पत्र सूचना कार्यालय

ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಕಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುವರೆಗಿನ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಸಮುದಾಯಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, 'ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್' ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ಶೌಚಾಲಯದ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನವು ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಷಯದಿಂದ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ಮರುರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.

ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರೆ, ದೈನಂದಿನ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅದನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಗತಿಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 'ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ' ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಕಸ ಎಸೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಉಗುಳುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಹಸಿ ಕಸಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಒಣ ಕಸಕ್ಕೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬುಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು, ಕೈಗಳ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ, ಮರುಬಳಸಿ, ಪುನರ್ಬಳಸಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಸ್ವಚ್ಛ ಪರಿಸರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಸುಸ್ಥಿರ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಡವಳಿಕೆಯು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಭಾಗವಾಗುವ ಸ್ಥಿರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.

ದೈನಂದಿನ ಕ್ರಮಗಳು, ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆ

ನೀತಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನೈಜ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ವಸತಿ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಗರದ ಸ್ಥಳಗಳವರೆಗೆ, ನಿಯಮಿತ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಹಂಚಿಕೆಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು

ದೆಹಲಿಯ ಎಂ.ಸಿ.ಡಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಲಯದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ, ಸೃಜನಶೀಲ 'ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಕಲೆ’ ಉಪಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಹಳೆಯ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾಗದ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಗಳ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಈಗ ಕಚೇರಿಯ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ.

2026 ರ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದಂದು ಅನಾವರಣಗೊಂಡ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚಿಂತನಶೀಲ ಮರುಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮರುಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ, ನಾಗರಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಸ್ತುಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ದಿನನಿತ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ವಿಶಾಲವಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಡಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮರುಬಳಕೆ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಹೇಗೆ ರೂಪ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಪರೇಡ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೋ, ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ದೈನಂದಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು. ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಂಗಡಣೆ, ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾರಥಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ರಹಿತ ಉಪಕ್ರಮ, 1533 ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಸ್ವಚ್ಛ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ದಿನನಿತ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ' ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನವು ನೀಡಿತು.

ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ನಗರದ ಸ್ಪಂದನೆ

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಸೋಫಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯು ವೃತ್ತಿಪರರ ಗುಂಪನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಬೃಹತ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಗರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಪರಿಹಾರಗಳು ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ, ಭೂಕುಸಿತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮರುಬಳಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತಂಡಗಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ. ಅವರ ಕೆಲಸವು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಟ್ಟದ ಚಿಂತನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಅಜಂಗಢದಲ್ಲಿ ತಮ್ಸಾ ನದಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಜಮ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದ ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನವು ತಮ್ಸಾ ನದಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವ ತುಂಬಿದೆ, ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಹುದುಗಿರುವ ಜಲಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವ ತಮ್ಸಾ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಮಾಲಿನ್ಯ, ಹೂಳು, ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವು ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತು, ಅದರ ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು.

ನದಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅದನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗೂಡಿದರು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ನದಿಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಅದರ ದಡಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ನದಿ ದಡದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆರಳಿನ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಸರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು.

ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಕರ್ತವ್ಯದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿತು. ತಮ್ಸಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವು ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಧ್ವನಿ

ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಹು ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿ, ಗಣತಂತ್ರ ಕಿ ಆವಾಜ್ - ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕೆ ಸಾಥ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಾಗರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಜಾಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಮುಕ್ತ-ಮೈಕ್ ವೇದಿಕೆಯು ಕಾವ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ಪದಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು, ನಾಗರಿಕರು ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ನಾಗರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮುದಾಯದ ಧ್ವನಿಗಳು ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸಿದೆ.

ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆಯ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು

ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಯುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಟಾನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಯುವಕರ ಗುಂಪುಗಳು ನಿಯಮಿತ ಗಮನ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಒಗ್ಗೂಡಿದವು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹಂಚಿಕೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಇಟಾನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಹರ್ಲಗುನ್, ದೋಯಿಮುಖ್, ಸೆಪ್ಪಾ, ಪಾಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಸಿಘಾಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಈ ಯುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ 11 ಲಕ್ಷ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಯತ್ನದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯು ಸ್ಥಿರವಾದ ಕ್ರಮವು ಗೋಚರ, ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೇಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂನ ನಾಗಾಂವ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನಾಗರಿಕರ ಗುಂಪು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿತು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ವೇಗ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು, ಒಂದು ಸಮರ್ಪಿತ ತಂಡವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.

ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಈ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ ದೈನಂದಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ - ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ಹಂಚಿಕೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

ಅಭ್ಯಾಸವು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದಾಗ

ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಅನುಭವಗಳು ಸರಳವಾದ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: ಜನರು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಗಳ ಮೂಲಕ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಿಕರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರಲಿ, ಯುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಅದೇ ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಮರಳುತ್ತಿರಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಅವರು ಗೌರವಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿರಲಿ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಸಾಧಾರಣಕ್ಕಿಂತ ದಿನಚರಿಯಾದಾಗ ಪ್ರಗತಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಥೆಗಳು ತೋರಿಸುವಂತೆ, ‘ಸ್ವಚ್ಛ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ’ದ ಬಲವು ಏಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಿರಂತರತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಣೆದಾಗ, ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ನಿರಂತರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಈ ಶಾಂತ ಬದಲಾವಣೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆಮಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

References

Prime Minister’s Office

https://www.pmindia.gov.in/en/major_initiatives/swachh-bharat-abhiyan/

https://x.com/mannkibaat/status/2015298688718094590?s=20

Ministry of Housing and Urban Affairs

https://x.com/SwachhBharatGov/status/2015304683552911533?s=20

https://x.com/SwachhBharatGov/status/2015324308542017671?s=20

https://x.com/SwachhBharatGov/status/2015723377202434493?s=20

https://x.com/SwachhBharatGov/status/2015683083845198289?s=20

Click here to see pdf

*****