પોસ્ટેડ ઓન:
20 NOV 2026 1:17PM by PIB Ahmedabad
અટલ બિહારી વાજપેયી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ (ABVIMS) અને ડૉ. રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલ, નવી દિલ્હીએ આજે વિજ્ઞાન ભવન, નવી દિલ્હી ખાતે તેનો 12મો પદવીદાન સમારોહ ઉજવ્યો. ભારતના માનનીય રાષ્ટ્રપતિ, શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી, શ્રી જે.પી. નડ્ડાની ઉપસ્થિતિમાં આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધિત કરી.
પદવીદાન સમારોહ સ્નાતક થઈ રહેલા વિદ્યાર્થીઓની શૈક્ષણિક સફરમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ બન્યો, જે તબીબી વ્યવસાય પ્રત્યેના તેમના સમર્પણ, ખંત અને પ્રતિબદ્ધતાને બિરદાવે છે.

જનમેદનીને સંબોધિત કરતા, ભારતના માનનીય રાષ્ટ્રપતિ, શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ સ્નાતક થઈ રહેલા વિદ્યાર્થીઓને અભિનંદન આપ્યા અને મહિલા સ્નાતકોના નોંધપાત્ર પ્રતિનિધિત્વની પ્રશંસા કરતા અવલોકન કર્યું કે દીકરીઓની સિદ્ધિઓ તબીબી શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રે મહિલાઓની વધતી જતી ભાગીદારીને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે તબીબી વિદ્યાર્થીઓને વ્યાપક ક્લિનિકલ અનુભવ પૂરો પાડવામાં ડૉ. રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલ દ્વારા ભજવવામાં આવેલી મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો. હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની અવરજવરનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે નોંધ્યું કે 2025માં 19 લાખથી વધુ દર્દીઓએ તેની OPD સેવાઓનો લાભ લીધો હતો, જેણે વિદ્યાર્થીઓને મૂલ્યવાન પ્રત્યક્ષ અનુભવ પૂરો પાડ્યો અને તેમના ક્લિનિકલ જ્ઞાન અને આત્મવિશ્વાસને મજબૂત બનાવ્યો.
છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતના આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં આવેલા પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડતાં, રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર દ્વારા સતત હાથ ધરવામાં આવેલી પહેલોના પરિણામે પાયાના સ્તરથી લઈને અદ્યતન તૃતીયકક્ષાની આરોગ્ય સેવાઓ (Tertiary Healthcare) સુધીની આરોગ્યસંભાળ વ્યવસ્થા વધુ મજબૂત બની છે. તેમણે નોંધ્યું કે દેશભરમાં આશરે 1.75 લાખ આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો કાર્યરત છે, જે પ્રાથમિક આરોગ્યસંભાળ સેવાઓની સુલભતાને વિસ્તૃત કરે છે. તેમણે મેટ્રોપોલિટન શહેરોની બહાર ટિયર-2 અને ટિયર-3 શહેરોમાં તૃતીયક આરોગ્યસંભાળ અને તબીબી શિક્ષણના વિસ્તરણ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો, જેનાથી લોકો, ખાસ કરીને ગ્રામીણ અને વંચિત સમુદાયોના લોકો, તેમના ઘરની નજીક વિશિષ્ટ આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ મેળવી શકે છે. તેમણે ભૌગોલિક અવરોધોને દૂર કરવામાં અને દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો સુધી ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી પરામર્શ પહોંચે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં ટેલિમેડિસિનના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો.
રાષ્ટ્રપતિએ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય નીતિ, 2017 ને અનુરૂપ, નિવારક અને પ્રોત્સાહક આરોગ્યસંભાળ તરફ ભારતના આરોગ્યસંભાળ અભિગમમાં આવેલા પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે ડાયાબિટીસ, માનસિક સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓ અને કેન્સરના વિવિધ સ્વરૂપો સહિત બિન-ચેપી રોગોની વહેલી તપાસ, નિદાન અને વ્યવસ્થાપનના વધતા મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે અવલોકન કર્યું કે દેશભરમાં હાથ ધરવામાં આવેલી મોટા પાયે તપાસ પહેલો પ્રારંભિક તબક્કે સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિઓને ઓળખવા અને ખાસ કરીને સંવેદનશીલ વસ્તીમાં સમયસર સારવાર સુનિશ્ચિત કરવા માટે આવશ્યક છે.

