पत्र सूचना कार्यालय

ಕಳೆದ ದಶಕಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖರೀದಿಯ ಜೊತೆಗೂ 'ಪಾಲಿಥಿನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ತರಕಾರಿಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ತರಲು ಈ ಚೀಲಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಹಸಿ ಮತ್ತು ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸದ ರಾಶಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ಬದಲು ಮರುಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೊಸ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 2014 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ 'ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್', ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಸಂಗ್ರಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಜುಲೈ 1, 2022 ರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಏಕ-ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಂದಿದ್ದಲ್ಲ. ಇದು ಜಾಗೃತಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳಾದ್ಯಂತ, ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಯಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರುರೂಪಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಕ್ರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಮರುಬಳಕೆ, ಮರಳಿಸುವಿಕೆ, ಮರುಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬ ತತ್ವಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪುತ್ತವೆ.

ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು: ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪರಿಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿಸುವುದು

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸವೊಂದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ (ತಿಚಿ), ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಏಕ-ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು 2022 ರಲ್ಲಿ ಅಭಿಯಾನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.

220 ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತೆನ್ನೂರ್, ಕೆ.ಕೆ. ನಗರ ಮತ್ತು ವುರೈಯೂರ್ ಎಂಬ ಮೂರು ರೈತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಈ ತೀವ್ರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತಿಚಿ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿ, ಏಕ-ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. "ತುಣಿಪೈ ತಿರುವಿಳಾ" (ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲಗಳ ಹಬ್ಬ) ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಹಕರು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದವು. ತೆನ್ನೂರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 2,200 ಕೆಜಿ ಏಕ-ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದರೆ, ಕೆ.ಕೆ. ನಗರ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 620 ಕೆಜಿ ಮತ್ತು ವುರೈಯೂರ್ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 300 ಕೆಜಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಮರುಬಳಕೆ: ಥೈಲಾ ಎಟಿಎಂ: ಮರುಬಳಕೆಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದು

ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಸರಳ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಖರೀದಿಯ ಭಾಗವಾಗಿಸಲು ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಟಾ ನಗರದಲ್ಲಿ, ನಗರ ಪರಿಷತ್ತು (ನಗರಸಭೆ) ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹತ್ತಿ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಗಿಜಿಗುಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಐದು "ಥೈಲಾ ಎಟಿಎಂ"ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ನಾಣ್ಯ ಅಥವಾ ನೋಟನ್ನು ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಬಟ್ಟೆ ಚೀಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಫಾರ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಚೀಲಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ದೂರಸ್ಥವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚೀಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಗದಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ನಗರ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸಲಾಗುವ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹೊಲಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 6,000 ಚೀಲಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದು, ವಾರದ ಸಂತೆಯ ದಿನದಂದು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 200 ಚೀಲಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಥೈಲಾ ಎಟಿಎಂ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ನಗರಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ದಂಡನೆಗಳು, ಬೀದಿ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಹಾಗೂ ಜಾಗೃತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂದಾಪುರದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 25 ಕೆಜಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ₹90,000 ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ವರ್ಧಾದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪೊಂದು 17,000 ಕಾಗದದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದರೆ, ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್-ಮುಕ್ತ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.

ಮರಳಿಸುವಿಕೆ: ಖಾಲಿ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲ

ಖಾಲಿ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಒಂದರಿಂದ ಮನೆಗೆ ಏನಾದರೂ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ? ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, 'ಮರುಖರೀದಿ' ಯೋಜನೆಯು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡುವ ಬದಲು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರಾಹಕರು ಬಳಸಿದ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ತಾಜಾ ಹಾಲು ಮತ್ತು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು ನಿವಾಸಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದವಲ್ಲದೆ, ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ ನಿಯಮಿತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವಿಜಯ ಪುರಂ ನಗರಸಭೆ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಚನಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ, 17,600 ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ 352 ಲೀಟರ್ ಹಾಲನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸರಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಮಾದರಿಯು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಮರುಸಂಗ್ರಹಣೆ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಜನ್ಮ ಸಿಗುವಲ್ಲಿ

ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಮರುಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹಸಿರಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಪ್ರಕಾರ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 16 ಕೆಜಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ 'ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪೃಥ್ವಿ' ಯೋಜನೆ ಬಿಸಾಡಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಹೊಸ ಜನ್ಮ ನೀಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಫಾಯಿ ಸಾಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ 2019 ರಲ್ಲಿ 'ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೇಂದ್ರ' ಎಂಬ 'ವಸ್ತು ಮರುಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುಡಿ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಗಂಟು ಕಟ್ಟುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪುನರ್‌ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವು ಕೋವಿಡ್-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 76 ಸಫಾಯಿ ಸಾಥಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. 'ಹಸಿರು ದಳ' ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮರುಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ರಸ್ತೆಗಳು, ಕೃಷಿ ನೀರಾವರಿ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿಸಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವು ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ದೈನಂದಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ 'ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನನಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮರುಸೃಷ್ಟಿ : ಮಲ್ಟಿ-ಲೇಯರ್ಡ್ (ಬಹುಸ್ತರ) ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು

ಚಾಕೊಲೇಟ್ ಸುತ್ತೋಲೆಗಳು, ಬಿಸ್ಕತ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು, ಚಿಪ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಶಾಂಪೂ ಸ್ಯಾಚೆಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ, ಮಲ್ಟಿ-ಲೇಯರ್ಡ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳನ್ನು  (ಬಹುಸ್ತರದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್) ದೈನಂದಿನ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ನಂತಹ ವಸ್ತುಗಳ ಪದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಕಸದ ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಸೇರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಪಟಿಯಾಲ ನಗರವು 'ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮರುಬಳಕೆ ಸೌಲಭ್ಯ'ದ ಮೂಲಕ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.

ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಎಸ್ಆರ್ ಬಲಿತ ಮರುಬಳಕೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ತಣ್ಣನೆಯ ಪ್ರೆಸಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಈ ಚೂರುಗಳನ್ನು 'ಚಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್' ಆಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ಲೈವುಡ್‌ಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು, ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ನೀರು ಮತ್ತು ಗೆದ್ದಲು ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ 10 ಟನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರವು 75 ರಿಂದ 100 ಚಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ಚಕ್ರೀಯ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಸದ ರಾಶಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ

ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲೇ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು, ಮನೆ-ಮನೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಮರುಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಜನರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 ರಂದು ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪಯಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಯಶೋಗಾಥೆಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಳತೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು — ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳು, ಚೀಲಗಳು, ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು, ಆದರೆ ಗುರಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ: ದೈನಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.

Reference

Ministry of Housing and Urban Affairs

Click here to see PDF

******