ৰেকৰ্ড থকা আৰম্ভণিৰ পৰা মধ্যম জ্যেষ্ঠ পৰ্যায়ৰ গৱেষকসকলক সহায় কৰা।

গৱেষণা ব্যৱস্থাপনা কাৰ্যসূচী

  • এই কাৰ্যসূচীয়ে মূল গৱেষণা ক্ষমতাসমূহ শক্তিশালী কৰাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, যিয়ে বৈজ্ঞানিক প্ৰকল্পসমূহৰ আন্তঃগাঁথনি, শাসন আৰু পৰিচালনা শক্তিশালী কৰে।

তদুপৰি, তৃতীয় পৰ্যায়ত ভাৰতত জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণাৰ সামগ্ৰিক প্ৰভাৱ আৰু বহনক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে মেণ্টৰিং, নেটৱৰ্কিং, আউটৰিচ আৰু উদ্ভাৱনীমূলক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অংশীদাৰিত্ব স্থাপনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।

 

প্ৰত্যাশিত ফলাফল

কাৰ্যতঃ ২,০০০তকৈ অধিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু পোষ্ট ডক্টৰেট ফেলোক প্ৰশিক্ষণ দি, উচ্চ প্ৰভাৱৰ প্ৰকাশন নিশ্চিত কৰি, পেটেণ্টযোগ্য আৱিষ্কাৰ সৃষ্টি কৰি আৰু ২৫-৩০% সহযোগিতামূলক কাৰ্যসূচী কাৰিকৰী প্ৰস্তুতিৰ স্তৰলৈ বা তাৰ ওপৰত উন্নীত কৰি তৃতীয় পৰ্যায়ে ভাৰতত জৈৱ-চিকিৎসাৰ উৎকৰ্ষতাৰ বাবে নতুন মাপকাঠী নিৰ্ধাৰণ কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। এই কাৰ্যসূচীয়ে মহিলা বিজ্ঞানীসকলক ১০-১৫% অতিৰিক্ত সহায় আগবঢ়াব, যিয়ে ভাৰতৰ গৱেষণা ব্যৱস্থাত অধিক অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে উৎসাহিত কৰিব।

এই পদক্ষেপ উন্নত ভাৰত ২০৪৭ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষ সাদৃশ্য আছে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে ভাৰতক জৈৱ-চিকিৎসা উদ্ভাৱন আৰু পৰিৱৰ্তনশীল গৱেষণাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কেন্দ্ৰ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা।

উদ্ভাৱনৰ পৰা ৰূপান্তৰলৈ: কাৰ্যসূচীৰ স্থায়ী প্ৰভাৱ

ভাৰতৰ জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ পদক্ষেপে যোৱা দুটা দশকত উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি অৰ্জন কৰিছে:

৭০ টাতকৈও অধিক কভিড-১৯ প্ৰকল্পৰ বাবে পুঁজি

জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা কেৰিয়াৰ কাৰ্যসূচীয়ে নিদান, চিকিৎসা, ভেকচিন আৰু সহায়ক প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যয়বহুল আৰু উদ্ভাৱনীমূলক স্বাস্থ্যসেৱাৰ সমাধান বিকশিত কৰিবলৈ বহুবিষয়ক গৱেষণাক সমৰ্থন কৰে। ই ভাৰতৰ ক’ভিড-১৯ গৱেষণা সঁহাৰিৰ কৌশলগত কাঠামো প্ৰদান কৰিছিল, য’ত ১০টা ভেকচিন প্ৰাৰ্থী, ৩৪টা নিদানমূলক সঁজুলি আৰু ১০টা চিকিৎসামূলক হস্তক্ষেপ-জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ কাৰ্যসূচীৰ অধীনত মহামাৰীৰ জৰুৰীকালীন সঁহাৰিৰ সৈতে ভাৰতৰ জৈৱ-চিকিৎসা উদ্ভাৱন পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক শক্তিশালী কৰাৰ দীৰ্ঘম্যাদী লক্ষ্যৰ সংমিশ্ৰণ ঘটাইছিল।