આરોગ્યસંભાળમાં નાણાકીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા તરફ સરકારની પહેલોનો ઉલ્લેખ કરતા, રાષ્ટ્રપતિએ આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB PM-JAY)ની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો, જે પરિવાર દીઠ વાર્ષિક ₹5 લાખનું આરોગ્ય કવરેજ પૂરું પાડે છે, જે હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાના નાણાકીય બોજને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે અને આર્થિક રીતે નબળા પરિવારો માટે ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળની સુલભતામાં સુધારો કરે છે. તેમણે આયુષ્માન વય વંદના યોજના પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો, જે 70 વર્ષ અને તેથી વધુ વયના તમામ વરિષ્ઠ નાગરિકોને, તેમની સામાજિક-આર્થિક સ્થિતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના ₹5 લાખના આરોગ્ય કવરેજનો લાભ આપે છે.
રાષ્ટ્રપતિએ આધુનિક આરોગ્યસંભાળ સાથે પરંપરાગત ચિકિત્સા પદ્ધતિઓને એકીકૃત કરવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમણે નોંધ્યું કે આધુનિક તબીબી પદ્ધતિઓની સાથે આયુર્વેદ અને યોગને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસોએ આરોગ્ય અને સુખાકારી પ્રત્યે દેશના સર્વગ્રાહી અભિગમને મજબૂત બનાવ્યો છે. તેમણે સરકારી આરોગ્યસંભાળ સંસ્થાઓમાં આયુષ સેવાઓના સહ-સ્થાપન અને સહયોગી સંશોધન પર વધતા ભાર પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે સંશોધનને આગળ વધારવા અને પુરાવા-આધારિત પરંપરાગત આરોગ્યસંભાળ પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આયુષ મંત્રાલય અને વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના ગ્લોબલ સેન્ટર ફોર ટ્રેડિશનલ મેડિસિન દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.
સ્નાતક થઈ રહેલા તબીબી વ્યાવસાયિકોને સંબોધિત કરતા, રાષ્ટ્રપતિએ તેમને તેમની કારકિર્દીમાં વ્યાવસાયિક નૈતિકતા, સંવેદનશીલતા અને કરુણાના સર્વોચ્ચ ધોરણો જાળવી રાખવા અનુરોધ કર્યો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળની સુલભતા શહેરી કેન્દ્રો અને સમાજના વિશેષાધિકૃત વર્ગો પૂરતી મર્યાદિત ન રહેવી જોઈએ, અને ડોકટરોને દૂરના અને વંચિત વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો સુધી તેમની સેવાઓ વિસ્તારવા હાકલ કરી. તેમણે સ્નાતકોને માત્ર ક્લિનિકલ સંભાળમાં જ નહીં પરંતુ તબીબી સંશોધન, નવીનતા અને ભારતની ચોક્કસ સામાજિક-આર્થિક, પોષણ અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ ઉકેલોના વિકાસમાં પણ યોગદાન આપવા પ્રોત્સાહિત કર્યા.
રાષ્ટ્રપતિએ આરોગ્યસંભાળ વિતરણની સુલભતા, પરવડે તેવી ક્ષમતા અને કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરવામાં ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ, ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની પરિવર્તનકારી ક્ષમતા પર વધુ ભાર મૂક્યો. COVID-19 મહામારીમાંથી બોધપાઠ લેતા, તેમણે તબીબી વ્યાવસાયિકોને અનુકૂલનશીલ રહેવા અને આરોગ્યસંભાળ લોકો-કેન્દ્રિત રહે તે સુનિશ્ચિત કરતી વખતે તકનીકી પ્રગતિને અપનાવવા હાકલ કરી.
વન હેલ્થ અભિગમના મહત્વ પર ભાર મૂકતા, રાષ્ટ્રપતિએ અવલોકન કર્યું કે માનવ સ્વાસ્થ્ય પ્રાણીઓના સ્વાસ્થ્ય, વનસ્પતિ અને પર્યાવરણ સાથે ગાઢ રીતે જોડાયેલું છે. ઉભરતા ઝૂનોટિક રોગો, પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ અને આબોહવા પરિવર્તનનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે તબીબી વ્યાવસાયિકો, પશુચિકિત્સકો, પર્યાવરણ વૈજ્ઞાનિકો અને અન્ય હિતધારકો વચ્ચે સંકલિત પ્રયાસોની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે રોગની દેખરેખને સુદ્રઢ કરવા, વહેલી તપાસને સક્ષમ બનાવવા અને ભવિષ્યના જાહેર આરોગ્ય પડકારો સામે સ્થિતિસ્થાપકતા નિર્માણ કરવા માટે વધુ આંતરશાખાકીય સહયોગ માટે આહ્વાન કર્યું.
