पत्र सूचना कार्यालय

ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ಹಿಂದಿನ ಮಾತಲ್ಲ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನೆಗೆಲಸಗಳು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಇವು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.

ಆ ಚಿತ್ರಣ ಈಗ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇದು ದೇಶದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದಂದು, ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳು, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರುವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಬದಲಾವಣೆಯು ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆವರ್ತಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು 2017-18 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 23.3 ರಷ್ಟಿದ್ದುದು 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 40 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತವು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರು ಕೇವಲ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕೊಡುಗೆದಾರರಾಗಿರದೆ, ಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಏರಿಕೆಯು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿರ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದೀನ್ ದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 10 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಹಾದಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದು, ಇಂದು ಕಿರು-ಉದ್ಯಮಗಳ ಜಾಲವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಳಿಕೆದಾರರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ವೇಗವು ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನವೀಕೃತ ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಗೊಂಡಿದೆ. ಲಖ್ಪತಿ ದೀದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿವೆ, ಇದರ ಗುರಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ₹1 ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸುವ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯ, ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ಲಭ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಆದಾಯ ಭದ್ರತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಚೇತೋಹಾರಿ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೃಶ್ಯ ಶ್ರಮದಿಂದ ದೃಶ್ಯಮಾನ ಉದ್ಯಮದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯು ಭಾರತದ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಉಪಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ, 2.2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು 23.3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಈ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 1 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಇದು ನಾವೀನ್ಯತೆ ಆಧಾರಿತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಧಿಗಳ ಸುಲಭ ಲಭ್ಯತೆ, ಇನ್ಕ್ಯುಬೇಷನ್ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪೂರಕವಾದ ನೀತಿ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯು ಹೊಸ ಹಾದಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಕಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಈ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದಕ ಜೀವನೋಪಾಯದತ್ತ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೂ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅವಕಾಶವಲ್ಲ, ಅದು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯೂ ಆಗಿದೆ.

ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. 29 ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳಾಗಿ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಅಸಂಘಟಿತ ವಲಯದವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಗಮನಿಸಿದಂತೆ, "ಈ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ವೇತನ ಪಾವತಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುವ ಶಕ್ತಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಬಲವಾದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ."

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ; ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಮಾನ ಹಾಗೂ ಘನತೆಯ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ರಚನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನತ್ತ ಸಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.

ಈ ರೂಪಾಂತರವು ಔಪಚಾರಿಕೀಕರಣದತ್ತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಉತ್ತೇಜನದ ಮೂಲಕ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 31 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇ-ಶ್ರಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್, ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ತಲುಪುವಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಸಂಚಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ನೋಂದಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ, ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿರುವ ಇತರ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.

ವ್ಯಾಪಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 19 ರಷ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ 2025 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 64 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯ ನಿಧಿ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿನ ಗಣನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾದ ನೌಕರರ ರಾಜ್ಯ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬುದ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಇಎಸ್‌ಐಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು 50,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿದೆ, ಇದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಯಾಣದ ವಿಶಾಲ ಗುರಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಿಡಿ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾದರಿ:

• ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಅವರು ಆದಾಯ ತರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಅವರು ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಮತ್ತು ಅವರು ಆರ್ಥಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದೃಶ್ಯಮಾನವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಆರ್ಥಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮದಂತಹ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಗಳು, ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ವಿಶಾಲವಾದ ಒತ್ತನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಆದುದರಿಂದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನವು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವ ಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ನಿರಂತರ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಮಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡಂತೆ, ಕೆಲಸವು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಘನತೆಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಗಮನವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಅದರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

References:
Ministry of Labour & Employment

https://www.pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=2078530

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2192463&reg=3&lang=2

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2021/oct/doc202110531.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2222263&reg=3&lang=1

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2025/jun/doc2025628577901.pdf

https://www.pib.gov.in/PressReleaseDetail.aspx?PRID=2254516&reg=3&lang=1

Ministry of Statistics & Programme Implementation

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2246009&reg=3&lang=1

Ministry of Rural Development

https://nrlm.gov.in/dashboardForOuter.do?methodName=dashboard

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2112203&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2146870&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2149656&reg=3&lang=2

https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2026/mar/doc202636813101.pdf

Ministry of Skill Development and Entrepreneurship

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2149339&reg=3&lang=2

PMO

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2192540&reg=3&lang=2

Ministry of Commerce & Industry

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2253019&reg=3&lang=2

https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2215334&reg=3&lang=2

https://www.startupindia.gov.in/

Click here to see pdf

*****