 

বিশ্বৰ প্ৰথমটো মুখগহ্বৰৰ কৰ্কট ৰোগৰ জিনমিক ​​ভেৰিয়েণ্ট তথ্যকোষ

ডিবিটি-নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ বায়’মেডিকেল জিন’মিক্সে বিশ্বৰ প্ৰথমটো ৰাজহুৱাভাৱে উপলব্ধ মুখগহ্বৰৰ কৰ্কট ৰোগৰ জিন’মিক ​​ভেৰিয়েণ্ট তথ্যকোষ-dbGENVOC প্ৰস্তুত কৰিছে। ইয়াত ভাৰতীয় ৰোগীৰ পৰা ২৪ মিলিয়নতকৈ অধিক ভেৰিয়েন্টৰ লগতে বিশ্বব্যাপী তথ্যও আছে আৰু ইয়াত সন্ধান আৰু বিশ্লেষণৰ বাবে শক্তিশালী সঁজুলিও আছে। ভাৰত আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ তথ্যৰে ইয়াক বছৰি আপডেট কৰা হয়, যিয়ে মুখৰ কৰ্কট ৰোগৰ ট্ৰেজেক্টৰীৰ ওপৰত গৱেষণাত সহায় কৰে। ভাৰতৰ বাবে এই তথ্যকোষ বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ, য’ত ধঁপাত চোবাই খোৱাৰ ফলত পুৰুষৰ কৰ্কট ৰোগ আটাইতকৈ বেছি। জনসংখ্যাকেন্দ্ৰিক জিনীয় মিউটেচন চিনাক্ত কৰি dbGENVOC উন্নত প্ৰতিৰোধ, নিদান আৰু চিকিৎসাৰ দিশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ।

 

ৰাষ্ট্ৰীয় এএমআৰ মিছন

ৰোগ সৃষ্টিকাৰী অণুজীৱ নিৰীক্ষণৰ বাবে বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ সহযোগত এণ্টিমাইক্ৰ’বিয়াল ৰেজিষ্টেন্স মিছন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ই এণ্টিমাইক্ৰ’বিয়াল প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ সৈতে মোকাবিলা কৰাৰ বাবে ‘এক স্বাস্থ্য’ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ দ্বাৰা নতুন এণ্টিবায়টিক, বিকল্প আৰু নিদানৰ ওপৰত গৱেষণা আৰু বিকাশত সহায় কৰা, প্ৰতিৰোধী অণুজীৱৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱ-ভঁৰাল স্থাপন কৰা, বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ সহযোগত ভাৰতত এ এম আৰ ৰোগকাৰক জীৱাণুৰ অগ্ৰাধিকাৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰা আৰু ঔষধ প্ৰতিৰোধী সংক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে উদ্ভাৱনক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এএমআৰ আৰএণ্ডডি হাবৰ জৰিয়তে বিশ্বব্যাপী অংশীদাৰিত্ব কৰা।

 

বায়'-ৰিপ'জিটৰী আৰু ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল নেটৱৰ্ক

পৰিৱৰ্তনশীল গৱেষণাৰ বাবে পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক সৰ্বভাৰতীয় বায়’-ৰিপ’জিটৰী আৰু ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল নেটৱৰ্ক স্থাপন কৰা হৈছে। এই প্লেটফৰ্মসমূহে উচ্চমানৰ জৈৱিক নমুনা আৰু তথ্যসমূহ পদ্ধতিগতভাৱে সংগ্ৰহ, সংৰক্ষণ আৰু ভাগ-বতৰা কৰিবলৈ সক্ষম কৰে। এইবোৰে একেলগে পৰীক্ষাগাৰৰ আৱিষ্কাৰৰ পৰা ৰোগীৰ উপকাৰৰ বাবে ক্লিনিকেল প্ৰয়োগলৈকে উদ্ভাৱনৰ গতি ত্বৰান্বিত কৰে।

 

জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণাত মহিলা

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাত মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগ প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। বায়’কেয়াৰ কাৰ্যসূচীয়ে মহিলা বিজ্ঞানীসকলক প্ৰথম স্বতন্ত্ৰ গৱেষণা অনুদান প্ৰদান কৰাৰ বিপৰীতে জাংকি আম্মাল বঁটাৰ জৰিয়তে জ্যেষ্ঠ আৰু যুৱতী গৱেষকসকলক জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ উৎকৃষ্টতাৰ বাবে স্বীকৃতি দিয়া হয়। BIRAC’s WInER বঁটা আৰু মহিলাকেন্দ্ৰিক বায়’ইনকিউবেটৰে মহিলা নেতৃত্বাধীন বায়’টেক ষ্টাৰ্টআপসমূহক সমৰ্থন কৰে। নেতৃত্ব আৰু সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে ডিবিটিয়ে ‘গ্ল’বেল হেল্থ কনফাৰেন্সত মহিলা নেত্ৰী’য়েও সহযোগীতা কৰে। এই সকলো প্ৰচেষ্টাই ভাৰতৰ জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰত অন্তৰ্ভুক্তি, উদ্ভাৱন আৰু উৎকৃষ্টতাক আগুৱাই লৈ যায়।

 

চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ভৱিষ্যত গঢ় দিয়া: গৱেষণাৰ মূল ক্ষেত্ৰসমূহ

ভাৰতৰ জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাই একাধিক মূল ক্ষেত্ৰক সামৰি লৈছে, যাৰ লক্ষ্য হৈছে সুলভ মূল্যৰ, উদ্ভাৱনীমূলক আৰু অন্তৰ্ভুক্ত স্বাস্থ্যসেৱাৰ সমাধান প্ৰদান কৰা। গুৰুত্ব দিয়া মূল ক্ষেত্ৰসমূহ হ'ল:Ma

 

মানৱ জিনীয় বিজ্ঞান আৰু জিনমিক্স

জিন’ম ইণ্ডিয়া আৰু ইউএমএমআইডিৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বংশগত ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু চিকিৎসাৰ মান বৃদ্ধিৰ বাবে ভাৰতৰ এক অনন্য জিনীয় মানচিত্ৰ তৈয়াৰ কৰি আছে। জিনম ইণ্ডিয়াই ১০,০০০ জিনমৰ ক্ৰমবিন্যাস কৰিছে, যাৰ ফলত নিখুঁত চিকিৎসা সম্ভৱ হৈছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তথ্যকোষৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস পাইছে। শিশু আৰু নৱজাতকৰ বিৰল ৰোগৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া। এই পদক্ষেপসমূহে ভাৰতত পূৰ্বানুমানমূলক, প্ৰতিৰোধমূলক আৰু ব্যক্তিগত স্বাস্থ্যসেৱাৰ আধাৰ স্থাপন কৰিছে।

 

সংক্ৰামক ৰোগ জীৱবিজ্ঞান

সংক্ৰামক ৰোগ জীৱবিজ্ঞান কাৰ্যসূচীয়ে এইচআইভি, টিবি, মেলেৰিয়া, হেপাটাইটিছ আৰু নতুন সংক্ৰমণ যেনে ক’ভিড-১৯ আৰু ডেংগুৰ দৰে ডাঙৰ ৰোগক লক্ষ্য কৰি লৈছে। ই সময়োপযোগী আৰু ব্যয় অনুকূল সমাধান বিকশিত কৰিবলৈ বৃহৎ পৰিসৰৰ গোট অধ্যয়ন, ৰাষ্ট্ৰীয় জৈৱবেংক আৰু অনুবাদমূলক গৱেষণাক সমৰ্থন কৰে। এই কাৰ্যসূচীৰ উল্লেখযোগ্য সফলতাসমূহৰ ভিতৰত আছে ডেংগু ডে-১ পৰীক্ষা আৰু এইচ আই ভি ট্ৰাই-ডট+এজি পৰীক্ষা। এই সকলো প্ৰচেষ্টাই ভৱিষ্যতে মহামাৰীৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰস্তুতি বৃদ্ধি কৰে।

