पत्र सूचना कार्यालय

ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ

ನವದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಟ್ರಾವಂಕೋರ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್, 'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ' 2026 ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪರಂಪರೆಯ ಬಣ್ಣಗಳು, ಲಯ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಗಟ್ಟಿತು. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 2 ರಿಂದ 13 ರವರೆಗೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಈ ಉತ್ಸವವು, ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ 75ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಮತ್ತು 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸುಮಾರು 1,000 ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು.

ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಈ ಉತ್ಸವವು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಬಲೀಕರಣದ ಕಡೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶಾಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದುರ್ಬಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಿಗಾಗಿ  ಪಿಎಂ ಜನಮನ್, ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ಯಾಚುರೇಶನ್‌ಗಾಗಿ ಡಿಎಜೆಜಿಯುಎ, ಏಕಲವ್ಯ ಮಾದರಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಟಿಆರ್‌ಐಎಫ್‌ಇಡಿ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಈ ಉತ್ಸವದ ನೀತಿ ರೂಪದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತವು.

ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಸಂಕೇತಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಸಾಗಿತು. ಇದು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಗ್ರಾಹಕರು, ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ವಿನ್ಯಾಸ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು. ಇದು ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.

ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ರೋಮಾಂಚಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಾರ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗೊಂಡ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಭಿಲ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಡೋಕ್ರಾ ಲೋಹದ ಕಲೆ, ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸೊಹ್ರಾಯ್, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೋಯಾ ಕಲೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕುರುಂಬ ಕಲೆ, ಒಡಿಶಾದ ಸೌರಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬೋಡೋ ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಒರಾನ್ ಕಲೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಾನ, ಬಿಹಾರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಗೋದನಾ, ಈಶಾನ್ಯದ ಬಿದಿರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಈ ಉತ್ಸವವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇದು ಭಾರತದ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ, ಆಚರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿತು.

ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ಮೃತಿವಾಹಕರಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು

ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ದೃಶ್ಯ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪ್ರಕೃತಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸುವವರೆಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯ ರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ 2026'ರಲ್ಲಿ, ಈ ಪರಂಪರೆಯು ಹಲವಾರು ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮರುಜೀವ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಕೇವಲ ಪೂರ್ವಜರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮರುಬ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಕಲೆ

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮರಾವತಿಯ 38 ವರ್ಷದ ವಾರ್ಲಿ ಕಲಾವಿದೆ ಸುಮಿತ್ರಾ ಅಹಾಕೆ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ, ಕಲೆಯು ಕೇವಲ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ರೂಪವಲ್ಲ; ಅದು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಾರ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅವರು, ಕೃಷಿ, ಸುಗ್ಗಿ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಕೂಟಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸರಳ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳು ವಾರ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ, ಸಮುದಾಯದ ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬದ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಯಶಸ್ವಿ ಸುಗ್ಗಿಯ ನಂತರ, ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ — ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ (ಚಿತ್ರಪಟ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರೆಯಾಗಿರುವ ಸುಮಿತ್ರಾ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಕಲಾ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಆಚೆಗೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೂ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವು ಸಮುದಾಯದ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರಂತರತೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ.

ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಗೊಂಡ ಪರಂಪರೆ

55 ವರ್ಷದ ನಂಕುಶಿಯಾ ಶ್ಯಾಮ್, ಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಪ್ರವೀಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಲಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ 18ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೇ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತ ಅವರು, ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಅವುಗಳ ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ನಂಕುಶಿಯಾ ಅವರಿಗೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ.

'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ'ದಂತಹ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ, ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ನಂಕುಶಿಯಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಉದ್ದೇಶವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ — ಗೊಂಡ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಯುವ ಧ್ವನಿ

ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಹಾರ್ದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಧಾ ಕುಮಾರಿ, ಕೇವಲ 26ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾವಿದರ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಾದ "ಜಲ್, ಜಮೀನ್, ಜಂಗಲ್" (ನೀರು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ) ದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಂದು ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಗೋಡೆಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಜೊತೆಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ'ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಅನುಭವ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾರತದ ಸೃಜನಶೀಲ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿದೆ ಎಂಬ ಅವರ ನಂಬಿಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ಬುಡಕಟ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರಪಟ (ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್)

'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ'ವು ಕೇವಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿರದೆ ಅದನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಈ ಉತ್ಸವವು ಸಮಕಾಲೀನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಕಲಾವಿದರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು.

ಈ 12 ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯ', 'ಸಮಕಾಲೀನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲೆ', ಮತ್ತು 'ಜೀವನೋಪಾಯ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು' ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಪ್ಯಾನಲ್ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಕಲಾವಿದರು, ಕ್ಯುರೇಟರ್‌ಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಅವಧಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇರ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಈ ಜೀವಂತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದೂರದಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.

ವಿಶೇಷ ಚೇತನರಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸಮಗ್ರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದೈನಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಉತ್ಸವದ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿದವು.

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತದ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಇದು ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯಿತು.

ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು

'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ'ದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲ — ಅದು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು, ಅವು ಅವರ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಗಡಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದವು.

ಟ್ರಾವಂಕೋರ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ನ ಸಭಾಂಗಣಗಳು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದಾಗ, 'ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲಾ ಉತ್ಸವ'ವು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ದೃಶ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಗ್ಯಾಲರಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣದ ಕಡೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು.

ಈ ಮೂಲಕ, ಈ ಉತ್ಸವವು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರ 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ @ 2047' ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿಂತಿತು — ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಷ್ಟೇ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಭವಿಷ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು ಆ ಭರವಸೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ಕುಂಚದ ಹೊಡೆತದ ಮೂಲಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

References

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2234758&reg=3&lang=1

https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2233932&reg=3&lang=2

See in PDF

*****