પદવીદાન સમારોહને સંબોધિત કરતા, જનમેદનીને સંબોધિત કરતા, કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી શ્રી જે.પી. નડ્ડાએ ABVIMS અને ડૉ. આર.એમ.એલ હોસ્પિટલને તબીબી શિક્ષણ અને આરોગ્યસંભાળમાં એક અગ્રણી સંસ્થા અને શ્રેષ્ઠતાના દીવાદાંડી તરીકે વર્ણવી. વધુમાં શ્રી નડ્ડાએ તબીબી સંશોધન, માળખાકીય વિકાસ અને વિશિષ્ટ ક્લિનિકલ સેવાઓમાં તેના યોગદાનની પ્રશંસા કરી.
તેમણે પ્રકાશ પાડ્યો કે આ સંસ્થા ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી ધોરણો સાથે મોટા પ્રમાણમાં દર્દીઓની સંભાળને જોડીને એક અસાધારણ શિક્ષણ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓને અમૂલ્ય ક્લિનિકલ એક્સપોઝર અને વ્યવહારુ અનુભવ મળે છે. તેમણે અંગદાન, અંગ પુનઃપ્રાપ્તિ અને જટિલ સર્જિકલ પ્રક્રિયાઓમાં સંસ્થાની સિદ્ધિઓની સાથે તેના માળખાકીય સુવિધાઓ અને વિવિધ વિભાગોના સતત વિકાસની પણ પ્રશંસા કરી.

વ્યાવસાયિક તબીબી શિક્ષણ એ નોંધપાત્ર સામાજિક જવાબદારી સાથેનો એક વિશેષાધિકાર છે તેના પર ભાર મૂકતાં, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું કે જ્યારે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ મૂળભૂત અધિકારો છે, ત્યારે તબીબી શિક્ષણ જાહેર રોકાણ, સંસ્થાકીય સંસાધનો અને સામાજિક યોગદાનની નોંધપાત્ર ઇકોસિસ્ટમ દ્વારા સમર્થિત છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં હાથ ધરવામાં આવેલી પહેલોનો ઉલ્લેખ કરતાં, તેમણે 10,000 અંડરગ્રેજ્યુએટ અને પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ તબીબી બેઠકોના નિર્માણ માટે સરકારની ₹15,000 કરોડની ફાળવણી પર પ્રકાશ પાડ્યો, જે ભારતના તબીબી શિક્ષણ માળખાને મજબૂત બનાવવામાં કરવામાં આવેલા નોંધપાત્ર રોકાણને રેખાંકિત કરે છે. તેમણે સ્નાતક થઈ રહેલા ડોકટરોને આ રોકાણને સમર્પણ, કરુણા અને વ્યાવસાયિક શ્રેષ્ઠતા સાથે સમાજની સેવા કરવાની જવાબદારી તરીકે ઓળખવા અનુરોધ કર્યો.
શ્રી નડ્ડાએ વધુમાં ભાર મૂક્યો કે વિદ્યાર્થીઓએ તેમના માર્ગદર્શન બદલ તેમના શિક્ષકો પ્રત્યે કૃતજ્ઞ રહેવું જોઈએ અને તેમની સમગ્ર શૈક્ષણિક સફર દરમિયાન તેમના માતા-પિતાના બલિદાન અને સમર્થનનો સ્વીકાર કરવો જોઈએ. તેમણે અવલોકન કર્યું કે તબીબી સ્નાતકોની સિદ્ધિઓ માત્ર તેમના વ્યક્તિગત પ્રયાસોનું પરિણામ નથી પરંતુ પરિવારો, શિક્ષકો અને વિશાળ સમાજના સામૂહિક યોગદાનને પણ પ્રતિબિંબિત કરે છે.
છેલ્લા એક દાયકામાં ભારતમાં તબીબી શિક્ષણના પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડતા, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ 23 ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ (AIIMS)ની સ્થાપના અને કાર્યરત કરવા સહિત દેશના આરોગ્યસંભાળ અને તબીબી શિક્ષણ માળખાના વિસ્તરણની નોંધ લીધી. તેમણે અવલોકન કર્યું કે આ સંસ્થાઓ આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓ અને અદ્યતન સવલતોથી સજ્જ છે, જે ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી શિક્ષણ અને વિશિષ્ટ આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ પૂરી પાડવાની ભારતની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવે છે.
તેમના સંબોધનનું સમાપન કરતા, શ્રી નડ્ડાએ દેશભરમાં વિશ્વ-કક્ષાનું તબીબી શિક્ષણ માળખું અને આરોગ્યસંભાળ સુવિધાઓ પૂરી પાડવાની ભારત સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. તેમણે સ્નાતક થઈ રહેલા ડોકટરોને વ્યાવસાયિક પ્રામાણિકતા, કરુણા અને સેવાના મૂલ્યોને આગળ વધારવા અને તેમના જ્ઞાન અને કૌશલ્યોને રાષ્ટ્રના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી તરફ સમર્પિત કરવા અનુરોધ કર્યો.