 

ভেকচিন

১৯৮৭ চনত স্থাপিত ভাৰত-আমেৰিকা ভেকচিন একচন প্ৰগ্ৰেমে যক্ষ্মা, ডেংগু, মেলেৰিয়া আৰু ক’ভিড-১৯ আদি ৰোগৰ ভেকচিন প্ৰস্তুত কৰাত সহায় কৰে। উল্লেখযোগ্য সফলতাসমূহৰ ভিতৰত আছে ROTAVAC® - ভাৰতৰ প্ৰথম সম্পূৰ্ণ থলুৱা ৰোটাভাইৰাছ ভেকচিন আৰু Covaxin, যিটো DBTৰ সহায়ত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। এই কাৰ্যসূচীয়ে ক্লিনিকেল ট্ৰায়েলৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সহযোগিতাকো শক্তিশালী কৰে, যাৰ ফলত ভেকচিনৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু বিশ্বব্যাপী নেতৃত্বক আগুৱাই লৈ যায়।

 

নিদান আৰু সঁজুলি

চিআৰআইএছপিআৰ ভিত্তিক নিদান, থলুৱা আৰটি-পিচিআৰ কিট আৰু সুলভ মূল্যৰ চিকিৎসা সঁজুলিৰ দৰে উদ্ভাৱনে স্বাস্থ্যসেৱাক অধিক সুলভ কৰি তুলিছে। এই সঁজুলিসমূহে দ্ৰুত আৰু সঠিক নিদানত সহায় কৰে, একে সময়তে খৰচ আৰু আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে। ডেংগু, ক’ভিড-১৯ আদি ৰোগৰ বাবে ৰেপিড টেষ্টৰ বহুল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। জনস্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ পেলাবলৈ আত্মনিৰ্ভৰশীল, স্কেলেবল প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।

থেৰাপিউটিক্স আৰু ড্ৰাগ ৰিপাৰ্পজিং

এই ক্ষেত্ৰই নতুন ঔষধৰ বিকাশ ত্বৰান্বিত কৰে আৰু বৰ্তমানৰ ঔষধসমূহ দ্ৰুত ব্যৱহাৰৰ বাবে পুনৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত কৰে। ঔষধৰ পুনৰ উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিতকৰণে খৰচ হ্ৰাস কৰে আৰু চিকিৎসাৰ অনুমোদনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সময় কম কৰে। লক্ষ্য হৈছে ভাৰতৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি ফলপ্ৰসূ, সুলভ মূল্যৰ চিকিৎসা পদ্ধতি প্ৰদান কৰা।

 

বায়মেডিকেল ইঞ্জিনিয়াৰিং আৰু বায়ডিজাইন

অভিযান্ত্ৰিক আৰু চিকিৎসা সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ব্যয় অনুকূল সংৰোপন, সহায়ক যন্ত্ৰ আৰু চিকিৎসা সঁজুলি বিকশিত কৰে, যিয়ে আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰে আৰু উন্নত স্বাস্থ্যসেৱাৰ ব্যয়সাধ্যতা বৃদ্ধি কৰে।

ষ্টেম চেল আৰু পুন পাদনশীল চিকিৎসা(এছচিআৰএম)

এই কাৰ্যসূচীয়ে ৰোগীৰ বাবে চিকিৎসাৰ বিকল্প উন্নত কৰিবলৈ কোষভিত্তিক চিকিৎসা, কলা পুনৰ উৎপাদন আৰু ঔষধ প্ৰদানৰ আৰ্হিৰ ওপৰত কামক সমৰ্থন কৰে। এই পদ্ধতিসমূহে দীৰ্ঘদিনীয়া আৰু চিকিৎসা কৰাত জটিল ৰোগসমূহৰ চিকিৎসাৰ বাবে নতুন সম্ভাৱনা মুকলি কৰে।

মাতৃ আৰু শিশুৰ স্বাস্থ্য(এমচিএইচ)

