પોસ્ટેડ ઓન:
18 NOV 2026 4:43PM by PIB Ahmedabad
મૂડી પર્યાપ્તતા (capital adequacy), વ્યવસાયિક વૃદ્ધિ, ઓછા સ્લિપેજ (slippages), સ્વસ્થ એસેટ ક્વોલિટી અને નોંધપાત્ર રીતે સુધરેલી નફાકારકતા સહિતના વિવિધ નાણાકીય પરિમાણોમાં નાણાકીય સ્વાસ્થ્યમાં થયેલો સતત સુધારો જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) ની સમગ્ર કામગીરીમાં સંપૂર્ણ પરિવર્તન સ્થાપિત કરે છે. તે દર્શાવે છે કે PSB માત્ર નફો જ નથી કરી રહી, પરંતુ ટેકનોલોજી અને ઉચ્ચ શાસન ધોરણોની મદદથી સુધારેલી અંડરરાઈટિંગ ક્ષમતાઓ સાથે ધિરાણ પુરવઠાની જરૂરિયાતોને પણ પૂરી કરી રહી છે.
PSB નો કુલ ચોખ્ખો નફો (aggregate net profit) 16.9% ની વાર્ષિક (y-o-y) વૃદ્ધિ સાથે ₹1.10 લાખ કરોડ પર પહોંચ્યો છે અને કુલ ઓપરેટિંગ નફો 13.9% ની વાર્ષિક વૃદ્ધિ સાથે ₹1.81 લાખ કરોડ થયો છે. PSB નું રિટર્ન ઓન એસેટ્સ (RoA) સતત સુધરી રહ્યું છે, જે વાર્ષિક ધોરણે 3 bps ના સુધારા સાથે 1.11% પર પહોંચ્યું છે. સતત પાંચમા વર્ષે ચોખ્ખા અને ઓપરેટિંગ બંને નફામાં નફાકારકતામાં થયેલો સતત સુધારો સરકાર દ્વારા હાથ ધરાયેલા ઊંડા સુધારા અભિયાન અને વધુ સારા શાસન ધોરણોની સ્થાપનાના ફળદાયી પરિણામ દર્શાવે છે.

30.9.2026 ના રોજ PSB નો કુલ વ્યવસાય વાર્ષિક ધોરણે 15.5% વધીને ₹301.6 લાખ કરોડ થયો છે, જેણે પ્રથમ વખત ₹300 લાખ કરોડના વ્યવસાયનો આંકડો પાર કર્યો છે. જ્યારે કુલ થાપણો (aggregate deposits) વાર્ષિક ધોરણે 13.1% વધીને ₹275 લાખ કરોડ પર પહોંચી છે, ત્યારે કુલ એડવાન્સિસ વાર્ષિક ધોરણે 18.8% વધીને ₹136.4 લાખ કરોડ થયા છે. રિટેલ, કૃષિ અને MSME જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સમાન રીતે ફેલાયેલી મજબૂત ધિરાણ વૃદ્ધિ પાયાના આર્થિક વિકાસ, ઉદ્યોગસાહસિકતાના સિંચન અને નાણાકીય સમાવેશને ગાઢ બનાવવા માટે PSB ના સતત સમર્થનને દર્શાવે છે. રિટેલ, કૃષિ અને MSME લોન માટે ધિરાણ વૃદ્ધિ અનુક્રમે 17%, 19.5% અને 20.4% નોંધાઈ હતી.

PSB ની એસેટ ક્વોલિટીમાં સતત સુધારો જળવાઈ રહ્યો છે, અને તેણે વધુ એક લાંબા ગાળાની નીચી સપાટી નોંધાવી છે, જેમાં ગ્રોસ NPA રેશિયો ઘટીને 1.69% અને નેટ NPA રેશિયો ઘટીને 0.33% થયો છે. NPA ના નીચા સ્તરને 0.62% ના ઓછા સ્લિપેજ દ્વારા દેખાતા વધુ સારા અંડરરાઈટિંગ ધોરણો અને 21.1% ની સુધારેલી રિકવરી અને અપગ્રેડેશન દ્વારા દેખાતા સતત કેન્દ્રિત વસૂલાત પ્રયાસોની મદદ મળી છે. તમામ PSB પાસે હવે 90% થી વધુનો પ્રોવિઝનિંગ કવરેજ રેશિયો છે, જે વિવેકપૂર્ણ બેન્કિંગ પ્રથાઓ અને સ્થિતિસ્થાપક નાણાકીય પ્રદર્શનને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વધુ જાળવી રાખેલી કમાણી (retained earnings) અને મજબૂત મૂડી એકત્રીકરણ દ્વારા PSB ના કેપિટલ બફર્સ નિયમનકારી લઘુત્તમ માપદંડથી ઘણા ઉપર રહ્યા છે, જે પ્રણાલીગત આંચકાઓને શોષવાની ક્ષમતા ધરાવવાની સાથે ધિરાણ વૃદ્ધિને ટેકો આપવા માટે પર્યાપ્ત સુરક્ષા કવચની ઉપલબ્ધતા દર્શાવે છે. 30.9.2026 ના રોજ PSB નો CRAR 16.89% હતો, જેમાં વાર્ષિક ધોરણે 93 bps નો સુધારો થયો છે. આ સુધારાને RWA ઘનતામાં વાર્ષિક ધોરણે 94 bps ના ઘટાડા સાથે 47.9% થવાથી પણ મદદ મળી હતી.

નાણાકીય વર્ષ 2026-27 ના પ્રથમ અર્ધવાર્ષિક ગાળા (H1FY2026-27) માટે PSB નો કોસ્ટ-ટુ-ઇન્કમ રેશિયો પણ વાર્ષિક ધોરણે 191 bps સુધરીને 47.38% થયો છે, જેને એસેટ દીઠ ખર્ચમાં વાર્ષિક ધોરણે 14 bps ના ઘટાડા સાથે 1.60% થવાથી મદદ મળી છે. સુધારેલી ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ પરિવર્તનમાં રોકાણના લાભો દર્શાવે છે, જે કાર્યક્ષમ ખર્ચ વ્યવસ્થાપનનું પ્રતિબિંબ છે.
PSB નું પ્રદર્શન સરકાર દ્વારા PSB માં સુધારાઓના સંસ્થાકીયકરણના પરિણામોનું સાચું પ્રતિબિંબ છે, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય બહેતર શાસન ધોરણો, સુધારેલી ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા, બેન્કિંગ પ્રથાઓમાં વિવેકબુદ્ધિ, ઉન્નત જોખમ વ્યવસ્થાપન અને ટેકનોલોજીની સતત અનુકૂલનક્ષમતા છે. PSB ના ઓપરેશનલ ધોરણો સુધારવા માટે સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં હવે નાણાકીય પ્રદર્શનમાં પ્રતિબિંબિત થઈ રહ્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય 'વિકસિત ભારત 2047' ની ભારતની વિકાસ આકાંક્ષાઓને સમર્થન આપવાનો છે.
SM/DK/JD