સમારોહના ભાગ રૂપે, કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રીએ સંસ્થાની શૈક્ષણિક, ક્લિનિકલ, સંશોધન અને સંસ્થાકીય સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા વાર્ષિક અહેવાલ (2025–26) અને ABVIMS જર્નલનું વિમોચન કર્યું.

પદવીદાન સમારોહમાં અંડરગ્રેજ્યુએટ, પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ અને સુપર-સ્પેશિયાલિટી વિદ્યાશાખાઓમાં 324 સ્નાતક તબીબી વ્યાવસાયિકોને આરોગ્યસંભાળ કાર્યબળમાં ઔપચારિક રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યા. સ્નાતક સમૂહમાં 2020 ની બેચના 100 MBBS વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં 79 પુરુષ અને 21 મહિલા વિદ્યાર્થીઓ સામેલ છે. 2022–2025ની બેચમાંથી 17 વ્યાપક વિશેષતાઓમાં MD/MS કાર્યક્રમોમાંથી કુલ 177 વિદ્યાર્થીઓ સ્નાતક થયા, જેમાં 115 પુરુષ અને 62 મહિલા વિદ્યાર્થીઓનો સમાવેશ થાય છે. સુપર-સ્પેશિયાલિટી વિદ્યાશાખાઓમાં, 2022–2025 ની બેચમાંથી 13 વિશેષતાઓમાં DM/M.Ch./DrNB કાર્યક્રમોમાંથી 47 વિદ્યાર્થીઓ સ્નાતક થયા, જેમાં 35 પુરુષ અને 12 મહિલા વિદ્યાર્થીઓ સામેલ છે.
શ્રેષ્ઠ દેખાવ કરનારા સ્નાતકોને તેમના ઉત્કૃષ્ટ શૈક્ષણિક પ્રદર્શન અને ક્લિનિકલ શ્રેષ્ઠતાની ઓળખ રૂપે કુલ 58 સુવર્ણ ચંદ્રકો એનાયત કરવામાં આવ્યા હતા.
માળખાકીય અને ક્લિનિકલ સીમાચિહ્નો
આ પ્રસંગે સંસ્થાની આરોગ્યસંભાળ માળખાકીય સુવિધાઓ અને ક્લિનિકલ ક્ષમતાઓમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ પર પણ પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો. આમાં નવા 666-બેડના સુપર-સ્પેશિયાલિટી બ્લોકના કાર્યારંભનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં રેડિયોથેરાપી, ન્યુક્લિયર મેડિસિન, સર્જિકલ ઓન્કોલોજી અને ગેસ્ટ્રોઇન્ટેસ્ટાઇનલ સર્જરી માટે સમર્પિત વિભાગો છે. નવી સુવિધાએ વિશિષ્ટ અને અદ્યતન આરોગ્યસંભાળ સેવાઓની ઉપલબ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવી છે.
ડૉ. રામ મનોહર લોહિયા હોસ્પિટલે 2025માં નેશનલ એક્રેડિટેશન બોર્ડ ફોર હોસ્પિટલ્સ એન્ડ હેલ્થકેર પ્રોવાઇડર્સ (NABH) તરફથી સંપૂર્ણ માન્યતા મેળવનાર ભારતની પ્રથમ કેન્દ્ર સરકારની હોસ્પિટલ બનીને એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન પણ હાંસલ કર્યું છે, જે ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળ, દર્દીની સુરક્ષા અને સંસ્થાકીય શ્રેષ્ઠતા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ પ્રસંગે સ્નાતક થઈ રહેલા વિદ્યાર્થીઓની સિદ્ધિઓની ઉજવણી કરવામાં આવી અને તબીબી શિક્ષણ, સંશોધન અને દર્દીઓની સંભાળમાં શ્રેષ્ઠતા પ્રત્યે સંસ્થાની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કરવામાં આવ્યો. તેણે તબીબી વ્યાવસાયિકોની આગામી પેઢીને રાષ્ટ્ર પ્રત્યેની તેમની સેવામાં વ્યાવસાયિક નૈતિકતા, કરુણા અને સમર્પણના સર્વોચ્ચ ધોરણો જાળવી રાખવા પણ પ્રોત્સાહિત કર્યા.
આ કાર્યક્રમમાં આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના સચિવ સુશ્રી પુણ્ય સલિલા શ્રીવાસ્તવ; નેશનલ મેડિકલ કમિશન (NMC)ના પ્રમુખ ડૉ. અભિજાત શેઠ; RMLના નિયામક ડૉ. (પ્રો.) અખિલાંડેશ્વરી પ્રસાદ; તેમજ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, ફેકલ્ટી સભ્યો, આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકો, સ્નાતક થનારા વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારજનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
SM/DK/JT
સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :
@PIBAhmedabad
/pibahmedabad1964
/pibahmedabad
pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com