GARBH-ini কাৰ্যসূচীয়ে অকাল জন্ম-শিশুৰ মৃত্যুৰ এটা প্ৰধান কাৰণ আৰু বিকাশৰ বিকাৰসমূহ বুজি পোৱাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। ই বৃহৎ পৰিসৰৰ গোট অধ্যয়নৰ জৰিয়তে জৈৱিক আৰু পৰিৱেশগত বিপদজনক কাৰকসমূহ অধ্যয়ন কৰে। ইয়াৰ তথ্যৰ লক্ষ্য হৈছে চিকিৎসা নিৰ্দেশনা আৰু জনস্বাস্থ্য নীতি উন্নত কৰা। এই কামে উন্নত মাতৃৰ যত্ন আৰু সুস্থ শৈশৱৰ ফলাফলক সমৰ্থন কৰে।

সাগৰীয় আৰু জলজ কৃষি জৈৱ প্ৰযুক্তি

সাগৰীয় আৰু জলজ কৃষি জৈৱ প্ৰযুক্তি কাৰ্যসূচীয়ে জলজ সম্পদৰ ব্যৱহাৰ কৰি স্বাস্থ্য আৰু বহনক্ষমতা উন্নত কৰে। ই জলজ কৃষি সুৰক্ষাৰ বাবে মাছৰ ভেকচিন প্ৰস্তুত কৰে, নতুন ঔষধ আৰু চিকিৎসাৰ বাবে সাগৰীয় জীৱৰ পৰা জৈৱ সক্ৰিয় যৌগ বিচাৰি উলিয়ায় আৰু মানুহৰ স্বাস্থ্য উন্নত কৰাৰ বাবে সাগৰীয় উৎসৰ পৰা অ’মেগা-৩ৰ দৰে নিউট্ৰাচিউটিকেলৰ প্ৰসাৰ ঘটায়।

 

জনস্বাস্থ্য আৰু পুষ্টি

এই কাৰ্যসূচীৰ লক্ষ্য হৈছে এণ্টিমাইক্ৰ’বিয়াল প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা, জীৱনশৈলী সম্পৰ্কীয় ৰোগ (যেনে ডায়েবেটিছ, উচ্চ ৰক্তচাপ, মেদবহুলতা) আৰু পুষ্টিহীনতাৰ দৰে ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ সৈতে মোকাবিলা কৰি জনস্বাস্থ্য উন্নত কৰা। ই এনে গৱেষণাক সমৰ্থন কৰে যিয়ে ব্যয় অনুকূল, বিজ্ঞানভিত্তিক সমাধান সৃষ্টি কৰে যিয়ে স্বাস্থ্য ব্যৱস্থাক শক্তিশালী কৰে আৰু সুস্থ সম্প্ৰদায়ক প্ৰসাৰিত কৰে।

 

সামৰণি

জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাৰ কাৰ্যসূচী হৈছে ভাৰতৰ স্বাস্থ্য আৰু উদ্ভাৱন খণ্ডত এক কৌশলগত বিনিয়োগ, যিটো ১৫০০ কোটি টকাৰ ভাৰত-ব্ৰিটেইনৰ অংশীদাৰিত্বৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় অগ্ৰাধিকাৰৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞতাক একত্ৰিত কৰে। শীৰ্ষ বৈজ্ঞানিক প্ৰতিভা বিকাশ কৰি, আন্তঃশাখা আৰু পৰিৱৰ্তনশীল গৱেষণাক প্ৰসাৰিত কৰি আৰু গৱেষণা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক শক্তিশালী কৰি বিআৰচিপিৰ তৃতীয় পৰ্যায়ৰ লক্ষ্য হৈছে আঞ্চলিক বৈষম্যসমূহ দূৰ কৰা আৰু বিশেষকৈ মহিলা বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে অন্তৰ্ভুক্তিক প্ৰসাৰ কৰা।

সামৰ্থ্য গঢ়াৰ উপৰি বিআৰচিপিৰ স্পষ্ট ফলাফলসমূহে–যেনে ২০০০ৰো অধিক বিজ্ঞানীক প্ৰশিক্ষণ দিয়া, পেটেণ্টযোগ্য উদ্ভাৱন সৃষ্টি কৰা আৰু প্ৰযুক্তিসমূহ টি আৰ এল-৪ বা ইয়াৰ বাহিৰলৈ স্থানান্তৰ কৰা, যি ভাৰতৰ বিকশিত ভাৰত ২০৪৭ৰ দৃষ্টিভংগীত প্ৰত্যক্ষভাৱে অৰিহণা যোগায়। বায়’ই৩ পদক্ষেপৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ বিআৰচিপিয়ে ভাৰতৰ জৈৱ-চিকিৎসা পৰিস্থিতিতন্ত্ৰক স্বাস্থ্য সুৰক্ষা আৰু অৰ্থনৈতিক বৃদ্ধিৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত প্ৰতিযোগিতামূলক, উদ্ভাৱন-চালিত ইঞ্জিনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাত সহায় কৰিছে। ভাৰতত জৈৱ-চিকিৎসা গৱেষণাই উল্লেখ্যযোগ ফলাফল দিছে। সেইবোৰ হৈছে-চিআৰআইএছপিআৰ ভিত্তিক কিট আৰু ডেংগু ৰেপিড টেষ্টৰ দৰে কম খৰচী নিদান সঁজুলি, নিউমোনিয়া, মিজিলছ-ৰুবেলা আৰু ক’ভিড-১৯ৰ থলুৱা ভেকচিন আৰু জিন’মইণ্ডিয়া প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে সম্ভৱপৰ ব্যক্তিগত চিকিৎসা আদি। সুলভ মূল্যৰ অংগ সংৰোপন, ভেণ্টিলেটৰ আৰু পিপিইয়ে আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ বিপৰীতে ৰাষ্ট্ৰীয় এএমআৰ যত্ন, ৰোগৰ তথ্যকোষ আৰু জৈৱ-ভঁৰালসমূহে জনস্বাস্থ্য ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰিছে। তদুপৰি, নিউট্ৰাচিউটিকেল আৰু বায়’এক্টিভ যৌগসমূহৰ ওপৰত গৱেষণাই পুষ্টি আৰু প্ৰতিৰোধমূলক যত্নৰ মানদণ্ড উন্নত কৰিছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহে একেলগে স্বাস্থ্যসেৱাক অধিক সুলভ, সমতাপূৰ্ণ আৰু স্বাৱলম্বী কৰি তুলিছে আৰু ভাৰতক জৈৱ-চিকিৎসা উদ্ভাৱনৰ ক্ষেত্ৰত বিশ্বৰ আগশাৰীৰ দেশ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে।

 

সমলeferences

Cabinet

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2173562

Ministry of Science and Technology

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2147239

Department of Biotechnology

https://dbtindia.gov.in/sites/default/files/DBT%20AR%202023-24%20%28English%29.pdf

https://dbtindia.gov.in/sites/default/files/Approved-copy-of-DBT---India-Alliance-EOI_21Aug2023.pdf

https://www.youtube.com/watch?v=5nk3IR5eqfs

https://dbtindia.gov.in/scientific-directorates/health-interventions-equity/diagnostics-drug-discovery

https://dbtindia.gov.in/dbt-press/dbt-nibmg-creates-world%E2%80%99s-first-database-genomic-variants-oral-cancer

https://dbtindia.gov.in/aquaculture-marine-biotechnology-0

https://dbtindia.gov.in/dbt-press/year-ender-2020-department-biotechnology-dbt-mo-s-t

https://dbtindia.gov.in/news-features/genomeindia-project

https://dbtindia.gov.in/scientific-directorates/health-interventions-equity/infectious-diseases

 

*******

DPS/DB 

(Explainer ID: 155630) आगंतुक पटल : 39
Provide suggestions / comments
इस विज्ञप्ति को इन भाषाओं में पढ़ें: हिन्दी , English , Urdu , Nepali , Marathi , Bengali , Punjabi , Odia , Kannada , Malayalam
National Portal Of India
STQC Certificate